Verslag 2e sessie Expeditie SmartSoils

Transcriptie

1 Verslag 2e sessie Expeditie SmartSoils Uitwerking oplossingsrichtingen 12 januari 2009 Maya Sule (Deltares) Joris Escher, (LEF Future Center, RWS)

2 Inhoud Conclusies Programma Verificatie oplossingsgebieden Dijkconstructies: uitkomsten brainstorm toepassingmogelijkheden Dijkconstructies: Piping Dijkconstructies: Verbeteren sterkte-eigenschappen Geomorfologie en SmartSoils Strategie en Communicatie rond SmartSoils Team voor het ontwikkelen van het procesplan

3 Conclusies sessie SmartSoils 12 januari 2009 Van Technology Push naar Gezamenlijke toepassingsontwikkeling De volgende stap is het maken van een procesplan met stappen om tot concrete toepassing van SmartSoils te komen; Er wordt een team geformeerd bestaande uit Deltares (trekker), RWS-WINN/RWS-RD/ Waternet en evt. de Unie van Waterschappen (duwers). Opdracht aan het team is om de stappen tot toepassing van SmartSoils te beschrijven. Van een Droomvisie (bv) 2020 terug naar 2009 en/of andersom; van het creëren van (draagvlak voor) een pilot tot toepassing door de markt. Aandachtpunten: Piping-pilot als aanjager Financiering Rol Netwerk Deltatechnologie Letten op wanneer het stokje moet worden overgedragen in het proces (eigenaarschap vs proces) Aandacht voor het negatieve imago van de bacterie Ook draagkracht binnen Deltares verbreden Richten op No regret acties.

4 Programma 12 januari Korte indruk bijeenkomst 9 december en 10 december Check oplossingsgebieden Uitwerken toepassingsmogelijkheden Dijkconstructies Geomorfologie en SmartSoils Strategie en Communicatie rond Smart Soils Pauze Presentatie van uitgewerkte toepassingen Hoe verder, afspraken rolverdeling en afspraken vervolg Aanwezig: Ruud Termaat (RWS Winn), Willem Schreurs (RWS-DI), Rob van Putten (Waternet), Karin Bosklopper (Waternet), Yvo Provoost (RWS Zeeland), Maaike Blauw (Deltares), Maya Sule (Deltares), Leo Verschuren (Waternet), Ed Berendsen (RWS-DI), Gerard van Meurs (Deltares), Marco Hofman (RWS-WINN), Kor van den Hoek (RWS DI), Mieke Ketelaars (Deltares), Joris Escher (LEF Future Center)

5 Check oplossingsgebieden Uit de vorige bijeenkomst bleek dat er bijzondere interesse bestond in de groep voor de volgende oplossinggebieden: Hindervrij bouwen met SmartSoils Tijdelijke constructieve eigenschappen Duurzaam bouwen met SmartSoils Bioveen Bij verificatie bleek de groep zich te willen richten op de volgende gebieden Dijkconstructies en SmartSoils (Rob, Willem, Mieke, Yvo, Karin en Maaike) Geomorfologie en SmartSoils (Kor, Maya, Marco Hutteman) Strategie en Communicatie; van Idee naar markt (Ruud, Leo, Ed en Gerard) Deze gebieden zijn uitgewerkt door subgroepen. De resultaten volgen op de hierna volgende sheets.

6 Dijkconstructies Eerst is een brainstorm uitgevoerd over de mogelijke toepassingsmogelijkheden van SmartSoils bij Dijkconstructies: 1. Piping 2. Verbeteren sterkte-eigenschappen 3. Erosie 4. Lekkende damwanden 5. Te dunne kleilaag 6. Te dikke veenlaag 7. Lekkende kanalen 8. Combi met waterzuiveren 9. Oesterbanken mossels 10. Zettingreductie 11. Natuurlijke look op dijken 12. Verdroging Veen 13. Bodemstabilisering in afvoergeulen 14. Zanduitspoeling 15. Doorlatendheid van Dijken verhogen of verlagen 16. Toevoeging Biodiversiteit 17. Verankering Dijken 18. Overslagbestendigheid 19. Kruinverhoging 20. Boezemkades versterken 21. Verankeren van lagenafschuiving 22. Waterlopen 23. Kwel 24. Reguleerbare tijdelijk eigenschappen van grond 25. Vernatting veendijken 26. Voorkomen kruip 27. Grondexpansie 28. Drijfeigenschappen 29. Stabiliseren Waterkeringen 30. Verzwaren Dijken Na de brainstorm splitst de subgroep zich om de onderwerpen Piping en Verbeteren strekte-eigenschappen te gaan uitwerken

7 Dijkconstructies; Piping Rivierengebied Piping grootste probleem Uitspoelen van zand Instabiliteit van waterkeringen Sterke punten BioGrout bij Piping Voorkomen uitspoelen zand, met regelbare doorlaatbaarheid In situ toepassing Geen grondverzet Op grote afstand bestuurbaar Minder overlast bij aanleg Duurzaam -> Levensduur Onzekerheden/ risico s/ showstoppers Grote ammoniumporductie Voortdurend injecteren verplaatsing van het probleem Duurzaamheid tijd grote onzekerheid Ontwerp Wanneer voor de markt de moeite waard? Soms niet snel genoeg Reactief Praktijksproef, bij voorkeur met bedrijfsleven samen Randvoorwaarden bepalen; Soort IJkdijk - locatie Dijk zonder veiligheidsfunctie RWS biedt locatie aan Deltares levert de kennis De markt voert uit

8 Dijkconstructies: Verbeteren sterkteeigenschappen Sterkere cohesie/ doorlatendheid Van zand klei maken Biogrout (draagkracht) / biosealing (Waterdichtheid) Case: Dijkbekleding is goed maar te dun Veenlaag met extreem lage sterkte Lichte kleilaag Grout en sealing Probleemoplossing grout Nu: afgraven en storten. Biogrout en biosealing: Bestaande grondlaag laten zitten. In situ draagkracht verbeteren

9 Verbeteren sterkte-eigenschappen (2) Uitvoering: Wisselende waterstanden; Uitspoeling / plek gestuurd; Onttrekking invoer/ combinatie met water door de dijk. Zoutmilieu, werkt het??? Overleven de beestjes Onder een talud / helling Bovenin injecteren, loopt naar beneden Risico s Levensduur?? Aantoonbaarheid / monitoring Wet / milieu Conclusies Begin op kleinere schaal en breng steeds meer variabelen in Zoek de oplossing, niet de toepassing Veiligheid is de aanjager / trekker Toepassingsontwikkeling! Vanuit de driehoek (overheid, kennisinstituut, markt) alle rollen invullen

10 Geomorfologie en SmartSoils Veilige kust Behoud van bestaande functionaliteit (recreatie, milieu) SmartSoils i.p.v. zand zandhonger A SmS kuilen (voor scheepvaart) Zanddrempels voor kust B Grotere erosiebestendigheid - Geen erosie meer Bestaande technieken, hulpmiddelen (rainbowen)

11 Geomorfologie en SmartSoils (2) Wat is kansrijk? Commissie Veerman; ontwikkeltoekomst 5-6 jaar Nieuw voedsel voor algen en vissen zoutwater, dus niet in zoetwater/grondwater Vragen: Regelgeving voor zandhonger(-oplossingen) en Zanddrempels Problemen die worden opgelost Baggerprobleem Kustveiligheid Erosieproblemen / Aanzanding Sterke punten: Veilig Geen massaal transport Het is omkeerbaar CO2-neutraal ((Co2 binden toekomst 15 jaar) Kleinere energiebehoefte Uiterlijk: zand blijft zand

12 Geomorfologie en SmartSoils (3) Risico s/onzekerheden/ showstoppers Tegenstrijdige (economisch gedreven) belangen Pers (verwachtingenmanagement) (Ontbreken) institutionele MOED Bureaucratie Catch 22 (innovatie moet, maar liever zonder risico) Alles een beetje, alles een beetje minder Vervolgstap: Kor sluit aan bij SCHELPHOEK

13 Strategie en Communicatie rond Smart Soils Van Idee tot toepassing; Nodig A. Vanaf start breder spectrum van mensen B. Commitment creëren C. Breder Communiceren Eerder een totaalvisie op toepassingsmogelijkheden Concreet: -Losgepakt zand -Bioveen A. Vanaf de start een breder spectrum van betrokken mensen Onderzoekers Economen/ bedrijfskundigen, MKBA Ingenieursbureaus Aannemers Opdrachtgevers Nodig Een team maken en faciliteren Commitment vanuit de top Convenanten

14 Strategie en Communicatie rond Smart Soils (2) B. Commitment creëren Gericht partijen bij elkaar (thematisch) Branchebrede bijeenkomsten (afh. van problematiek) Convenant laten tekenen Publiceren Praktijk dingen tonen Tonen welke toepassingen echt potentie hebben Van Grof naar Fijn C. Breder Communiceren Idee/visie (verder niet uitgewerkt)

15 Team voor het ontwikkelen van het procesplan Maya Sule (Deltares) Marco Hutteman (Deltares) Yvo Provoost (RWS-Zeeland) Ruud Termaat ( RWS-WINN) Karin Bosklopper (Waternet) Rob van Putten (Waternet)