ECOLOGISCHE & BEHEERPRINCIPES
Hoofdstuk 2 Inhoudsopgave: Wat is ecologie? Wat is biodiversiteit? Wat is natuurbeheer? Boerennatuur op en rond het erf
Wat is ecologie? Wat is ecologie?
Wat is ecologie? Οικος = huis leer van de betrekkingen tussen dieren en planten en hun omgeving of tussen dieren en planten onderling 1866: Ernst Haeckel
Wat is ecologie? 1923: Charles Elton voedselweb 1953: Eugene Odum werkt begrip ecosysteem uit
Wat is ecologie? ecologie als containerbegrip = milieuvriendelijk De Hybrid X belichaamt een visie op de ecologische auto van morgen (Toyota)
Wat is ecologie? sleutelbegrip = ecosysteem Zonneenergie Module ecologische & beheerprincipes Hoofdstuk 2 12 t gesynthetiseerd materiaal verdeeld over: 4 t bladeren 5 t hout 1 t kruiden 4 t strooisel humus 0,3 t bacteriën en schimmels 2 t wortels 1 t bodemfauna koolstofcyclus watercyclus
Wat is ecologie? niet-levende elementen van een ecosysteem 1. KLIMAAT neerslag wind temperatuur
Wat is ecologie?
Wat is ecologie?
Wat is ecologie? 2. BODEM
Wat is ecologie? 3. WATER
Wat is ecologie? levende elementen van een ecosysteem 1. (GROENE) PLANTEN fotosynthese koolstofdioxide + water + 2.835.000 J glucose + zuurstofgas energiearme verbindingen lichtenergie energierijke verbindingen
Wat is ecologie?
Wat is ecologie? stikstofbindende bacteriën in de bodem en in dood hout stikstofkringloop denitrificerende bacteriën Stikstof in de lucht humus rotting Stikstof in de bodem ammoniak ammoniumverbinding nitrieten nitraten door stikstofbindende bacteriën wortelknolletjes/ bacteriën op vlinderbloemigen uitwerpselen en dode dieren uitgescheiden opgenomen dode planten Stikstof in dieren (eiwitten) opgegeten Stikstof in planten (eiwitten)
Wat is ecologie? Module ecologische & beheerprincipes Hoofdstuk 2 niet-levende elementen van een ecosysteem 2. DIEREN
Wat is ecologie? voedselketens
Wat is ecologie? voedselweb
Wat is ecologie? voedkringloop
Wat is ecologie?
Wat is ecologie? voedselpiramide
Wat is ecologie? natuurlijk evenwicht
Wat is ecologie? Module ecologische & beheerprincipes Hoofdstuk 2
Wat is biodiversiteit? Wat is biodiversiteit?
Wat is biodiversiteit? Hoofdstuk 2 specialiseren om te overleven ecologische niche
Wat is biodiversiteit? biodiversiteit op verschillende niveaus
Wat is biodiversiteit? SOORTEN- diversiteit
Wat is biodiversiteit? ECOSYSTEEM-diversiteit
Wat is biodiversiteit?
Wat is biodiversiteit? successie: sleutel tot biodiversiteit climaxvegetatie veel variatie stabiliteit lage nettoproductie pioniervegetatie weinig variatie flexibiliteit hoge nettoproductie
Wat is biodiversiteit? successie: een cyclisch gebeuren
Wat is biodiversiteit? grenzen beïnvloeden biodiversiteit scherpe grens (ophopingsgrens) vage grens (spreidingsgrens) gradiënt overgang slik / schor steile afslaande rivieroever cultuurgrenzen afnemende begrazing verlanding
Wat is biodiversiteit? zonatie zonatie
Wat is biodiversiteit? AGRO- biodiversiteit: GENETISCHE diversiteit
Wat is biodiversiteit? AGRO- biodiversiteit: FUNCTIONELE diversiteit
Wat is biodiversiteit? AGRO- biodiversiteit: BEGELEIDENDE diversiteit
Wat is natuurbeheer? Wat is natuurbeheer?
Wat is natuurbeheer? Hoofdstuk 2 uitwendig natuurbeheer negatieve invloeden van buitenaf weren hoever mogen we gaan om de natuurwaarden niet te bedreigen? inwendig natuurbeheer natuurwaarden in stand houden of herstellen hoever moeten we gaan om de natuurwaarden in stand te houden?
Wat is natuurbeheer? uitwendig beheer oppervlakken gelijk vorm verschillend storingsvrije kern houdbaarheid? veronderstelde inwerking van een verstoring
Wat is natuurbeheer? uitgangspunten ruimtelijke milieuvariatie (gradiënten!) temporele milieuvariatie (dynamiek) continuïteit in beheer
Wat is natuurbeheer? 1 1 toepassing natuurbeheerprincipes op wegbermbeheer jaarlijks hooien (juni) jaarlijks hooien (juni & oktober) 2 1 elk onpaar jaar hooien (oktober) 2 2 elk paar jaar hooien (oktober) struweel: afzetten om de 7-10 jaar
Wat is natuurbeheer? ruimtelijke variatie constant beheer jaarlijks gemaaid om 2-3 jaar gemaaid periodiek afgezet klepelmaaier met afzuiginstallatie soortenrijke wegberm met zonatie in beheer
Wat is natuurbeheer? oppervlakte-effect of
Wat is natuurbeheer? samenhang van het landschap
Wat is natuurbeheer? a b KLE als corridors
Wat is natuurbeheer? natuurlijkheidsgraad - natuurlijk landschap: flora + vegetatie spontaan - halfnatuurlijk landschap: flora spontaan - cultuurlandschap: flora + vegetatie beïnvloed
Wat is natuurbeheer? natuurlijk landschap halfnatuurlijk landschap cultuurlandschap
Wat is natuurbeheer? inwendig beheer: de beheersparadox akkers akkers beweiding beweiding extensieve begrazing hakhout afplaggen tred afbranden maaien niets doen vervenen mozaïeklandschap
Wat is natuurbeheer? niets doen akker omploegen niets doen maaien begrazen bemest grasland niets doen maaien en/of begrazen verschraald grasland tijd struweel omvormingsbeheer niets doen struweel (vrij) uniform natuurbos gevarieerd natuurbos wastine boomheide niets doen parklandschap afnemende begrazingsintensitei idem permanente zeer extens. begrazing
Wat is natuurbeheer? aanleg natuurtuin: vestiging pioniersoorten niets doen maaien maaien + betreding na 5 jaar: successie bevroren door beheer
Wat is natuurbeheer? vormen van natuurbeheer? temporele milieuvariatie (dynamiek) + - LANDBOUW NATUURBEHEER ruimtelijke milieuvariatie (mate kleinschaligheid) TUINIEREN +
Boerennatuur? Boerennatuur op en rond het erf?
Boerennatuur? huiszwaluw boerenzwaluw
Boerennatuur? kerkuil ringmus zwarte roodstaart
Boerennatuur?
Boerennatuur?
tetitatutes is het gedaaaan?
BEDANKT VOOR UW AANDACHT! VRAGEN? deze presentatie werd opgemaakt door CVN bronnen beeldmateriaal: CVN
MEER INFO Centrum voor Natuur- en milieueducatie Appelmansstraat 12 bus 6 2018 Antwerpen tel.: 03 226 02 91 info@c-v-n.be