Meldcode kindermishandeling en kindcheck Dr. mr. Yvonne Drewes, arts M&G Bureau KNMG 6 november 2014 Drs. Lia Jak, arts M&G Vertrouwensarts AMK, BJzO
Definitie kindermishandeling (WJZ) Elke vorm van voor een minderjarige bedreigende of gewelddadige interactie van fysieke, psychische of seksuele aard, die de ouders of andere personen ten opzichte van wie de minderjarige in een relatie van afhankelijkheid of van onvrijheid staat, actief of passief opdringen, waardoor ernstige schade wordt berokkend of dreigt te worden berokkend aan de minderjarige in de vorm van fysiek of psychisch letsel.
Definitie huiselijk geweld (Wmo) Lichamelijk, geestelijk of seksueel geweld of bedreiging daarmee door iemand uit de huiselijke kring Volwassenengeweld: huiselijk geweld met uitsluitend volwassenen als slachtoffer Ouder(en)mishandeling
Sinds 1 juli 2013: Wet verplichte meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld Zorginstellingen/beroepsbeoefenaren moeten een meldcode hebben Meldcode moet stappenplan bevatten Kindcheck moet onderdeel zijn van meldcode
Doel meldcode Signalering en aanpak van kindermishandeling Handelingsplicht géén meldplicht
Bij volwassenengeweld kindcheck
Kindcheck Oudersignalen: situatie van volwassenen vormt mogelijk een risico voor de veiligheid of de ontwikkeling van kinderen Zwaar verslaafd Zeer depressief Huiselijk geweld Kindcheck: zijn kinderen afhankelijk van deze volwassene? Stappenplan KNMG meldcode kindermishandeling
Hoofdregel: Arts gebonden aan medisch beroepsgeheim Medisch beroepsgeheim: zwijgplicht en verschoningsrecht Zwijgplicht: plicht te zwijgen tegenover iedereen, behalve patiënt/wettelijk vertegenwoordigers rechtstreeks bij behandeling betrokkenen Individueel belang en maatschappelijk belang
Doorbreking van beroepsgeheim: Toestemming van de patiënt Wettelijke plicht tot spreken Conflict van plichten Zeer uitzonderlijke omstandigheden / zwaarwegend belang
Conflict van plichten: Alles gedaan om toestemming te verkrijgen De arts verkeert in gewetensnood bij niet doorbreking Er is geen andere manier om het probleem op te lossen Niet doorbreken leidt tot ernstige schade voor patiënt/ander Vrijwel zeker dat doorbreking schade voorkomt of beperkt
Meldrecht Wettelijk recht om zonder toestemming met AMHK informatie uit te wisselen om kindermishandeling te stoppen of een redelijk vermoeden daarvan te laten onderzoeken (WJZ en Wmo 2015) Sinds 1 juli 2013: ook meldrecht voor huiselijk geweld (Wmo) De arts dient af te wegen of hij van dit recht gebruik maakt: Spreken tenzij Belang van het individu mag vóór het beroepsgeheim gaan Bij volwassenen strikter criterium dan bij kinderen: zelfbeschikkingsrecht
Vijf vragen voor zorgvuldige belangenafweging bij doorbreking beroepsgeheim Welk doel wil ik bereiken? Is er een andere mogelijkheid om doel te bereiken? Waarom is het niet mogelijk om toestemming te krijgen? Weegt het belang om te spreken zwaarder dan het belang om te zwijgen? Bij spreken: aan wie welke informatie verstrekken om kind te helpen? Stappenplan KNMG meldcode
Nieuwe kaders/hulpmiddelen Model samenwerkingsafspraken informatie-uitwisseling kindermishandeling tussen (geestelijke) gezondheidszorg en jeugdzorg (2013) app: Info delen Actualisatie KNMG meldcode (april 2014) Toolkit voor huisartsen en huisartsenposten (september 2014)
Advies en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) Nu nog afdeling van Bureau Jeugdzorg Kerntaken - Advies en consult - Meldingen - Onderzoeken meldingen - Vervolgstappen
Advies en Consult - Advies: eenmalig contact - Consult: meerdere contacten; begeleiding en coaching - Verantwoordelijkheid: bij advies- consultvrager - Registratie: op naam advies-/consultvrager cliënt anoniem NB: vraag naar de vertrouwensarts
Melden Anoniem: beroepskrachten niet tenzij: - gevaar melder en/of kind - behandelrelatie Registratie: - op naam kind - open informatie Verantwoordelijkheid: bij AMK Advies/consult en melding zijn gescheiden circuits
Onderzoek Gesprek ouders en kinderen ( 6 jaar) Benaderen professionele informanten Multi disciplinair overleg (analyse en conclusie) Verwijzen en overdragen (HV, RvdK, politie?) Terugkoppeling melder/infomanten Zn Rappel
Betrokkenheid Vertrouwensartsen consultatie / onderzoek Fysiek letsel Medische problematiek ouder/kind PCF (pediatric condition falsification) Seksueel Misbruik VGV Middelen gebruik (Neuro)psychiatrische aandoening Risicozwangeren
Overleg (para)medici Rol vertrouwensarts Kennis medische inhoud Bekend met de handelingsmogelijkheden van de beroepsgroep Bekend met het medische taalgebruik Bekend met de beroepscultuur en de beroepsregels en de medisch jurisiche regelgeving
Nieuwe kaders Transitie Jeugdzorg naar de gemeenten per 1 jan. 2015 Samenvoeging AMK en SHG tot AMHK (Veilig Thuis) Overal in Nederland anders georganiseerd Werkwijze: wettelijke taken zijn kader, daarbinnen handelingsvrijheid; landelijk handelingsprotocol Vertrouwensartsen: KM en HG (volwassenen, ouderen) Privacy / beroepsgeheim