Toelatingsexamen Nederlands Informatiebrochure Septemberinstroom 2012 (Studiejaar 2012-2013) Voor bezitters van een niet-nederlands diploma of een internationaal diploma
Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Data en tijden... 4 Praktische informatie... 5 Plaats... 5 Eerder deelgenomen aan het Toelatingsexamen Nederlands... Error! Bookmark not defined. Functiebeperking... 5 Wat moet je meenemen?... 5 Voorbereiden op het examen... 5 Slagen, herexamen, zakken... 5 Uitslag... 6 Herkansingen... 6 Gezakt... 6 Geldigheidsduur resultaten... 6 Starten met de opleiding en boeken kopen... 6 Contactgegevens Bijzondere Instroom en Toelating (BIT)... 7 Aanmelden en betalen Toelatingsexamen Nederlands... 8 Inschrijfvoorwaarden... 8 Aanmelden Toelatingsexamen Nederlands... 8 Diplomawaardering... 10 Deelnamebevestiging... 10 Afmelden voor het examen... 10 Regeling Toelatingsexamen Nederlands... 11 Voorbereidingsinformatie Toelatingsexamen Nederlands... 14 Tips en trucs voor en tijdens de examens... 14 Informatie over het examen Nederlands... 15 Lijst met toegestane hulpmiddelen... 16 2
Voorwoord Heb je de ambitie om een Nederlandstalige hbo-studie te volgen aan De Haagse Hogeschool, maar heb je een internationaal of niet-nederlands diploma (dat minimaal gelijkwaardig is aan een Nederlands havodiploma)? Misschien dat jij dan nog een Toelatingsexamen Nederlands af moet leggen voordat je kan starten. In deze brochure vind je alle informatie over dit examen. Voor wie is het Toelatingsexamen Nederlands bedoeld? Het Toelatingsexamen Nederlands van De Haagse Hogeschool is bedoeld voor aspirant studenten met een internationaal of niet-nederlands diploma (dat minimaal gelijkwaardig is aan een Nederlands havodiploma) die een Nederlandstalige opleiding willen gaan volgen. Om aan De Haagse Hogeschool te kunnen starten met een Nederlandstalige hbo-opleiding moet je aantonen dat je de Nederlandse taal voldoende beheerst. Dit kun je doen door het diploma Staatsexamen Nederlands als Tweede Taal programma II te behalen of door een voldoende resultaat te behalen voor het Toelatingsexamen Nederlands van De Haagse Hogeschool. Wettelijke regelingen toelating hbo-onderwijs Het Toelatingsexamen Nederlands vindt zijn juridische grondslag in artikel 7.28 (lid 2) van de Wet op het Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek (WHW). Hierin staat dat aspirant studenten die in bezit zijn van een internationaal of niet-nederlands diploma dat toelating biedt tot het hbo, blijk moeten geven van voldoende beheersing van de Nederlandse taal. Geldigheid Toelatingsexamen Nederlands van De Haagse Hogeschool Bij het Toelatingsexamen Nederlands is geen sprake van een landelijke geldigheid. Een op deze basis afgegeven verklaring van toelating geldt alleen voor toelating tot opleidingen aan De Haagse Hogeschool. Evenmin accepteren wij examens Nederlands die bij een andere instelling dan De Haagse Hogeschool zijn afgelegd. Het Staatsexamen Nederlands als Tweede Taal programma II accepteren wij wel. Meer informatie Alle informatie over het Toelatingsexamen Nederlands is in deze brochure terug te vinden. Hierin kun je bijvoorbeeld lezen: wat de exacte examendata- en tijden zijn hoe je je moet aanmelden hoe je moet betalen hoe je je het beste kunt voorbereiden op de examens Lees deze brochure goed door. Mocht je na het lezen hiervan nog vragen hebben, dan kun je natuurlijk contact met ons opnemen. 3
Data en tijden Het Toelatingsexamen Nederlands voor de septemberinstroom 2012 wordt afgenomen in juni en augustus. Het 2012 kalender ziet er als volgt uit: Examen Dinsdag 22 mei 23.59 uur Aanmeldingsdeadline (zie pagina 8 Aanmelden en Betalen Toelatingsexamen Nederlands ) Dinsdag 12 juni 10.00 13.00 uur Examen Nederlands Woensdag 27 juni Na 18.00 uur Bekendmaking van de uitslagen in Osiris (https://student.osiris.hhs.nl) Dinsdag 3 juli 16.30 18.30 uur Exameninzage Herexamen Dinsdag 31 juli 23.59 uur Betalingsdeadline herkansingsronde (zie pagina 8 Aanmelden en Betalen Toelatingsexamen Nederlands ) Dinsdag 14 augustus 10.00 13.00 uur Herexamen Nederlands Woensdag 29 augustus Na 18.00 uur Bekendmaking van de uitslagen in Osiris (https://student.osiris.hhs.nl) Vrijdag 31 augustus 16.30 18.30 uur Exameninzage Tip: Noteer deze data in je agenda. 4
Praktische informatie Plaats De examens en inzagen vinden plaats in het gebouw van De Haagse Hogeschool, vestiging Laakhaven, Johanna Westerdijkplein 75 (bij Station Hollands Spoor), 2521 EN Den Haag. Kijk voor een routebeschrijving op www.dehaagsehogeschool/routebeschrijving. Exacte lokalen zullen aan de kandidaat bekend worden gemaakt in de bevestigingsmail en zullen op de examendagen in de centrale hal aangegeven zijn. Functiebeperking Kandidaten met een functiebeperking kunnen om een aangepast examen vragen. Dit kan zijn in de vorm van een half uur extra examentijd en/of vergroting van de opgaven en/of het gebruik van een computer. Je verzoek met de gewenste aanpassingen moet uiterlijk twee weken voor het examen per email worden aangevraagd bij BIT. Dit geldt ook in het geval van dyslexie, stuur dan je dyslexieverklaring mee. Wat moet je meenemen? Om te kunnen deelnemen aan het examen moet je het volgende meenemen naar de examendagen: een geldig identiteitsbewijs (paspoort, identiteitsbewijs, verblijfsdocument, Nederlands rijbewijs) de bevestiging, die je uiterlijk in de week voor het examen via de e-mail krijgt toegestuurd schrijfmateriaal Let op: vergeet deze documenten niet mee te nemen. Zonder deze documenten kun je helaas niet aan de examens deelnemen. Een overzicht van toegestane hulpmiddelen zoals woordenboeken is te vinden op pagina 15 van deze brochure. Voorbereiden op het examen Om een zo goed mogelijk resultaat te behalen voor de examens, wordt van je verwacht dat je van tevoren voldoende de tijd neemt om ervoor te studeren. De examens zijn gebaseerd op havo-eindexamens uit voorgaande jaren. Vanaf pagina 13 van deze brochure vind je een literatuurlijst, inclusief links naar handige websites waarop je oude havo-examens kunt oefenen en een lijst met toegestane hulpmiddelen. Zo kan je in de voorbereiding al vertrouwd raken met de tijdsduur, taalgebruik en opbouw van de examenopgaven. Slagen, herexamen, zakken Geslaagd: minimaal een 5,5 Herexamen: een onvoldoende kan eenmaal herkanst worden tijdens de herkansingsronde Gezakt: bij niet voldoen aan bovengenoemde geslaagd eis (na de herkansingsronde) 5
Uitslag De uitslagen van de examens worden in Osiris Student gepubliceerd. Ga hiervoor naar student.osiris.hhs.nl en log in met je login codes. Klik vervolgens op het tabblad Resultaten, hier kan je je resultaten bekijken. De logincodes krijg je van de IT-Servicedesk (vanaf juni 2012) per e-mail toegestuurd nadat je een inschrijfverzoek hebt ingediend in Studielink. Let op: controleer ook je spam box voor het geval dat de e-mail hierin is beland. De uitslagen zijn na 18.00 uur bekend op woensdag 27 juni 2012 (voor het examen op 12 juni 2012) en op woensdag 29 agustus (voor het herexamen op 14 augustus 2012). Let op: er kunnen eerder conceptuitslagen te zien zijn in Osiris Student, hier aan kunnen geen rechten ontleend worden. Na 18.00 uur op 27 juni 2012 en 29 augustus 2012 worden de uitslagen definitief bevestigd. Bellen of mailen om de uitslag eerder te krijgen dan de aangegeven datum heeft geen zin. Geslaagd De definitieve verklaring dat je geslaagd bent en een overzicht van je resultaten krijg je per post thuis gestuurd. De verklaring is voor je eigen administratie. Je behaalde resultaat zal automatisch door de Centrale Studenten Inschrijving verwerkt worden. Herkansing Kandidaten die in juni meedoen, mogen in augustus een eventuele onvoldoende herkansen. Deze herkansingsronde is tevens een nieuwe ronde voor kandidaten die niet in juni hebben deelgenomen aan het toelatingsonderzoek. Houd er echter rekening mee dat dit de laatste ronde is en er na augustus geen herkansingsmogelijkheid plaatsvindt. Kandidaten die een herkansmoet doen, hoeven zich hier niet voor te registreren. Wel dien je het examengeld uiterlijk dinsdag 31 juli 2012 23.59 uur te voldoen. Zie pagina 8 voor instructies om te betalen. Instructies hiervoor zullen per e-mail toegestuurd worden. Als het betalingsbewijs van het examengeld niet tijdig is ontvangen, zul je uitgesloten worden van deelname aan de herkansingsronde. Gezakt Na de herkansingsronde krijg je per post bericht dat je gezakt bent en niet toelaatbaar bent tot je gewenste opleiding. Het bericht bevat geen overzicht van je behaalde cijfers. Als je toch een overzicht van je behaalde resultaten wilt, raden wij je aan om ze uit te printen uit Osiris Student. Doe dit zo snel mogelijk na de uitslag van de herkansing. Mid- september zal je inlogaccount van Osiris Student geblokkeerd worden. Geldigheidsduur resultaten Als je geslaagd bent voor het Toelatingsexamen Nederlands, geldt het behaalde resultaat voor instroom in de collegejaren 2012-2013 en 2013-2014. Starten met de opleiding en boeken kopen Het kan zijn dat je introductieperiode al voor 29 augustus zal beginnen, voordat het laatste resultaat bekend is. We raden studenten aan om hier wel aan mee te doen (eventuele kosten etc zijn op eigen risico). Wacht echter met het kopen van boeken en ander studiemateriaal totdat je definitief weet dat je toelaatbaar bent! 6
Contactgegevens Bijzondere Instroom en Toelating (BIT) De Haagse Hogeschool Centrale Studenten Inschrijving / Bijzondere Instroom en Toelating Johanna Westerdijkplein 75 2521EN Den Haag Balie: OV 0.05, op werkdagen geopend 11.00 15.00 uur. Email: bit@hhs.nl Telefoon: 070 445 8585 Website: www.hhs.nl/buitenlandsdiploma 7
Aanmelden en betalen Toelatingsexamen Nederlands Inschrijfvoorwaarden Een kandidaat komt in aanmerking om deel te nemen aan het Toelatingsexamen Nederlands indien hij/zij: Beschikt over een niet-nederlands of een internationaal diploma dat toelating biedt tot een opleiding aan De Haagse Hogeschool. Aanmelden Toelatingsexamen Nederlands Je kunt je aanmelden voor het Toelatingsexamen Nederlands en de februari-instroom van een opleiding door de volgende stappen te volgen: Stap 1. Studielink: Houd er rekening mee dat je een DigiD nodig hebt om in Studielink in te loggen (het aanvragen van DigiD kan 5 werkdagen duren!). Log in op www.studielink met je DigiD gegevens Na het aanmaken van een profiel, ga naar Mijn To-Do lijst Selecteer Vooropleiding Toevoegen (Als je deze optie niet ziet bij Mijn To-Do lijst, dan staat de optie bij Mijn vooropleidingen ). Vul hier je niet-nederlandse diplomagegevens in Voeg vervolgens een tweede vooropleiding toe bij Mijn opleidingen Selecteer bij Diploma Behaald de optie Nog niet Vul bij "(Verwachte) Diploma datum de datum "31-08-2012" in Selecteer bij land" de optie Nederland" Selecteer bij "Niveau vooropleiding" de optie "Anders" Selecteer bij "Vooropleiding" de optie "Colloquium Doctum" Selecteer bij "Plaats onderwijsinstelling" de optie s-gravenhage Selecteer bij "Naam onderwijsinstelling" de optie Haagse Hogeschool / TH Rijswijk Adres onderwijsinstelling wordt automatisch ingevuld Ga vervolgens opnieuw naar Mijn To-Do lijst en dien een inschrijfverzoek in voor je gewenste opleiding. (Als je deze optie niet ziet bij Mijn To-Do lijst, dan staat de optie bij Mijn opleidingen. Stap 2. Betaling: Nadat je je inschrijvingsverzoek hebt afgerond, dien je de kosten van het Toelatingsexamen Nederlands meteen per overschrijving te voldoen. Het examengeld bedraagt 50 euro per (her)examen. Contante of pinbetaling op de dag van het toelatingsexamens Nederlandsis niet mogelijk. Er is geen restitutie mogelijk van het examengeld. Voor deelname op 12 juni 2012: Maak het bedrag over naar bankrekening 323 190 480 t.n.v. Stichting HBO Haaglanden en Rijnstreek. Vermeld hierbij de code 4386, je studentnummer * en je achternaam. Stuur een betalingsbewijs (print screen of afschrift van je bankrekening) per email naar bit@hhs.nl. Je inschrijvingsverzoek in Studielink en je betalingsbewijs moeten uiterlijk dinsdag 22 mei 2012 23.59 uur binnen zijn. Aanmeldingen (Studielink en de betaling) die later ontvangen worden, zullen niet ingeschreven worden voor het Toelatingsexamen Nederlands. Voor deelname op 24 augustus 2012 (herkansing): Maak het bedrag over naar bankrekening 323 190 480 t.n.v. Stichting HBO Haaglanden en Rijnstreek. Vermeld hierbij de code 4387, je studentnummer en je achternaam. * Je studentnummer ontvang je nadat je je inschrijvingsverzoek hebt gedaan per e-mail via Studielink van De Haagse Hogeschool. Dit kan soms een aantal uren duren. 8
Je inschrijvingsverzoek in Studielink en je betalingsbewijs moeten uiterlijk dinsdag 31 juli 2012 23.59 uur binnen zijn. Aanmeldingen (Studielink en de betaling) die later ontvangen worden, zullen niet ingeschreven worden voor het Toelatingsexamen Nederlands. 9
Diplomawaardering Je toelaatbaarheid tot je gewenste opleiding wordt bepaald op twee punten: Het behalen van het Toelatingsexamen Nederlands Het in het bezit zijn van een Internationaal of niet-nederlands diploma van voldoende niveau Om te kunnen bepalen of het niveau van je diploma gelijkwaardig is aan een Nederlands havodiploma is het noodzakelijk dat je je originele diploma en bijbehorende cijferlijst bij BIT laat zien (zie contactgegevens op pagina 7). Wij kunnen dan het niveau je diploma bepalen en aangeven of je toelaatbaar bent tot een opleiding aan De Haagse Hogeschool voordat je aan het Toelatingsexamen Nederlands deelneemt. Let op: Houd er rekening mee dat een diplomawaardering 4-6 weken kan duren. Wees er dus op tijd bij. Deelnamebevestiging Wanneer we een betalingsbewijs ontvangen en verwerkt hebben, zal je uiterlijk in de week voor het examen een bevestiging per e-mail ontvangen. Deze mail moet je uitprinten en op de examendagen meenemen. Je zal geen brief per post ontvangen. Let op: wacht niet op de bevestigingsmail om te beginnen met je voorbereiding op de examens. Afmelden voor het examen Mocht je besluiten om niet meer deel te nemen, neem dan per e-mail contact op met BIT (bit@hhs.nl). Let op: restitutie van het examengeld is niet mogelijk. 10
Regeling Toelatingsexamen Nederlands 1. Toelating tot het onderzoek Een kandidaat kan meedoen aan het onderzoek, wanneer hij/zij: zich via de beschreven procedure heeft aangemeld, uiterlijk op de datum genoemd in de brochure Toelatingsexamen Nederlands Informatie brochure. voldaan heeft aan de inschrijfvoorwaarden, genoemd in de brochure Toelatingsexamen Nederlands Informatie brochure. Een kandidaat mag één ronde per studiejaar meedoen, bestaande uit een examenronde en een eventuele herexamenronde. De augustusronde kent geen herkansing. 2. Vrijstelling voor delen van het toelatingsonderzoek Resultaten behaald bij een toelatingsonderzoek bij een universiteit of een andere hogeschool dan De Haagse Hogeschool geven géén recht op vrijstelling. Ook resultaten die eerder bij De Haagse Hogeschool zijn behaald geven geen recht op vrijstelling. Havo en vwo Staatsexamens en deelcertificaten kunnen na goedkeuring door de Commissie Toelating vrijstelling geven voor onderzoek onderdelen. In overige gevallen kan de Commissie Toelating beslissen of vrijstellingen verleend kunnen worden. 3. Niveau van het Toelatingsexamen Het examen wordt getoetst op havo-eindexamen niveau. 4. Benodigdheden voor het afleggen van het onderzoek De kandidaat draagt zorg voor het meenemen van de benodigdheden voor het onderzoek. Deze staan vermeld in deze brochure en de bevestiging die de kandidaat per e-mail ontvangt. De benodigdheden bestaan uit schrijfmateriaal en eventueel hulpmiddelen als woordenboek of rekenmachine. 5. Bekendmaking van het resultaat De uitslagen van de examens worden in Osiris Student gepubliceerd. 6. Slaag/zak regeling Voor elk van de afzonderlijke examens moet ten minste een 5,5 behaald worden. 7. Herkansing Een kandidaat komt in aanmerking voor een herkansing, indien hij voldoet aan de daarvoor gestelde eisen zoals vermeld op pagina 5 van deze brochure. Bij de herkansing telt het hoogste resultaat. Voldoende resultaten kunnen niet herkanst worden 8. Recht op inzage De kandidaat heeft recht op inzage in het beoordeelde werk op de data die in deze brochure staan vermeld. Alleen de kandidaat zelf wordt toegelaten tot de inzage, tenzij voorafgaande de inzage schriftelijke toestemming is verleend. 11
9. Regels tijdens afleggen van onderzoek I. De kandidaat dient tijdig in het examenlokaal aanwezig te zijn, minimaal een kwartier van tevoren. Tien minuten na aanvang van het onderzoek wordt niemand meer toegelaten. II. III. IV. Voortijdig verlaten van het examenlokaal is toegestaan, mits dit rustig gebeurt. De kandidaat mag na het verlaten van het examenlokaal niet meer terugkomen. Toiletbezoek is slechts toegestaan onder begeleiding van een surveillant. Jassen en tassen moeten op de daarvoor aangewezen plaats gedeponeerd worden. V. Mobiele telefoons dienen tijdens het onderzoek uitgeschakeld te zijn. VI. VII. VIII. IX. Er mag niets anders op de tafel liggen dan het uitgedeelde examenwerk, de toegestane hulpmiddelen en een flesje drinken. Bij de aanvang van het onderzoek legt de kandidaat zijn/haar identiteitsbewijs (paspoort, identiteitsbewijs, verblijfsdocument) voor de surveillant zichtbaar voor zich op tafel. De kandidaat zet op elke vel van het examenwerk: a. Zijn/haar naam en studentnummer b. HSE Indien een kandidaat zich tijdens het onderzoek aan enig vermoedelijke onregelmatigheid/vermoeden van fraude schuldig maakt, kan hem door de docent en/of surveillant verdere deelname aan het onderzoek worden ontzegd. Onder onrechtmatigheid wordt verstaan het handelen door de kandidaat of het nalaten van een handeling door de kandidaat, dat er op gericht is het vormen van een juist oordeel over kennis, inzicht en vaardigheden van betrokkene en/of medekandidaat geheel of gedeeltelijk te belemmeren of onmogelijk te maken. Indien de onregelmatigheid eerst na afloop van het onderzoek wordt ontdekt, kan de voorzitter van de Commissie Toelating de kandidaat de verklaring van Toelaatbaarheid onthouden, dan wel bepalen dat aan de kandidaat het getuigschrift slechts kan worden uitgereikt na een hernieuwd onderzoek in de door de voorzitter aan te wijzen onderdelen op een door de voorzitter te bepalen wijze. De docent en/of surveillant deelt de onregelmatigheid/vermoeden van fraude mee aan de voorzitter van de Commissie Toelating. Deze maakt hiervan een schriftelijk rapport. Het werk van de kandidaat wordt niet beoordeeld. Indien de kandidaat het hier niet mee eens is kan hij/zij dit schriftelijk melden aan de Commissie Toelating. Er vindt een gesprek plaats waarin de kandidaat na het vernemen van het opgestelde rapport zijn/haar kant van het verhaal kan aangeven. De Commissie Toelating neemt een besluit en stelt deze op schrift. De kandidaat wordt van dit besluit op de hoogte gebracht. X. Bij inlevering van het examenwerk tekent de kandidaat het deelnameformulier 10. Functiebeperking Kandidaten met een functiebeperking kunnen om een aangepast examen vragen. Dit verzoek, inclusief in geval van dyslexie een dyslexieverklaring, moet uiterlijk twee weken voor het examen per e-mail worden gedaan bij BIT (bit@hhs.nl) 11. Bezwaar De kandidaat die zich niet kan vinden in een afwijzing van toelating tot de opleiding door de Commissie Toelating, kan daartegen, binnen 6 weken na dagtekening, bezwaar aantekenen. Het bezwaar moet worden ingediend bij BIT bit@hhs.nl. 12
12. Overmacht Wanneer een kandidaat door overmacht verhinderd is deel te nemen aan een van de onderdelen van het examen of aan het gehele examen, dient hij dat voor de aanvang van het betreffende examenonderdeel per email te melden aan BIT. Buiten de aangeboden examenrondes worden er geen (her)examens afgenomen. Er is geen restitutie mogelijk van het examengeld. 13
Voorbereidingsinformatie Toelatingsexamen Nederlands Om een zo goed mogelijk resultaat te behalen voor het examen, wordt van je verwacht dat je van tevoren voldoende de tijd neemt om ervoor te studeren. Het examen is gebaseerd op havoeindexamens uit voorgaande jaren. Dit is dus het niveau dat je kunt verwachten van de examens. De aanbevolen literatuur kun je zelf aanschaffen bij (online) boekhandels. Zie voor beschikbaarheid van de boeken en de dichtstbijzijnde filiaal bijvoorbeeld de volgende websites: Bol.com www.bol.com Boekhandel Selexyz www.selexyz.nl Studieboekhandel Ruward Johanna Westerdijkplein 111 2521 EN Den Haag www.ruward-boekhandel.nl Tips en trucs voor en tijdens de examens Voor de examens: Begin op tijd met studeren. Maak gebruik van de aanbevolen literatuur en websites in deze brochure. Oefen met oude examens. Dit is de beste voorbereiding op de examens. Op deze manier kan je al vertrouwd raken met de tijdsduur, taalgebruik en opbouw van de examenopgaven. Tijdens de examens: Lees de opgaven goed door! Het is zonde om punten mis te lopen doordat je de opdracht niet goed hebt gelezen. In de examens staan aangegeven als er een maximum aantal woorden gebruikt mag worden. Als er staat: geef twee voorbeelden noteer er dan twee, niet drie of vier. Raak niet in paniek als je een opgave even niet meer weet. Los deze vraag later op en ga door naar de volgende vraag. Vul bij meerkeuzevragen altijd iets in, ook als je het antwoord niet zeker weet. Let op de tijd! Als je eerst in klad schrijft, zorg er dan voor dat je voldoende tijd hebt om alles over te schrijven in net. Wees netjes. Zorg er voor dat het voor de docent duidelijk is welk antwoord bij welke vraag hoort. Denk hier bij aan duidelijke nummering van de antwoorden en streep door wat niet nagekeken moet worden. 14
Informatie over het examen Nederlands Duur van het examen: 3 uur Aanbevolen literatuur Examenbundel havo Nederlands Auteur: M. Reints & P. Merkx Uitgeverij Thieme Meulenhoff bv Het examen toetst of je in staat bent een langere tekst in een beperkte tijdspanne te begrijpen en of je in staat bent de informatie uit deze tekst op verschillende manieren te verwerken. Het examen Nederlands bestaat uit twee teksten. Naar aanleiding van de eerste tekst moet je vragen beantwoorden. Van de tweede tekst dien je een samenvatting te schrijven. Het maximum aantal woorden voor de samenvatting zal in de opgave vermeld worden. Alles wat je moet weten om de vragen te kunnen beantwoorden en de opdracht te kunnen maken, staat in de tekst. Voor het begrijpen van de tekst is geen speciale kennis nodig. De taal van de voorgelegde tekst lijkt, wat niveau betreft, op die van de landelijke dagbladen als de Volkskrant, NRC Handelsblad en Trouw. Tevens staan op de website www.examenbundel.nl oude havo-examens en de uitwerkingen om mee te oefenen. Het is zeer aan te raden om deze website te gebruiken bij je voorbereiding. Tip: Oefen tijdens je voorbereiding met het maken van open vragen en een samenvatting. Let bij een samenvatting op het aantal woorden dat je gebruikt en hoeveel tijd je bijvoorbeeld nodig hebt om je samenvatting van een kladversie naar je nette versie over te zetten. 15
Lijst met toegestane hulpmiddelen Er mag tijdens de examens niets onderling tussen kandidaten geleend worden. Tijdens de examens is het toegestaan om bepaalde hulmiddelen te gebruiken. In onderstaand tabel vind je een overzicht van de toegestane hulpmiddele. Examenvak Hulpmiddelen Opmerkingen Nederlands - Woordenboek Nederlands - Schrijfmateriaal (pen, potlood etc.) - Het gebruik van een digitaal woordenboek is niet toegestaan. - In plaats van een eendelig woordenboek Nederlands mag ook gebruik gemaakt worden van een woordenboek Nederlands naar een vreemde taal (bijvoorbeeld Nederlands-Turks, maar niet Turks-Nederlands). 16
Bijzondere Instroom en Toelating (BIT) De Haagse Hogeschool Johanna Westerdijkplein 75 2521 EN Den Haag Balie: Ovaal 0.05, op werkdagen geopend van 11.00 15.00. E-mail: bit@hhs.nl Telefoon: 070-445 8585 Website: www.hhs.nl/buitenlandsdiploma Februari 2012 17