NMBS & U Brussel 27 03 2014

Inhoud 2 NMBS, een eersterangsrol in de mobiliteit De grote principes van het vervoersplan 2014 (film) Evolutie van de mobiliteit per trein in Brussel Vervoersplan Brussels Hoofdstedelijk Gewest Investeringen, stations, diensten, multimodaliteit

Structuur spoorwegen in België

De nieuwe NMBS als B2C 4 De reiziger staat centraal Treinaanbod Kwaliteit dienstverlening Informatie aan de klant Onthaal in alle stations en onbewaakte stopplaatsen Security NMBS staat als enige rechtstreeks in contact met de reiziger (B2C) Infrabel levert diensten aan de spooroperatoren (B2B)

Tarieven van het reizigersvervoer per spoor: een internationale benchmark 5 Het tarief in België is relatief laag Gemiddelde prijs van een biljet 2de klasse /rkm Bron: UBS 2012, Wealth Management Research, Prices and Earnings, A comparison of purchasing power around the globe

Resultaten NMBS 2012 6

Kostendekkingsgraad per type verbinding 7 Thalys > 100% IC 65% MIVB 35,7% Omnibus 22% Hoe korter de afstand, hoe lager de kostendekkingsgraad

NMBS, een eersterangsrol in de mobiliteit 8 Reizigers nationaal 223,3 mln. Reizigers internationaal 7,86 mln. Stations en stopplaatsen 550 Treinen per weekdag 3.700

Evolutie van het aantal zitplaatsen 9 1990-2013 Evolutie van het aantal zitplaatsen 2017-2025 + ongeveer 145.000 zitplaatsen Indienststelling MS 96 M 6 (2) MW 41 M 6 (1) Desiro

Mobiliteit per trein: explosieve groei t.o.v. ander vervoer 10 Groei verkeer 1995 2012 (in reizigers-km, nationaal + internationaal) trein + 60% alle vervoerswijzen + 22% weg + 19%

Keerzijde groei mobiliteit (weg) 11 De keerzijde van de groei op de weg: de files De Europese steden met de meeste files (verloren uren in de files) in 2013: 1. Brussel (83u) 2. Londen (82u) 3. Antwerpen (78u) 4. Rotterdam 5. Stuttgart 6. Keulen 7. Milaan 8. Parijs 9. Gent (54u) 10. Karlsruhe Gemiddelde België: 58u Bron: studie Inrix

Mobiliteit per trein: concentratie vraag op weekdagen tijdens de piek 12 160000 140000 Instappende reizigers SEMAINE Week WEEK SAMEDI Zaterdag ZATERDAG DIMANCHE Zondag ZONDAG 120000 100000 80000 60000 Treinaanbod moet ochtendpiek kunnen verwerken 40000 20000 0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Ochtendpiek: max. aantal reizigers tussen 6u 9u Avondpiek: max. aantal reizigers tussen 15u 19u

Aandeel van het verkeer Concentratie van het verkeer 850.000 opstappende reizigers op een weekdag, voor 550 stations en stopplaatsen 80% van de reizigers in 80 stations (15%) 13 Gecumuleerde verdeling van de opstappende reizigers per station (2010) 0,5% van de reizigers 76 stopplaatsen (14%) 25 stations (5%) 80 stations (15%) +/- de belangrijkste stations van het beheerscontract 550 stations (100%)

NMBS, een eersterangsrol in de mobiliteit 14 Aandeel van de trein in de woon-werkverplaatsingen van en naar Brussel Oudenaarde 72% Brugge 70% Zottegem 68% Gent 67% Oostende 67% Kortrijk 61% Luik 57% Bergen 47% Leuven 46% Mechelen 44% Charleroi 42% Source: SEE 2001

Keerzijde groei mobiliteit (spoor) 15 De forse groei van het spoorverkeer is één van de factoren die de stiptheid onder druk zetten. Stiptheid van de reizigerstreinen in binnenlands verkeer

Uitdagingen op korte termijn: betere stiptheid & kwaliteit 16 Raming vertragingsoorzaken

Hoe stiptheid verbeteren op korte termijn? 17 1 Beschikbaarheid en betrouwbaarheid van het rollend materieel verbeteren 2 Storingen aan het infrastructuurnetwerk verminderen 3 Sensibiliseringsacties 4 Verbetering operationele samenwerking tussen Infrabel en NMBS 5 Beperken van de gevolgvertragingen 6 Implementatie transportplan 12/2014 > robuustheid

Film vervoersplan 19

Structuur van het plan 20 Beperkingen: groei van het aantal reizigers limieten van het aanbod en de capaciteit bereikt op sommige plaatsen op het net beperkte exploitatiemogelijkheid (enkel spoor, verwijdering van uitwijksporen enz.) Principes: gecadanceerde (klokvaste) dienstregeling homogene spreiding van de treinen van hetzelfde type symmetrie (identieke aansluitingstijden H/T), max. 2 verschillende types materieel per relatie, meer realistische aansluitingstijden enz.

Robuustheid 21 Normen afgesproken tussen NMBS en Infrabel voor een robuuster plan verbeterde stiptheid Veiligheid Naleven van de veiligheidsnormen (ETCS, TBL1+ enz ) en van de nog striktere procedures Buffertijd voor de werken Infrastructuurwerken voor het behoud (onderhoud, herstellingen en modernisering) en de uitbreidingen van de capaciteit, de veiligheid en de snelheid Noord/Zuid-verbinding + 2 minuten in de Noord-Zuidverbinding

Robuustheid 22 Stops in de stations Nieuwe stops op bepaalde lijnen Langere stops in bepaalde stations Type materieel (deuren bv.) Meer reizigers = langere open afstaptijden Andere reizigersbewegingen zoals groepen, fietsen, PBM, enz. Materieel Indienststelling van specifiek materieel (bv. dubbeldekker) zwaarder trager Samenstelling van het materieel: langer zwaarder trager Verschillende types materieel op bepaalde lijnen (verschillende kenmerken) Rittijd rekening houdend met het meest benadeelde materieel

Rittijden 23 Doelstelling van het plan: realistischere rittijden -1% Gemiddelde commerciële snelheid van alle treinen Daling met minder dan 1% +3,3% 100 belangrijkste koppels oorsprong/ bestemming Gemiddelde verlenging van de duur met 3,3 % (60 62 )

Typologie treinen 24 Vandaag IC IR L P GEN/L Zelfde stops Zelfde stops Morgen IC L/GEN P > Geen afschaffing bediening!

Mobiliteit per trein tussen de provincies en Brussel 26 (cijfers gebaseerd op verkoop treinkaarten en biljetten, cijfers 2012)

Inhoud 27 NMBS, een eersterangsrol in de mobiliteit De grote principes van het vervoersplan 2014 (film) Evolutie van de mobiliteit per trein in Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vervoersplan Brussels Hoofdstedelijk Gewest Investeringen, stations, diensten, multimodaliteit

Vervoersplan Brussels Hoofdstedelijk Gewest 28 GEN aanbod Bediening Brussels Airport Treinaanbod tussen de provincies en Brussel

Instappende reizigers in Brussel op een weekdag (cijfers 2012) 29 31 stations

GEN-aanbod NMBS wil het tussentijdse GEN-aanbod, zoals gevraagd door de federale overheid, realiseren. NMBS werkt samen met MIVB, TEC en De Lijn een gecoördineerd, geïntegreerd en gedetailleerd meerjarenplan uit voor de indienststelling. Grote principes GEN: o tijdens de spits: 4 treinen/uur (1 om het kwartier) o tijdens de daluren: 2 treinen/uur (1 om het halfuur) o bediening gedurende 17u per weekdag o inzet van aangepast en performant materieel o elke GEN-relatie bedient minstens een van de volgende bestemmingen: NZV, Europese wijk, Brussels Airport

Bediening (treinen/uur) voorzien in het tussentijds scenario 2015 dat we zullen verwezenlijken tegen 2018 31 Tussentijds scenario 2015 GEN basis GEN spits L25 Mechelen-NZV 1 2 L36 Leuven-NZV 2 4 L161 LLN-Ottignies-NZV (of Schaarbeek) 3 6 L124 Nivelles-NZV (West) 2 4 L124-Schuman 1 2 L96 Braine-le-Comte-NZV 2 4 L123-L94 Geraardsbergen-Enghien Halle 2 4 L50A Denderleeuw-NZV 2 4 L50 Aalst-West (Zuid) 2 4 L50 Aalst-Jette-Schuman 1 2 L60 Dendermonde-West (Zuid) 2 4 L26 Halle-Mechelen 2 4 L89 Zottegem-Denderleeuw 2 4 L90 Geraardsbergen-Denderleeuw 2 4 L139 Leuven-Ottignies 1 2 L140 Ottignies-Fleurus 1 2 L36c Diabolo 1 2 Productie van 13.6 mln treinkm/ jaar mits financiering voor bijkomend exploitatietekort

Integratie van het GEN-aanbod in het vervoersplan 12/2014

8,9 mln. tr-km 36

GEN-aanbod 12/2014: gecadanceerd + P 37 Vervoersplan december 2014 GEN basis GEN spits L25 Mechelen-NZV 2 3 L36 Leuven-NZV 2 2 L161 LLN-Ottignies-NZV (Schaarbeek) 2 4 L124 Nivelles-NZV 2 2 L124-L26-L161 1 2 Aalst-L161-L26-Halle 1 1 L96 Braine-le-Comte-NZV 2 3 L123-L94 Geraardsbergen Enghien - NZV 1 2 L50A Denderleeuw-NZV 1 3 L50 Aalst-Jette-NZV West 1 1 L60 Dendermonde-(West)-NZV 2 3 L26 Halle-Schuman 3 3 L26 Schuman-Mechelen 2 2 L89 Zottegem-Denderleeuw 1 2 L90 Geraardsbergen-Denderleeuw 1 4 L139 Leuven-Ottignies 2 4 L140 Ottignies-Fleurus 1 2 L36c Diabolo 1 1 8.9 mln. tr-km/jaar, 65% tussentijds scenario 2015 waarvan 73 % van de tr-km met Desiro s

Mogelijke uitbreiding GEN-aanbod vanaf 12/2016 Verlenging van de gemiddelde amplitude met één uur op weekdagen (16u 17u) Uitbreiding van de piekperiode: van 4u naar 6u per dag Meer treinen tijdens het weekend zodat weekendaanbod identiek is aan aanbod tijdens de daluren (momenteel rijdt er tijdens het weekend 1 trein/uur, tijdens de daluren is dat meestal 2 treinen/uur) 12.3 mln. treinkm/jaar, of 90 % van het tussentijds scenario 2015 Bijkomend exploitatietekort te financieren

Uitbreiding infrastructuur in 12/2015 en 12/2016 Tunnel Schuman-Josaphat voorzien door Infrabel tegen 12/2015. Aanpassing van de bediening L. 26 (Halle Brussel-Luxemburg Vilvoorde Mechelen): 4 bijkomende treinen tijdens de spits, dit wil zeggen 2 treinen via de tunnel Schuman-Josaphat (met stop in Mouterij) en 2 treinen via Delta en Merode (met stop in Arcaden). 4 sporen op L. 50A (Gent Brussel-Zuid) tegen 12/2016 (na renovatie van de centrale sporen). Gebrek aan capaciteit in de Noord-Zuidverbinding: bijkomende GEN-treinen (2 tijdens daluren en 4 tijdens spits) op de L. 50A hebben als eindbestemming Brussel-Zuid of worden omgeleid naar L. 28 (Brussel-West). Ter studie.

12/2015: verbeterd aanbod dankzij tunnel Schuman-Josaphat

12/2016: verbeterd aanbod dankzij 4 sporen L. 50A

Rollend materieel en productie 12/2014 42 GEN-verbindingen GEN-A s Gravenbrakel - Brussel - Leuven GEN-B s Gravenbrakel - Brussel - Leuven GEN-C Brussel-Zuid - Ottignies GEN-D Dendermonde Brussel-West Brussel - Aalst GEN-E Nijvel Brussel Antwerpen-Centraal GEN-F Ottignies Waver - Leuven GEN-G Ottignies Waver - Leuven GEN-H Nijvel Brussel - Antwerpen GEN-I Halle Mechelen GEN-J Brussel-Zuid Ottignies Louvain-La-Neuve GEN-K Halle Brussel-Luxemburg GEN-L Mechelen - Brussel-Luxemburg GEN-M Denderleeuw Geraardsbergen Schaarbeek GEN-N Halle Brussel-Luxemburg Aalst GEN-O Oudenaarde Brussel Dendermonde GEN-P Ottignies Louvain-La-Neuve GEN-Q Ottignies Louvain-La-Neuve Type materieel MS 08 (Desiro) MS 08 (Desiro) MS 08 (Desiro) MS 08 (Desiro) MS 08 (Desiro) MS 08 (Desiro) MS 08 (Desiro) MS 08 (Desiro) MS 86 (Sprinters) MS 08 (Desiro) MS 86 (Sprinters) MS 86 (Sprinters) MS 08 (Desiro) MS 08 (Desiro) MS 08 (Desiro) MS 08 (Desiro) MS 08 (Desiro) Sommige bijkomende treinen tijdens de spits rijden nog niet met Desiromaterieel

Bediening Brussels Airport: vandaag (IR/IC: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag / niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 44 IR i De Panne Gent Brussel Brussels Airport Mechelen Antwerpen IR h Gent Aalst Denderleeuw Brussel Brussels Airport IR j Quévy Bergen s Gravenbrakel Halle Brussel Brussels Airport IC Q Landen Tienen Leuven Brussels Aiport Mechelen Antwerpen IR o Leuven Brussels Airport Brussel

Bediening Brussels Airport: morgen (IC: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag / niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 45 IC 06 Doornik Brussel Brussels Airport Brussel Bergen IC 08 Antwerpen Brussels Airport Leuven Hasselt IC 23 Brugge Brussel Brussels Airport Brussel Kortrijk Oostende IC 29 De Panne Gent Aalst Brussel Brussels Airport Leuven Landen Benelux IC 17 Charleroi Eigenbrakel Brussel-Luxemburg Brussels Airport Brussel-Luxemburg Ottignies Namen Dinant (12/2015)

Treinaanbod tussen de provincies en Brussel 47 Verhouding van het aantal reizigers op de belangrijkste assen rond Brussel t.o.v. het aantal IC-verbindingen (huidige situatie) Doelstelling: overbezetting van de treinen richting Ottignies en Gent verminderen

Treinaanbod tussen de provincies en Brussel 48 Verhouding van het aantal reizigers op de belangrijkste assen rond Brussel t.o.v. het aantal IC-verbindingen (project 12/2014) 2 assen versterkt met IC-treinen: L. 50A naar Gent en L. 161 naar Namen

IC/GEN/L/P-verbindingen tussen Waals-Brabant en Brussel (IC/GEN/L: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ P: meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 49 Train IC Train L/RER Train P Nu 12/2014 IC/IR GEN/L P IC GEN/L P Ottignies 2 IC + 1 IR 1 L 4 3 IC 2 GEN 4 Louvain-la-Neuve 1 IR 1 L + 1 L met aansluiting 1 GEN + 2 GEN met aansluiting Wavre 2 L met aansluiting in Ottignies 1 Wavre-Schaarbeek 2 GEN met aansluiting in Ottignies

IC/GEN/L/P-verbindingen tussen Waals-Brabant en Brussel (IC/GEN/L: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ P: meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 50 Train IC Train L/RER Train L (1 train/2h) Train P Nu 12/2014 IC/IR GEN/L P IC GEN/L P Tubize 1 IR 2 L 3 1 IC 2 GEN 1

IC/GEN/L/P-verbindingen tussen Waals-Brabant en Brussel (IC/GEN/L: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ P: meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 51 Train IC Train L/RER Train P Nu 12/2014 IC/IR GEN/L P IC GEN/L P 2 IC + 1 IC Nivelles 2 IC + 1 IR 1 L 4 + 1 richting BXL-LUX richting BXL-LUX 2 GEN 2 Braine-L'Alleud 2 IC + 1 IR 1 L + 1 L richting BXL-LUX 2 + 1 richting BXL-LUX 2 IC + 1 IC 2 GEN 2 + 1 richting BXL-LUX richting BXL-LUX

IC/P-verbindingen tussen Luik en Brussel (IC: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ P: meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 52 Liège Nu 12/2014 IC/IR P IC P 2 IC via hsl + 1 IC via Waremme 2 via Waremme 2 IC via HSL + 1 IC via Waremme 2 via hsl + 1 via Waremme Ans 1 IC (1/dag) via hsl 2 via hsl Ans/Waremme 1 IC via L. 36 2 via L. 36 1 IC via L. 36 1 via L. 36 Angleur/ Pepinster 1 1 IC via hsl Verviers/ Welkenraedt 1 IC via hsl 1 via Waremme 2 IC via hsl Visé Gouvy 1 L met aansluiting via hsl 1 IC via hsl 1 IC met aansluiting in Luik 2 via hsl Train IC Train IC (1 train/2h) Train P

IC/L/P-verbindingen tussen Luxemburg en Brussel (IC/L: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ P: meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 53 Nu 12/2014 IC/IR GEN/L P IC GEN/L P Arlon/Libramont 1 IC + 1 IC+ (3x/dag) 1 1 IC + IC+ (3x/dag) 1 Marbehan 1 IC 1 1 IC 1 Jemelle/Marloie 1 IC 2 1 IC 2 Virton aansluiting in Libramont aansluiting in Libramont Bertrix aansluiting in Libramont aansluiting in Libramont of Namur

IC/ GEN/ P-verbindingen tussen Namen en Brussel (IC/GEN: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag / P: meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 54 Nu 12/2014 IC/IR GEN/L P IC GEN/L P Namur 2 IC 2 3 IC 2 Andenne 1 IC 1 Dinant 1 IC 1 met aansluiting 1 IC + 1 IC met aansluiting in Namur 1 IC 1 L met aansluiting

IC/GEN/L/P-verbindingen tussen Oost-Henegouwen en Brussel (IC/GEN/L: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ P: meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 55 Train IC Train L/RER Train P Nu 12/2014 IC/IR GEN/L P IC GEN/L P Mouscron 1 IC + 1 IR 1 1 IC 1 + 1 met aansluiting in Tournai Tournai- Leuze-Ath 1 IC + 1 IR 2 2 IC 2 Silly 1 IR 2 2 IC 2 Lessines 1 IR 2 met aansluiting in Ath 1 L met aansluiting op IC in Ath 1 met aansluiting in Ath

IC/GEN/L/P tussen Mons/ région du Centre en Brussel (IC//GEN/L: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ P: meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 56 Train IC Train L/RER Train L (1 train/2h) Train P Nu 12/2014 IC/IR GEN/L P IC GEN/L P 2 (geen verlies van P-treinen naar Brussel: andere Mons 1 IC + 1 IR 3 2 IC spreiding dienstregeling) Quévy (ganse piek) 3 IR 2 + 1 met aansluiting 2 L 2 + 2 met aansluiting Jurbise 1 IR 2 2 IC 2 Binche 1 IR 1 1 IC 1

IC/L/P-verbindingen tussen Charleroi en Brussel (IC/L: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ P: meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 57 Train IC Train L Train P Charleroi richting Brussel-Zuid Charleroi richting Brussel- Luxemburg Nu 12/2014 IC/IR RER/L P IC RER/L P 2 IC 3 2 IC 2 1 rechtstreeks + 1 met aansluiting in Braine- L'Alleud 1 IC 1 met aansluiting in Braine-l'Alleud

IC/GEN/L tussen Vlaams-Brabant en Brussel (IC/GEN/L: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 58 IC-trein L-trein P-trein Nu 12/2014 IC/IR GEN/L IC GEN/L Leuven 4 IC + 1 IR 2 L 5 IC 2 GEN Diest - Aarschot 1 IC 1 IC Landen-Tienen 2 IC 3 IC

P-verbindingen tussen Vlaams-Brabant en Brussel (P : meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 59 Nu 12/2014 P P Leuven 5 4 Diest-Aarschot 2 1 Landen-Tienen 5 4

IC/GEN-verbindingen tussen Vlaams-Brabant en Brussel (IC/GEN: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 60 Train IC Train L Train P Nu 12/2014 IC/IR GEN/L IC GEN/L Halle 3 IR 6 L 4 IC 6 GEN Sint-Genesius-Rode 1 IR 2 L 1 IC 2 GEN Groenendaal 1 L 1 GEN

P-verbindingen tussen Vlaams-Brabant en Brussel (P : meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 61 Nu 12/2014 Halle 1 2 Sint-Genesius-Rode 2 2 Groenendaal - Brussel (in beide richtingen) P P 1 1

IC/GEN-verbindingen tussen Vlaams-Brabant en Brussel (IC/GEN: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 62 Train IC Train L Train P Nu 12/2014 IC/IR GEN/L IC GEN/L Liedekerke 1 IC + 1 IR 1 L 2 IC 1 GEN Opwijk 2 L 2 GEN Ternat 1 L 1 GEN

P-verbindingen tussen Vlaams-Brabant en Brussel (P : meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 63 Nu 12/2014 P P Liedekerke 5 4 Opwijk 1 1 Ternat 2 1

IC/GEN/P-verbindingen tussen Vlaams-Brabant en Brussel (IC/GEN: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ P : meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 64 Train IC Train L Train P Nu 12/2014 IC/IR GEN/L P IC GEN/L P Vilvoorde 1 IC + 2 IR 5 L 2 3 IC 4 GEN 1

IC/P-verbindingen tussen Limburg en Brussel (IC : gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ P : meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 65 Nu 12/2014 IC/IR GEN/L P IC GEN/L P Hasselt 2 IC 3 2 IC 2 Tongeren 1 IC 1 1 IC 1 Genk 1 IC 1 1 IC 1

IC/GEN/L/P-verbindingen tussen Antwerpen en Brussel (IC/GEN/L: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ P: meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 66 Antwerpen Mechelen Nu 12/2014 IC/IR GEN/L P IC GEN/L P 2 IC + 3 IR + 1 Benelux 2 L 4 IC + 1 Benelux 2 GEN 3 IC + 3 IR + 1 Benelux 4 L 2 5 IC + 1 Benelux 4 GEN 1 Turnhout - Herentals 1 IC 1 1 IC 1 Essen 1 IC 1 IC Kontich 2 L 2 GEN Mortsel-Oude-God 2 IR 2 IC IC-treinen GEN/L-treinen P-treinen

IC/GEN-verbindingen tussen Oost-Vlaanderen en Brussel (IC/GEN: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 67 Nu 12/2014 IC/IR GEN/L IC GEN/L Gent via L. 50A 2 IC + 1 IR 4 IC Gent via Aalst 2 IC 2 IC Aalst 1 IR + 1 IC 2 L 2 IC 2 GEN Denderleeuw 2 IC + via L. 50A 1 IR 1 L 3 IC 1 GEN Denderleeuw via Jette 2 L 2 GEN Sint-Niklaas 1 IC 1 IC Dendermonde 1 IC 2 L 1 IC 2 GEN Oudenaarde 1 IC 1 IC 1 GEN Zottegem 1 IC 1 L 1 IC 1 GEN

P-verbindingen tussen Oost-Vlaanderen en Brussel (P : meest representatieve piek / niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 68 Nu 12/2014 Gent 4 via L. 50A 3 via L. 50A P 2 via Aalst en L. 50A P 2 via Aalst en L. 50A Aalst 2 via L. 50A 2 via L. 50A 1 via Jette Denderleeuw 6 via L. 50A 5 via L. 50A 1 via Jette 1 via Jette Dendermonde 1 1 Oudenaarde 3 via L. 50A 2 via L. 50A Zottegem 4 via L. 50A 3 via L. 50A 1 via Jette Geraardsbergen 1 1

IC/P-verbindingen tussen West-Vlaanderen en Brussel (IC: gecadanceerd aanbod gedurende heel de dag/ P: meest representatieve piek/ niet-exhaustieve lijst stopplaatsen) 69 Nu 12/2014 IC/IR P IC P Brugge 2 IC 2 3 IC + 1 IC via Kortrijk 1 Oostende 1 IC 2 1 IC + 1 IC via Kortrijk 1 Kortrijk 1 IC 3 2 IC 2 Waregem 2 1 IC 1 Knokke/Blankenberge 1 IC 1 IC De Panne 1 IR via L. 50 A 1 IC via Aalst 1 Poperinge 1 IC 1 1 IC-treinen P-treinen

Belangrijkste aanpassingen treinaanbod 12/2014 70 Waals-Brabant: De verbinding met Brussel voor de lijn tussen Charleroi en Ottignies gebeurt via overstap. Hetzelfde geldt voor de verbinding Waver-Brussel Henegouwen: Moeskroen verliest een rechtstreekse IC-verbinding naar Brussel Luxemburg/Namen: Langere rittijden naar Brussel Namen: Dinant, Yvoir, Godinne, Lustin en Jambes verliezen rechtstreekse verbinding met NZV Luik: Tijdens het weekend: de relatie Waremme Brussel met een overstap in Landen Afschaffing van de rechtstreekse P-trein tussen Huy en Brussel-Zuid (overstap in Namen)

Belangrijkste aanpassingen treinaanbod 12/2014 71 Vlaams-Brabant: De rechtstreekse P-trein vanuit Wezemaal, Zichem, Testelt en Langdorp naar Brussel valt weg. Reizigers uit Zichem, Testelt en Langdorp hebben een sneller alternatief via overstap in Aarschot De rechtstreekse piekuur-verbinding vanuit Wespelaar-Tildonk, Haacht, Boortmeerbeek naar Brussel valt weg Oost-Vlaanderen/West-Vlaanderen: Rechtstreekse P-trein verbinding Geraardsbergen Ninove Denderleeuw Brussel valt weg Geen verbinding meer vanuit Kwatrecht naar Brussel, wel verbinding vanuit Kwatrecht naar Dendermonde en Mechelen Geen P-trein meer tussen Sint-Niklaas Gent-Dampoort Melle Brussel Poperinge verliest IC-verbinding naar Brussel De Panne verliest snelle IC-verbinding naar Brussel

Belangrijkste aanpassingen treinaanbod 12/2014 72 Brussels Airport: rechtstreekse verbinding met meer steden Waals-Brabant: Ottignies: 1 bijkomende IC-verbinding naar Brussel Nivelles en Lillois: gecadanceerde verbinding met Brusselse Europese wijk Henegouwen: 2 IC-verbindingen per uur tussen Silly en Brussel Doornik en lijn 94 zijn verbonden met Brussels Airport 2 IC-relaties tussen Jurbise en Brussel La Louvière-Sud: betere aansluitingen naar Brussel betere spreiding van de treinen van Bergen naar Brussel (elke 30 minuten) 1 nieuwe IC-verbinding tussen Charleroi en Brussel-Luxemburg vanuit Charleroi: 3 IC-verbindingen naar Brussel, waarvan 2 naar NZV en 1 naar Brussel- Luxemburg. Stoppen alle 3 in Marchienne-au-Pont

Belangrijkste aanpassingen treinaanbod 12/2014 73 Luik: Welkenraedt-Verviers-Luik: elk uur 2 rechtstreekse IC-verbindingen naar Brussel elk uur een rechtstreekse IC-verbinding tussen Pepinster/ Angleur en Brussel vanuit Visé, Luik, Ans: 2 snelle P-verbindingen via HSL Namen: Namen/Gembloux: 3 gecadanceerde verbindingen naar Brussel (waarvan 1 naar Schaarbeek)

Belangrijkste aanpassingen treinaanbod 12/2014 74 Vlaams-Brabant: 4 snelle IC-verbindingen per uur tussen Leuven en Brussel: IC 01: Eupen-Luik-Leuven-Brussel-Gent-Brugge-Oostende IC 03: Genk-Hasselt-Landen-Leuven-Brussel-Gent-Knokke/Blankenberge IC 12: Welkenraedt-Luik-Leuven-Brussel-Gent-Kortrijk IC 14: Luik-Leuven-Brussel-Mons-Quiévrain 2 nieuwe IC-verbindingen tussen Brussel en Brussels Airport elk uur een snellere IC-verbinding vanuit Diest en Aarschot naar Brussel, via bocht van Leuven (in de piek: 2 treinen per uur) elk uur rechtstreekse IC-verbinding vanuit Diest en Aarschot naar Brussels Airport. Tijdens het weekend ook vanuit Zichem, Testelt, Langdorp elk uur een extra IC-verbinding tussen Diegem en Brussel bijkomende IC-verbinding tussen Halle en Brussel

Belangrijkste aanpassingen treinaanbod 12/2014 75 Oost-Vlaanderen / West-Vlaanderen: 4 snelle IC-verbindingen per uur tussen Gent en Brussel: IC 01: Oostende-Gent-Brussel-Leuven-Luik-Eupen IC 03: Knokke/Blankenberge-Gent-Brussel-Leuven-Landen-Hasselt-Genk IC 12: Kortrijk-Gent-Brussel-Leuven-Luik-Welkenraedt IC 23: Brugge-Gent-Brussel-Brussels Airport-Brussel-Kortrijk-Oostende Rechtstreekse GEN-verbinding vanuit Iddergem Okegem Ninove Eichem Appelterre- Zandbergen Idegem Schendelbeke naar Edingen Halle Brussel Poperinge en De Panne: 2 rechtstreekse snelle P-treinen naar Brussel Antwerpen: betere spreiding van de IC-treinen tussen Antwerpen en Brussel Limburg: snelle verbinding vanuit Tongeren/Hasselt naar Brussel via bocht van Leuven

Algemene conclusie 76 Het nieuwe plan: geldt voor 3 jaar houdt rekening met bottlenecks op het net (nood aan robuuster plan) maakt betere stiptheid mogelijk door integratie veiligheid / extra stops / werken biedt versterkt aanbod op piekmomenten en aangepast aanbod bij mindere vraag continue opvolging aantal reizigers verlengt de gemiddelde rittijden licht (+ 3,3% voor de 100 belangrijkste koppels oorsprong/bestemming en voornamelijk vanwege werken) biedt minder fragiele overstappen verbeterde betrouwbaarheid gaat uit van een status quo van de capaciteit van de infrastructuur integreert de exploitatiebeperkingen op het netwerk (werken) en van het treinmaterieel 1. Integratie budgettaire beperkingen 2. Productieniveau in trein-km is constant 3. Productieniveau in zitplaatsen-km stijgt 4. Reizigersgroei wordt opgevangen door optimalisering van de capaciteit van de treinstellen (binnen de beperkingen)

Algemene conclusie 77 Beter aanbod en beter na te komen afspraken qua dienstregelingen De klant krijgt opnieuw een echte mobiliteitskeuze De klant kan zijn tijdsgebruik opnieuw met meer zekerheid inplannen

Investeringen, stations, diensten, multimodaliteit 79 Algemeen beleid Investeringen in Brussels Hoofdstedelijk Gewest Investeringen parkings en PBM Zoom op de realisaties en projecten

Algemeen beleid stations 80 Intermodaal Transversaal Functioneel Aansluiting op het wegennet Stedelijke ontwikkeling Modernisering Stopplaatsen van morgen Wifi in het station 80

Intermodaal en transversaal 81 parking tram taxi metro voetgangers, fietsers bus 81

De functionaliteiten van het station 82 Informatie reizigers Ticketautomaten Verkoop tickets Informatiepalen Tactiele palen Hotspot PBM Concessies Publiciteit Veiligheid

Connectie met het wegennet 83 Extra-muros : Prioriteit toegang tot het station Stedelijk vervoer Volledige en prioritaire toegang tot het station vanuit de stad en haar omgeving Voetgangers Toegang via lokale wegen Tweewielers Toegang via autoweg Coherente stadsplanning Diverse partijen: promotoren, lokale en regionale autoriteiten, stedelijk vervoer, openbare werken Nood aan een coherent beleid

De stopplaatsen van morgen 84 flexibel concept dat de verschillende elementen van de vervoersketting verbindt bouwstenen voor het onthaal: comfortabele wachtzaal ticketautomaten digitale reizigersinfo fietsenstalling, Blue-bike busstation kiss & ride, parking, laadpalen toegangen tot de perrons, perronuitrusting duurzame energieconcepten een nieuwe dynamiek op maat van de plaats genereren door: opwaarderen van de publieke ruimte samen met de betrokken lokale overheden herbestemming van het patrimonium creëren dienstenaanbod in samenwerking met partners (diensten, recreatie, werken, commercieel) in de stationsomgeving => synergie met de omliggende functies

Stationsprojecten in België 85 Meer informatie over de stationsprojecten in België kan je terugvinden: op de website www.hetstation.be op de website www.nmbs.be/nl/corporate (in de presentaties Vervoersplan 2014 van de verschillende provincies)

De mobiliteit in district Centrum NMBS 87 Tickets 202.220 Instappende reizigers/ werkdag (2012) 54.855 Brussel-Zuid 52.628 Brussel-Centraal 48.804 Brussel-Noord 44 7 stations 37 stopplaatsen 102 Automaten 71 geplaatst 31 gepland (2014) 701 Bewakingscamera s En 9 samenwerkingsovereenkomsten met gemeenten 4 Blue-bikepunten 4 Fietspunten 455 NMBS-parkeerplaatsen 1325 Stalplaatsen fietsen 616 NMBS-personeel met woonplaats in Brussels Hoofdstedelijk Gewest 5.110 NMBS-personeel met werkzetel in Brussels Hoofdstedelijk Gewest 20 Cambio-punten

Officieel gecertificeerde NMBS-stations in Brussels Hoofdstedelijk Gewest 88 1 Gecertificeerd ISO14001-station: Brussel-Centraal 2 Multimodale hubs: Brussel-Luxemburg en Brussel-Zuid Milieumaatregelen voor de sortering van afval, duurzame verlichting en schoonmaakproducten

Investeringen 89 + 30 mln. 10 mln. tot 30 mln. 0,1 mln. tot 10 mln. GEN

Investeringen PBM en parkings 91

PBM-onthaal 92 De regio van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft 3 volledig aangepaste stations: Vanaf 2008: Brussel-Centraal Vanaf 2011: Brussel-Luxemburg & Brussel-Zuid Vandaag: 4 extra PBM-stations. Bijkomende zijn voorzien. Lopende projecten: Brussel-Schuman en Brussel-Noord Stations met personeel voor assistentie: 4

Parkings 93 In de regio van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest biedt NMBS: 455 parkeerplaatsen 1.325 fietsenstallingen 4 fietspunten In de toekomst zullen er nog meer fietsenstallingen worden geplaatst: 148 in Brussel-Noord (2014) 12 in Brussel-Centraal (2014) 140 in Schaarbeek (2014) 80 in Ukkel-Stalle en 6 plaatsen voor moto s (2015)

Investeringen 95 Gerealiseerd Brussel-Noord (Travel Centre) Brussel-Centraal (stations en perrons) Brussel-Zuid (Channel Terminal, Intra Schengen Terminal, verlichting) Brussel-Luxemburg (station en perrons) Jette (parking) Onbewaakte stopplaatsen Lopend Brussel-Noord Brussel-Schuman Train World (museum Schaarbeek) Toekomstig Brussel-Noord (station en onderdoorgangen) Brussel-Zuid Etterbeek Jette (renovatie station) onbewaakte stopplaatsen

Modernisering van de stations: Brussel-Noord 96 Gerealiseerd (2012) Installatie van een nieuw Travel Centre (loketten) + sanitair + nieuwe passage ( 4.500.000) Zandstralen van de buitenmuren Vernieuwing van de schrijnwerken en de dakwerken

Modernisering van de stations: Brussel-Noord 97 Lopend: Masterplan Nieuwe toegangen (2015-2017) Vernieuwing van de onderdoorgangen (einde: 2017) Parking (einde: 2017) Faciliteiten fietsen (einde: 2015) Liften en roltrappen (2015-2017) Totaal budget: 50.000.000

Modernisering van de stations: Brussel-Noord 98

Modernisering van de stations: Brussel-Noord 102 Intermodaliteit en focus op de fietsers

Modernisering van de stations: Brussel-Centraal 103 Gerealiseerd (2006-2008) Vernieuwing van de centrale gang => 15 nieuwe winkels Installatie van een nieuwe wachtzaal Vernieuwing van de toegangen Magdalena en Putterij Creatie van de nieuwe toegang Kunstberg Installatie van een glazen koepel Renovatie van de tussenverdieping (toiletten, dak en vloer) Vernieuwing van de perrons (vloer, verlichting, geluidsinstallatie) Budget: 33.000.000

Modernisering van de stations: Brussel-Centraal 104 Gerealiseerd: gang naar de metro (2013) Verbetering van de bewegwijzering Muren versierd met werken van Daniel Deltour Vernieuwing van de verlichting => veiligheidsgevoel Modernisering met behoud van de authenticiteit

Modernisering van de stations: Brussel-Zuid

Modernisering van de stations: Brussel-Zuid Fase 1: dringende werken 2010-2013

Modernisering van de stations: Brussel-Zuid 107 Gerealiseerd Channel Terminal: vertrekzone voor Londen Intra Schengen Terminal: creatie van een specifieke zone voor de reizigers naar Rijsel en Calais

Modernisering van de stations: Brussel-Zuid Samenwerkingsverband: protocolakkoord 2008 => Richtschema 2014 NMBS-groep Lokaal openbaar vervoer (De Lijn, MIVB, TEC) Brussels Hoofdstedelijk Gewest gemeenten (Anderlecht, Sint- Gillis) derden

Modernisering van de stations: Brussel-Zuid FASE 2 Quadrilatères

Modernisering van de stations: Brussel-Zuid Masterplan station: inpassing in het stedelijk weefsel - quadrilatères = > verdere uitdieping in functie van Richtschema

Modernisering van de stations: Brussel-Zuid FASE 3: Station

Modernisering van de stations: Brussel-Zuid Masterplan station: inpassing in het stedelijk weefsel - hoofdcirculatie en multimodaal knooppunt => verdere uitdieping in functie van Richtschema hoofdcirculatieassen multimodaal knooppunt

Modernisering van de stations: Brussel-Zuid Masterplan station: inpassing in het stedelijk weefsel multimodaal knooppunt => verdere uitdieping in functie van Richtschema

Modernisering van de stations: Brussel-Zuid Masterplan station: inpassing in het stedelijk weefsel station => verdere uitdieping in functie van Richtschema nieuwe hoofdas naar Europaplein doorwaadbaarheid van het station: verbindingen Anderlecht Sint-Gillis interactie en relatie binnen buiten : Horta en Fonsny opwaarderen Rue Couverte tot volwaardige publieke ruimte => nieuwe voorgevel station en aangepaste functies ( lobby ) leesbaarheid van het station en zijn functies dynamiek en interactie station wijk: la gare habitante ancrage de la gare dans Bruxelles et son quartier

Modernisering van de stations: Brussel-Zuid Masterplan station: perrons en luifels integrale toegankelijkheid: liften, roltrappen, vlakke perronvloeren, obstakelvrije routes dimensionering op grote reizigersfluxen en snelle overstaptijden hoogwaardige luifels en afwerking, akoestische kwaliteit communicatie aan de reizigers: touch screens, digitale media, aangepaste sonorisatie duidelijk leesbare inrichting, overzichtelijk, intuitieve signaletica safety & security

Modernisering van de stations: Brussel-Zuid 116 Toekomst: Verscheidene projecten op tafel

Modernisering van de stations: Brussel-Schuman 117 Toekomst Intermodaliteit en toegankelijkheid Open ruimtes Meer toegangen tot het station

Modernisering van de stations: Brussel-Schuman 118 Intermodaliteit : complementariteit met MIVB-net

Modernisering van de stations: Brussel-Schuman 119

Modernisering van de stations: Etterbeek 120 Toekomst: Versterking van de banden met de universiteiten (bewegwijzering) Sommige stadia in afwachting van een overeenkomst: Ontwikkeling van een plein Vernieuwing van de trappen Integratie van de Beliris-passerelle in het stationsproject Bouw van een nieuw stationsgebouw Budget: 7.300.000

Modernisering van de stations: Etterbeek 121 Toekomstig station met voetgangersbrug (project)

Modernisering van de stations: Jette 122 Gerealiseerd Vernieuwing luifels Nieuwe doorgang onder de sporen Nieuwe stalplaatsen fietsen Toekomst Totale vernieuwing van het stationsgebouw

Modernisering van de stations: Jette 123

Train World: lopende investeringen 126 Spoorwegmuseum in constructie (Schaarbeek) 3 gebouwen: Ingang en de loketten in het station Tussen de ingang en het museum: tentoonstellingsruimte in openlucht Een nieuw gebouw van 8 000 m² 2 doelen: Ontwikkeling van het historische erfgoed Promotie van het spoorvervoer

Train World: investissements en cours 127

Train World 128

Investeringen werkplaatsen: Schaarbeek 129 Bouw van een nieuwe beter ingeplante trainwash-installatie (5,6 mln, indienststelling: 2014) Planning: Voorstel stedenbouwkundige vergunning: augustus 2012 Verwerven stedenbouwkundige vergunning: december 2012 Verzenden bestek: oktober 2012 Gunning: juni 2013 Begin van de werken: augustus 2013 Indienststelling: augustus 2014

Investeringen werkplaatsen: Schaarbeek 130 Versterking en uitrusting van de sporen 3, 4, 5 en 6 van de TWE zodat elk materieeltype er onderhouden kan worden (5 mln, in dienst sinds 2012) Versterking van de sporen 1 en 2 (4,6 mln, in dienststelling: 2015) en inrichting van de lokalen en het magazijn van de TWE (1,9 mln, 2015) Vernieuwing van de verwarmingsinstallatie van de TWE (1,3 mln in 2013)

Investeringen werkplaatsen: Schaarbeek 131 Seininrichting voor de koer van de werkplaats (TWE) en de technische onderhoudspost (TOP) (7,6 mln, indienststelling in 2015) Interne seininrichting voor tractiewerkplaats (120 k in 2013)

Investeringen werkplaatsen: Schaarbeek 132 Toegangsplatformen voor werken aan het dak en aanpassing van de hoogspanningsproefstand in de TOP voor het onderhoud van de M6-rijtuigen (0,8 mln tussen 2010 en 2013) Toegangsplatformen voor werken aan het dak voor het onderhoud van de nieuwe motorstellen DESIRO (0,7 mln in 2014) Vaste installatie voor reiniging en lediging van de wc s van het rollend materieel, uitgeweken in bundel V. (1,9 mln in 2013)

Investeringen werkplaatsen: Vorst 133 Bouw van een nieuwe trainwash-installatie (4,5 mln, indienststelling: 2016) Planning: Voorstel stedenbouwkundige vergunning: februari 2014 Verwerven stedenbouwkundige vergunning: augustus 2014 Verzenden bestek: juni 2015 Gunning: september 2015 Begin van de werken: december 2015 Indienststelling: december 2016 Bouw van 2 nieuwe schouwputten in bundel B (2,5 mln, indienststelling: 2015)

Investeringen werkplaatsen: Vorst 134 Nieuw magazijn (0,9 mln in 2014) Volledige revisie van de onderdraaistelinstallatie in de HST-werkplaats (0,6 mln in 2014) Vernieuwing en verbetering van het monitoringsysteem van de HST-werkplaats (0,6 mln in 2015)

Investeringen werkplaatsen: Vorst 135 Toegangsplatformen voor werken aan het dak tijdens het onderhoud van de M6- rijtuigen, in hall 5 (1 mln tussen 2010 en 2014) Bijkomende WC-ledigingsinstallaties in bundel M (1,9 mln, indienststelling: 2014) en in bundel Expo (Infrabel terrein) (1,3 mln, indienststelling: 2016).

136 Bedankt voor uw aandacht Alle presentaties zijn beschikbaar op onze website: http://www.nmbs.be/nl/corporate