Projectbureau Herstructurering Tuinbouw Bommelerwaard Gemeente Maasdriel commissie Ruimte 9 januari 2013 Teun Biemond Jan Woertman 1
Inhoud 1. Voorstellen 2.Herstructurering en Duurzaamheid 3.Duurzame Energie kansrijke technieken (zon, aardwarmte & wind) virtual powerplant & smartgrid lokaal duurzaam energiebedrijf 4. De kas van de toekomst 5. Vragen en discussie 2
1. Voorstellen Teun Biemond (directeur PHTB) Jan Woertman (coördinator duurzame energie) 3
2. Herstructurering en Duurzaamheid Doel herstructurering Bommelerwaard - Duurzaam versterken tuinbouwsector - Verminderen van de landschappelijke impact - Versterken leefbaarheid - Intensiveringslocaties - Extensiveringslocaties - Magneetlocaties Actueel: de Grote Ingh 4
Herstructurering en Duurzaamheid 5
Herstructurering en Duurzaamheid Provinciaal Inpassingsplan (PIP) Vaststelling voorontwerp PIP 8 Januari 2013 Vaststelling ontwerp PIP voor de zomer 2013 Vaststelling PIP eind 2013 6
Herstructurering en Duurzaamheid Kadernota Duurzaamheid 7
Herstructurering en Duurzaamheid Regels, verbeelding en voorschriften PIP 8
Herstructurering en Duurzaamheid Centraal Kader: triple P Thema s o.a. - Economische structuur - Waterkwaliteit en kwantiteit - Infrastructuur - Landschap en cultuurhistorie - Leefbaarheid - Huisvesting - Milieu - Energie 9
3 Duurzame energie Opdracht PHTB kansenonderzoek Duurzame Energie o.a. - onderzoek de kansen voor geothermie - zoek synergie glastuinbouw, woningbouw en bedrijventerreinen - combineer windmolens en glastuinbouw - (nog veel meer) 10
Duurzame energie Kansrijke technieken Zon Voordelen : - onbeperkt voorhanden - geen CO 2 uitstoot - snelle ontwikkeling - eenvoudig te installeren - regeer akkoord Nadelen : - nu nog relatief duur - enkel productie overdag 11
Duurzame energie Kansrijke technieken Aardwarmte Voordelen : - aardwarmte nagenoeg onuitputtelijk - geen CO 2 uitstoot - productie 24/7 Nadelen : - hoge initiële investeringskosten - gebrekkige wet- en regelgeving - aardwarmte in Nederland nog experimenteel - mogelijk maatschappelijke weerstand Actuele ontwikkeling PHTB is in de race voor een opsporingsvergunning voor aardwarmte in de Bommelerwaard. De vergunningprocedure is nog niet afgerond. 12
Duurzame energie 13
Duurzame energie Kansrijke technieken Wind Voordelen : - wind is onuitputtelijk - geen CO 2 uitstoot Nadelen : - landschappelijke inpassing - momentane energieproductie lastig te voorspellen Actuele ontwikkeling Provincie Gelderland en de gemeente Zaltbommel gaan een haalbaarheidsstudie uitvoeren naar de kansen voor een windpark in de nabijheid van de A2/spoorlijn. 14
Duurzame energie Virtual Powerplant & Smart Grid Voordelen : - reeds ca. 110 MW lokaal productievermogen - hoger milieurendement dan conventionele centrales - minder risico op grootschalige stroomonderbreking Nadelen : - momenteel nog geen smart grid aanwezig - nog steeds verbranding van aardgas Actuele ontwikkeling PHTB, tuinbouwsector en Liander gaan in een gezamenlijke workshop de mogelijkheid voor een VPP nader in kaart brengen. Ook werkt Liander aan concepten voor het opwaarderen van haar netten naar smart grids. 15
Duurzame Energie 16
Duurzame energie Regionaal Duurzaam Energiebedrijf (RDEB) Kansen Een RDEB brengt schaalgrootte Via een RDEB wordt productie en verbruik van energie direct aan elkaar gekoppeld met minder transport- en distributieverliezen Lokale elektriciteitsproductie betekent minder benodigde regelcapaciteit in de hogere spanningsniveaus. Een RDEB betekent een versterking van de lokale economie RDEB s staan momenteel erg in de belangstelling waardoor financiële ondersteuning mogelijk is o.a. door provinciale fondsen De mogelijke koppeling van windenergie en decentraal opwekkingsvermogen biedt goede kansen voor een Bommels RDEB 17
Duurzame energie Regionaal Duurzaam Energiebedrijf (RDEB) Bedreigingen Er zijn vele experimenten met RDEB s die niet allemaal succesvol (zijn) verlopen als gevolg van goed bedoeld amateurisme Wet- en regelgeving is nog onvoldoende (nieuwe wetgeving is aangekondigd) Er bestaat veel weerstand tegen collectiviteit vanuit de tuinbouwsector. 18
4. De kas van de toekomst Economische ontwikkelingen Innovaties Beleidswijzigingen Zonne-energie / (semi)gesloten kas 10-20% reductie energiebehoefte Voor verwarming en elektriciteitsopwekking, implementatie in (semi)gesloten kas Mechanische verkoeling in de zomer en verwarming in de winter: WKO. De kas van de toekomst Verschillen tussen teeltsoorten De energiebehoefte varieert sterk per teeltsoort, en voor verschillende producten zullen verschillende aspecten in de kas van de toekomst worden gecombineerd. Teeltstrategieën 30% reductie warmtebehoefte Teeltmaatregelen om energie te besparen en tegelijkertijd kwaliteit te verbeteren, bijv. aanpassingen groeiproces. Minder interessant voor WKK s Bio-energie 10% reductie gasbehoefte Biogas van groen restmateriaal door vergisting. Mogelijke samenwerking met veehouders. Belemmering van houtschaarste en strenge NOx regelgeving Innovaties lichtgebruik 30% reductie energiebehoefte Natuurlijk licht beter benutten, bijv. kasdekken met diffuus glas Efficiënter kunstlicht, bijv. gebruik LED of aanpassen kleurspectrum Aardwarmte 10% reductie fossiele brandstoffen Benutten van warm water dat in de bodem zit, moet omhoog worden gepompt. Duurzame en bijna rendabele bron voor verwarming, zit in het begin van de leercurve. 19
5. Vragen, discussie Advies aan de commissie Ondersteun het PHTB om breed de mogelijkheden voor duurzame energie te onderzoeken bij de herstructurering van Drielse tuinbouw, inclusief een haalbaarheidsonderzoek voor een windpark. 20