Vlaams Klimaatbeleidsplan 2013-2020 Econext, 18 april 2013 Bart Naessens Beleidsmedewerker Team Klimaat Afdeling Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid
Het derde Vlaams Klimaatbeleidsplan Vlaams Klimaatbeleidsplan 2013-2020 (ontwerp VKP 2013-2020, VR 1 februari 2013) Vlaams Mitigatieplan 2013-2020 (VMP 2013-2020) Vlaams Adaptieplan 2013-2020 (VAP 2013-2020) 2
Vlaams Mitigatieplan 2013-2020 Inhoud Europese context Doelstelling en uitgangspunten Sectorale en transversale beleidsmaatregelen Impact mitigatiebeleid Financiering Vlaams Klimaatfonds Inzet flexibele mechanismen Conclusie 3
Europese context (2020) 20% reductie broeikasgassen in 2020 t.o.v. 1990 20% hernieuwbare energie in 2020 (10% HE in transport) EU Energie- en Klimaatpakket (2009) 20% energiebesparing in 2020 t.o.v. BAU 2020 4
Europese context (2020) EU Broeikasgasdoelstelling -20% t.o.v. 1990 EU Broeikasgasdoelstelling -14% t.o.v. 2005 EU ETS -21% t.o.v. 2005 EU niet-ets -10% t.o.v. 2005 Effort Sharing Decision (2009) Doelstellingen per lidstaat -20% tot +20% t.o.v. 2005 België : -15% 5
Europese context (2050) EU Low Carbon Roadmap 2050 (2011) 100% 100% 80% Power Sector Current policy 80% Kostenefficiënt pad -25% in 2020-40% in 2030-60% in 2040-80% in 2050 60% Residential & Tertiary 60% Industry 40% 40% Transport 20% 20% Non CO 2 Agriculture 0% Non CO 2 Other Sectors 0% 1990 2000 2010 2020 2030 2040 2050 6
Vlaams Mitigatieplan 2013-2020 Inhoud Europese context Doelstelling en uitgangspunten Sectorale en transversale beleidsmaatregelen Impact mitigatiebeleid Financiering Vlaams Klimaatfonds Inzet flexibele mechanismen Conclusie 7
Doelstelling en uitgangspunten VMP Emissies Startpunt 2013 = gemiddelde 2008-2010 -15% Lineair pad 2013-2020 met jaarlijkse niet-ets uitstootplafonds 2005 2008 2010 2013 2020 BE = -15% t.o.v. 2005 Vlaamse doelstelling via intra-belgische lastenverdeling 8
Doelstelling en uitgangspunten VMP Vlaams Regeerakkoord 2009-2014: Emissiereducties in eerste instantie via interne maatregelen die technisch en economisch uitvoerbaar en maatschappelijk aanvaardbaar zijn Eventuele aanvulling via aankoop van emissierechten mits toepassing internationale voorwaarden inzake duurzame ontwikkeling Stakeholderoverleg via Vlaamse Klimaatconferentie (2011-2012) Studietraject (2011-2012) Strategisch beleidsplan gekaderd in ruimere beleid Vlaamse overheid (VIA, DO, ) Sterk verweven beleidsthema gezamenlijke verantwoordelijkheid VR 25/11/2011 Bob Nieuwejaers 9
Vlaams Mitigatieplan 2013-2020 Inhoud Europese context Doelstelling en uitgangspunten Sectorale en transversale beleidsmaatregelen Impact mitigatiebeleid Financiering Vlaams Klimaatfonds Inzet flexibele mechanismen Conclusie 10
Beleidsmaatregelen mobiliteit Beheersing aantal voertuigkilometers over de weg Verbetering milieukenmerken voertuigvloot en hun brandstoffen Energiezuinig rijgedrag stimuleren Efficiëntieverbetering scheepvaart Groei wegverkeer op langere termijn beheersen Opmaak Mobiliteitsplan Vlaanderen Sturende prijszetting voertuigkilometers Aanvullende maatregelen auto- en vrachtwagenkilometers Versterkt Europees beleid Inzetten van voldoende sturende fiscale instrumenten Stimuleren alternatieve voertuigtechnologieën en alternatieve brandstoffen Hervorming rijexamen en rijopleiding Handhavingsbeleid toegelaten snelheden Verbeterde doorstroming Premiestelsel emissiereducerende technologieën Optimaal benutten walstroom 3E binnenvaartconvenant Responsabilisering Doordacht ruimtelijk beleid Ondersteuning doorbraak nieuwe technologieën 11
Beleidsmaatregelen gebouwen Regelgeving Informatie en verplichte informatie maatregelen Financiële instrumenten Energiediensten voor energiebesparing EPB-eisen (specifiek VMSW, WVG), EPC, EAP, Onderhoud ketels en vervanging oude ketels Energieprestatie-eisen Vlaamse Wooncode Energiecorrectie sociale huurprijs REG en milieuvriendelijke energieproductie Energieconsulenten Actieplan micro-wkk Demonstratieprojecten sociale woning- en scholenbouw Verlaging onroerende voorheffing nieuwbouw Renovatiepremie Subsidies EPB-eisen en REG schoolgebouwen Energierenovatieprogramma sociale huisvesting Vlaams Energiebedrijf Alternatieve financiering schoolinfrastructuur (DBFM) Energiebesparingsmechanismen REG-openbaredienstverplichtingen elektriciteitsdistributienetbeheerders 12
Beleidsmaatregelen landbouw Algemene landbouwmaatregelen Sensibilisering EU GLB en PDPO Onderzoek Energetische emissies REG-maatregelen Productie en gebruik duurzame en hernieuwbare energiebronnen stimuleren Niet-energetische emissies Consumentengedrag en verduurzamen volledige keten Reduceren methaanemissies vertering Reduceren lachgas- en methaanemissies mestopslag (preventief/curatief) Reduceren lachgasemissies bodem Strategisch Plan Korte Keten Strategisch Plan Biologische Landbouw Preventie voedselverlies en maximale valorisatie nevenstromen 13
Beleidsmaatreglen niet-ets-industrie Energiegerelateerde emissies Energiebeleidsovereenkomst Stimuleren groene warmte, restwarmte, warmtenetten, WKK Ecologiesteun en groene waarborg KMO-energie-efficiëntieplan Industriële procesemissies Onderzoek aanpak lachgasemissies caprolactamproductie F-gassen Lekdichtheidsvereisten, Certificeringsverplichting Inspectiecampagne Campagne beperken lekverliezen Stimuleren gebruik klimaatvriendelijke koelmiddelen 14
Beleidsmaatregelen niet-ets-energie en afval Niet-ETS energie Aandeel energiesector in totale niet-ets-uitstoot is marginaal (0,3% of 165kton CO 2 -eq in 2010) Vnl. relatief kleine WKK s Afval Verbeteren energierecuperatie afvalverwerkingsinstallaties Voorvergisting GFT-afval 15
Transversale beleidsmaatregelen Vlaams actieplan energie-efficiëntie (Nieuwe) Europese Energie-efficiëntierichtlijn Klimaat in beslissingsondersteunende instrumenten: Indien significant, effect van projecten op BKG-uitstoot opnemen in: MER, MKBA, RIA? Klimaat en ruimtelijke ordening Beleidsplan Ruimte Vlaanderen: werken met klimaat is 1 van de 7 geïdentificeerde maatschappelijke uitdagingen in Groenboek. Klimaatvriendelijke Vlaamse overheid Overheidsgebouwen, mobiliteit, duurzame overheidsopdrachten Lokale overheden Financiële ondersteuning (convenanten) en inhoudelijke ondersteuning (tool voor burgemeestersconvenant) Burgers en educatie Subsidies voor verenigingen, natuur- en milieueducatie, klimaatcampagne 16
Beleidsmaatregelen Onderzoek en innovatie Bestaande Europese innovatieinstrumenten Bestaande Vlaamse innovatieinstrumenten Nieuwe innovatienoden: innovatieregiegroepen EU financieringsprogramma s NER300 programma Intelligent Energy Europe Proeftuin elektrische voertuigen PROmotie en DEMonstratiecentrum voor KMO s Milieu-en energietechnologie Innovatie Platform (MIP) Innovatief aanbesteden Ecologiepremie plus, groene waarborg, duurzame overheidsopdrachten, labels en sensibilisatie irg Groene Energie: geïntegreerde aanpak, langetermijnvisie, meer demonstratieprojecten irg Bouw: overheid moet bouwinnovatie stimuleren irg Eco-innovatie: meer eco-innovatie in onderwijs en vorming, steunkader voor demonstratie- en pilootprojecten 17
Vlaams Mitigatieplan 2013-2020 Inhoud Europese context Doelstelling en uitgangspunten Sectorale en transversale beleidsmaatregelen Impact mitigatiebeleid Financiering Vlaams Klimaatfonds Inzet flexibele mechanismen Conclusie 18
2005 2010 2015 2020 Broeikasgasemissies (kton CO 2 +eq) Impact van het Vlaamse klimaatmitigatiebeleid 50,000 45,000 40,000 35,000 30,000 25,000 20,000 15,000 10,000 5,000 0 Niet-ETS-energie Afval niet-ets-industrie Landbouw Transport Gebouwen Evolutie 2005-2020 : -5% 19
Gecumuleerde reductiekloof (kton CO 2 -eq) Prognoses en reductiepad (kton (CO 2 -eq) Impact van het Vlaamse klimaatmitigatiebeleid 25,000 50,000 20,000 45,000 15,000 10,000 5,000 Gecumuleerde reductiekloof Prognoses Reductiepad 40,000 35,000-30,000-5,000 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 25,000 20
Impact van het Vlaamse klimaatmitigatiebeleid Gecumuleerde beleidskloof 2013-2020 in beleidsscenario: 10 Mton CO 2 -eq Extra maatregelen voorgesteld door alle betrokken ministers op korte termijn (impact in periode 2014-2020 maximaal 5 Mton CO 2 -eq) Conclusie Met (alle) extra maatregelen gecumuleerde beleidskloof nog > 5 Mton CO 2 -eq Inzet flexibele mechanismen nodig 21
Vlaams Mitigatieplan 2013-2020 Inhoud Europese context Doelstelling en uitgangspunten Sectorale en transversale beleidsmaatregelen Impact mitigatiebeleid Financiering Vlaams Klimaatfonds Inzet flexibele mechanismen Conclusie 22
Financiering: Vlaams klimaatfonds Eenmalige veiling restant Vlaamse nieuwkomersreserve (2013) Inkomsten Veiling emissierechten EU ETS (2013-2020) Vlaams Klimaatfonds (decreet 13 juli 2012) Co-financieren Vlaamse reductiemaatregelen Inzet flexibiliteitsmechanismen Korte termijn: prioritering en budgettering beleidsvoorstellen VR Lange termijn: nieuwe financieringskader (bedrijven, verenigingen, overheden) Uitgaven Internationale klimaatsteun ontwikkelingslanden Remediëren indirecte carbon leakage (ETS bedrijven) 23
Vlaams Mitigatieplan 2013-2020 Inhoud Europese context Doelstelling en uitgangspunten Sectorale en transversale beleidsmaatregelen Impact mitigatiebeleid Financiering Vlaams Klimaatfonds Inzet flexibele mechanismen Conclusie 24
Inzet van flexibiliteitsmechanismen Sparen Flexibiliteitsmechanismen (Effort Sharing Decision) (banking) Lenen (borrowing) Kredieten uit CDM projecten (beperkt tot 4% van 2005 emissies) Verhandelen emissieruimte/cdm gebruiksrechten Vlaamse aankoopstrategie met focus op duurzaamheid en additionaliteit (buffercapaciteit + korte termijn aankopen) CER s en ERU s uitgegeven voor emissiereducties t.e.m. 31/12/2012 CER s en ERU s uitgegeven voor emissiereducties na 01/01/2013 maar uit projecten die vóór 2013 geregistreerd werden CER s uitgegeven na 2012, gerealiseerd in minst ontwikkelde landen (MOLs) (tussen lidstaten) 25
Vlaams Mitigatieplan 2013-2020 Inhoud Europese context Doelstelling en uitgangspunten Sectorale en transversale beleidsmaatregelen Impact mitigatiebeleid Financiering Vlaams Klimaatfonds Inzet flexibele mechanismen Conclusie 26
Conclusie Gecumuleerde beleidskloof in beleidsscenario: 10 Mton CO 2 -eq Extra maatregelen voorgesteld door alle betrokken ministers op korte termijn (impact in periode 2014-2020 maximaal 5 Mton CO 2 - eq) Conclusie Prioritering en budgettering van voorgestelde extra maatregelen op korte termijn via Klimaatfonds Met (alle) extra maatregelen gecumuleerde beleidskloof nog > 5 Mton CO 2 -eq Inzet flexibele mechanismen via Klimaatfonds (aanleggen buffercapaciteit + korte termijn aankopen) Extra maatregelen op (middel)lange termijn vereist 27
Meer informatie Vlaams Klimaatbeleidsplan 2013-2020 http://www.lne.be/themas/klimaatverandering/vlaamsklimaatbeleidsplan-2013-2020 28