Stem Logopedie
Colofon Dit is een uitgave van gemeente De Ronde Venen Postbus 250 3640 AG Mijdrecht T 0297 29 16 16 E gemeente@derondevenen.nl Deze folder is er om u zo helder en duidelijk mogelijk te informeren. U kunt er geen rechten aan ontlenen. Neemt u gerust contact met ons op als u toch nog vragen heeft, of kijk op onze website: www.derondevenen.nl
augustus 2012 Gemeente De Ronde Venen Inhoud Inleiding 4 Een hese stem, wat nu? 5 Meer informatie 7 3
Stem Inleiding Iedereen is wel eens hees na een feestje of bij een verkoudheid. Sommige kinderen zijn langdurig hees, omdat ze hun stem verkeerd gebruiken of misbruiken. In deze folder wordt verkeerd stemgebruik en stemmisbruik besproken, de gevolgen ervan én ideeën over wat u zelf thuis met uw kind daaraan kunt doen. 4
augustus 2012 Gemeente De Ronde Venen Een hese stem, wat nu? Wat is heesheid? Met heesheid wordt bedoeld dat de stem niet helder is. Geluid maken we met de stembanden. We spreken op de lucht die we uitademen: daardoor gaan de stembanden trillen, ze gaan open en dicht en dat is stemgeluid. Als je hees bent trillen en sluiten de stembanden niet goed, ze zijn vaak een beetje opgezet en rood. Er kunnen dan zelfs knobbeltjes (een soort eeltplekjes) op de stembanden komen. Hoe wordt uw kind hees? Heesheid kan ontstaan doordat uw kind gevoelige stembanden heeft en: - uw kind veel schreeuwt, gilt, kucht, de keel schraapt of gekke stemmetjes nadoet. De stem wordt dan op een verkeerde manier gebruikt. - uw kind verkouden is of een allergie, bronchitis of astma heeft. De stembanden zijn dan meestal wat geïrriteerd en opgezet waardoor ze niet goed trillen en sluiten. Gaat heesheid vanzelf over? Heesheid kan van voorbijgaande aard zijn. Tijdens een verkoudheid kan de stem hees klinken. Als de verkoudheid over is klinkt de stem weer gewoon. Maar heesheid kan ook blijvend zijn. Bij verkeerd gebruik van de stem worden de stembanden overbelast. Als uw kind veel blijft schreeuwen, blijft de stem hees. Mogelijke gevolgen van blijvende heesheid: - Blijvende schade aan de stembanden - Minder goede verstaanbaarheid - Vermoeidheid na lang spreken - Pijn in de keel Bovendien kost spreken met een hese stem veel energie, zowel voor de spreker als voor de luisteraar. 5
Stem Hoe kunt u heesheid bij uw kind voorkomen of verminderen? Het is het beste om samen met uw kind daaraan te werken en uit te leggen waarom een hese stem niet goed is. - Zorg in huis voor een rustige omgeving. Als er veel geluid is in huis moet uw kind vaak over het geluid heen proberen te komen om verstaanbaar te zijn. Hierbij wordt dan de stem geforceerd. Let erop dat de radio en televisie niet te hard staan. Om minder hard te hoeven spreken is het beter deze even zachter of uit te zetten. Neem de tijd om naar uw kind te luisteren. - Schreeuwen is niet goed voor de stem. Als uw kind vaak van de ene ruimte naar de andere ruimte roept of buiten veel schreeuwt, dan kunt u afspreken om naar elkaar toe te lopen of op de vingers te fluiten in plaats van te schreeuwen. - Met het nadoen van gekke stemmetjes, vliegtuigen en auto s tijdens het spelen kan de stem geforceerd worden. Het is beter dat uw kind dit niet te vaak doet. - Het is belangrijk om het huis goed te ventileren en vochtig te houden. Een rokerige of droge ruimte is slecht voor de stem. Een bakje water op de radiator kan helpen. - Sommige kinderen hebben kuchen en keelschrapen als gewoonte aangeleerd. Door veelvuldig te kuchen of te schrapen raken de stembanden geïrriteerd. Het is beter een slokje water te nemen als uw kind een kriebel in de keel heeft. - Probeer het zwemmen in chloorwater te beperken, daar chloor de stembanden nog eens extra irriteert. - Om verkoudheden en irritaties in de keel te voorkomen is het beter om door de neus te ademen dan door de mond. Als uw kind vaak met zijn mond open zit, vraag dan advies aan de logopediste op de school van uw kind. - Een kind dat minder goed hoort, spreekt vaak harder om zichzelf te kunnen verstaan. Als u vermoedt dat uw kind om die reden harder praat, kunt u contact opnemen met de huisarts, schoolarts of KNO-arts. - Laat uw kind niet fluisteren als het hees is. Fluisteren is een extra belasting voor de stem. Gewoon praten is beter dan fluisteren. 6
augustus 2012 Gemeente De Ronde Venen Meer informatie Heeft u nog vragen of treedt er geen verbetering op? Neem dan contact op met de logopedist van de school. Dit kan via de leerkracht van uw kind of door te bellen naar onderstaand telefoonnummer tijdens het telefonisch spreekuur. Gemeente De Ronde Venen Logopedie peuterspeelzalen, kinderdagverblijven en basisonderwijs Croonstadtlaan 111 Postbus 250 3640 AG Mijdrecht Telefoonnummer 0297 29 17 64 Telefonisch spreekuur: maandag van 16.15 tot 17.15 uur * copyright logopedisten gemeente De Ronde Venen * 7
Postadres Bezoekadres Postbus 250 3640 AG Mijdrecht Croonstadtlaan 111 3641 AL Mijdrecht T 0297 29 16 16 F 0297 28 42 81 E gemeente@derondevenen.nl I www.derondevenen.nl