Curatele, bewind en mentorschap Wereldkidz Meerklank maart 2016 Jaap-Willem Caron
Inhoud Wettelijke vertegenwoordiging Welke beschermingsmaatregelen? Welke maatregel is passend? Hoe aanvragen? De zitting Taken, bevoegdheden en verantwoording Nuttige informatie
Wettelijke vertegenwoordiging Tot 18: ouderlijk gezag / voogdij 18+: geen wettelijke vertegenwoordiging meer, betrokkene is handelingsbekwaam (juridisch volwassen) 18+ kan zelfstandig zaken regelen en overeenkomsten sluiten, onderhoudsplicht ouders tot 21 Wat nu als 18+ niet of onvoldoende in staat is zelfstandig zijn/haar belangen te behartigen?
Welke beschermingsmaatregelen? Curatele Bewind Mentorschap voor financiële en persoonlijke zaken alleen voor financiële zaken alleen voor persoonlijke zaken (persoonlijke zaken = verzorging, verpleging, begeleiding en behandeling)
Mentorschap Door lichamelijke of geestelijke toestand niet in staat persoonlijke belangen te behartigen Mentor neemt beslissingen zo veel mogelijk samen met betrokkene Betrokkene blijft handelingsbekwaam
Bewind Door lichamelijke of geestelijke toestand niet in staat financiële belangen te behartigen Vermogen (of deel daarvan) onder bewind Bewindvoerder en betrokkene werken zo veel mogelijk samen (zo nodig vervangende machtiging kantonrechter) Betrokkene blijft handelingsbekwaam In openbaar register
Curatele Door lichamelijke of geestelijke toestand niet in staat financiële en persoonlijke belangen te behartigen Curator neemt beslissingen / verleent toestemming Curator moet betrokkene zo veel mogelijk bij beslissing betrekken Betrokkene niet handelingsbekwaam (kan ook niet zonder toestemming trouwen of testament maken; niet bevoegd tot gezag over minderjarige kinderen) Rechtshandelingen zonder toestemming curator zijn vernietigbaar In openbaar register
Welke beschermingsmaatregel is passend? Afhankelijk van risico op misbruik: - in hoeverre deelname aan het rechtsverkeer? - hoe kwetsbaar en beïnvloedbaar? - welk niveau van functioneren? - in hoeverre handicap zichtbaar? - in hoeverre is betrokkene bereid en in staat afspraken te maken en zich daaraan te houden? - in hoeverre kan betrokkene de juridische gevolgen van overeenkomsten overzien?
Welke beschermingsmaatregel is passend? (2) Recht op zelfbepaling betrokkene zo veel mogelijk respecteren => voorkeur voor minst ingrijpende maatregel Combinatie bewind + mentorschap in meeste gevallen passend Extra motivering nodig voor curatele Kantonrechter kan ambtshalve minder zware maatregel opleggen
Hoe aanvragen? Model verzoekschrift Noodzaak goed motiveren en onderbouwen: - medische verklaring - rapportages school - handelingsplannen - CIZ-indicatie Bereidverklaringen en akkoordverklaringen Advies: 3 maanden voor 18 de verjaardag indienen Rechtbank, sector kanton Geen advocaat nodig Griffierecht ca. 80
De zitting Bereid jezelf en je kind goed voor Rechter vraagt mening kind Rechter vraagt toelichting ouders / voogd Rechterlijke toetsing: - welke maatregel is passend? - is aanstaande curator / bewindvoerder in staat administratie te voeren en rekening en verantwoording af te leggen? - is aanstaande mentor in staat persoonlijke belangen te behartigen?
Taken, bevoegdheden en verantwoording Financiële belangenbehartiging: curator / bewindvoerder zorgt voor de financiële huishouding van de betrokkene, alsmede een goede administratie Curator heeft meer bevoegdheden dan bewindvoerder (vernietiging overeenkomsten, aanvragen uitkering e.d.) Niet-financiële belangenbehartiging: - curator / mentor bewaakt de immateriële belangen betrokkene: verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding (bijv. keuze woonvorm, keuze medicijnen, toelaten relaties), zoveel mogelijk overeenkomstig geloofsovertuiging of levensbeschouwing betrokkene - curator / mentor grijpt in als bepaalde situatie niet wenselijk is en niet in het belang van betrokkene is Hoogstpersoonlijke rechtshandelingen: Curator / mentor niet bevoegd hoogstpersoonlijke rechtshandelingen te verrichten (bijv. testament, euthanasieverklaring, donorregistratie, sterilisatie)
Taken, bevoegdheden en verantwoording (2) Toezicht door kantonrechter Curatele en bewind: - boedelbeschrijving (binnen 3 maanden) - rekening en verantwoording (ieder jaar) - tussentijdse evaluatie (iedere 5 jaar) - uitgaven > 1.500 behoeven goedkeuring kantonrechter Mentorschap: - geen jaarlijkse verslaglegging. Kantonrechter kan er wel om vragen
Nuttige informatie www.rijksoverheid.nl Curatele, bewind en mentorschap www.rechtspraak.nl Curatele, bewind en mentorschap Map Meerderjarig en beperkt MEE Utrecht, Gooi & Vechtstreek www.meerklank.wereldkidz.nl