Ontgrondingen Oosterschelde Richard Jorissen, Rijkswaterstaat 26 november 2013 1
Onderwerpen Ontwerp en beheer bodembescherming SVKO Situatie 2012 Maatregelen en onderzoek Actuele stand van zaken 26 november 2013 2
Ontwerp en beheer (I) 26 november 2013 3
Ontwerp en beheer (II) Functie: beschermen kering tegen instabiliteit door erosie Ontwerp: verwaarloosbare bijdrage faalkans Beheer: monitoring (2x per jaar in eindfase) en maatregelen bij afwijking van criteria 26 november 2013 4
Ontwerp en beheer (III) Oorspronkelijk ontwerp: Conservatief inscharingsmodel (1:15 eindhelling vanaf RaBo) Maximale kuildiepte 25m als uitgangspunt Ontwikkeling ontwerp nog tijdens de bouw: Voorspelde kuildieptes tot 50m Verfijning inscharingsmodel Beheermaatregelen effectiever dan verlenging bodembescherming 26 november 2013 5
Ontwerp en beheer (IV) Beheer tijdens de bouw Zettingsvloeiing: helling>1:5 of 1:4 (pleistoceen) hoger dan 5 meter wordt bestort Afschuiving: helling>1:3 (zand) tot 1:1 (klei) wordt bestort Functie bestortingen: stabiliteit en reductie aanzethelling Frequente peilingen, afhankelijk van bouwfase (van wekelijks tot één keer per kwartaal) 26 november 2013 6
Ontwerp en beheer (V) Beheer na de bouw: Voortzetting met lagere peilfrequentie (2x per jaar vanwege gemiddelde maximale erosie 20 cm/maand) Rond 2000: invoering nieuw model verwerking lodingen Na 2007: invoering probabilistisch beheer en onderhoud (ProBo) Verwerking lodingen Gebruikelijke hellingcriteria Eerder bestorte vakken worden niet nogmaals bestort Probabilistisch beheer en onderhoud Systematische faalkansanalyse Faalkans bodembescherming nul, aanname: beheer op orde 26 november 2013 7
Situatie 2012 (I) Maximale diepte ontgrondingskuil varieert van 21 tot 34 meter (ongeveer de ondergrens van voorspellingen uit 1988) Doorgaande ontgrondingen hebben icm veranderd beheer tot afschuivingen geleid: schade aan rand bodembescherming van de kering steile zijhellingen (aanzanding bovenin, erosie onderin), ook bij Noord-Bevelandse oever Kleilagen in o.a. Schaar-Oost zijn doorgesleten, waarna versnelde ontgronding heeft plaatsgevonden. 26 november 2013 8
Situatie 2012 (II) 26 november 2013 9
Situatie 2012 (III) Ontwerp en beheer Situatie 2012 Maatregelen 26 november 2013 10
Situatie 2012 (IV) Maatregelen 26 november 2013 11
Maatregelen en onderzoek (I) Korte termijn maatregelen Bestorten bodembescherming (o.a. bij Noord- Bevelandse oever) Opstellen van aanpak voor vervolg Projectgroep van RWS, Scheldestromen en Deltares Nadere analyse situatie Aanvullende maatregelen Organisatie 26 november 2013 12
Maatregelen en onderzoek (II) 26 november 2013 13
Maatregelen en onderzoek (III) Nadere analyse Ontgrondingen Maximale kuildiepte [m tov RABO] Roompot Schaar Hammen Oost West Oost West Oost West Meting 1996 31 30 16 17 18 19 Meting 2012 34 32 32 23 25 21 Voorspelling voor 2050 Ondergrens 40 35 35 23 30 21 Bovengrens 85 85 60 55 60 55 Evenwicht nog (lang) niet bereikt Voorspelling 2050 laat grote bandbreedte zien Erosie sterk afhankelijk van erosiebestendigheid kleilagen Tempo ontgrondingen laag (behalve bij doorbraak kleilaag) 26 november 2013 14
Maatregelen en onderzoek (IV) Nadere analyse Mechanismen en Criteria Stabiliteit van helling is afhankelijk van hellinghoogte Tot 40 meter hellinghoogte is 1:5 voor zettingsvloeiing een veilig criterium 26 november 2013 15
Maatregelen en onderzoek (V) Nadere analyse Beheer Standzekerheid Oosterscheldekering niet in gevaar; Noord- Bevelandse oever voldeed niet aan stabiliteitseisen, na directe bestortingen weer wel; Voorspelde ontgrondingen geen reden om de oorspronkelijke beheerstrategie los te laten; Wel vereenvoudiging, uniforme criteria (ongeacht grondslag): steiler dan 1:5 over een hoogte van tenminste 5 meter. Om schade te herstellen en stabiliteit ook in de toekomst te borgen is een bestortingsprogramma opgesteld. De uitvoering van hiervan loopt tot en met 2014. Voorbereiden strategie voor langere termijn: heroverwegen keuze stabiliseren hellingen of beperken maximale kuildiepte. 26 november 2013 16
Maatregelen en onderzoek (VI) Tranche 1 (voorjaar 2012) 115.000 ton staalslakken Tranche 2 (eind 2012) 345.000 ton staalslakken Tranche 3 (nu) 150.000 ton staalslakken Tranche 4 (zomer 2014) 550.000 ton staalslakken 26 november 2013 17
Maatregelen en onderzoek (VII) Organisatie Operationeel beheer: RWS Zee en Delta en waterschap Tactisch beheer: RWS landelijk Strategisch beheer: extern college van adviseurs HID Zee en Delta HID WVL DG Operationeel beheer Tactisch beheer Strategisch beheer 26 november 2013 18
Maatregelen en onderzoek (VIII) Heranalyse bodembescherming Team van jonge ingenieurs en ervaringsdeskundigen Beheerstrategie langere termijn Kennisoverdracht Nader onderzoek (Deltares) Effect partiële bestorting Stabiliteit aanzanding op bestorting Stabiliteit bestorte helling 1:3 Kijkproeven en bureauonderzoek 26 november 2013 19
Actuele stand van zaken Bestortingen Tranche 3 in uitvoering Tranche 4 in Q2 2014 Heranalyse en onderzoek In uitvoering Afronden Q1 2014 Implementatie na Q1 2014 Keuze beheeropties Organisatorische inbedding 26 november 2013 20