Deze brochure is bedoeld voor mensen die onverwacht zijn opgenomen op de hartbewaking van het MCL, bijvoorbeeld via de ambulance of na een bezoek aan de spoedeisende hulp. Zo n plotselinge opname is voor u en uw naasten een spannende en vaak angstige gebeurtenis. Door duidelijke uitleg te geven over wat er tijdens uw opname gaat gebeuren, proberen we een deel van de spanning weg te nemen. In hoofdstuk 2 en 3 staan twee verschillende situaties beschreven. Voor u is één van beide hoofstukken van toepassing. Heeft u nog vragen? Stel ze dan gerust aan de verpleegkundige. Spoedopname via de ambulance Wanneer u met spoed bent opgenomen op de hartbewaking, omdat er een hartinfarct dreigde, dan is er meteen, of zo snel mogelijk, een hartkatheterisatie gedaan. Daarna bent u gedotterd, om de schade aan uw hart te voorkomen of te beperken. Dit hebt u waarschijnlijk in een roes beleefd. Terug op de afdeling bent u meteen weer aan de hartmonitor gelegd, is uw bloeddruk gemeten, is er een hartfilmpje gemaakt en is de wond regelmatig gecontroleerd. Ook is er regelmatig bloed bij u afgenomen om te kijken hoe klein/groot de beschadiging van uw hart is. De cardioloog komt nog bij u langs om met u te praten over wat hij/zij tijdens het dotteren heeft gedaan en of er nog meer afwijkingen zijn die behandeling nodig hebben. Als er een aanvullende behandeling nodig is, bekijkt een team van cardiologen en cardiochirurgen welke behandeling het beste voor u is: medicijnen, aanvullend dotteren of een openhartoperatie. De cardioloog bespreekt de uitslag van dit overleg met u en uw familie. - 1 - MCL Patiënteninformatie
Wanneer er gekozen wordt voor een aanvullende dotterbehandeling of een openhartoperatie, blijft u meestal opgenomen om u voor te bereiden op de behandeling. U krijgt dan van verschillende mensen uitleg over de behandeling en de voorbereiding. Stel gerust uw vragen als iets onduidelijk is. De verpleegkundige zal met u bespreken wanneer u weer uit bed mag. Indien nodig begeleidt een fysiotherapeut u met het revalideren. Woont u in de buurt van Sneek, Heerenveen of Drachten, dan wordt u als dat kan en in overleg met u, overgeplaatst naar het ziekenhuis aldaar. Wanneer u weer naar huis mag hangt af van de uitslagen van de onderzoeken, of uw hartspier beschadigd is en van uw verdere herstel. U krijgt altijd hartrevalidatie aangeboden. In hoofdstuk 4, 5, 6 en 7 kunt u meer informatie lezen over de hartkatheterisatie en dotterbehandeling. Spoedopname op de hartbewaking Het kan ook gebeuren dat u niet via de ambulance, maar via een andere afdeling (bijvoorbeeld de spoedeisende hulp) naar de hartbewaking bent gegaan. Bijvoorbeeld omdat u last had van één van de volgende klachten: pijn op de borst kortademigheid ritmestoornissen onwel geworden - 2 - MCL Patiënteninformatie
Op de hartbewaking wordt uitgezocht wat de oorzaak van uw klachten is. Hiervoor worden de volgende dingen bij u gedaan: bloed afnemen hartfilmpjes maken medicijnen toedienen eventueel echo van het hart eventueel een infuus Naar aanleiding hiervan besluit de cardioloog om u een fietstest te laten doen of om u te katheteriseren. Als de fietstest afwijkend is, krijgt u alsnog een hartkatheterisatie. Tijdens de hartkatheterisatie kunnen afwijkingen gevonden worden: vernauwingen van de kransslagaders. Als het mogelijk is, worden deze meteen gedotterd. Er kunnen ook te veel of te grote afwijkingen gevonden worden. U wordt dan niet meteen gedotterd. Een team van cardiologen en cardiochirurgen bekijkt dan welke behandeling het beste voor u is: medicijnen, dotteren of een openhartoperatie. De cardioloog bespreekt de uitslag van dit overleg met u en uw familie. Als er gekozen wordt voor of een dotterbehandeling of een openhartoperatie, blijft u meestal opgenomen om u voor te bereiden op de behandeling. U krijgt dan van verschillende mensen uitleg over de behandeling en de voorbereiding. Stel gerust uw vragen als iets onduidelijk is. Als het dotteren goed is gegaan en er geen beschadiging aan het hart is, mag u meestal de dag na de dotterbehandeling weer naar huis. U krijgt altijd hartrevalidatie aangeboden. In hoofdstuk 4, 5, 6 en 7 kunt u meer informatie lezen over de hartkatheterisatie en dotterbehandeling. - 3 - MCL Patiënteninformatie
Hartkatheterisatie Een hartkatheterisatie is een onderzoek om vernauwingen in de kransslagaders van het hart in beeld te brengen. Ook kunnen er opnames worden gemaakt van de hartkamer, om de pompwerking van het hart te bekijken. Het onderzoek Op de hartkatheterisatiekamer gaat u op de behandeltafel liggen. Uw lies en/of pols wordt geschoren en gedesinfecteerd. Daarna wordt u aangesloten op de bewakingsapparatuur. U krijgt een steriel laken over u heen en alle benodigdheden voor het onderzoek worden klaargezet. Als alles klaar staat komt de cardioloog. De cardioloog begint met het geven van de plaatselijke verdoving. Hij/zij brengt een buisje via de slagader in de lies of in de pols. Dit kan wat gevoelig zijn. Via dit buisje wordt een katheter tot in de kransslagaders opgevoerd. Hier voelt u over het algemeen niets van. Door middel van een contrastmiddel worden de kransslagaders op het beeldscherm zichtbaar gemaakt. Er worden vanuit verschillende richtingen opnamen gemaakt. Hiervoor draait de röntgenbuis om u heen en wordt er met de onderzoekstafel geschoven. Soms wil de cardioloog ook een opname maken van de hartkamer. Tijdens deze opname(s) kunt u even een heel warm gevoel krijgen door uw hele lichaam. Dit duurt maar een paar seconden. Tijdens het hele onderzoek worden uw hartritme en bloeddruk in de gaten gehouden. Als u iets onaangenaams voelt (pijn op de borst, misselijkheid, jeuk e.d.) zeg dit dan meteen. Het onderzoek duurt ongeveer een uur. De cardioloog vertelt u direct na het onderzoek wat de voorlopige uitslag is. Wanneer het onderzoek klaar is, wordt uw slagader in de lies dichtgedrukt totdat deze niet meer bloedt. Dit gebeurt met een zogenaamde Angioseal (plugje). Dit lost in 90 dagen vanzelf op. - 4 - MCL Patiënteninformatie
Het kan ook voorkomen dat u een drukverband of een speciale pleister met een druk-/ luchtballonnetje krijgt. Deze blijft zitten tot de volgende ochtend. Bij een onderzoek via de pols wordt de slagader dichtgedrukt met een manchet. Na een paar uur wordt de manchet eraf gehaald en krijgt u een drukverband om uw pols. Na het onderzoek Terug op de verpleegafdeling meet de verpleegkundige uw bloeddruk en wordt u weer op de hartritmemonitor aangesloten. Er wordt een hartfilmpje gemaakt en uw wond wordt regelmatig gecontroleerd. Het is belangrijk dat u de eerste twee uur na het onderzoek 1 liter water extra drinkt. Dit is nodig om het contrastmiddel snel weer uit te plassen, om zo uw nieren te beschermen. Wanneer u hiervoor een spoelinfuus heeft, hoeft u niet extra te drinken. Dotter- en stentbehandeling Dotteren is een behandeling van een vernauwing in een of meerdere kransslagaderen van uw hart. Met een ballonnetje wordt geprobeerd het bloedvat weer wijder te maken op de plek van de vernauwing. Meestal wordt daarna een stent geplaatst. Dit is een dun cilindertje van fijnmazig materiaal die de opgerekte vernauwing beter openhoudt. Vaak geeft de stent ook medicijnen af. Deze zorgen ervoor dat de stent niet dichtgroeit. De behandeling Op de hartkatheterisatiekamer gaat u op de behandeltafel liggen. Uw lies en/of pols wordt geschoren en gedesinfecteerd. Hierna krijgt u een steriel laken over u heen. Als alles klaar staat komt de interventiecardioloog. De interventiecardioloog begint met het geven van de plaatselijke verdoving. Hij brengt een katheter via de slagader in de lies of de pols tot aan de betreffende kransslagader. - 5 - MCL Patiënteninformatie
Soms worden er eerst nog aanvullende opnames gemaakt. Vervolgens wordt er door de katheter een dunne draad opgeschoven tot voorbij de vernauwing. Over deze draad wordt een ballon geschoven tot in de vernauwing. De ballon wordt vervolgens opgeblazen om de vernauwing weer wijder te maken. Dit kan even wat druk op de borst geven. Hierna wordt er een stent geplaatst in de vernauwing. Deze stent is een dun cilindertje van fijnmazig materiaal die de opgerekte vernauwing beter openhoudt. Vaak is dit een stent die medicijnen afgeeft. De medicijnen helpen het dichtgroeien van de stent te voorkomen. Tijdens de behandeling kan de interventiecardioloog meerdere vernauwingen behandelen. Ook kunnen er aanvullende onderzoeken worden gedaan. Tijdens de hele behandeling houden wij uw hartritme en bloeddruk in de gaten. Als u iets onaangenaams voelt (pijn op de borst, misselijkheid, jeuk e.d.), zeg dit dan meteen. De behandeling duurt gemiddeld ongeveer anderhalf uur. De interventiecardioloog vertelt u direct na de behandeling of de behandeling geslaagd is. Na het onderzoek Terug op de verpleegafdeling meet de verpleegkundige uw bloeddruk en wordt u weer op de hartritmemonitor aangesloten. Er wordt een hartfilmpje gemaakt en uw wond wordt regelmatig gecontroleerd. Het is belangrijk dat u de eerste twee uur na het onderzoek 1 liter water extra drinkt. Dit is nodig om het contrastmiddel snel weer uit te plassen, om zo uw nieren te beschermen. Wanneer u hiervoor een spoelinfuus heeft, hoeft u niet extra te drinken. U mag na het onderzoek ook weer wat eten. Is er bij u een stent geplaatst? Dan is het noodzakelijk dat u dagelijks bepaalde medicijnen gaat gebruiken. U krijgt hierover uitleg. - 6 - MCL Patiënteninformatie
Risico s bij een hartkatheterisatie of dotterbehandeling Aan een hartkatheterisatie en dotter- en stentbehandeling zitten kleine maar ook ernstiger risico s. Meestal verloopt het onderzoek/de behandeling zonder problemen. Verschijnselen die voorbij gaan Bloeduitstorting op de aanprikplaats Afwijkingen van het hartritme Overgevoeligheid voor het contrastmiddel Kramp van de slagader Andere complicaties Vorming van een bloedstolsel welke tot een hart- of herseninfarct kan leiden. Kortademigheid door overbelasting van de bloedsomloop Beschadiging aan een bloedvat. Overlijden Hoewel de kans op een ernstige complicatie, zoals een hartinfarct of overlijden erg klein is, moeten we deze toch noemen. Voor een dotterbehandeling geldt verder nog: Door de bloedverdunners die u tijdens de behandeling krijgt om de stent open te houden, is de kans op een nabloeding groter dan bij een hartkatheterisatie. Het kan gebeuren dat er tijdens of na de behandeling met spoed opnieuw moet worden gedotterd, eventueel op een andere plaats van de kransslagader. Het kan gebeuren dat er alsnog een openhartoperatie nodig is. - 7 - MCL Patiënteninformatie
Leefregels na hartkatheterisatie of dotterbehandeling Leefregels bij een polswond De cardioloog bespreekt met u wanneer u weer mag autorijden. Heeft u een mitella? Gebruik deze dan de eerste 48 uur. Heeft u geen mitella, geef dan de arm regelmatig rust door deze te ondersteunen met een kussen. Vermijd handen schudden en tassen dragen. De eerste dagen is een zwelling van de arm en een blauwe plek normaal. Ook is de arm/pols nog gevoelig en er kunnen een paar druppeltjes bloed uit de wond komen. Neem contact op met de huisarts of uw cardioloog bij: Een groter wordende zwelling aan de arm. Nabloeding. Bij hevige bloeding 112 (laten) bellen en met twee vingers stevig boven de insteekplaats drukken totdat er hulp is. Toenemende pijn. Duidelijk koud/warm aanvoelen van arm of hand. Verkleuring van de hand of arm. Benauwdheidklachten/pijn op de borst. Aanhoudende jeuk. Uitslag op de huid. Leefregels bij een lieswond Heeft u een wond in de lies, dan mag u niet zelf naar de uitgang lopen. De eerste week mag u geen druk uitoefenen op de lies. Ondersteun daarom de lies bij het hoesten en persen. - 8 - MCL Patiënteninformatie
De cardioloog bespreekt met u wanneer u weer mag autorijden. U mag een week niet tillen en geen zware werkzaamheden doen. U mag wel rustig fietsen en traplopen. Een kleine zwelling of blauwe plek in de lies is normaal. De lies kan een tijd gevoelig blijven. Als er een pleister nodig is, zorg dan dat deze niet nat wordt. Een vochtige pleister verhoogt de kans op ontsteking van de wond. Neem contact op met de huisarts of uw cardioloog bij: Een groter wordende zwelling in de lies. Nabloeding. Bij hevige bloeding:112 (laten) bellen, met uw vuist stevig op de bobbel drukken totdat er hulp is. Toenemende pijn. Duidelijk koud/warm aanvoelen van lies, been of voet. Verkleuring van been of voet. Benauwdheidklachten/pijn op de borst. Aanhoudende jeuk. Uitslag op de huid. Heeft u een Angio-seal/plug in de lies gekregen? Dan krijgt u een instructiekaartje mee die u aan de specialist moet laten zien, als u binnen 90 dagen weer een punctie in de lies moet ondergaan. Wetenschappelijk onderzoek Er wordt in ons ziekenhuis veel gedaan aan (wetenschappelijke) onderzoeken, waarbij verschillende soorten medicijnen, materialen of behandelingen met elkaar worden vergeleken. De cardioloog of de researchverpleegkundige kan u vragen of u wilt meedoen aan een van deze onderzoeken. Meedoen is vrijwillig. U ontvangt hierover dan uitgebreide informatie. - 9 - MCL Patiënteninformatie
Meer informatie In deze brochure geven we kort uitleg over de opname. Wilt u uitgebreidere informatie over uw aandoening en de behandelingen? Vraag dit gerust aan de verpleegkundige. Zij kan u aanvullende brochures geven van het MCL, de Nederlandse Hartstichting of de Hart- en Vaatgroep. U en/of uw familie kunnen voor meer informatie ook kijken op de volgende websites: www.hartstichting.nl www.hartenvaatgroep.nl www.mcl.nl/hartcentrum www.mcl.nl Afdeling S, hartbewaking 058 286 67 40 MCL april 2015 Docnr. 29352 (1) - 10 - MCL Patiënteninformatie