Basishandelingen ActivPrimary 2 (Promethean ActivBoard) Giel van Santvoort december 2007
Inhoudsopgave Inleiding: Wat is een digitaal schoolbord?... 3 1. Activeren ActivBoard... 5 1.1 Kalibreren... 5 2. ActivPrimary 2: elementaire handelingen... 7 2.1 Bordschrift handelingen... 7 2.2 Bord hergebruik...14 3. Meer gereedschappen...17 3.1 Achtergronden...17 3.2 Afbeeldingen...19 3.3 Geluiden/Video s...21 3.4 Koppelingen...22 3.4.1 Een actie-koppeling achter een object/afbeelding...24 3.5 Vormen en lijnen...25 3.6 Enkele bordmaterialen...26 3.6.1. Een liniaal...26 3.6.2. Een gradenboog...27 3.7 Nog een handig hulpmiddel: rolgordijn...28 Eindopdracht:...29 Hogeschool De Kempel december 2007 2
Inleiding: Wat is een digitaal schoolbord? Basishandelingen ActivPrimary 2 Een digitaal schoolbord is een groot touchscreen dat gevoelig is voor aanrakingen en in verbinding staat met een beamer en een computer. De beamer projecteert het beeld van de computer op het scherm. Doordat het scherm gevoelig is voor aanrakingen, kan het met de hand of een speciale pen worden bediend. Ook kan er op het scherm worden geschreven, in sommige gevallen wel met een speciale pen. Doorgaans is op de computer ook speciale software geïnstalleerd, die het bord activeert en aanstuurt zodra de computer wordt opgestart. Meestal moet de eerste keer, en telkens als het bord of de beamer wordt verplaatst, het bord worden gekalibreerd. Via de software wordt elk contact met (of benadering van) het bord met stift of vinger omgezet in een muisklik of digitale markering. Het grote verschil met een gewoon krijtbord is de mogelijkheid om alles wat je op een computerscherm kunt laten zien te projecteren op het digitale schoolbord. Dit betekent dat je in je lessen op een eenvoudige manier gebruik kunt maken van websites, software, filmpjes, muziekfragmenten, interactieve teksten, presentaties enz. Daarbij is het mogelijk om instructies die op het bord zijn gemaakt, op te slaan en later weer op te roepen. (bron: http://www.kenniswiki.nl/digitaal_schoolbord) Naast een digitaal bord, een computer en een beamer beschikken de digitale borden vaak over bijbehorende software, die het digitale bord veel extra functionaliteiten biedt. Er zijn 3 verschillende technieken (soorten borden): drukgevoelig (TeamBoard, SMARTboard, Polyvision, TRACEboard, SlimBoard). Deze borden kun je met een vinger bedienen. elektromagnetisch (ACTIVboard, Communicator, Digitiser, Focus Board, Interwrite, HD-bord, Penbord, TRACEboard, SlimBoard). Deze borden bedien je met een speciale digitale pen. infrarood/ultrasoon (Mimio I-board, Hitachi StarBoard, Legamaster). Ook deze borden bedien je met een speciale digitale pen andere, nieuwe technieken (Hitachi DuoBoard, Polyvision Eno) De 2 marktleiders in deze zijn ActivBoard en Smartboard. Deze handleiding gaat over ActivBoard en de daarbij behorende software ActivPrimary 2 Hogeschool De Kempel december 2007 3
1. Activeren ActivBoard Het ActivBoard (het fysieke digitale bord) kan met al zijn functionaliteiten gebruikt worden als de pc opgestart is, anders is het alleen een filmscherm. Bij het ActivBoard behoort het softwareprogramma ActivPrimary 2 (of later bij nieuwer borden de opvolger ActivInspire). Zonder een dergelijk programma is het ActivBoard een normaal bureaublad op de pc en gebruik je de speciale (grijs/oranje) pen als muis. Met de punt van de pen gebruik je feitelijk de linker muisknop (klikken en dubbelklikken). Voor de rechter muisknop klik je op het knopje op de pen (wel dicht bij het bord houden!). Het is even een kort gewenningsproces om het gevoel voor de pen te krijgen. Samengevat: Zet de pc aan Meld je aan op het netwerk of pc (hieronder geldt alleen binnen Hogeschool de Kempel op de lessenaar!!) klik met je vinger op het schermpje (touchpanel) van de AMX en kies pc (kies Video of DVD als je een video of dvd wenst af te spelen), de beamer gaat aan - Zet de beamer aan gebruik de pen als muis 1.1 Kalibreren Bij het eerste gebruik van het digitaal bord, maar ook op een verplaatsbaar bord of als het bord niet volledig vast aan de muur hangt (en dus mogelijk licht verschoven is), kan het zijn dat het bord gekalibreerd moet worden. De pijlpunt (van de muis) op het bord moet exact onder de punt van de pen zitten. Als dit niet het geval is, is het werken met het bord erg lastig, omdat je dan als je bv. een knop op het bord zou willen drukken/klikken, je niet exact op de juiste plek klikt, of als je een object wil verslepen, je ernaast zit met de punt van de pen. Dit kalibreren kan op 2 verschillende manieren (zorg er uiteraard voor dat het Activboard, de beamer en de PC aanstaan en dat het beeld van de PC goed op het scherm van het Activboard wordt getoond): 1. Pak de pen en houd deze vlak voor het ronde lampje linksboven op het Activboard. U hoort kort daarna een pieptoon of 2. Klik met de rechter muisknop in het systeemvak (rechtsonder naast de klok) op het pictogram ActivControl en kies: Kalibreren Als het goed is, krijgt je het kalibreerscherm te zien. Lees de instructies op het scherm. Klik 1 keer om te beginnen met kalibreren. Vervolgens klik je steeds exact op de punten die worden aangegeven. Hogeschool De Kempel december 2007 5
2. ActivPrimary 2: elementaire handelingen Nadat je de pc aangezet zet (Kempel: op het touchpanel PC gekozen hebt), kun je na het aanmelden op het netwerk en/of pc gebruik maken van de software ActivPrimary. Deze software vergroot de functionaliteit van het bord. Voorbeelden zijn: verschillende kleuren schrijfmateriaal, liniaal, gradenboog, achtergronden, objecten plaatsen, gummen, geluid afspelen, schriftherkenning, opslaan van bordlessen, kopiëren en plakken van gegevens en objecten uit andere programma s, gebruik van schrijfmateriaal met op de achtergrond softwareprogramma s (zoals dvd-film, internet etc.). Hiervoor dient wel de software ActivPrimary opgestart te worden. Kies hiervoor in het menu START Programma s ActivSoftware ActivPrimary 2 ActivPrimary Professional Edition (of indien aanwezig dubbelklik op het pictogram op het bureaublad) (Bij Hogeschool de Kempel staat ActiveStudio in de menugroep Onderwijsprogramma s) Op het bureaublad (en dus op het ActivBoard) zie je een wit scherm (bordpagina) met een knoppenvenster: Op dit venster (of knoppenvenster) kun je evt. meer of minder knoppen zien dan hier afgebeeld (dit is het standaard uiterlijk). 2.1 Bordschrift handelingen Klik op Bureaubladmodus Het scherm verandert. De witte bordpagina verdwijnt en het achterliggende bureaublad (of als een programma geopend is het programma) wordt zichtbaar. Er is een kleiner en een ander knoppenvenster verschenen: Men kan nu op normale wijze werken met de Windowsprogramma s (bv Internet) en toch van een aantal bordmogelijkheden gebruik maken, zoals de pen, rolgordijn, fototoestel etc. Klik op de pen De muis of de pen op het bord is nu een schrijfpen of potlood. Kies een kleur en dikte Hogeschool De Kempel december 2007 7
Je kunt maar uit deze beperkte aantal kleuren en diktes kiezen. Basishandelingen ActivPrimary 2 Schrijf met de pen op het bord (verander de dikte en de kleur een aantal keren) maak ook losse woorden en of lijnen (verplaats daarvoor de pen op het bord, zonder het bord te raken) (in het begin gewenningsproces zal de streep zo nu en dan onderbroken zijn, het juiste gevoel voor de druk met de pen komt in de loop der tijd) Je kunt nu echter niet het achterliggende programma/website of bureaublad gebruiken, je schrijft er alleen dus over heen. Maar je kunt uiteraard ook hier schakelen, zodat de muis of de pen ook gebruikt kan worden om het programma, de website of het bureaublad ook te gebruiken (keuzes maken, starten etc.) Klik op Selecteren Nu kan de pen/muis weer gebruikt worden in de functie van klikken en starten Het is een kwestie van schakelen tussen de pen en selecteren om daadwerkelijk notities te maken op je bureaubladscherm of om daadwerkelijk programma s en of programmaonderdelen in Windows te starten. Je zult dus met combinaties van deze knoppen gebruiken om het achterliggende programma/bureaublad/website te gebruiken/besturen en weer apart om de pen e.d. te gebruiken. Klik op Terug naar hoofdscherm Je keert weer terug in het normale witte bord. Het knoppenvenster is weer het standaard knoppenvenster van Activprimary, dus wat anders dan het knoppenvenster bij Bureaubladmodus. Ook in het normale ActivPrimary-scherm (wit bord) kan uiteraard de pen gekozen worden. Klik op de Pen In het witte bord verschijnt een pennenbak met verschillende soorten pennen, markeerstiften, kleuren, diktes en gummen: Het gekozen hulpmiddel (potlood, markeerstift of gum) steekt omhoog en bij het potlood of markeerstift is de gekozen kleur zichtbaar en heeft met keuzes uit een aantal diktes. Onderaan staan verschillende kleuren waaruit gekozen kan worden. Oefen wat met het zichtbaar maken van het bureaublad (wel/niet + actief te gebruiken met pen en kleuren). Schrijf op het bureaublad enkele woorden en teken enkele lijnen (bv. pijlen) in verschillende kleuren en diktes Zorg dat ActivPrimary geen bureaubladmodus aan heeft staan (wit bord). Oefen even het schrijven en lijnen maken (verschillende kleuren en groottes). Sluit ActivPrimary en start het weer op (kruisje).de flipchart niet bewaren. Hogeschool De Kempel december 2007 8
Plaats een dikke groene streep midden op het (witte) bord en schrijf je roepnaam in het rood (dun) aan de linkerzijde van het bord In tegenstelling tot een gewoon bord kun je hier ook objecten (woorden, lijnen etc.) verplaatsen, draaien. Klik op de pijl (Selecteren) Klik op een lijn of geschreven woord Het gekozen object is geselecteerd (bolletjes op de hoekpunten en aan de zijkanten) Door op een hoekpunt de muis (dus de punt van de pen) te plaatsen kan men het object vergroten of verkleinen door te slepen. Als je de pen (muis) op de houder met de gekruiste pijlen plaatst (midden bovenaan) kan door slepen het geselecteerd object verplaatst worden. Als je de pen op de ronde lijn (aan de rechter zijkant) plaatst kun je het geselecteerde object draaien door het omhoog of omlaag te slepen. Verplaats de groene lijn naar rechtsboven op het bord Vergroot de groene lijn rechtsboven Draai je (rode) roepnaam zodat hij in ongeveer 45 komt te staan Op deze manier kun je ook het geselecteerde object verplaatsen naar de prullenbak door het op de prullenbak te slepen (een apart klein venstertje). Als je het object er boven plaatst gaat zelfs de deksel van de prullenbak open. De selectie kun je ongedaan maken door ergens op het scherm te klikken war niets staat of wederom op de pijl te klikken in het knoppenvenster. Klik onderaan op de Gum (dikte naar keuze) (in het knoppenvenster moet uiteraard de pen gekozen zijn, anders staat er onderaan geen pennenbak met daarin de gum) De pen is nu een gum geworden. Ook hier kun je de dikte van de gum bepalen (op dezelfde manier als de dikte van de stift/pen/potlood). Schuif over enkele eerder gemaakte lijnen/woorden om een stukje te verwijderen (gum) Zo ook heb je de markeerstift Kies eerst het potlood of de markeerstift en daarna pas de kleur. Maak de groene streep nog wat langer (uit rekken m.b.v. Selecteren) Maak met de markeerstift een (gesloten) gele rechthoek (een beetje dik) om je roepnaam, zodat het als het ware in een kader komt te staan Hogeschool De Kempel december 2007 9
In tegenstelling tot een echt whitebord beschik je hier over meerdere borden of bordpagina s. I.p.v. een bord te wissen kun je ook doorbladeren naar de volgende (lege) pagina en kun je later ook weer terug bladeren naar eerder gemaakte pagina s. Klik op Volgende pagina (de pijl rechts) Een nieuwe lege pagina verschijnt, waarop je nieuwe objecten kunt plaatsen (Er staat ook een getal boven de knop Volgende paginanummer). Klik op Teksteditor (de letter T) en klik dan met de muis ergens op het bord Als je de muis (pen) naar het whitebord verplaatst zie je dat de muis in een lettercombinatie abc is veranderd. Door ergens te klikken geef je aan, dat je op die plek een tekst wilt typen. Onderaan verschijnt een extra venstertje: Hier kun je tijdens het typen (op het toetsenbord van je pc) aangeven of je een ander lettertype of lettergrootte wenst,of dat het vet en/of onderstreept moet zijn (aan en uit klikken) en de kleur van de tekstletter bepalen. Type een willekeurige tekst in verschillende lettertype/grootte en kleur Plaats op een andere positie nogmaals een tekst Het typen kan behalve op het toetsenbord van de pc ook met een zwevend toetsenbord op het bord zelf gebeuren (klik op de letters m.b.v. de pen). Het toetsenbord moet dan wel aangezet worden m.b.v. de knop en na gebruik weer uitgezet worden (m.b.v. het kruisje). Als je klaar bent met het stukje tekst typen, klik je op een andere knop, zoals bv. Selecteren of Pen. Klik op de knop Selecteren Het typen van teksten wordt uitgezet en de extra knoppenbalk voor tekst verdwijnt. Uiteraard is deze tekst ook een object, die verplaatst, gedraaid of verwijderd kan worden (prullenbak) Verplaats de tekst op bordpagina 2 en vergroot deze ook wat, evenals dit tekstobject wat te draaien Ga naar een nieuwe pagina 3 en plaats ook daar een korte tekst met verschillende lay-outfuncties (bv. opsomming) Klik op Vorige (de pijl links) Hogeschool De Kempel december 2007 10
Je keert terug naar de vorige bordpagina. Klik op Paginakiezer Dit is het knopje met het paginanummer Onderaan zie je alle gemaakte bordpagina s staan: Op deze manier kun je i.p.v. de pijlknoppen sneller een bepaalde pagina kiezen om te tonen, door er simpel op te klikken. De gekozen pagina wordt getoond. Onderaan blijven de gemaakte bordpagina s staan. Door bv. de knop Selecteren te klikken wordt dit uitgezet. ActivPrimary heeft, omdat het programma ook door kleine kinderen gebruikt wordt, 2 verschillende modussen. D.w.z. dat als de leerkracht met het bordverhaal werkt, voor zichzelf meer mogelijkheden kan instellen, maar voor het kind minder mogelijkheden. Standaard staat Activprimary niet in de zogenaamde Ontwerpmodus. In deze Ontwerpmodus kan de leerkracht, meer functionaliteiten kiezen (bv. de rechtermuisknop gebruiken op een object (lijn, tekst etc.). Als de Ontwerpmodus uitgezet wordt, zijn deze functionaliteiten niet mogelijk. Dit is vaak het geval voor kinderen. Klik op Hoofdmenu Er komen een aantal opties te voorschijn: Klik op Ontwerpmodus De opties verdwijnen en aan de knop van Hoofdmenu is te zien dat je nu in de Ontwerpmodus staat (rode rand). Als deze aan staat heeft men meer mogelijkheden. Klik met de rechter muisknop ergens in het witte vlak of op een object (lijn, je naam etc.) Een snelmenu verschijnt, bv.: Klik telkens buiten dit snelmenu om het te laten verdwijnen (geen keuze maken) De rechter muisknop is op de pen het knopje in het midden. Zorg wel dat de punt van de pen tegen het bord blijft. Klik met de rechter muisknop op de groene lijn Klik met de rechter muisknop op je naam Hogeschool De Kempel december 2007 11
Laat de Ontwerpmodus aan staan (rode rand) Klik op Paginakiezer Dit is het knopje met het paginanummer Onderaan zie je alle gemaakte bordpagina s staan, maar. Aan de rechterzijde staat nu een knop meer, nl. Paginabeheer Hiermee kun je in één oogopslag alle pagina s zien en verplaatsen (door te slepen naar een andere positie), te verwijderen, te kopiëren etc. Op de kleine knoppenbalk staan een aantal knoppen zoals, knippen, kopiëren, plakken, verwijderen, dupliceren en ongedaan maken. Verplaats de 1 e pagina Dupliceer de 1 e pagina Je keert weer terug naar de bordpagina door het kruisje te kiezen Klik op het kruisje Klik op Hoofdmenu Er komen een aantal opties te voorschijn: Klik op Ontwerpmodus De opties verdwijnen en aan de knop van Hoofdmenu is te zien dat je nu de Ontwerpmodus uit staat (geen rode rand!!). Je kunt de achtergrond van de pagina, van een object (bv. de binnenzijde van een vierkant) een kleur geven. Teken op de 1 e pagina m.b.v. de pen een vierkant (blauwe randlijn) (let op: gesloten!) Schrijf op de 2 e pagina je roepnaam met een dunne rode pen Hogeschool De Kempel december 2007 12
Klik op de Verfpot/pipet Onderaan verschijnen de kleuren: Kies de kleur geel Klik met de pen (muis) in de vorm van een verfblik (met plusteken) ergens op de pagina (waar niets staat). De gehele pagina krijgt een achtergrondkleur. Opmerkingen: Als de verfpot gebruikt wordt in een kleiner afgesloten ruimte (bv. binnen een getekende cirkel of vierkant of binnen de geschreven letter), wordt alleen dat gesloten vak met die kleur gevuld. M.b.v. de Pipet-knop in de kleurenbalk onderaan kan ook een kleur opgezogen worden om die vervolgens als Verfpot weer te gebruiken Ga naar de pagina met het getekende vierkant (blauwe randlijn) en plaats daarin een rode vulling in de binnenzijde van het vierkant Ga naar de pagina met je geschreven roepnaam en giet een kleurtje naar eigen keuze in een gesloten letter Geef de 3 e pagina een achtergrondkleur naar keuze Uiteraard kun je ook kiezen om een bestaande pagina te wissen (niet te verwijderen), maar alleen de inhoud van de pagina te wissen. Klik op Wisgereedschap Je krijgt nu de keuze om een scherm te wissen of een object, of annotaties. Kies een Scherm wissen De achtergrond wordt niet gewist, dit dien je indien gewenst apart te doen (m.b.v. verfpot wit gieten of bij Pen achterrgrond kiezen (wit vierkantjes rechts onderaan). Klik in het knoppenvenster op de Hoofdmenu-knop, zodat de opties verschijnen: Kies Een flipchart opslaan Zoals bij vele andere programma s wordt in een venster voorgesteld om dit document/bordverhaal/flipchart ergens op een schijf op te slaan. Een snelmenu verschijnt: Hogeschool De Kempel december 2007 13
Kies Opslaan Standaard wordt voorgesteld de submap Mijn Flipcharts onder de map Mijn documenten - ActivPrimary. Accepteer de map Mijn flipcharts Bij de optie Andere locaties, kan een willekeurige locatie op een willekeurige schijf gekozen worden. Bij Gedeelde flipcharts wordt het op een schijf/map opgeslagen waar ook andere (bv. collega s) bij kunnen. (Bij de Kempel bv. op de S-schijf). Geef dit bordverhaal de naam: Mijn eerste bordverhaal Het document heeft als type/extensie.flp Belangrijk: In de nieuwere versie Activinspire heeft een bordverhaal de extensie.flipchart. Een.flipchart verhaal kan niet in de oudere versie ActivStudio 2 of ActivPrimary 2 geopend worden. Een bordverhaal met de extensie.flp (van ActivStudio 2 of ActivPrimary 2) kan wel in de nieuwere ActivInspire geopend worden. Klik op de knop: Opslaan Opmerkingen: Bij het hoofdmenu zijn meer opties mogelijk, zoals Afdrukken biedt de mogelijkheid om elke bordpagina op een aparte pagina papier af te drukken Ontwerpmodus zoals al eerder gebruikt, breidt het de functionaliteiten uit (oa. rechter muisknop kunnen gebruiken). Vooral te gebruiken door de leerkracht Instellingen maakt het mogelijk instellingen voor het programma te maken Het programma ActivPrimary 2 kan afgesloten worden m.b.v. de Hoofdmenumenuknop of het kruisje ernaast. Als men een nieuw bordverhaal wil starten en dus niet het programma ActivPrimary wil sluiten, kan m.b.v. het Hoofdmenu deze optie gekozen worden. Het vorige bordverhaal wordt dan automatisch gesloten. Maak m.b.v. het Hoofdmenu - Een nieuwe flipchart een nieuw bordverhaal 2.2 Bord hergebruik Een van de voordelen van het gebruik van een ActivBoard (digitaal bord) is, dankzij het kunnen opslaan van de gemaakte flipchart dat je dit bordverhaal (meerdere pagina s samen!!) weer kunt hergebruiken of kunt uitwisselen met ander collega s. Men kan de kinderen op een pc zonder digitaal bord ook het bordverhaal laten gebruiken of hen zelf een bordverhaal laten maken zonder een digitaal bord te hebben om het vervolgens op de pc van het digitaal bord te laten presenteren. Hogeschool De Kempel december 2007 14
Maar ook de leerkracht kan als voorbereiding op de les thuis of in de klas een de pc een bordverhaal maken om het vervolgens in de klas op het digitaal bord te presenteren. Men kan via de site van Promethean (www.prometheanplanet.com een gratis ActivStudio Student Edition downloaden en installeren. Hierdoor kunnen leerkrachten, studenten en kinderen thuis op legale wijze digitale bordverhalen maken om in de klas te gebruiken. Er is geen studentversie van Activprimary, maar wat gemaakt is met ActivStudio kan gebruikt worden in ActivPrimary en andersom Als je de bordpagina s vaker wenst te gebruiken (bv. om bij meerdere klassen of om elk jaar hetzelfde verhaal weer te voorschijn te halen) dien je de flipchart op te slaan. Een flipchart bestaat uit één of meerdere bordpagina s. Maak een flipchart van min. 3 pagina s, waarin je allerlei eerder geleerde functionaliteiten toepast Sla het bordverhaal op als: Mijn tweede bordverhaal Sluit ActivPrimary 2 Start ActivPrimary en kies in het gereedschapvenster de Hoofdmenuknop Kies in het submenu Een flipchart openen en Open dan je eerder gemaakt bordschrift : Mijn eerste bordverhaal. Uiteraard kunnen de bordpagina s ook op papier afgedrukt worden of zelfs omgezet worden naar een PDF-document. Kies in het Hoofdmenuknop Afdrukken Hogeschool De Kempel december 2007 15
Opmerkingen: Men kan meerdere bordpagina s op 1 vel papier laten afdrukken middels de optie Layout (bv. 2 rijen en 2 kolommen verdelen het vel papier in 4 vakken en in elk vak wordt een bordpagina afgedrukt). Uiteraard kan aangegeven worden of paginanummers getoond moeten worden en/of men alleen bepaalde pagina s (Bereik) afgedrukt dienen te worden. Kies in het dialoogvenster de knop Voorbeeld De bordpagina s worden in een klein venster getoond en middels de knop Volgende en Vorige kan men er door heen bladeren. Kies in het afdrukvoorbeeld de knop Terug Kies de knop Annuleren Druk het bordverhaal op papier af met de pagina verdeeld over 2 rijen en 2 kolommen. Hogeschool De Kempel december 2007 16
3. Meer gereedschappen In het eerdere hoofdstuk heb je kunnen zien dat ActivPrimary 2 meer is dan een bord. Doordat het digitale bord aangesloten is op een pc/laptop, die weer over allerlei multimediale hulpmiddelen (afbeeldingen/geluiden etc.) beschikt en de pc ook weer op internet aangesloten is, beschikt men over bijna onbegrenzende mogelijkheden. Daarnaast heeft ActivPrimary 2 in het eigen programma ook ontzettend veel hulpmiddelen zitten, zoals: Bordliniaal Passer Rolgordijn Vormen Tekstherkenning Fotocamera Gradenboog Rekenmachine Klok Achtergronden Vormen Afbeeldingen Geluiden Etc. Met behulp van de pen of de muis bij de pc kunnen de gereedschappenfunctionaliteiten gekozen worden via het Gereedschapspalet (standaard aan de rechter zijde). ActivPrimary 2 beschikt na installatie ook over een heleboel Resources. Dit zijn soorten bibliotheken met allerlei objecten, in de vorm van afbeeldingen, foto s, geluiden, achtergronden, video s die in het bordverhaal geplaatst (gesleept) kunnen worden. Daarnaast kan men uiteraard ook eigen afbeeldingen, geluiden etc. plaatsen vanaf de schijf van je pc en uiteraard kan men ook internetkoppelingen plaatsen. 3.1 Achtergronden Open het bestand: Mijn eerste bordverhaal ActivPrimary 2 beschikt uiteraard over verschillende kant en klare achtergronden, zoals achtergronden met lijnen en achtergronden in verschillende thema s. Hierover later meer. Klik op de Verfpot/pipet Kies de kleur groen
Klik met de pen (muis) in de vorm van een verfblik (met plusteken) ergens op de pagina (waar niets staat!). De gehele pagina krijgt een achtergrondkleur. Als de verfpot gebruikt wordt in een kleiner afgesloten ruimte (bv. binnen een getekende cirkel of vierkant of binnen de geschreven letter, wordt alleen dat gesloten vak met die kleur gevuld. ActivPrimary 2 levert ook een aantal kant en klare achtergronden. Klik aan de rechterzijde op de knop Achtergrond Aan de onderzijde verschijnt een extra (langwerpig) venster: Het overzicht kan meer of minder tonen: Door middel van de knop Categorieën kun je een bibliotheek met Resources binnen stappen. Kies de knop Categorieën Een dialoogvenster met een mappenstructuur verschijnt: Kies in het Resourcebibliotheek (eventueel) de optie Gedeeld De optie Persoonlijk (1 poppetje) is meestal leeg. Er staat een complete mappenstructuur onder (bronnen), met daarin allerlei mogelijk te kiezen achtergronden, bv. Maps/Kaarten etc. In de diverse mappen staan achtergronden. Klik in de mappenlijst op Scenes Er worden een aantal achtergronden getoond. Klik in de mappenlijst op het plusteken vóór Scenes De lijst wordt open geklapt Klik op Garden/Tuin Er worden Resources in de vorm achtergronden getoond. Kies een gewenste achtergrond en sleep deze naar het bord Hogeschool De Kempel december 2007 18
Uiteraard is de gekozen achtergrondkleur of achtergrondafbeelding alleen op de huidige pagina geplaatst. Met behulp van de knop Andere locatie (en daarna Windows) kunnen ook andere achtergronden of objecten gekozen worden buiten ActivPrimary 2 (van de schijf van je pc). Hier over later meer. Plaats op elke pagina een andere achtergrond uit een andere subcategorie Maak achteraan een nieuwe lege bordpagina 3.2 Afbeeldingen Uiteraard zijn er ook vele afbeeldingen of andere objecten aanwezig. In het Resourcebibliotheek zijn ze over vele categorieën verdeeld, vaak ook weer in sub-categorieën. Klik in de Resourcebibliotheek (eventueel) op het pictogram Categorieën en daarbinnen op Gedeeld zodat de mappenlijst weer verschijnt Onderaan komen een aantal afbeeldingen te staan, maar het is een grote mappenstructuur van allerlei categorieën afbeeldingen en soms daarin weer subcategorieën (bv. Mensen/People), klik op de categorie Dieren / Animals Klik op de sub-categorie Vogels (Birds) In de lijst onderaan zie je alle aanwezige objecten uit de betreffende (sub-)categorie. De lijst kan erg lang zijn (Volgende knop) Sleep het gewenste object (vogel) uit de Resourcebibliotheek naar de gewenste positie op de pagina Herhaal dit met enkele andere objecten, ook uit andere (sub-) categorieën Vaak staan de afbeeldingen (objecten) niet op de juiste plaats en/of hebben niet de juiste grootte of de juiste richting (bv. Een jongen kijkt de verkeerde kant uit en zou van richting moeten veranderen). Klik op een zo juist geplaatst object (let op: zorg dat de pijl (Selecteren) gekozen is) Het object is geselecteerd (zichtbaar door de blokjes aan de zijkanten en hoeken): Als het object een actie bevat, wordt het object niet geselecteerd, maar wordt de actie gestart. Indien het object een actie bevat is de muispijl geen normale pijl maar een half ronde pijl. Indien men dan toch het object wenst te selecteren, klikt men met de rechter muisknop op het object het snelmenu verschijnt, maar ook het object is geselecteerd. Hogeschool De Kempel december 2007 19
M.b.v. enkele knoppen kunnen allerlei opdrachten uitgevoerd worden. Klik op Object vrij verplaatsen Laat de muis op deze knop staan! Sleep het object naar de gewenste positie Klik op Object roteren Laat de muis op deze knop staan! Sleep de knop (dus object) links of rechtsom naar de gewenste stand Plaats de muis op een hoekpunt van het object en sleep dit hoekpunt naar binnen of buiten om het objecten te verkleinen/vergroten Achter de rechter muisknop (snelmenu), indien de Ontwerpmodus (rood) aan -gezet is, zijn ook enkele Bewerk-opties van de mogelijk: Naar voorgrond en achtergrond, zullen dit object voor of achter een ander object, dat op dezelfde plaats staat, plaatsen Dupliceren kopieert dit object en plaatst het direct naast het huidige object Vergrendelen/Ontgrendelen maken het mogelijk dat het object niet verplaatst, niet veranderd, niet verwijderd kan worden (ontgrendelen maakt het dan weer wel mogelijk) Verwijderen verwijdert het geselecteerde object Standaard staat Activprimary niet in de zogenaamde Ontwerpmodus. In deze Ontwerpmodus kan de leerkracht, meer functionaliteiten kiezen (bv. de rechtermuisknop gebruiken op een object (lijn, tekst etc.). Als de Ontwerpmodus uitgezet wordt, zijn deze functionaliteiten niet mogelijk. Dit is vaak het geval voor kinderen. Klik op Hoofdmenu Er komen een aantal opties te voorschijn: Klik op Ontwerpmodus De opties verdwijnen en aan de knop van Hoofdmenu is te zien dat je nu in de Ontwerpmodus staat (rode rand). Als deze aan staat heeft men meer mogelijkheden. Klik met de rechter muisknop op een object (vogel) Een snelmenu verschijnt: De rechter muisknop is op de pen het knopje in het midden. Zorg wel dat de punt van de pen tegen het bord blijft. Kies in het snelmenu Rond Y-as spiegelen Opmerkingen: Y-as betekent links/rechts om draaien en X-as betekent boven/onder om draaien" Omslaan doet het zelfde als spiegelen, echter dupliceert het object en spiegelt het vervolgens (dus van 1 object wordt er een 2 e gemaakt maar andersom van richting). Hogeschool De Kempel december 2007 20
Maak een nieuwe pagina en plaats een achtergrond Sleep nog enkele objecten uit Gedeeld Vergroot/verklein enkele andere objecten/afbeeldingen op deze pagina. Spiegel een enkel object Laat de Ontwerpmodus aan staan (rood) 3.3 Geluiden/Video s Men kan ook geluiden en/of videomateriaal uit ActivPrimary 2 kiezen en plaatsen op de pagina. Klik in de Resourcebibliotheek (eventueel) op het pictogram Categorieën en daarbinnen op Gedeeld zodat de mappenlijst weer verschijnt Kies in de lijst: General/Algemeen Sounds/Geluiden Wat in de Resourcebibliotheek aanwezig is, is afhankelijk van wat er geïnstalleerd is. Sleep het gewenste geluid uit de Resourcebibliotheek (geluidshoorn) naar de gewenste positie op de pagina Het geluid is op de pagina zichtbaar door een geluidshoorn. Klik op de pagina op de geluidshoorn Het geluid wordt afgespeeld. Op identieke wijze kunnen ook video s geplaatst worden, indien aanwezig. De video op de pagina is zichtbaar in een venster en start standaard direct bij het opvragen van deze pagina. (indien mogelijk) Plaats uit de Resources een video op de pagina. Speel de video af Uiteraard zijn er maar weinig geluiden/video s binnen ActivPrimary 2 beschikbaar en vaak zijn het niet de gewenste geluiden of video s. Waarschijnlijk heb je op je pc wel een geluid of een video staan (of je hebt het vooraf via Internet gedownload op je pc). Deze geluiden of video s kunnen ook gebruikt worden echter. Deze geluiden of video s werken alleen als het bordverhaal op de zelfde pc gebruikt wordt als de geluiden en video s staan. BELANGRIJK: De geluiden/video s die van extern gebruikt worden, moeten altijd in het bordverhaal opgeslagen worden, want als het bordverhaal op een andere pc gebruikt wordt, zal het geluid of video niet werken!! Hogeschool De Kempel december 2007 21
Klik in de Resourcebibliotheek op Andere lokatie en daarna op Zoeken op een andere lokatie Een dialoogvenster verschijnt. Hierin kan een schijf/map gekozen worden, waarin objecten staan (Word-document, een afbeelding, een video etc.). Nadat de map geselecteerd is en met OK is vastgelegd worden de objecten met hun uiterlijk getoond in de lijst van de bibliotheek (dus de afbeeldingen zijn te zien, maar ook zo het pictogram van het Word-document of de gele geluidshoorn etc.) Even geduld! Door het te slepen naar het bord wordt het object geplaatst en ook direct voorzien van een soort actie, nl. als men er op klikt wordt het Word-document geopend, of de video gestart etc. LET OP: Dit bestand is alleen op deze pc te gebruiken. Als het bordverhaal op een andere pc geplaatst wordt, zal het bestand niet opgestart kunnen worden, omdat dit niet op die pc aanwezig is!! Kies in het dialoogvenster Map selecteren een afbeelding van de schijf en plaats deze op een bordpagina (op de Kempel bv. uit de map Plaatjes op de S-schijf) Kies in het dialoogvenster Map selecteren een video van de schijf en plaats deze op een bordpagina (op de Kempel bv. uit de map Video op de S-schijf) Kies in het dialoogvenster Map selecteren een geluid van de schijf en plaats deze op een bordpagina (op de Kempel bv. uit de map Geluiden op de S-schijf) Klik op deze pictogrammen, zodat de actie gestart wordt. Verwijder deze 3 pictogrammen (met media) wis de volledige pagina 3.4 Koppelingen Alle geluiden, afbeeldingen uit de Resourcebibliotheek worden in het bordverhaal opgeslagen. Als het bordverhaal daarna op een andere pc wordt geplaatst, zijn deze afbeeldingen en geluiden ook aanwezig. Echter. De bestanden (video, geluiden, afbeeldingen, Word-documenten etc.), die via Bladeren - Map selecteren geselecteerd worden, zijn niet op de andere pc aanwezig en als daar dan het bordverhaal wordt getoond, zullen deze objecten niet starten (niet getoond worden). Indien objecten, zoals video, geluid, Word-, Powerpoint-documenten etc. gekozen worden vanaf de schijf is het te adviseren dit te doen via het plaatsen van een Koppelingsobject. Een koppelingsobject is een actie (een handeling, zoals het afspelen van een geluid, zoals het starten van een video, het oproepen van een website, het openen van een Powerpointof Word-bestand etc.), die gestart wordt op het moment dat op een object (afbeelding, knop, tekst etc.) geklikt wordt. Hogeschool De Kempel december 2007 22
Op deze manier wordt een bordverhaal interactief, alleen zal het een en ander niet correct werken als het bordverhaal op een andere pc gebruikt wordt als waar het gemaakt werd, tenzij de gebruikte geluiden, video, documenten etc. in het bordverhaal zelf ingesloten worden! Plaats een afbeelding uit de Resourcebibliotheek (Gedeeld - Animals/Dieren) op een bordpagina Klik met rechter muisknop op een lege plek ergens op de flipchartpagina (niet op de afbeelding) Het volgende snelmenu wordt zichtbaar: LET OP: Dit kan alleen als de Ontwerpmodus aan staat Belangrijk: Actieobjecten weergeven, dient aan gezet te worden, als men zo n actieobject (middels een rode randlijn zichtbaar) in het bordverhaal wil zien (ook bv. om het op de juiste plaats te slepen, maar uit te staan als het bord verhaal klaar is en niet de randlijnen van de actie wil zien. Kies in het snelmenu op de optie Invoegen - Koppelingsobject Een dialoogvenster verschijnt: Kies in het dialoogvenster de knop Bladeren en kies een geluid (op de Kempel bv. uit de map Geluiden op de S-schijf) Het gekozen geluid/video/document wordt vermeld (eventueel met de knop Bladeren te veranderen) als tekst. Belangrijk: als men het bordverhaal ook op een andere pc/bord elders wil gebruiken, moet het bordverhaal wel het gekozen bestand (geluid, video, Word-document etc.) in het flipchart opslaan (het bestand wordt groter!). Dit kan niet in ActivPrimary opgegeven worden. Daarom het advies om deze acties met ActivStudio te doen! In Ontwerpmodus kan de actie niet uitgevoerd worden. De Ontwerpmodus moet dus dan weer uitgezet worden! Plaats een geluid via Koppelingsobject Invoegen Plaats een video via Koppelingsobject Invoegen Maak een nieuwe bordpagina en kies een bepaalde achtergrond Hogeschool De Kempel december 2007 23
Op bijna identieke wijze kan ook een koppeling naar een website gemaakt worden. Klik met een rechter muisknop op een object (afbeelding) en kies in het snelmenu de optie Koppelingsobject invoegen Het bekende dialoogvenster verschijnt: Vul de website: http://www.google.nl in (laat de optie Tekst als keuze staan) en klik vervolgens op OK De website-koppeling wordt op de pagina geplaatst. Uiteraard kan deze op de juiste positie geplaatst worden. Klikken start de actie. Slepen verplaats het object/koppeling, MAAR Dit is afhankelijk of de Ontwerpmodus aan of uit staat! Plaats een website-koppeling naar: http://www.kempel.nl Verplaats de website-pictogram naar de linker bovenhoek Probeer de diverse koppelingen uit 3.4.1 Een actie-koppeling achter een object/afbeelding Er is echter ook de mogelijkheid om een geluid, video, Word-document etc. achteraf als een actie achter een eerder geplaatste afbeelding of object te plaatsten (bv. een geluid afspelen als op de eerder geplaatste persoon geklikt wordt of een video starten als op een dier geklikt wordt, of een website oproepen als op een bloem geklikt wordt). Plaats op een nieuwe pagina een afbeelding uit de subcategorie Mensen (People) van Gedeelde resources Draai deze persoon om de Y-as Plaats uit de subcategorie Dieren (Animals) een die naar keuze Belangrijk: De Ontwerpmodus moet aan staan om Acties te kunnen plaatsen en uit staan om de Acties ook daadwerkelijk te laten starten Klik dubbel met de pen/muis op een object (bv. afbeelding) Een klein knoppenbalk verschijnt boven de afbeelding: Kies in de kleine knoppenbalk Eigenschappen Een klein dialoogvenster verschijnt met enkele opties, zoals Identificatie, Positie, Uiterlijk, Container en Acties. Kies in de kleine venster Acties Hogeschool De Kempel december 2007 24
Bij Acties kan gekozen worden uit diverse mogelijkheden zoals: Nietsdoen Eerste pagina Laatste pagina Volgende pagina Vorige pagina Geluid afspelen Ingesloten document of bestand openen Kies bij Acties uit de lijst Ingesloten document of bestand openen Klik op de knop Instellen Kies op de schijf (bv. Bij de Kempel op de S-schijf uit de map geluiden) een passend geluid klik op OK Sluit het kleine Eigenschappenvenster (kruisje) Belangrijk: De optie Ontwerpmodus moet uit staan bij gebruik )dus uitvoeren van de actie!! Plaats een nieuwe afbeelding en plaats als actieobject een website (bv. http://www.dieren.nl) op deze afbeelding Zet Ontwerpmodus weer uit Test of de acties werken Sla het bordverhaal ( Mijn eerste bordverhaal ) tussentijds een keer op Maak een nieuwe pagina 3.5 Vormen en lijnen Naast geschreven of getypte tekst, achtergronden, afbeeldingen, geluiden, video en koppelingen kunnen ook op een simpele manier een figuur (vorm) of een bepaalde lijn gemaakt worden. Klik op Vormen of klik op Lijnen De gewenste vorm wordt naar de juiste plaats op het bord gesleept. M.b.v. de hoekpunten kan de vorm vergroot, verbreed, versmald worden. De kleur dient vooraf gekozen te worden. De geselecteerde vorm krijgt de kleur Maak een rode driehoek Maak een gele cirkel Maak een groen vierkant Verwijder het vierkant Maak een rode lijn Maak een lijn naar eigen keuze Maak een nieuwe pagina Hogeschool De Kempel december 2007 25
3.6 Enkele bordmaterialen Velen kennen nog het gehannes met de grote bordlinialen (meetlat) of de passers met krijtjes. Het zijn hele handige en vooral nuttige hulpmaterialen in het onderwijs, maar niet gemakkelijk in gebruik. Een digitaal bord heeft uiteraard ook deze materialen/gereedschappen. Deze zijn echter wel heel gemakkelijk te hanteren. 3.6.1. Een liniaal Klik op de knop Gereedschap Een extra knoppenbalk verschijnt: Kies in de extra knoppenbalk de optie Liniaal Er wordt gevraagd of de liniaal in mm., cm. of inch getoond moet worden. Kies cm. Op het bord wordt een liniaal getoond, die uiteraard met de pen/muis verplaatst kan worden (let op: uiteraard moet de knop Selecteren gekozen zijn!). LET OP: Als je de pen/muis over de liniaal beweegt zal het verschillende vormen aannemen: Kruisje: verplaatsen Kromme pijl met 2 richtingen: draaien van de liniaal (zie graden in de liniaal) Verplaats (kruispijl) de liniaal naar beneden (kruispijl vind midden je midden tussen de twee rijen met getallen/maten) Draai de liniaal, zodat deze in de richting van 45º staat (plaats de pen/muis tussen de getallen/maten) Klik op de pen Het pennenbakje verschijnt. Kies de rode kleur Kies de gewenst dikte Plaats de pen aan de rand van de liniaal en trek dan een lijn Hogeschool De Kempel december 2007 26
Let op: Als de pen bij de liniaal geplaatst wordt is het een simpel potlood, maar als het op de rand van de liniaal geplaatst wordt is het een potlood met rechte streep. Dit wil zeggen dat je dan een lijn langs de liniaal af kunt trekken en dat de lijn recht is Door het plaatsen van de pen aan de rand van de liniaal wordt deze als het ware vast getrokken aan de liniaal. Zelfs het bibberen of expres op- en neer-bewegen van de pen hebben geen invloed, de lijn is kaarsrecht. De liniaal kan m.b.v. het slepen naar de prullenbak verwijderd worden. Trek een blauwe lijn (exact horizontaal) Trek een rode lijn op 313 º Verwijder de liniaal 3.6.2. Een gradenboog Klik op de knop Gereedschap Een extra knoppenbalk verschijnt: Kies in de extra knoppenbalk de optie Gradenboog Er wordt gevraagd of de gradenboog half of volledig moet zijn. Kies half. Op het bord wordt een gradenboog getoond, die uiteraard met de pen/muis verplaatst kan worden kruispijl (let op: uiteraard moet de knop Selecteren gekozen zijn!). LET OP: Als je de pen/muis over de gradenboog beweegt zal het verschillende vormen aannemen: Kruisje: verplaatsen Kromme pijl met 2 richtingen: draaien van de liniaal (zie graden in de gradenboog) Dit alles op identieke wijze als bij de liniaal. Verplaats (kruispijl) de gradenboog naar beneden Klik op de pen Hogeschool De Kempel december 2007 27
De pen/muis van het bord is nu een schrijfpen of potlood. Kies de rode kleur Kies de dikte van het potlood door 2 te kiezen (met de schuif kan ook de dikte gekozen worden) Plaats de pen aan de rand van de gradenboog bij 0 graden en trek dan een lijn tot 90 graden Door het plaatsen van de pen aan de rand van de gradenboog wordt deze als het ware vast getrokken aan de gradenboog. Zelfs het bibberen of expres op- en neer-bewegen van de pen hebben geen invloed. Het potlood moet een streepje ernaast hebben Trek een blauwe boog van 120 graden Maak een groene boog van 60 graden Verwijder de gradenboog Maak een nieuwe pagina 3.7 Nog een handig hulpmiddel: rolgordijn Tot slot nog één voorbeeld uit de vele beschikbare gereedschappen, het gordijn. Toen enkel jaren geleden de overheadprojector zijn intrede deed in het onderwijs, had men steeds weer bruikbare projectie (van teksten en/of foto s) beschikbaar. Maar omdat men niet alles direct wilde laten zien (zoals ook vaak bij een opsomming in PowerPoint) werd over de overheadsheet een velletje papier gelegd, zodat niet alles op het whitebord of scherm zichtbaar was. Telkens werd het velletje wat omlaag geschoven, zodat weer een regel op het scherm zichtbaar werd. ActivPrimary 2 beschikt ook over deze functionaliteit, het zogenaamde rolgordijn. Klik op de knop Gereedschap Een extra knoppenbalk verschijnt: Kies in de extra knoppenbalk de optie Rolgordijn Het scherm/bord wordt direct volledig zwart. Men kan nu vanaf elke rand het rolgordijn opentrekken. Plaats de pen/muis aan de rand van het zwarte gordijn De pijlpunt verandert in een trekkoordje Trek het koordje een stukje naar beneden/boven of opzij Herhaal dit enkele malen Kies opnieuw het gereedschap Rolgordijn het rolgordijn (zwarte scherm) verdwijnt. Sla de flipchart Mijn eerste bordverhaal op en sluit ActivPrimary 2 Hogeschool De Kempel december 2007 28
Eindopdracht: Maak een compleet bordverhaal met een bepaald thema (bv. Op de boerderij) en met alles er op en er aan (geluid, video, internet, achtergronden, etc.) en waar alle geleerde functionaliteiten in verwerkt zijn. Succes