Science Praktisch onderzoek muizen



Vergelijkbare documenten
LESBRIEF LOPEN ALS EEN MENS

Werkstuk Biologie Analyse over leeuwen

Ibrahim, Thomas, Jesper en Boaz 3VZ1

Een verslag van de slingerproef en de proef over de slingertijd van de eigen benen. Het verslag bevat de volgende onderdelen:

Tijd. 10 min. 55 minuten

Practicum elektriciteit VMBO-t, Havo & Atheneum

Ethologie. De studie van het gedrag. Doel : Nauwkeurig leren bestuderen van een gedragssysteem van een dier en het leren verwerken van de observaties.

Ethologie. Klas 4, 5 en 6 van het voortgezet onderwijs

lesbrieven werkbladen Lesbrief 3: avonturenpakket de uitvinders en het

3,7. Praktische-opdracht door een scholier 1235 woorden 12 januari keer beoordeeld. Inleiding

O P D R A C H T E N B O E KJ E V

startopdracht diergedrag 2 in Artis

Verslag Natuurkunde De snelheid van een karretje.

En natuurwetenschappelijk onderzoek en het verslag daarvan (categorie 3)

Nabespreking Reflectieopdracht 1 Zoek de fout!

bijlagen bij vmbo VMBO ruimte voor leerlingen

O&O cyclus. Onderzoeken en ontwerpen

HANDIG VOERSPELLETJES VOOR KONIJNEN EN KNAAGDIEREN

MENU. Tekenevenement Tussen de lijnen = GROEI! 1. Help de boom - groep 1 t/m 4 (hoofdopdracht)

onderwerp: Ik ruik mensenvlees ( drama- beweging)

Lichaamsbeweging 6-8. Auteurs: Kristína Žoldošová en Iveta Matejovičová. jaar

Huisregels. voor. kinderen

Doe workshop ABA. Caroline Peters BCABA,

1,1. Verslag door Brenno 757 woorden 27 juni keer beoordeeld. Biologie voor jou. Biologie. Verslag Bacteriën Kolonies.

Huisregels. voor. kinderen

De bloeddruk van een zorgvrager meten

toets kleurenleer toets kleurenleer toets kleurenleer

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken

Profielwerkstuk Biologie Invloed van kou op het concentratievermogen

De proefjeskist. Wat moet er voor de les gebeuren:

S C I E N C E C E N T E R

Physical Computing Technisch verslag bewegingssensor

SPREEKBEURT Chinchilla

DIGIPRENTSERIE: DE SNOEPSLANG

Kijken naar het heelal

Opdrachten basisonderwijs

lesbrieven De ontdekking avonturenpakket de uitvinders en het zonnewiel leerlingenbestand Lesbrief 3: Verhaal deel 1: De laatste ansichtkaart

Proeven geluid. Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. Materiaal: -Ballon -Eigen stem

Handgemaakte spectroscoop

Tabellenboek. Gitaar

LESBRIEF BIJ VOORSTELLING WOLFJE VAN THEATERGROEP ARTHUR GROEP 3-4-5

Zonder zintuigen weet je niet wat er om je heen gebeurt. Daarom gebruik je oren, je ogen, je neus, je huid en je tong.

Friesland College Leeuwarden

Proef Natuurkunde Vallen en zwaartekracht

Thema 7Oog, oogafwijkingen en oogcorrecties

7-8. Fietsbel. Waarvoor worden geluiden gebruikt?

Geluidsnelheid. 1 Inleiding. VWO Bovenbouwpracticum Natuurkunde Practicumhandleiding

verstoppertje spelen Woezel waar zit je?

1e klas. BiNaSch slootwateronderzoek. Deze reader is van: Scala Rietvelden Vakgroepen natuurkunde, scheikunde en biologie 1e klas. Klas:.

Clicker Training. Train uw pup met de clicker training. Uw pup leren wat zijn naam is:

Leerlingenhandleiding

VOORBEELD WETENSCHAPPELIJK VERSLAG

Vormen van een raket Raketten

1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule

Een zorgvrager hulp bieden tijdens het eten en drinken

AFDELING I: Uitleg Keurmeester (Km): De Km geeft uitleg over wijze waarop de volgoefeningen uitgevoerd dienen te worden.

Prezi les 1: Website:

Instructies ontkleuren en verven LADY LXRY HAAR.

Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6)

Tips voor activiteiten in de winter, lekker knutselen

Het Menselijk Lichaam

Werkbladen Hondengedrag: Kalmerende signalen

3.3 Les 3: Het opstellen van een hypothese

Examentrainer. Vragen vmbo-bk. Het oor. Oorpijn

Workshop Plan van aanpak PWS. Maandag 19 mei

De planeten Reis door het zonnestelsel

Maatregelen nemen om de eetlust bij een zorgvrager te bevorderen

4 Vind me dan. Achtergrondinfo Planten en dieren hebben allerlei manieren om niet op te vallen. Deze kunnen onderverdeeld worden in:

Test je kennis! De heelalquiz

Inleiding. Autisme & Communicatie in de sport

Module D: Wie was waar op het moment van de moord?

Werkblad Diergedrag vwo

Onderzoeksboekje. Klas: Namen:

BIOKLOK DE BIOLOGISCHE KLOK IN DE LES MODULE A. klok. www. bio. .nl

over vogels rondom school. Kijk op voor alle werkbladen en informatie over de Vogelweek voor Scholen.

Praktische Opdracht Safaripark Beekse Bergen Vmbo bbl-kbl

Doel: Je kunt je eigen lichaamsgewicht beoordelen en diagrammen invullen en aflezen.

Woordweb. Dit woordweb hebben wij met zijn drieën in week 1 gemaakt. Het gaat over gedrag. We hebben goed nagedacht over waar wat moet.

D-proeven rijden. Beoordeling

De wens van. Zoek een kandidaat die een bijzondere wens heeft. Interview de kandidaat. Geef de antwoorden van dat kind door aan de Spel afdeling.

Vormen van een raket Raketten

Educatiemateriaal Hotel Perdu

Verslag Natuurkunde De uitrekking van veren

Levenswijze en gedrag van konijnen. Inge Overmeire - Levenswijze en gedrag van konijnen 1

Activiteiten bij het thema Waarnemen en bewegen uit de boekenreeks Wetenschappelijke doorbraken de klas in! (boek 3, 2014)

Inhoud. Inleiding 2. Materiaal & Methode 3. Resultaten 5. Theoretisch Kader 6. Discussie 7. Bronnen 9. Appendix Onderzoeksvraag 2

Testverslag Project Design for Space Robbert Kooiman en Merlijn de Vries Playability Emiel Kampen

Working with parents. Models for activities in science centres and museums

Maak je eigen vlieger

DIERGEDRAG IN ARTIS. Lespakket diergedrag voor bovenbouw vmbo STARTOPDRACHT

Acoustics. The perfect acoustics of a car. Jan Hoekstra

GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 3. Zintuigen

Transcriptie:

Science Praktisch onderzoek muizen Door Jasper van Huissteden, Tim v/d Veer, Gijs Groenewoud en Lena Vlaming C2x2

Inhoudsopgave 1. Samenvatting 2. Onderzoeksvraag 3. Hypothese 4. Werkwijze 5. Benodigdheden 6. Waarnemingen 7. Conclusie 8. Discussie Samenvatting De ogen van de muis zijn aangepast aan leven in de nacht. Hierdoor is aangetoond dat muizen kleurenblind zijn. Op het netvlies liggen veel meer staafjes dan kegeltjes. Met kegeltjes kan je kleuren zien en met staafjes alleen zwart-wit. Muizen kunnen dus alleen maar zwart-wit zien. De ogen van de muis zijn niet optimaal, muizen zien dan ook vooral met hun snorharen, tastzin en reuk. Met hun snorharen (vibrissae) kunnen ze hun directe omgeving aftasten. De muis voelt zich dan ook veiliger als hij dicht langs voorwerpen heenloopt. Dit omdat hij dan voelt waar hij is. Dit fenomeen heet thigmotaxis. De reuk is ook erg belangrijk bij muizen; ze dicteren er roofdieren mee, communiceren of ze zoeken voedsel. Bij een muizenplaag laten ze bijvoorbeeld smeersporen achter zodat de andere muizen weten waar ze moeten zijn. Ook hun hoor is belangrijk. Hoewel ze gevoelig zijn voor geluiden op frequenties die ook voor mensen hoorbaar zijn (tot 20 khz), kunnen muizen ook geluiden van een veel hogere frequentie (tot 90 khz) horen. Muizen produceren ook heel wat ultrasoongeluiden om te communiceren. Muizen zijn dus kleurenblind maar hebben genoeg andere zintuigen goed ontwikkeld om prikkels waar te nemen.

Onderzoeksvraag Heeft het uiterlijk (kleur) van een doolhof invloed op de tijd waarin een muis dit doolhof kan afleggen? Hypothese Wij denken dat muizen kleurenblind zijn. Daarom zullen ze het doolhof niet sneller afleggen door bepaalde kleuren. Wij doen deze proef om te bewijzen dat muizen kleurenblind zijn. Werkwijze: Deel 1 (met een doolhof zonder felle kleuren : 1. Neem drie muizen uit het gezamenlijke hok. 2. Zet ze in een apart hok. 3. Vervolgens pak je een muis rustig op en zet hem in het doolhof. 4. Vanaf het moment dat de muis de vloer van het doolhof raakt de stopwatch aanzetten. 5. Per 10 seconden noteren wat de muis doet in het protocol. 6. Als de muis het eind van het doolhof bereikt heeft de stopwatch stopzetten. 7. De tijd waarin de muis het parcours heeft afgelegd noteren in de tabel bij waarnemingen. 8. Nummers 3 t/m 7 herhalen met de andere twee muizen. Deel 2 (met een doolhof met felle kleuren): 1. Neem dezelfde drie muizen uit het gezamenlijke hok. 2. Zet ze in een apart hok. 3. Vervolgens pak je een muis rustig op en zet hem in het doolhof. 4. Vanaf het moment dat de muis de vloer van het doolhof raakt de stopwatch aanzetten. 5. Per 10 seconden noteren wat de muis doet in het protocol. 6. Als de muis het eind van het doolhof bereikt heeft de stopwatch stopzetten.

7. De tijd waarin de muis het parcours heeft afgelegd noteren in de tabel bij waarnemingen. 8. Nummers 3 t/m 7 herhalen met de andere twee muizen. - 3 muizen - Doolhof Karton Oude schoenendoos Lijm Schaar WC-rollen Plakband - Apart hok - Stopwatch - Verf - Kwasten Benodigdheden Waarnemingen Ethogram : Handeling Afkorting Uitleg Rennen R In snel tempo door het doolhof heen rennen. Lopen L In gemiddeld tempo door het doolhof heen lopen. De muis staat met zijn voorpootjes tegen de wand aan. Tegen de wand M opklimmen Verkennen V De muis snuffelt door het doolhof. Wassen W Stilzitten, en zichzelf schoon likken Einde gehaald X De muis raakt het einde van het doolhof aan.

Met het neutrale doolhof: Protocol: Muis: Tijd (per min.): Wat doet de muis per 10 sec.: Muis 1 Min 1 L L Z L V L V L V L Muis 2 Min 1 L L V Z Z Z Z L V Z L L V V V V Muis 3 Min 1 L L V V V Z V V L L V V V C Muis 1 Muis 2 Muis 3 gemiddeld Tijd waarin de muis het parcours in het doolhof aflegt: 1,41 minuut 2,41 minuut 2,24 minuut 2,02 minuut Met het kleurrijke doolhof: Protocol Muis: Tijd (per min.): Wat doet de muis per 10 sec.: Muis 1 Min 1 V V L V V V L V V V V V V V V V V V Min 4 V Z V V M Z Min 5 Z Z Z V V V Muis 2 Min 1 M L V V W M M M Z M V M M M M L V V X Muis 3 Min 1 L V L L V M V V L X

Tijd waarin de muis het parcours in het doolhof aflegt: Muis 1 Na 5,00 stopte we de tijd want de muis wou niet verder. Muis 2 3,18 Muis 3 1,36 gemiddeld Van de 2 muizen die het wel haalden: 2,27 Conclusie Onze conclusie is dat het niet veel uitmaakt hoe het doolhof er uit ziet. Dit omdat het maar een paar seconden verschilt tussen het gemiddelde van de tijd waarin de muizen het neutrale doolhof aflegden en de tijd waarin de muizen het kleurrijke doolhof aflegden. Het maakt dus niet uit hoe het uiterlijk van het doolhof (kleur) eruit ziet voor de tijd waarin de muis het doolhof kan afleggen. Wij denken daarom dat muizen kleurenblind zijn.