Suïcidepogers opvangen Lessen uit de praktijk www.zorgvoorsuïcidepogers.be Rita.vanhove@dagg-cgg.be
Samen zorgen voor suïcidepogers Wat is cruciaal in de zorg voor suïcidepogers?
Samen zorgen voor suïcidepogers Waar komen suïcidepogersterecht? op spoed? Wat kunnen spoedpersoneel en -artsen doen?
Samen zorgen voor suïcidepogers Doe eerst wat eerst moet Hoe ernstig is de poging? Risico op herval inschatten?
Samen zorgen voor suïcidepogers Wat kunnen psychologen, psychiaters, PAAZ, liaison doen?
Samen zorgen voor suïcidepogers Een zorgpad? Wat? Waarom? Ervaringen?
Manage een suïcidepoger vanuit het standpunt dat de volgende poging fataal zal zijn.
Chain of care= chain of survival
Waarom doelgroep suïcidepogers? } Suïcidepoging = belangrijkste klinische risicofactor voor suïcide } Recidieven komen veel voor ( tot 50%) } Bij patiënten die het AZ vroegtijdig verlaten en geen evaluatie Ł hoog risico } Comorbiditeit: psychiatrische stoornissen (90%), persoonlijkheidsstoornissen (40%) } Motivatie voor behandeling ontbreekt vaak, lage therapietrouw
Cruciaal in samen zorgen voor suïcidepogers Psychologische opvang: erkennen van de pijn Evalueren: inschatten risico en zorgbehoeften Toeleiden naar en motiveren voor vervolgzorg Omgeving betrekken
Smeed het ijzer als het heet is Suïciderisico blijft lange tijd aanwezig Risico is sterk fluctuerend
Organisatie Zorg voor Suïcidepogers samen met CGGsuïcidepreventiewerking Zorg voor suïcidepogers(en familie) optimaliseren Zorgpad: zorgprocessen aansluitend in en buiten het ziekenhuis DOEL=ketenzorg Tool IPEO Instrument Psychosociale Evaluatie en Opvang integreren in zorgpad training personeel communicatie, rapportage standaard geregeld huisarts inschakelen verzamelen data voor registratiestudie Eenheid voor zelfmoordonderzoek
Een instrument
Een instrument
Instrument Psychosociale Opvang en Evaluatie IPEO
17
Jan Palfijn paaz AZ Lokeren AZ Alma Eeklo UZ Gent AZ Sint Lucas Gent AZ Maria Middelares Gent AZ Sint Jan Brugge OLV Aalst AZ Sint Blasius Dendermonde AZ Nikolaas Sint-Niklaas AZ KlinaBrasschaat AZ Sint Maarten Duffel AZ St Maarten Mechelen AZ Monica Antwerpen Imelda Bonheide 2013 AZ Turnhout AZ Sint Jozef Malle AZ Lier 2013 AZ Sint Lucas Brugge ASZ Aalst 2012 AZ H Familie Rumst AZ Sint DimpnaGeel AZ Sint Elisabeth Herentals AZ Damiaan Oostende Heilig Hart Ziekenhuis Mol AZ St VincentiusDeinze MariaziekenhuisOverpelt AZ Sint AugustinusVeurne ZMK Maaseik St RembertTorhout ZOL Genk Heilig Hart Roeselare/Menen AZ Vesalius Tongeren Jan Yperman Ieper/ Poperinge AZ Diest Sint TrudoSint Truiden UZ Gasthuisberg Leuven In opstart OLV Lourdes Waregem AZ Groeninge Kortrijk AZ Oudenaarde AZ Sint Elisabeth Zottegem H. Hartziekenhuis Leuven (Gasthuisberg) AZ Jan Portaels Vilvoorde Gestart Evaluatie 2013 Evaluatie 2012 AZ Zusters Barmhartigheid Ronse OLV Asse Sint Maria Halle
registratiestudie EZO
Follow up studie 2009 UZ Gent Vergelijkende studie opvang IPEO en non IPEO Resultaten ondersteunen de hypothese belang gestandaardiseerde opvang en evaluatie Meer actieve rol van de patiënt in ontslagmanagement Contact HA zorgcontinuïteit Æ kennis bij spoedpersoneel Æ positieve attitudes bij spoedpersoneel WittouckC., De Munck S., Portzky G., Van Rijsselberghe L., Van Autreve S., van Heeringen C. A comparative follow-up study of aftercare and compliance of suicide attempters following standardized psychosocial assessment. Archives of SuicideResearch 2010;14: 135-145. 22
Evaluatie AZ 2010-2011 Vanhove R., Van de Craen T., PortzkyG., van Heeringen C. Goede praktijken in de opvang van suïcidepogers Evaluatie van het Project Integrale Zorg Suïcidepogers in Vlaamse Algemene Ziekenhuizen. Tijdschrift Geneeskunde 2013 23
Resultaten evaluaties 2010-2011 q 73.5 % werkgroep klinisch pad/zorgpad q 73% standaard procedure goed bekend in het AZ q 81,8 % goede samenwerking tussen diensten in het AZ q In 44.10 % standaard procedure 24/7 q In 66.7 % IPEO opvang bij élke suïcidepoger niet in 33.3 % ondermeer vanwege afwezigheid psi-personeel (WE en nachten) q In 91.2 % IPEO 1 altijd opgevolgd door IPEO 2. 24
Evaluaties 2010, 2011, 2012 conclusies Werkgroep Zorgpad IPEO hierbinnen integreren Zorgpad opvolgen en evalueren: verantwoordelijke Nog geen standaardprocedure IPEO nuttig instrument: structureert gesprek, volledig, bevordert communicatie IPEO1 op spoed: 15 minuten, weerstand lost op, nuttig ervaren, ptreageren positief IPEO = wat we anders ook zouden bevragen Vormingen: positief effect op kennis en attitudes, in servicetraining nodig, herhalen Communicatie intern en extern verbeterd
Kritische momenten } Toegang tot zorg (instroom) } Samenwerking, eigen grenzen en competenties anderen Transfermomenten binnen 1 partij (vakantie) Informeren en betrekken patiënt, naasten Behandelverantwoordelijkheden } Terugkoppeling en informatieoverdracht } Dossiervorming } Weigeren zorg en drop outs
Risicopatiënten Adolescenten en volwassenen die Ernstige GGZstoornissenvertonen Weinig oplossende vaardigheden hebben Lage socio-economische status hebben zijn het moeilijkst te engageren in zorg Moeilijk: Patiënten die suïcidale intentie ontkennen! Recidivisten Toxicomanen Ernstig medisch letsel. tussen de mazen van het net?
Meer info! www.zorgvoorsuicidepogers.be www.ontrackagain.be www.opnieuwverder.be In de maak.. portaalsite www.zelfmoord1813.be