ROESELARE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

ROESELARE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

Kort voor de oorlog RO_03 Zo zag de Grote Markt er uit, kort voor de oorlog. - Wat zie je links vooraan in beeld? *Tip: als je de foto van de website haalt, dan kun je hem op het scherm van je computer uitvergroten. Dan kun je ook zien wat er allemaal in de uitstalramen ligt. - Ongeveer in het midden van het beeld zie je twee jongens. Wat duwen ze voort? Ga jij ook zo boodschappen doen? 31 juli 1914: ten oorlog! Op 31 juli 1914 staat de stad in rep en roer: het is oorlog! Overal wordt erover gepraat. De volgende dag al moeten de dienstplichtigen vertrekken. Jonge mannen worden in plaats van bakker of slager van de ene dag op de andere soldaat. Gepakt en gezakt vertrekken ze. Niemand weet voor hoelang. Antwoorden: Paard en kar / Een kruiwagen

Augustus - september 1914 Wanneer de oorlog drie weken bezig is, komen de eerste vluchtelingen toe in Roeselare en de omliggende dorpen. Ze komen uit Brussel, Mechelen, Leuven... Ze vertellen vreselijke verhalen over de Duitsers. Het maakt de mensen bang. Duitse verkenners Samen met de eerste vluchtelingen, worden ook de eerste Duitse soldaten gesignaleerd. Het zijn ulanen, verkenners te paard. Op sommige plaatsen saboteren ze de spoorlijnen en knippen ze telegraaf- en telefoondraden door.

Legers marcheren voorbij Begin oktober komen de eerste soldaten van het Belgisch leger voorbij: ze komen van Antwerpen en trekken in de richting van de IJzer. Later zien de mensen ook Britse en Franse soldaten langs de wegen. 19 oktober 1914: Schuwe Maandag Op 19 oktober beschieten Franse soldaten de Duitsers in de buurt van Roeselare. De Duitsers denken dat het de burgers zijn die hen beschieten. Als wraak slaan ze aan het plunderen en steken ze huizen in brand. Roeselare wordt een Duitse garnizoenstad Een paar dagen later wordt de eerste grote veldslag geleverd bij Ieper. Roeselare komt nu achter de frontlinie te liggen. De stad wordt een garnizoenstad en een van de belangrijkste draaischijven voor het vervoer van manschappen en wapens. Gezonde soldaten worden vanuit Roeselare naar de nabijgelegen frontlijn gevoerd en de gewonden worden dan weer naar de stad gebracht.

De Duitsers nemen de touwtjes in handen Het wordt moeilijk voor de inwoners om nu nog te vluchten. Veel schoolgebouwen worden soldatenkwartieren, dienen als militair hospitaal of als bakkerij, paardenstal... voor het Duitse leger. RO_19 Duitse soldaten in Roeselare. De foto geeft je een idee hoeveel soldatens er wel waren. Je zag ze overal!

Duitse soldaten worden bij de burgers ingekwartierd. RO_14 4 april 1915 - Drie Duitse soldaten vieren Pasen, ergens in Roeselare. De kinderen van het gezin waar ze logeren, zitten op de schoot. R0_21 Hier zie je hoe soldaten een klaslokaal hebben ingepalmd. Links zie je jongens onder de schoolbanken liggen. Misschien proberen ze daar te slapen? Dit is een klaslokaal in de Wereldlijke School van Roeselare.

RO_02 Omdat de Duitsers veel klaslokalen bezetten, wordt lesgeven moeilijk. Toch proberen de onderwijzers en de zusters zoveel mogelijk lessen te geven. Dat doen ze op de meest vreemde plaatsen: in gangen, parochiezalen, op zolders... Er is werk aan de winkel Vele inwoners van Roeselare worden aan het werk gezet voor de Duitsers: er zijn verplegers nodig in de hospitalen, her en der schieten cafés uit de grond en de kisten voor de vele doden leveren werk op voor de timmerlui...

RO_04 Hier zie je de markt, na het bombardement van 31 oktober 1917. De Britten wilden de Duitse bezetters treffen. In december moet iedereen de stad verlaten. RO_6 Kinderen tussen de verwoestingen, op het einde van de Ooststraat. Op de achtergrond zie je nog net de punt van de toren van de Sint-Amandskerk.

RO_08 De Grote Markt met links de Ooststraat. Je kan Duitse soldaten zien en ve rw denken we dat dit een foto oeste huizen. Daarom is van 1917. RO_09 Stationsplein van Roeselare, De spoorweg is verwoest. Vermoedelijk 1917

RO_20 doelwit voor de Britten. jk ri ng la be n ee as w n io at Het st het verwoeste station. n va d el be r de an n ee je Hier zie - Hoeveel kinderen te l je? - Wat doen ze daar, de nk je? RO_01 Kinderen tussen het puin van een huis in de Steenhouwersstraat. Antwoord: 10

Militaire ziekenhuizen RO_11 Kinderen voor het huidige Stedelijk Ziekenhuis in Roeselare (Brugsesteenweg). Het ziekenhuis was voor de oorlog een ouderlingengesticht. De Duitsers eisen het op als veldhospitaal. Zie je rechts in beeld die spoorlijn lopen? Dat is een tramlijn die de Duitsers speciaal hebben aangelegd om hun zieken aan en af te voeren. RO_12 Een school of klooster in Roeselare, opgeëist als Duits hospitaal. De zieken dragen allemaal een streepjespijama met een witte schort erover.

RO_07 Roeselare, Zuidstraat. Het Klein Seminarie is ook opgeëist als Duits lazaret. Op een speelplaats worden gewonde soldaten in een ziekenwagen geladen. Die brengt hen terug naar Duitsland om daar verder te herstellen. RO_13 Hier zie je een feestzaal in het Klein Seminarie. De zaal is ingericht als ziekenzaal.

Oktober 1918: het einde van de oorlog Op 14 oktober 1918 wordt Roeselare bevrijd door de Fransen. RO_15 Schoolkinderen brengen meteen na de oorlog hulde aan de Amerikanen. Ze bedanken hen voor hun hulp tijdens de oorlog. We zien de portretten van Koning Albert, Koningin Elisabeth, Leopold I en Leopold II. - Sommige jongens dragen een soldatenpet. Hoeveel tel je er? - In welke taal is het opschrift op het bord? Kun je het ook lezen? En begrijpen? Antwoorden: 14 / In het Frans. De laatste zin is Engels. Les écoliers de Roulers offrent à l Amérique leurs coeurs reconnaissants. America for ever!

De wederopbouw Zoals overal in de streek, beginnen de mensen na de oorlog het puin te ruimen. Mensen die geen huis meer hebben, krijgen barakken om in te wonen. Na een paar jaar worden de dorpen weer opgebouwd. Voor een deel bouwen de mensen hun huizen en gebouwen opnieuw zoals ze er uitzagen voor de oorlog. Maar ze maken ook vaak van de gelegenheid gebruik om aanpassingen te doen. RO_10 Hier zie je de markt van Roeselare in 1950. De foto toont goed de volledige toestand van de wederopbouw. Ondertussen is er alweer heel wat verbouwd en veranderd in Roeselare.

Neem een foto van de markt vandaag om te vergelijken met de markt in 1950 en de markt net voor de oorlog. Probeer op dezelfde plaats te gaan staan als de fotograaf van deze foto. Druk je foto af en kleef hem hieronder. Roeselare vandaag

Zoek het eens op! 1. In de tijd van de Eerste Wereldoorlog schreven ze de naam van je gemeente zo: Misschien vind je de oplossing als je de foto s goed bestudeert. Zoek anders op het Internet of in de bibliotheek van je gemeente. 2. Zoek op hoeveel inwoners je gemeente nu telt. Vind je ook hoeveel mensen er waren in het begin van de 20ste eeuw, net voor de Eerste Wereldoorlog? En net erna? Aantal inwoners vandaag: Aantal inwoners rond 1910: Aantal inwoners rond 1920; Is het aanta inwoners van je gemeente afgenomen? toegenomen? gelijk gebleven? 3. Zoek je gemeente op in Google Maps. Druk de luchtfoto af en kijk of je enkele van de oude foto s op de kaart van je gemeente kan situeren. 1. Ga naar http://maps.google.be 2. Tik de naam van je gemeente in het zoekveld. 3. Je krijgt nu een kaart te zien van je gemeente. Verklein of vergroot de kaart en ga omhoog, omlaag of opzij tot je de dorpskern mooi in het midden van je beeld krijgt. 4. Kies dan Satelliet : zo krijg je een luchtfoto, met de straatnamen erin. 5. Druk de luchtfoto af. 6. Kijk in het fotoalbum van je gemeente. Probeer de foto s met straatnamen nu op je luchtfoto te situeren. Zelf aan de slag als fotoreporter! Als je op stap bent in je gemeente, met de klas of met je ouders, neem dan een fototoestel mee en het album met oude foto s van je gemeente. Zoek de straten of plaatsen op die je bij de foto s vindt. Zoek die plaats op en ga staan waar de fotograaf vroeger stond. Dat is zeker niet makkelijk, maar als je goed naar de oude foto kijkt, vind je misschien wel aanwijzingen. Neem nu een foto. Druk de foto af en situeer hem ook op je luchtfoto: zo kun je zien hoe de plaats veranderd is.