Solvency IIprogramma s 1
Inleiding Het Verbond van Verzekeraars en NIBE-SVV gaan de opleiding Solvency II voor non-financials aanbieden. Doelgroep Het Verbond van Verzekeraars en NIBE-SVV hebben de handen ineen geslagen om modules aan te bieden over Solvency II primair gericht op de niet-financiële medewerkers uit de sector. De modules zijn dan ook bestemd voor: productontwikkelaars, leidinggevenden, managers en medewerkers marketing, bedrijfsjuristen, compliance officers, interne auditors. Doelstelling Het moment waarop Solvency II werkelijkheid wordt, is dan toch aangebroken: 1 januari 2016. Tot voor kort had Solvency II primair de aandacht van de CFO s, risk management en actuariaat, maar de impact van Solvency II reikt verder. Solvency II zal ook impact hebben op bijvoorbeeld de productontwikkeling en de strategie van een verzekeraar. Nu de regelgeving bijna afgerond is, breekt het moment aan om bredere opleidingen aan te bieden over Solvency II. Alhoewel de modules zich primair richten op mensen die zich in de niet-financiële hoeken van het verzekeringsbedrijf begeven, staat de uitnodiging uiteraard breed open voor iedereen die interesse heeft. Het doel van de modules is kennis te bieden van en inzicht in de impact van Solvency II op de strategie en bedrijfsvoering van verzekeraars. Uitwerking, vorm en groepsgrootte Aan het begin van de zomer van 2015 starten we met het aanbieden van in totaal vier modules van ieder een dagdeel. De modules worden gegeven door topdocenten en staan onder auspiciën van prof. dr. Rob Schotsman, bijzonder hoogleraar aan de UvA en lid van het MT van NIBE-SVV. Alle leden van het Verbond kunnen kosteloos de eerste algemeen inleidende bijeenkomst bijwonen. Afhankelijk van behoeftes is het daarna mogelijk om tegen betaling één of meer losse modules te volgen. De losse modules zullen ingaan op 1) de impact van Solvency II op strategie en beleggingsbeleid, 2) de impact van Solvency II op het productontwikkelingsproces, de prijzen en polisvoorwaarden van verzekeringsproducten en 3) de impact van Solvency II op governance en bedrijfsvoering. In principe zullen de opleidingen meerdere malen worden aangeboden (afhankelijk van de vraag). Elke module bestaat uit één bijeenkomst (halve dag) en hand outs (digitaal naslagwerk). De maximale groepsgrootte: bij de algemeen inleidende bijeenkomst: 50 personen bij de drie andere modules: 20 deelnemers per bijeenkomst (om interactie te bevorderen). Prijs en plaats De prijs per module zal 395,- per module per persoon zijn. Leden van het Verbond kunnen module 1, de Algemeen inleidende bijeenkomst, kosteloos bijwonen. Alle modules zullen in principe plaatsvinden bij het Verbond van Verzekeraars, Bordewijklaan 2, 2591 XR te Den Haag. Aanmelding Aanmelding is mogelijk door een e-mail te sturen naar solvencyii@nibesvv.nl. U ontvangt dan zo snel mogelijk een inschrijfformulier wat u weer ingevuld kunt retourneren.. U ontvangt zo spoedig mogelijk een bevestiging van uw inschrijving. 2
Schematisch Inhoud van de modules In dit hoofdstuk ontvangt u informatie over de kerndocenten en vraagstukken die aan bod komen in: Module 1: Algemeen inleidende bijeenkomst Solvency II en in de vervolgmodules: Module 2: Solvency II en de impact op strategie en beleggingsbeleid Module 3: Solvency II en de impact op het productontwikkelingsproces, de prijzen en polisvoorwaarden van verzekeringsproducten Module 4: Solvency II en de impact op governance en bedrijfsvoering Module 1 Algemeen inleidende bijeenkomst Solvency II. Uw inleiders en kerndocenten: Drs. Leo De Boer (directeur Verbond van Verzekeraars) Ir. Fred Treur (manager Algemene Beleidszaken Verbond van Verzekeraars) Drs. Mathieu Filippo (Senior Manager Prudential Supervision Achmea en docent Registeropleiding financieel recht UvA)) Drs. Pieter Bouwknegt AAG (hoofd Capital Management Nationale Nederlanden Leven en docent balansmanagement UvA) Drs. Guus Schoorlemmer (hoofd Risk International Nationale Nederlanden en docent Registeropleiding financieel recht UvA) Prof. dr. Rob Schotsman (lid MT NIBESVV en hoogleraar financieel recht UvA) Uw vraagstukken Kick off Voorstelrondje en wat zijn uw vraagstukken over Solvency II en welke vraagstukken behandelen wij in de modules? 3
Samenhang Wat is de samenhang tussen de modules? Wat kunt u in de vervolgmodules verwachten? Welke situaties werken we in de vervolgmodules nader uit? Drs. Mathieu Filippo (Senior Manager Prudential Supervision Achmea en docent Registeropleiding financieel recht UvA) Nieuwe manier van denken Solvency II betekent voor verzekeraars niet alleen een hele nieuwe manier van werken, maar ook een nieuwe manier van denken. Wat wordt daarmee bedoeld? Waarom is Solvency II voor u als manager of sleutelfunctionaris van belang? Wie binnen uw organisatie krijgt verder met Solvency II te maken en met welke vraagstukken? Wat betekent Solvency II voor de medewerkers van de verzekeraar? Achtergrond en betekenis Waarom Solvency II? Is Solvency II een reactie op de financiële crisis van 2008? Wat is de belofte van Solvency II? Wat is de essentie van Solvency II? Waarin onderscheidt Solvency II zich van Solvency I? Waarom met andere woorden voldoet het huidige stelsel niet meer en waarom de nadruk op risicomanagement? Wat zijn de voor- en nadelen van Solvency I en Solvency II? Kans of bedreiging Is Solvency II voor u een kans of een bedreiging? Module 2 Solvency II en de impact op strategie en beleggingsbeleid. Drs. Pieter Bouwknegt AAG (hoofd Capital Management Nationale Nederlanden Leven en docent Balansmanagement UvA) De volgende vraagstukken worden behandeld: Kwantitatieve Solvency II aspecten, balanslezen, signalen en ORSA Wat zijn de kwantitatieve Solvency II aspecten die van belang zijn voor mij om de strategie en het beleggingsbeleid van mijn verzekeraar vast te stellen? Hoe lees ik de Solvency II balans mede op basis waarvan ik strategische besluiten kan nemen? Welke kwantitatieve Solvency II signalen zijn van belang om opnieuw na te denken over strategie en beleggingsbeleid? Waarom hanteert Solvency II een breed risicobegrip en hoe worden de verschillende risico s gedefinieerd, gemeten en beheerst? Waarom moeten onder Solvency II de solvabiliteitseisen gebaseerd zijn op de economische waardering van de balans? Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen de marktwaardebalans (Solvency II balans) en de balans die een verzekeraar hanteert voor zijn jaarrekening (jaarrekeningbalans)? Strategische keuzes Waar staan Solvency II verzekeraars in 2020? Leidt Solvency II tot diversificatie en consolidatie? Leidt Solvency II tot meer co assurantie en herverzekeren? Wat zijn de gevolgen voor verzekeraars van de verschillen tussen de prudentiële regels voor banken enerzijds en voor verzekeraars anderzijds? 4
Beleggingskeuzes Wat betekent Solvency II voor het beleggingsbeleid van een verzekeraar en welke eisen stelt Solvency II aan een prudent beleggingsbeleid? Rapportages Wat betekent Solvency II voor de rapportages? Module 3 Solvency II en de impact op het productontwikkelingsproces, de prijzen en polisvoorwaarden van verzekeringsproducten. Drs. Guus Schoorlemmer (hoofd Risk International Nationale Nederlanden en docent Registeropleiding financieel recht UvA) De volgende vraagstukken worden behandeld: Inrichting Wat is de impact van Solvency II op de opzet en inrichting van het Product Approval Review Process ( PARP) van een verzekeraar? Risicoprofiel Hoe wordt het risicoprofiel van een product bepaald? Polisvoorwaarden Wat betekent Solvency II voor de polisvoorwaarden? Premievaststelling Onder Solvency II is er winst te behalen door nog beter dan nu de risico s van klanten in kaart te brengen. Je wil meer weten over de klant en dus zal er meer worden uitgevraagd om de risico s van de klant in kaart te brengen. Gaan we daarmee mede als gevolg van Solvency II naar een stelsel van individuele premies afgestemd op de persoon? Dienstverlening Wat betekent Solvency II voor de keuzes die je maakt? Wel of geen online dienstverlening? Wel of geen beheer? Wel of geen bemiddelaars en met welke bemiddelaars doen wij zaken? Gezien Solvency II moet het resultaat meer uit de business dan uit de beleggingen behaald worden. Daarom is het verstandig om opnieuw na te denken over de core business is die voldoende winstgevend? en ook goed om na te denken over de distributiekanalen omdat verliezen hierop niet goed gemaakt kunnen worden uit de opbrengsten van de beleggingen. Acceptatie en schadebehandeling Wat is de impact van Solvency II op acceptatie en schadebehandeling? Er wordt immers gezegd dat het snel afhandelen van schades winst oplevert in de zin van dat daardoor minder kapitaal hoeft te worden aangehouden. Maar waarom is dat zo? Risicobewustzijn: uitwerking Solvency II levert meer aandacht op voor het risicobewustzijn in de organisatie. Wat wordt daaronder verstaan en waarin uit zich die extra aandacht? Een belangrijke doelstelling van Solvency II is dat medewerkers meer bewust worden van de risico s van de activiteiten die worden verricht. Daarmee is de competentie risicobewustzijn een belangrijke competentie op basis waarvan medewerkers worden beoordeeld en beloond. Maar hoe stuur je op de competentie risicobewustzijn. Hoe geef je daar handen en voeten aan? Verwacht je van medewerkers dat ze periodiek risico s aandragen? Wat zijn je prestatie-indicatoren? 5
Module 4 Solvency II en de impact op governance en bedrijfsvoering. Prof. dr. Rob Schotsman (lid MT NIBESVV en hoogleraar financieel recht UvA) De volgende vraagstukken worden behandeld: Tijdspad Solvency II wordt zoals bekend op 1 januari 2016 van kracht maar is er ook een overgangsregeling? Wanneer moet u Solvency II ingeregeld hebben? Wat zijn belangrijke Solvency II aspecten die al gelijk in 2015 geregeld moeten worden? Wat is de status van de voorbereidende richtsnoeren van EIOPA? Waarom wordt het prudentieel toezicht onder Solvency II duurder en intensiever? Systematiek Wat is de logica die de Europese wetgever hanteert bij Solvency II? Kent ook Solvency II open normen? Bevoegdheden toezichthouders en tendensen Wanneer en onder welke voorwaarden kan de externe toezichthouder een extra kapitaalopslag eisen (bovenop de solvabiliteitskapitaalvereiste (SCR))? Gaan wij met Solvency II op weg naar een verzekeringsunie in lijn met de bankenunie? Samenhang Wat is de samenhang tussen Solvency II en andere nieuwe wetgeving die op u afkomt zoals op het vlak van Klantbelang Centraal en het productontwikkelingsproces? Spelers in transitie Solvency II vraagt om een versterking van de rollen van bestuurders, tweede echelon managers en commissarissen. Welke rollen spelen zij binnen Solvency II en hoe kan uitwerking worden gegeven aan hun rollen en wat zijn aandachtspunten bij het uitstippelen van het beleid? ORSA Er wordt wel eens gezegd dat de Own Risk and Solvency Assessment (ORSA) het hart vormt van Solvency II. Wat wil dat zeggen? Waar staat ORSA voor? Welk beleid zet je hiermee neer? Waarom is ORSA zo belangrijk? En wat betekent dat dat ORSA de uitwerking is van pilaar 2 van Solvency II? Welke spelers intern zijn bij de ORSA betrokken? Sleutelfuncties Wat wordt verstaan onder onafhankelijke sleutelfuncties onder Solvency II? Wat wordt verstaan onder een adequaat risk management systeem? Solvency II heeft ook impact op de rollen en taken van de sleutelfunctionarissen, de samenwerking tussen de sleutelfunctionarissen onderling en met de bestuurders en commissarissen en verder ook op de bedrijfsvoering. Welke impact precies? Hoe kijkt Solvency II naar het Three lines of defense-model? Governance regelingen Hoe kan een verzekeraar het beste uitwerking geven aan de governance en bedrijfsvoeringsnormen van de Europese Commissie, EIOPA en DNB? Uitbesteding Welke eisen stelt Solvency II aan uitbesteding en hoe geef je daar uitwerking aan? 6