902.317 lezing & luchtkwaliteit Nederlands Vlaamse Bouwfysica Vereniging elphi nelissen 30 maart 2006 nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 1
inhoudsopgave lezing & luchtkwaliteit introductie nelissen ingenieursbureau b.v. ventileren waarom? type systemen voor- en nadelen systemen toepassingen praktijkoverweging en kanttekeningen normgeving nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 2
elphi nelissen introductie TU/e, bouwkunde, FAGO directeur / senior adviseur 8½ jaar adviesbureau in Tilburg 15 jaar directeur nelissen ingenieursbureau b.v. lid van de Raad van Advies TU/e nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 3
introductie nelissen ingenieursbureau b.v. sinds 1991 34 medewerkers, 1.400 opdrachten doelstelling en activiteiten installatietechniek (volledig W en E) bouwfysica, akoestiek, ruimte-zaalakoestiek, brandveiligheid, windhinder-gevaar werkgebied: woningbouw en utiliteit in brede zin (musea, zorgcentra, onderwijs, sport, gevangenissen, kantoren, enz.) nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 4
introductie projecten Van Abbemuseum, Eindhoven (9.000 m²) Boscotondo, Helmond (29.000 m²) Scheikundige Technologie TU Eindhoven (31.000 m²) universiteitsgebouw voor Geneeskunde, Gezondheidswetenschappen en Psychologie, Maastricht (58.000 m²) AVBB Bouwhuis, Zoetermeer (10.000 m²) Effenaar, Eindhoven (6.500 m²) nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 5
ventileren waarom? luchtkwaliteit behaaglijkheid bouwbesluit ventileren is het continu vervangen van binnenlucht door verse buitenlucht doel: zuurstof om te ademen, afvoer CO 2 realiseren van een gezond binnenklimaat nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 6
ventileren waarom? luchtkwaliteit behaaglijkheid bouwbesluit behaaglijk klimaat goed luchtkwaliteit is voorwaarde kan positief effect hebben op: temperatuur overschrijding (TO) nachtelijke vrije koeling tijdens pieken beperkte koelcapaciteit nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 7
thermische behaaglijkheid voorbeeldproject bron: Klunder architecten B.V. kantoorgebouw Bouwend Nederland Zoetermeer nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 8
thermische behaaglijkheid luchtafvoer zomersituatie dubbel glas en buitenzonwering gebalanceerde : 2-voudig + geluid luchttoevoer nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 9
thermische behaaglijkheid wintersituatie dubbel glas en buitenzonwering enkel glas gebalanceerde : 2-voudig luchttoevoer nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 10
ventileren waarom? luchtkwaliteit behaaglijkheid bouwbesluit in het bouwbesluit zijn eisen gesteld aan hoeveelheid luchtverversing afsluitbaar / regelbaarheid % verse luchttoevoer van buiten afvoer van vervuilde binnenlucht wat is buiten nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 11
type systemen natuurlijke toevoer afvoer schematisch hybride natuurlijk natuurlijk mechanische natuurlijk mechanisch mechanisch mechanisch nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 12
natuurlijke toe- en afvoer voordelen natuurlijke geruisloos, behalve bij harde wind geen installatievoorzieningen nodig hybride nadelen mechanische niet goed regelbaar afhankelijk van windsnelheid nelissen ingenieursbureau bv (zelfregulerende roosters mogelijk) thermische onbehaaglijkheid door koude lucht toevoer geen warmteterugwinning mogelijk, energie verlies bij zeer hoge geluidsbelasting niet mogelijk lezing NVBV maart 2006 13
natuurlijke toevoer en mechanische afvoer voordelen redelijk beheersbare beperkt kanalenstelsel ten opzichte van een gebalanceerd systeem eenvoudig en algemeen bekend systeem nadelen nelissen ingenieursbureau bv luchttoevoer afhankelijk van bewonersgedrag tijdelijke thermische onbehaaglijkheid door toevoer koude buitenlucht (elektrische) hulpenergie nodig hoog energiegebruik beperkt risico op geluidoverlast lezing NVBV maart 2006 14
mechanische toe - en afvoer voordelen nelissen ingenieursbureau bv goed beheersbaar en regelbaar systeem, mits zorgvuldig ontworpen en uitgevoerd comfortabel energiebesparend door warmteterugwinning uit lucht ook mogelijk bij gevels met hoge geluidbelasting mogelijkheid tot filtering van lichtverontreinigde (stads) lucht mogelijkheid selectief aanzuigpositie bepalen lezing NVBV maart 2006 15
mechanische toe - en afvoer natuurlijke hybride mechanische nelissen ingenieursbureau bv nadelen extra investeringen benodigd een relatief groot ruimtebeslag van de luchtkanalen onderhoudsgevoelig; schoonhouden van het systeem is van essentieel belang voor de behaaglijkheid het gebouw moet luchtdicht zijn, in verband met valse lucht mogelijk geluidsoverlast lezing NVBV maart 2006 16
praktijktoepassing integratie in ontwerp OTB - TU Delft nieuw oud nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 17
praktijktoepassing conditionering kunst van Abbemuseum luchtafvoer via voorzetwand nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 18
van Abbemuseum 1 1 Okalux: ZTA / LTA U-waarde 2 betonstaalmat: inbraak 3 zonweringslamellen 4 plenumglas: ZTA/LTA 5 6 verlichting 2 3 6 5 4 doorsnede over expositiezaal nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 19
praktijktoepassing Air-E-duct systeem Raad van de rechtspraak, Den Haag nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 20
praktijktoepassing klimaatdak klimaatraam acceptabele spouwtemperatuur daglichtwering mogelijk binnen nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV buiten maart 2006 21
lezing & luchtkwaliteit praktijkoverweging er is regelgeving op het gebied van luchtverversing, er zijn legio toepassingen om te voldoen aan de regelgeving echter: regelgeving is geen garantie voor de minimaal benodigde luchtverversing bepaalde systemen impliceren een bepaald gebruik nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 22
lezing & luchtkwaliteit praktijkoverweging voorbeelden gebouwen met een natuurlijke toevoer: in de winter worden de roosters dichtgezet met name in gebouwen met een hoge bezettingsgraad (onderwijs) of gevoelige gebruikers (zorg) leidt dit tot een slechte luchtkwaliteit gebouwen met mechanische : door geluidsoverlast wordt ventilator uit gezet slechte luchtkwaliteit conclusie: slechte luchtkwaliteit die toch voldoet aan de regelgeving!!! nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 23
afsluiting discussie bedankt voor jullie aandacht nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 24