EM-15BNL. Creative Keyboard. Handleiding

r EM-15BNL Creative Keyboard Handleiding Van harte bedankt voor uw keuze van een EM-15BNL Creative Keyboard van Roland, het ideale keyboard voor talloze uren van puur muziekplezier. m de functies van uw EM-15BNL zo snel mogelijk te leren kennen en er jaren plezier aan te beleven, leest u deze handleiding het best in z n geheel door. m u niet onnodig te verwarren gaan we in deze handleiding het woordje knop gebruiken wanneer we verwijzen naar de druktoetsen op het frontpaneel. p die manier weet u dat een toets enkel naar het klavier kan verwijzen. Lees, alvorens dit instrument te gebruiken, de Belangrijke opmerkingen. Daar vindt u namelijk belangrijke tips en een opsomming van wat u wel en niet mag doen. Bewaar deze handleiding bovendien op een veilige plaats, omdat u ze later beslist nog eens nodig hebt. Copyright 2002 RLAND EURPE. Alle rechten voorbehouden. Het kopiëren, verveelvoudigen of openbaar maken van deze handleiding, hetzij gedeeltelijk, hetzij in z'n geheel is niet toegestaan zonder de schriftelijke toestemming van Roland Europe S.p.a.

r EM-15BNL 64 Music Styles Voorstelling van de functies Inhoud Style Morphing- en rchestrator-functie Style Morphing laat toe om in Realtime (tijdens het spelen) nieuwe Music Styles (begeleidingen) aan te maken door de partijen van twee Music Styles met elkaar te combineren. De rchestrator-functie daarentegen dient voor het varieren van de begeleiding d.m.v. het weglaten of toevoegen van bepaalde begeleidingspartijen. Deze intuïtieve controle van de arrangementen vormt dan ook een belangrijke hulp bij het creëren van de juiste sfeer zodat u voor elk nummer de perfecte begeleiding paraat hebt. Grafisch display Uw EM-15BNL is voorzien van een verlicht display dat u op elk moment op de hoogte houdt van de status van uw instrument. De meeste functies worden met behulp van duidelijke icoontjes aangeduid, zodat u altijd over een hoop informatie beschikt, die echter nooit voor verwarring zorgt. 8 registraties Registraties (User Programs) zijn geheugens waarin u uw eigen instellingen kunt opslaan. Hierbij horen o.a. de momenteel gekozen Style, de klanken (Tones), het tempo en nog een groot aantal andere parameters. Door hooguit twee knoppen in te drukken kunt u uw instrument dan ook helemaal anders configureren. 226 klanken en 9 Drum Sets De EM-15BNL bevat 226 buitengewone klanken uit Roland s rijke en vooral overtuigende klankbibliotheek. In veruit de meeste gevallen kunt u voor een bepaald geluid kiezen uit verschillende alternatieven. De klankopwekking van de EM-15BNL beantwoordt aan het General MIDI System Level 1 ( GM ) en het GS-formaat van Roland. De EM-15BNL wordt geleverd met 64 Music Styles, die voor de begeleiding bij uw solo s en melodieën instaan. Aangezien er voor elke Music Style verschillende divisies zijn, beschikt u over de nodige variatiemogelijkheden. Maakt u tevens gebruik van de Style Morphing- en rchestrator-functie, dan komt u trouwens uit bij een veel groter aantal begeleidingsfrasen dan 64. Vier modes Met het oog op een eenvoudige bediening is de EM-15BNL uitgerust met een M. Drums-, rgel-, Arranger- en een Piano-mode. U hoeft maar op één van de gelijknamige knoppen te drukken om uw Creative Keyboard helemaal anders in te stellen. Voorstelling van de functies.......................2 1. Belangrijke opmerkingen........................3 2. Bedieningsorganen.............................4 3. Voorbereiding.................................7 4. Demosongs...................................7 5. Muziekspel....................................8 6. Spelen met begeleiding........................11 7. psplitsen van het klavier (rgel)............... 13 8. Eén klank bespelen (Piano).................... 13 9. Drummen op het klavier...................... 14 10. pnemen van uw muziek..................... 14 11. Bijkomende Music Style-functies.............. 17 ne Touch........................................ 17 Melodie-intelligentie (INT).......................... 17 rchestrator...................................... 18 Style Morphing.................................... 18 12. Bijkomende functies voor de Keyboard-Parts.... 20 Spelen met twee Upper-Parts (Layer)................. 20 Klankvariaties kiezen............................... 20 Balans............................................ 20 Transpositie....................................... 21 13. Recorder-functies........................... 22 Weergavefuncties.................................. 22 Andere opnamemodes............................. 22 14. Functiemenu............................... 25 Parameters editen (basiswerkwijze).................. 25 Algemene functieparameters........................ 25 15. Werken met de registraties (User Programs)..... 28 16. MIDI-functies.............................. 30 17. Uitgangen en optionele voetschakelaar......... 32 18. Varia...................................... 33 Specificaties................................ 33 verzicht van de klanken..................... 34 verzicht van de Music Styles................. 37 verzicht van de Drum Sets................... 38 2

1. Belangrijke opmerkingen Lees de volgende punten even door: Voeding Sluit de EM-15BNL niet aan op een stroomkring waarop ook apparaten, die brom veroorzaken, zijn aangesloten (elektrische motoren, dimmersystemen enz.). Gebruik enkel de bijgeleverde adapter (Roland ACN voor de EM-15). Andere adapters zouden de EM-15BNL namelijk kunnen beschadigen. Schakel zowel de EM-15BNL als de overige instrumenten uit voordat u ze op elkaar aansluit. p die manier weet u zeker dat u de instrumenten niet kunt beschadigen en voorkomt u een finale beschadiging van uw luidsprekers. pstelling Het gebruik van de EM-15BNL in de buurt van eindtrappen (of andere apparaten met krachtige transformatoren) kan voor brom zorgen. m dit tegen te gaan zet u de EM-15BNL het best nooit te dicht in de buurt van dergelijke apparaten. Dit instrument zou de radio- of TV-ontvangst kunnen storen. Plaats de EM-15BNL dus nooit te dicht bij dergelijke ontvangers. m problemen te vermijden dient u de EM-15BNL te beschermen tegen direct zonlicht, hitte, vochtigheid en stof. Laat hem nooit in de auto liggen als deze in de zon staat. nderhoud Gebruik, voor het schoonmaken van het instrument, enkel een zachte, droge of lichtjes bevochtigde doek. m hardnekkig vuil te verwijderen gebruikt u een neutraal reinigingsmiddel. Wrijf de EM-15BNL daarna droog met een zachte doek. Gebruik nooit oplosmiddelen zoals bv. verfverdunners want deze kunnen de behuizing beschadigen. Herstellingen en uw data Houd er rekening mee dat alle data in de interne geheugens van de EM-15BNL tijdens een herstelling gewist kunnen worden. In bepaalde gevallen (met name wanneer het geheugen zelf beschadigd is) kunnen we de eventueel gewiste data niet meer herstellen. Roland kan echter niet aansprakelijk worden gesteld voor het verlies van uw data. EM-15BNL Bijkomende voorzorgsmaatregelen Als gevolg van een defect aan de geheugenchips of een ongepaste bediening kan het gebeuren dat de inhoud van uw geheugens verloren gaat. Behandel de knoppen, regelaars, aansluitingen enz. van dit instrument met de nodige voorzichtigheid. Een al te brutale behandeling kan leiden tot storingen of beschadiging van bepaalde onderdelen. Sla nooit op het display en zet er geen zware voorwerpen op. Trek, voor het verbreken van gelijk welk soort aansluitingen, enkel aan de stekker en nooit aan de daaraan vastzittende kabel. p die manier voorkomt u kortsluitingen en beschadiging van de kabels. Tijdens het gebruik wordt dit instrument warm. Dit is volledig normaal. Denk eraan dat u het volume laat op de avond of s ochtends best niet te hard zet om geluidsoverlast bij de buren te voorkomen. Het best gebruikt u op die momenten een hoofdtelefoon. Als u het instrument moet vervoeren, verpakt u het weer in de leveringsdoos. U kunt echter ook een koffer of flightcase gebruiken. 3

r EM-15BNL 2. Bedieningsorganen B C D J K L M N Q E F G H I P R S T U A A PWER-knop Met deze knop schakelt u de EM-15BNL in en uit. B VLUME knop Met deze knoppen kunt u het algemene volume van de EM-15BNL regelen. C DEM-knop Druk op deze knop om de demosongs van de EM-15BNL te beluisteren (zie blz. 7). D STYLE MRPHING-knoppen Met deze knoppen kunt u twee bestaande Music Styles samenvoegen tot een nieuwe Style. Zie blz. 18. E BALANS [ BEGELEID] [KEYBARD ] knoppen Met de BALANS-knoppen kunt u het volume van de betreffende sectie (begeleiding/song enerzijds, zelf op het klavier gespeelde partijen anderzijds) instellen. F TRANSPSE-knop Met deze knop kunt u het klavier transponeren (zie blz. 21). Net zoals bij alle andere knoppen met een *, roept u een functieparameter op door hem iets langer ingedrukt te houden. G METRNM-knop Met deze knop schakelt u de metronoom in en uit. Net zoals bij alle andere knoppen met een *, roept u een functieparameter op door hem iets langer ingedrukt te houden. H REC/2e Track-knop Met deze knop kunt u de opname van de EM-15BNL activeren. In bepaalde gevallen kunt u hiermee de 2e Trackfunctie selecteren, die toelaat om de Keyboard-partijen over te doen. Meer details hierover vindt u op blz. 16. I RCHESTRATR-knop Met deze knoppen kiest u de benodigde orkestratie van de geselecteerde Music Style. Zie blz. 18. J MUZIEKSPEL-knop Druk op deze knop, wanneer u de basisbeginselen van de muziektheorie wilt leren of gewoon letterlijk met de EM-15BNL wilt spelen. 4

K SNG-knop Met deze knop roept u de Song-mode van de EM-15BNL op. In dat geval dienen de knoppen [INTR], [VARIATIE 1] enz. voor de bediening van de ingebouwde Recorder. L STIJL-knop Druk op deze knop om Music Styles te kunnen selecteren. Na inschakelen van deze functie dienen de knoppen [INTR], [VARIATIE 1] enz. voor het selecteren van Music Style-divisies, terwijl u met [1]~[8] de benodigde Music Style (11~64) kunt selecteren. M KLANK-knop Druk op deze knop om aan de momenteel geselecteerde Keyboard-Part met de knoppen [A/B] en [1]~[8] een andere klank toe te wijzen. Zie blz. 12. N REGISTRATIE/BEWAAR-knop Druk op deze knop om registraties te kunnen oproepen. Houd de knop ingedrukt om de momenteel gehanteerde instellingen op te slaan. Zie blz. 28. FUNCTIE-knop Met deze knop hebt u toegang tot het functiemenu. Daar vindt u functies die u waarschijnlijk maar af en toe nodig hebt. P Style/Song-transportknoppen (INTR, VARIATIE 1, FILL enz.) Met deze knoppen kunt u (na op [STIJL] gedrukt te hebben) Music Style-divisies selecteren) of de Recorder van de EM-15BNL bedienen (na op de [SNG]-knop gedrukt te hebben). Q A/B-knop, cijferknoppen, VARIATIE-knop Met [A/B] kunt u de benodigde klankbank kiezen (er zijn namelijk twee banken met telkens 64 klanken). Met de cijferknoppen kunt u klanken toewijzen aan de Keyboard- Parts en Music Styles of registraties kiezen. De functie van deze knoppen hangt ervan af welke van de volgende knoppen u ingedrukt hebt: [STIJL], [KLANK] of [REGISTRATIE]. R TEMP /+, DATA, JA/NEE knoppen Hiermee kunt u het Arranger- of Song-tempo verminderen of verhogen c.q. de gewenste waarde instellen (na op de [FUNCTIE]-knop gedrukt te hebben). Bovendien laten deze knoppen toe om vragen te ontkennen (NEE) of te bevestigen (JA). EM-15BNL S MAN DRUM-, RGEL-, ARRANGER-, PIAN-knop Met deze knoppen bepaalt u hoe u de EM-15BNL wilt gebruiken: Knop Functie MAN DRUM U kunt op het klavier drummen. RGEL U kunt twee verschillende klanken via de linker en rechter klavierhelft aansturen (Split-mode). ARRANGER De met de linker hand gespeelde akkoorden dienen voor het transponeren van de automatische begeleidingen tijdens het spelen. Met de rechter hand kunt u daar een solo/melodie bij spelen. PIAN Er wordt een pianoklank aan het volledige klavier toegewezen. (In dat geval kunt u enkel een beroep doen op de drumpartij van de Arranger, indien nodig). T MELDIE INT/UP1 + UP2 LAYER-knop Druk op deze knop om een harmoniestem bij de zelf gespeelde melodie te voegen (INT) of om voor het spelen van de melodie twee verschillende klanken te kunnen gebruiken (LAYER). U NE TUCH-knoppen (1 2, 3 4) Druk op één van deze knoppen om een ne Touchgeheugen te kiezen. m geheugen 2 of 4 op te roepen moet u twee keer op de betreffende knop drukken. De ne Touch-geheugens bevatten geschikte instellingen voor de gekozen Music Style. Zie blz. 17. 5

r EM-15BNL V MIDI UIT/IN-connectors Sluit de MIDI UIT-connector van de EM-15BNL aan op de MIDI IN-connector van uw computer (of extern MIDIinstrument) om MIDI-data van de EM-15BNL naar de computer of het externe instrument te kunnen zenden. Sluit de MIDI IN-poort van de EM-15BNL aan op de MIDI UIT-connector van de computer enz. om data van de computer enz. te kunnen ontvangen. W SUSTAIN PEDAAL-aansluiting Hier kunt u een optionele DP-2, DP-6 of BSS FS-5U voetschakelaar aansluiten die u voor het laten doorklinken (aanhouden) van de met de rechter hand gespeelde noten kunt gebruiken. 6 V W Y Z DC 12V IN-aansluiting Sluit hier de bijgeleverde (ACN) adapter aan. pmerking: Gebruik uitsluitend de bij de EM-15BNL geleverde adapter. Met andere adapters zou u de EM-15BNL namelijk kunnen beschadigen. Y HFDTELEFN 1/UTPUT-aansluiting Deze connector kunt u voor twee dingen gebruiken: via een speciale Y -kabel (stereojack naar 2x mono) kunt u hem op uw HiFi-keten, mengpaneel e.d. aansluiten. U zou hier echter ook een optionele hoofdtelefoon (bv. van de RH-serie van Roland) kunnen aansluiten. Z HFDTELEFN 2-aansluiting Hier zou u een tweede optionele hoofdtelefoon kunnen aansluiten. Als u tijdens het spelen een hoofdtelefoon wilt gebruiken en uw muziek tegelijk op cassette, MD e.d. wilt opnemen, sluit u de hoofdtelefoon het best aan op HFDTELEFN 2 en de MD-recorder e.d. op HFD- TELEFN 1/UTPUT.

3. Voorbereiding 4. Demosongs KLANK STIJL SNG FUNCTIE MUZIEKSPEL Demo Al 11 120 001 Eerst en vooral moet u de bijgeleverde adapter op een geschikt stopcontact aansluiten. (1) Pak de EM-15BNL uit en zet hem op een stevig oppervlak. (2) Verbind de kleine stekker van de adapter met de DC IN-aansluiting achterop de EM-15BNL en de grote stekker met een geschikt stopcontact. (3) Druk op de [PWER]-knop om de EM-15BNL in te schakelen. De EM-15BNL bevat 8 klank- en 8 stijldemo s. De klankdemo s geven een goede indruk van de klankkwaliteit van uw EM-15BNL. De stijldemo s daarentegen tonen de kwaliteit van enkele van de Music Styles in de EM-15BNL. (1) Druk op de [DEM]-knop. Het [DEM]-icoontje linksonder in het display verschijnt nu. Afspelen van alle demosongs Druk op de [START/STP]-knop. Hierdoor start u de weergave van een demosong. Daarna hoort u een stijl-demosong, dan weer een klankdemo enz. pmerking: Aan het einde van een demosong moet u telkens op de [START/STP]-knop om de volgende song te starten. EM-15BNL Klankdemosong beluisteren: Druk op de [DEM]-knop. Dat is enkel noodzakelijk als u dat niet reeds hebt gedaan. Druk op de [KLANK]-knop. Druk op een cijferknop [1]~[8]. Met elke cijferknop kiest u een andere demosong. Druk op de [START/STP]-knop om de weergave van de geselecteerde song te starten. Druk er nog eens op om de weergave weer te stoppen. KLANK STIJL SNG FUNCTIE MUZIEKSPEL DemoKlnk 120 001 11 Stijldemosong beluisteren: Druk op de [DEM]-knop. Dat is enkel noodzakelijk als u dat niet reeds hebt gedaan. Druk op de [STIJL]-knop. Druk op een cijferknop [1]~[8]. Met elke knop kiest u een andere demosong. Druk op de [START/STP]-knop om de weergave van de geselecteerde song te starten. Voor muziekleraren: U kunt de [DEM]-knop deactiveren. Houd [DEM] ingedrukt, terwijl u de EM-15BNL inschakelt. Nu kunt u de demosong-weergave niet meer starten. Herhaal deze stap om de [DEM]-knop weer te activeren. 7

r EM-15BNL 5. Muziekspel KLANK STIJL SNG FUNCTIE MUZIEKSPEL ZoekKlnk 11 8 120 001 Volume instellen Indien nodig, kunt u het volume van de EM-15BNL met VLUME veranderen. Met VLUME [ ] vermindert u het volume. Met VLUME [+ ] verhoogt u het. (Het instelbereik luidt 0~127. De ingestelde waarde verschijnt even in het display.) Stoppen van de demosong-weergave (1) Druk op de [START/STP]-knop. (2) Druk nog een op de [DEM]-knop om de Demo-functie van de EM-15BNL weer uit te schakelen. Als het display nu de melding DemoAl afbeeldt, moet u nog een keer op de [DEM]-knop drukken. Uw EM-15BNL bevat verschillende spelletjes waarmee u op speelse manier kennis maakt met enkele belangrijke muzikale beginselen. Deze spelletjes heten: ZoekKlnk: U moet raden welk type geluid u hoort. ZoekStl: Ga even na of u het genre van de begeleiding kent die de EM-15BNL net aan het spelen is. Dat helpt u later bij het kiezen van de geschikte Music Style. Akk Hulp: Hiermee leert u akkoorden te spelen, zodat u geen enkele moeite meer hebt met het lezen van akkoorden. (1) Druk op de [MUZIEKSPEL]-knop. De pijl ( ) links naast het display springt nu naar MUZIEKSPEL en begint te knipperen. Beginner Gevord. Expert (2) Druk nog een keer op [MUZIEKSPEL] om het benodigde spelletje te selecteren ( ZoekKlnk, Zoekstl of Akk Hulp ). Als u wilt, kunt u het gewenste spelletje ook via de knoppen RCHESTRATR [DRUM & BAS] en [CMB] selecteren. De pijl naast MUZIEKSPEL licht nu op en knippert dus niet meer. (3) Kies met de knoppen STYLE MRPHING [DRUM], [BAS] en [BEGELEID] de moeilijkheidsgraad (enkel voor ZoekKlnk en ZoekStl ). Knop Functie DRUM Beginner (eenvoudigste niveau) BAS Gervord. (voor gevorderden) BEGELEID Expert (moeilijkste niveau) Voorbeeld: m het Gevord. -niveau voor het ZoekKlnk -spel te selecteren: Druk op [MUZIEKSPEL]. Druk twee keer op [MUZIEKSPEL] (of druk op RCHESTRATR [CMB]). Druk op STYLE MRPHING [BAS]. (4) Druk op RCHESTRATR [BIG BAND] om uw keuze te bevestigen ( K ).

Hobo Piano ZoekKlnk Nadat u op K gedrukt hebt (zie stap (4) hierboven), speelt de EM-15BNL een noot. In het display verschijnt de boodschap Luister. Vervolgens verschijnt de naam van een klank in het display (bv. Piano? ). (5) Kies met de knoppen 1, 2, 3 (of [ ) de naam van de juiste klank. (6) Druk op RCHESTRATR [BIG BAND] om uw keuze te bevestigen ( K ). Als uw keuze klopt, verschijnt de boodschap K in het display. Bovendien krijgt u een staande ovatie van de EM-15BNL. Klopt uw keuze echter niet, dan verschijnt de boodschap ERR. Bovendien hoort u dan een oorverdovende crash. Vervolgens beeldt het display de juiste klank af en keert dan terug naar de Levelkeuze. (7) Druk op K om te zorgen dat de EM-15BNL een andere klank weergeeft. Met de knoppen of 1, 2, 3 kunt u nu een ander niveau kiezen. Bevestig uw keuze door op K te drukken. (8) Kies de naam van de weergegeven klank (zie stap (5) hierboven) en druk op K. Na het applaus (of de crash ) keert het display terug naar de Level-boodschap. Herhaal de stappen (7) en (8) of druk op [MUZIEKSPEL] om een ander spel te kiezen. ZoekStl Eens u op K gedrukt hebt (zie stap (4) op blz. 8) speelt de EM-15BNL een begeleiding af, terwijl in het display de naam van een stijl verschijnt (bv. TWIST? ). (5) Kies met de knoppen 1, 2, 3 (of ) de juiste Style-naam. (6) Druk op RCHESTRATR [BIG BAND] om uw keuze te bevestigen ( K ). EM-15BNL Als uw keuze klopt, verschijnt de boodschap K in het display. Bovendien krijgt u een staande ovatie van de EM-15BNL. Klopt uw keuze echter niet, dan verschijnt de boodschap ERR. Bovendien hoort u dan een oorverdovende crash. Vervolgens beeldt het display de juiste Style-naam af en keert het terug naar de niveaukeuze. (7) Druk op K om te zorgen dat de EM-15BNL een andere Style weergeeft. Met de knoppen of 1, 2, 3 kunt u nu een ander niveau kiezen. Bevestig uw keuze vervolgens met K. (8) Kies de naam die volgens u overeenkomt met de Style (zie stap (5)) en druk op K. Na het applaus (of de afstraffing) keert de EM-15BNL terug naar de niveau-keuze. Herhaal de stappen (7) en (8) of kies met [MUZIEKSPEL] een ander spel. (9) Druk op [SNG], [STIJL], [KLANK], [REGISTRATIE] of [FUNCTIE] om deze functie weer te verlaten. 9

r EM-15BNL 10 Grondnt Type Akk Hulp De akkoordenhulp is een leuk spelletje en de geknipte methode voor het aanleren van nieuwe akkoorden. Dit spel werkt als volgt: (1) Druk op de [MUZIEKSPEL]-knop. Zie blz. 8 voor een gedetailleerde beschrijving van hoe het allemaal werkt. (2) Druk nog een keer op [MUZIEKSPEL] om Akk Hulp te kiezen. Druk op 3 [BEGELEID] om dit spel direct te selecteren. (3) Kies met knop 1 of 2 de benodigde optie: Knop Functie 1 Grondtoon ( naam van het akkoord) 2 Type (majeur, mineur enz.) Selecteren van de grondtoon (Grondnt): Druk op 1. Het display beeldt nu de boodschap 1 Grondnt af. Kies de gewenste grondtoon (bv. F# ) door op te drukken. De naam van het betreffende akkoord verschijnt in het display (zie verderop). (1) F#A C# F#A C# F#A#C# F#A#C# (2) Keuze van het type: Druk op de 2 -knop. In het display verschijnt nu de boodschap 2 Type. Kies met de knoppen het type (bv. m ). De volledige naam van het akkoord verschijnt nu in het CHRD-veld van het display. (4) Druk op RCHESTRATR [BIG BAND] om uw keuze te bevestigen ( K ). Het display beeldt nu de namen van de noten af die deel uitmaken van het akkoord (hier Fis/Fa-kruis mineur). (5) Speel de afgebeelde noten in de linker klavierhelft en druk op K. Als uw akkoord klopt, verschijnt de melding K in het display. Bovendien hoort u applaus. Als het akkoord fout was, wordt de melding ERR afgebeeld en hoort u het crashgeluid. De foute noten knipperen nu in het display. Speel het akkoord nog een keer en druk weer op K. (6) Herhaal de stappen (3)~(5) om nog andere akkoorden te leren spelen. (7) Druk op [SNG], [STIJL], [KLANK], [REGISTRATIE] of [FUNCTIE] om deze functie weer te verlaten.

6. Spelen met begeleiding Laten we nu een beetje stoeien met de automatische begeleidingsfunctie van de EM-15BNL de Arranger. (1) Druk op de [ARRANGER]-knop. Het [ARRANGER]-icoontje verschijnt en het klavier wordt in twee helften verdeeld. Met de links gespeelde noten bepaalt u de toonaard van de begeleiding. Met de toetsen in de rechter helft kunt u een melodie over de begeleiding spelen. Na inschakelen kiest de EM-15BNL automatisch de Style 15 Bene R&B. (2) Druk op de [START/STP]-knop om de Arranger-weergave te starten. (3) Speel met de linker hand een akkoord (of een enkelvoudige noot). (4) Speel een ander akkoord (een andere noot) om de toonaard van de Arranger te veranderen. (5) Kies met de volgende knoppen een ander patroon van de momenteel gekozen Music Style: EM-15BNL Knop Functie INTR Weergave van een inleiding. Druk eerst op deze knop en vervolgens op [START/STP]. VARIATIE 1 De eenvoudige begeleidingsversie. FILL vergang ( Fill In ) naar VARIATIE 2 of VARIATIE 1. VARIATIE 2 Een iets complexere begeleidingsversie. ENDING Frase die het einde van een nummer aangeeft. Druk op deze knop i.p.v. [START/STP] om voor een muzikaal slot van het nummer te zorgen. Met deze knoppen kunt u een Music Stylepatroon kiezen. Het display hanteert de links getoonde icoontjes om duidelijk te maken welk patroon u momenteel geselecteerd hebt. Bovendien verschijnt in het CHRD-veld telkens de naam van het laatst gespeelde akkoord. Dit akkoord wordt door de begeleiding gehanteerd. Zodra u vlekkenloos met de Arranger kunt werken, zou u moeten proberen om met de rechter hand een melodie bij de begeleiding te spelen, terwijl u met de linker hand de toonaard van de Arranger bepaalt. Tempo instellen (6) Met de TEMP [ ] of [+] knop kunt u het tempo van de begeleiding verminderen (-) of verhogen (+). m daarna weer het voorgeprogrammeerde Music Style-tempo te selecteren, moet u tegelijkertijd op TEMP [ ][+] drukken. 11

r EM-15BNL KLANK STIJL SNG 60SlRock Stoppen van de Arranger-weergave (7) Druk op de [START/STP]-knop om de Arranger te stoppen. U zou echter ook op [ENDING] kunnen drukken om een slotfrase te starten. Eens die afgelopen is, stopt de Arranger. Automatisch starten van de weergave (Sync Start) Druk op de [SYNC START]-knop. Der Arrangerweergave begint nu, zodra u in de linker helft van het klavier een akkoord of noot speelt. Andere Music Styles kiezen Uw EM-15BNL bevat 64 verschillende begeleidingen (zogenaamde Music Styles ) die in acht banken onderverdeeld zijn. Deze Music Styles kiest u op de volgende manier: (1) Druk op de [STIJL]-knop. (2) Kies met de cijferknoppen de benodigde Music Style-Bank (1~8). Linksboven op het frontpaneel vindt u een overzicht die u beslist zal helpen bij he zoeken van de geschikte begeleiding. Voorbeeld: druk op [5] om de JAZZ & SWING -Bank te selecteren. Klanken kiezen voor de rechter hand Indien nodig, kunt u op gelijk welk moment een andere klank voor de melodiepartij (rechter hand) selecteren. (1) Druk op de [KLANK]-knop. De pijl ( ) springt nu naar KLANK. Dat betekent dat u klanken kunt selecteren. (2) Zoek in de KLANK A/KLANK B-lijsten rechtsboven op het frontpaneel de benodigde klank op. Hier gaan we de klank B41 Fantasia kiezen. (3) Druk op de [A/B]-knop om de benodigde klankgroep te selecteren. De Fantasia -klank behoort tot de KLANK B -groep. Daarom moet u zo vaak op [A/B] drukken tot het display b afbeeldt. KLANK STIJL SNG KLANK STIJL SNG STIJL SNG KLANK JazzWals Styles één voor één op te roepen. lende keren op [STIJL] drukken om de beschikbare pmerking: Indien nodig, kunt u ook verschillende Style te kiezen. Voorbeeld: druk op [6] om de JazzWals - Style binnen deze bank (x1~x8). (3) Kies met de cijferknoppen een Music SNG STIJL KLANK Piano 2 Piano 2 Fantasia pmerking: Dit is enkel noodzakelijk, als de momenteel geselecteerde klank thuishoort in groep A. pmerking: De naam ( Piano 2 in de illustratie) verwijst nog naar de eerder gekozen klank. (4) Druk op cijferknop [4] om bank 4 te kiezen. pmerking: De naam ( Piano 2 in de illustratie) verwijst nog naar de eerder gekozen klank. (5) Druk op cijferknop [1] om de Fantasia - klank te selecteren. Nu verandert de naam van de klank in het display. Speel rechts op het klavier een paar noten om de Fantasia -klank te beluisteren. pmerking: p blz. 20 komt u te weten hoe u de variatieklanken kunt kiezen. pmerking: Indien nodig, kunt u met de [KLANK]-knop alle Tones (met uitzondering van de variaties) één voor één selecteren. 12

7. psplitsen van het klavier (rgel) Lower (+M. Bass) Upper m het klavier in tweeën te verdelen, zonder de Arranger te gebruiken, moet u als volgt te werk gaan. Dan kunt u met de linker en rechter hand twee verschillende klanken spelen: Eén klank rechts (Upper). Een tweede klank links (Lower). Bovendien zou u daar een automatische basklank (M.Bass) aan kunnen toevoegen. Zie blz. 27. (1) Druk op de [RGEL]-knop. Het display beeldt het [RGAN]-icoontje af. (2) Speel met de linker en rechter hand op het klavier. Zie Klanken kiezen voor de rechter hand (blz. 12) voor het toewijzen van een geluid aan de rechter hand. m voor de Lower-Part een andere klank te kiezen moet u de [RGEL]-knop ingedrukt houden en op [A/B], [1]~[8] en eventueel [VARIATIE 2] drukken. (3) Indien nodig, kunt u nu op de [START/ STP]-knop drukken, om de drumbegeleiding van de geselecteerde Music Style te starten. p blz. 12 komt u te weten hoe je een andere Music Style kiest. 8. Eén klank bespelen (Piano) Upper Upper KLANK STIJL SNG MetroMts EM-15BNL Als u wilt, kunt u ook maar één klank via het volledige klavier spelen. Deze mode wordt na inschakelen van de EM-15BNL gekozen. Aangezien hij voornamelijk voor het gebruik van de EM-15BNL als digitale piano is bedoeld, heet hij PIAN. (1) Druk op de [PIAN]-knop. Het [RGAN]-, [ARRANGER]- of [M.DRUMS]-icoontje (naar gelang welk van deze iconen werd afgebeeld) verdwijnt nu. Zie Klanken kiezen voor de rechter hand (blz. 12) voor het kiezen van een andere klank. Metronoom gebruiken Voor het instuderen van nieuwe nummers kunt u een beroep doen op de metronoom. (1) Druk op de [METRNM]-knop. Het display bevat nu het -icoontje en u hoort de metronoom tellen. (2) Houd [METRNM] ingedrukt om de MetroMts -functie te selecteren. (3) Kies met de TEMP [ ][+] knoppen, die nu voor het invoeren van waarden dienen (zie de VALUE -boodschap in het display), de maatsoort. Mogelijkheden: 1/4, 2/4, 3/4, 4/4, 5/4, 6/4, 6/8, 9/8. (4) Druk op [SNG], [STIJL], [KLANK] of [REGISTRATIE] om deze functie weer te doen verdwijnen. 13

r EM-15BNL 9. Drummen op het klavier M.Drums M.Drums dr1 Standard dr2 Room dr3 Power dr4 Electron dr41 TR-808 dr5 Jazz dr6 Brush dr7 rchestra dr8 SF 14 Laten we nu kijken hoe je aan alle toetsen van het klavier verschillende drum- en percussieklanken kunt toewijzen. (1) Druk op de [MAN DRUM]-knop. Het display beeldt het [M.DRUMS]-icoontje af. Speel een paar noten op het klavier. Nu is aan elke toets een andere klank toegewezen. Met de meest links toets speelt u een basdrum ( Kick ). Met de witte toets daarnaast speelt u een Snare enz. Probeer ook de andere toetsen even uit. U mag ook meerdere toetsen tegelijk indrukken. Andere Drum Sets kiezen In de Man Drum-mode ( Man Drum is de afkorting voor Manual Drums) worden de beschikbare geluiden niet door klanken voortgebracht, maar door Drum Sets. Drum Sets bevatten meer dan 90 verschillende geluiden die aan afzonderlijke toetsen zijn toegewezen. (1) Druk op een cijferknop [1]~[8] om de benodigde Drum Set te kiezen. Er zijn 9 Drum Sets, maar slechts 8 cijferknoppen. m de TR-808 Drum Set te kiezen moet u als volgt te werk gaan: Druk eerst op de [4]-knop om de Electron Drum Set te kiezen. Druk vervolgens op de [VARIATIE]-knop. Rechts naast het Drum Set-nummer verschijnt nu een kleine 1. Bovendien wordt de naam TR-808 afgebeeld. 10. pnemen van uw muziek Uw EM-15BNL is uitgerust met een 2-sporen Recorder voor het opnemen van uw eigen spel. Indien nodig, kunt u zich tijdens de opname laten begeleiden door de Arranger. Dat is trouwens de reden waarom er 2 sporen zijn: de eerste dient voor de opname van de begeleiding (of Lower-partij), terwijl de tweede ( 2e Track ) voor de melodie is bedoeld. Hier willen we u tonen hoe de melodie met een Arranger-begeleiding op te nemen. (1) Druk op de [ARRANGER]-knop. In het midden van het display ziet u nu het [ARRANGER]-icoontje. Met de linker hand kunt u de toonaard van de Arranger in Realtime (tijdens het spelen) veranderen. (2) Druk op de [STIJL]-knop. (3) Kies met de cijferknoppen de benodigde Music Style-Bank (1~8). Linksboven op het frontpaneel vindt u een overzicht die u beslist zal helpen bij he zoeken van de geschikte begeleiding. (4) Kies met de cijferknoppen een Music Style binnen deze bank (x1~x8). Zie ook blz 12. (5) Druk op de [START/STP]-knop. (6) Met de TEMP [ ] of [+] knop kunt u het tempo van de begeleiding verminderen (-) of verhogen (+). (7) Druk nog een keer op de [START/STP]- knop om de Arranger-weergave te stoppen.

(8) Wijs aan de rechter klavierhelft de gewenste klank toe. Druk op [KLANK] en gebruik de knoppen [A/B] en [1]~[8]. Zie ook blz. 12. pmerking: Indien nodig, kunt u met de [VARIATIE]-knop een ander variatiegeluid kiezen. Zie ook blz. 20. (9) Druk één of twee keer op de [ REC]- knop om te zorgen dat het [REC ]-icoontje wordt afgebeeld. pmerking: De song in het interne geheugen wordt nu gewist. (10) Start de opname op één van de volgende manieren: Speel de eerste melodienoten (rechts op het klavier). De opname begint weliswaar, maar de Arranger speelt nog niet mee. Die kunt u echter activeren door links op het klavier een akkoord te spelen (indien de SYNC START-functie (blz. 12) ingeschakeld is). De Arranger begint dan meteen. pmerking: Als u de Arranger niet vanaf het begin van de Song gebruikt, schakelt u het best de metronoom in door op de [METRNM]- knop te drukken. Druk op de [START/STP]-knop om de Arranger-weergave vanaf de volgende maat te starten. Schakel de SYNC START-functie in en speel links van het splitpunt één of verschillende noten. pmerking: U kunt ook in de PIAN-, RGEL- of MAN DRUM-mode opnemen (door op de betreffende modeknop te drukken). Gebruik dan echter de metronoom. De maatsoort van de Song kunt u via de Metro Mts-functie instellen. Zie blz 13. EM-15BNL (11) Stop de opname op één van de volgende manieren: Druk op [START/STP]. Druk op de [ENDING]-knop om het Endingpatroon te starten. Zodra dit patroon afgelopen is, stopt de opname. Beluisteren van uw song (1) Druk op de [SNG]-knop. De iconen [STYLE] (rechtsboven in het display), [INTR], [RIGINAL] enz. (midden) verdwijnen nu, terwijl de iconen [PLAY ], [REC ] enz. verschijnen. De pijl links in het display springt naar ( ) SNG. (2) Druk op [VARIATIE 1 ] om naar het begin van de song te springen. (3) Druk op [START/STP] om de weergave te starten. Het [PLAY ]-icoontje wordt nu in een kader afgebeeld om duidelijk te maken dat u de opname hebt gestart. (4) Druk nog een keer op [START/STP] om de weergave te stoppen. 15

r EM-15BNL pname overdoen/iets toevoegen Stel dat u met de opgenomen begeleiding tevreden bent, maar niet met melodie (of dat u de melodie daarnet niet hebt opgenomen). In dat geval kunt u de melodie nog een keer overdoen. Aangezien de begeleiding al is opgenomen, kunt u zich nu helemaal op uw solospel concentreren. Dat wordt namelijk op een apart spoor opgenomen. (1) Druk op de [VARIATIE 1 ]-knop om terug te keren naar het begin van de Song ( Reset - functie). (2) Druk op de [ REC]-knop. De EM-15BNL kiest nu automatisch de [2e Track]-functie. (3) Kies de benodigde klank voor de melodie. Zie blz 12. Upper Upper (4) Speel een paar noten op het klavier: u kunt de melodie nu op het volledige klavier (dus niet enkel rechts) spelen. pmerking: Druk op de [MAN DRUM]-knop, als u liever een drumpartij i.p.v. een melodie opneemt. (5) Schakel, indien nodig, de metronoom in. (6) Druk op de [START/STP]-knop. Het [PLAY ]-icoontje verschijnt nu in een kader om duidelijk te maken dat de opname gestart werd. (7) Speel uw melodie of solo. (8) Druk aan het einde van de song op de [ REC]-knop (of [START/STP]). pmerking: Meer details over de 2e Trackfunctie vindt u op blz. 22 en volgende. 16

11. Bijkomende Music Style-functies Naast de op blz. 11 en volgende besproken Music Style-/ Arranger-functies beschikt u over de volgende dingen. Dat is echter alleen het geval als u eerst op de [ARRANGER]- knop drukt (het [ARRANGER]-icoontje moet in het display verschijnen). ne Touch De ne Touch-functie neemt een groot deel van het registratiewerk over als u dat wilt: De Arranger kiest het voorgeprogrammeerde Style-tempo. Voor het Reverb- (galm) en Chorus-effect worden geschikte instellingen gekozen. De EM-15BNL kiest klanken voor de Upper 1- en Upper 2-Part die bijzonder goed bij de geselecteerde Music Style passen (acht verschillende combinaties, naar gelang het gekozen ne Touch-geheugen). Er zijn 4 ne Touch-geheugens per Style met verschillende instellingen voor deze parameters. m één van deze geheugens te kiezen: (1) Selecteer de benodigde Music Style. (2) Druk op de NE TUCH [1 2]- of [3 4]-knop. In het cijferveld van het display ziet u nu T en het nummer van het gekozen ne Touch-geheugen. KLANK STIJL SNG (3) Druk dezelfde NE TUCH-knop nog een keer in om T2 (1 2) of T4 (3 4) te kiezen. Als u daarna een andere Music Style kiest, wordt de ne Touch-functie weer uitgeschakeld. Herhaal de stappen hierboven dan. EM-15BNL Melodie-intelligentie (INT) De melodie-intelligentie voorziet de met de rechter hand gespeelde melodieën van een tweede stem (harmonie). Voor de keuze van de harmonieën kijkt de MELDIE INTfunctie naar wat u links en rechts op het klavier speelt: De rechts gespeelde melodienoten en De links op het klavier gespeelde akkoorden. Die bepalen namelijk, welke harmoniestemmen er worden toegevoegd. Druk op de [MELDIE INT]-knop om te zorgen dat het bijbehorende icoontje (zie illustratie helemaal rechts) verschijnt. Andere MELDY INTELL-klank kiezen De EM-15BNL kiest automatisch een klank voor de harmoniepartij. Deze partij wordt namelijk door een Part gespeeld, die UPPER 2 heet. m aan Upper 2 een andere klank toe te wijzen: (1) Houd de [MELDIE INT]-knop zo lang ingedrukt tot het [UPPER2]-icoontje begint te knipperen. (2) Houd [MELDIE INT] nog steeds ingedrukt, terwijl u met [A/B], [1]~[8] en eventueel [VARIATIE] een andere klank voor de Upper 2-Part kiest. Zie ook Klanken kiezen voor de rechter hand (blz. 12). (3) Laat de [MELDIE INT]-knop weer los. 17

r EM-15BNL rchestrator Met de rchestrator-functie kunt u de begeleidingspartijen van de Arranger variëren. U kunt bv. bepaalde Parts uitschakelen, een soberdere drumbegeleiding of zelfs een volledig andere begeleiding in Realtime (tijdens het spelen) kiezen. (1) Kies eerst de benodigde Music Style. Zie ook blz. 12. (2) Kies met één van de volgende knoppen de complexiteit van de automatische begeleiding. Drum & Bas Combo Big Band Eenvoudigste begeleiding. In dit geval hoort u enkel de drum- en baspartij. Begeleiding met een klein aantal melodische partijen (dus een bandje). Begeleiding met talrijke melodische partijen (orkest of Big Band). pmerking: Meteen na inschakelen van de EM-15BNL kiest de rchestrator de BIG BAND -begeleiding. 18 pmerking: Wat er precies door de geactiveerde Parts wordt gespeeld, hangt ervan af of u op de [VARIATIE 1]- of [VARIATIE 2]-knop gedrukt hebt. In het totaal beschikt u via de [VARIATIE 1]/[VARIATIE 2]- en [DRUM & BASS]/[CMB]/BIG BAND]-combinaties dus over zes verschillende begeleidingen per Music Style. De laatst gekozen instelling kan als registratie worden opgeslagen. Zie blz. 28. Style Morphing De Style Morphing-functie laat het gebruik van één of verschillende partijen van één Music Style toe, terwijl de overige partijen door een tweede Music Style worden gespeeld. Telkens, wanneer u op de EM-15BNL een Music Style kiest, bereidt de EM-15BNL in de achtergrond een tweede Style voor. De Style, die u zelf kiest, heet STYLE A (zie het [STYLE A]-icoontje rechtsboven in het display). De Style op de achtergrond heet STYLE B. De link tussen Style A en B is voorgeprogrammeerd. Enkel dit systeem laat de EM-15BNL namelijk toe om automatisch een B -Style voor te bereiden. U kunt echter ook zelf een andere B -Style kiezen om nieuwe combinaties uit te proberen (zie verderop). Per Style (A of B) zijn er drie Part-groepen die u voor de Morphing-functie kunt gebruiken. DRUMS De drums en percussie. BAS De baspartij. Andere melodische begeleidingen (piano, gitaar, BEGELEID strijkers enz.) De zeven segmenten in het STYLE MRPHING-veld houden u op de hoogte van de Style (A of B) die de drum-, bas- en/of melodische partijen speelt en de Style die de overige partijen voor zijn rekening neemt. (1) Druk op de [DRUM A/B]-knop om de drumpartij van de andere Music Style (A of B) te selecteren. Druk nog een keer op deze knop om weer de vorige drumpartij te kiezen. (2) Kies met de [BASS A/B]-knop de baspartij van de andere Style (A of B). BASS (B) DRUM B + BASS B DRUM (A) ACCMP (A) ACCMP A Druk nog een keer op deze knop om weer de baspartij van de vorige Style te kiezen. (3) Druk op de [BEGELEID A/B]-knop om de melodische partijen van de andere Style (A of B) te kiezen. Druk nog een keer op deze knop om naar de vorige melodische partijen terug te keren. Andere B -Style kiezen We hadden het er al over dat de B -Style automatisch wordt voorbereid, wanneer u een A -Style kiest. p die manier bent u er zeker van dat er bij gebruik van de Style Morphing-functie wel degelijk iets gebeurt. Als u het echter niet eens bent met deze automatische keuze (of wel eens wilt kijken wat er gebeurt wanneer u een andere Style kiest), moet u de [STIJL]-knop ingedrukt houden, terwijl u met de cijferknoppen [1]~[8] de benodigde B -Style oproept. Deze keuze kunt u als registratie opslaan.

pmerking: Het Intro- en Ending-patroon van Style A wordt in de regel voor alle Style Morphing-combinaties gehanteerd, uitgezonderd evenwel de instelling waarbij u enkel nog de partijen van de B -Style gebruikt (dus wanneer alle rechthoeken van de onderste rij donker worden afgebeeld). pmerking: Voor het morphen kunt u ook Music Styles met verschillende maatsoorten gebruiken. pmerking: Als u met de cijferknoppen een andere Music Style kiest, wordt de Style Morphing-functie weer op enkel A-Parts ingesteld. De momenteel gekozen Style Morphing-combinatie kan echter als registratie worden opgeslagen. Zie blz. 28. Nog meer Music Style-functies Voor het werken met Music Styles bestaan er nog een aantal functies. Die kunt u hetzij via het functiemenu selecteren, of ze komen elders in deze handleiding aan bod. Bass Inversion (zie blz. 26) Balans tussen de Keyboard- en Music Style-Parts (zie blz. 20) Volume van bepaalde Music Style-Parts (zie blz. 26) Arranger-splitpunt (zie blz. 27) Hold-functie voor de Arranger-noten (zie blz. 26). EM-15BNL 19

r EM-15BNL 12. Bijkomende functies voor de Keyboard-Parts Spelen met twee Upper-Parts (Layer) De Upper 1-Part is hetzij aan de rechter klavierhelft (ARRANGER- en RGEL-mode), hetzij aan het volledige klavier toegewezen (PIAN-mode). In alle modes, met uitzondering van MAN DRUM, kunt u, door de LAYER-functie te activeren, een tweede Part (Upper 2) bij Upper 1 voegen. Dit laat bv. combinaties van piano met strijkers toe. (1) m met de Upper 1- en Upper 2-Part te kunnen werken moet u de [MELDIE INT]-knop één of twee keer indrukken om het Layer-icoontje te selecteren. Klankvariaties kiezen Variaties zijn alternatieven voor de klanken die u met de cijferknoppen kunt selecteren. De PIAN-bank bevat bv. vleugel-, buffet-, elektronische pianoklanken enz. Als u ook het type vleugel (rond, helder, stereo/mono) wilt instellen, moet u een variatie ( ondergeschikte categorie ) kiezen. Variaties herkent u aan het kleine cijfer linksboven in het display. Het Layer-icoontje betekent dat u nu naast Upper 1 ook de Upper 2-Part kunt aansturen. Uw solo/melodie wordt dan ook door twee klanken weergegeven. pmerking: Zolang de melodie-intelligentie (zie blz. 17) ingeschakeld is, kunt u de Layer-functie niet gebruiken. (2) Druk nog een keer op [MELDIE INT] om de Layerfunctie weer uit te schakelen. pmerking: Door te vaak op de knop te drukken activeert u eventueel de Melody Intelligence-functie. Als dat niet de bedoeling is, moet u nog een keer op [MELDIE INT] drukken (om te zorgen dat noch het MELDY INTELL-, noch het LAYER-icoontje wordt afgebeeld). Bank Variatie 1 Nummer Groep (1) Druk op de [KLANK]-knop. (2) Kies met [A/B] en [1]~[8] de benodigde klank (zie blz. 12). Let er echter wel op een klank met een pijl ( ) in de lijst op het frontpaneel te kiezen (zie de zwart gedrukte namen in de illustratie hierboven). 20 (3) Druk eventueel verschillende keren op de [VARIATIE]- knop om de benodigde variatie te kiezen. Zie ook het overzicht op blz. 34. Het aantal variaties verschilt van klank tot klank. Als er voor een bepaalde klank geen variaties zijn, wordt automatisch de hoofdklank (de zogenaamde Capital) gekozen. pmerking: Indien nodig, kunt u de [VARIATIE]-knop ingedrukt houden, terwijl u met een cijferknop rechtstreeks het nummer van de benodigdevariatie intoetst. Balans Met de BALANS [ BEGELEID] en [KEYBARD ] knoppen kunt u de balans tussen de Arranger- (of Song-) Parts en de Parts instellen die u via het klavier kunt spelen (Keyboard). (1) Druk op BALANS [ BEGELEID] als u vindt dat de Arranger- (of Song-) Parts te stil zijn. A Drums A Bass Accomp Upper 1 Upper 2 (Melody Intelligence/Layer) Lower [RGEL] M. Bass [RGEL] M. Drums [MAN DRUM] (2) Druk op BALANS [KEYBARD ] om het volume van uw solo of melodie te verhogen. Niet alle hierboven getoonde Keyboard-Parts zijn altijd beschikbaar. Houd bovendien in de gaten dat u met deze functie niet de balans tussen de Lower- en M.Bass-Part (links) en de Upper 1/2-Parts (rechts) in de RGEL-mode kunt instellen. pmerking: p blz. 26 komt u te weten hoe u het volume van individuele Parts kunt instellen.

Transpositie Geen transpositie (C majeur) TpInterv= 4 (E majeur) KLANK STIJL SNG TpInterv Met de Transpose-functie kunt u de toonhoogte van de gespeelde noten veranderen. In plaats van uit te vissen hoe je een stuk in een andere toonaard speelt (om tegemoet te komen aan het stembereik van een zanger), stelt u gewoon het benodigde transpositie-interval in en speelt u het stuk zoals gewoonlijk. Het wordt dan in de nieuwe toonaard weergegeven. Zie het voorbeeld. (1) Druk op de [TRANSPSE]-knop. Rond de [TRANSPSE]- boodschap verschijnt nu een kader. Het voorgeprogrammeerde transpositie-interval is 1 (één halve toon hoger). m een ander interval te kiezen: (2) Houd de [TRANSPSE]-knop zo lang ingedrukt tot het display TpInterv afbeeldt. (3) Kies met TEMP [ ]/[+] het benodigde interval ( 12~ 12 halve tonen). Voorbeeld: Als u telkens een D wilt horen, wanneer u een C speelt, moet u de waarde 2 instellen. Alle noten worden dan volgens hetzelfde interval verschoven, zodat u bv. D majeur hoort, terwijl u in C majeur zit te spelen enz. (4) Laat de [TRANSPSE]-knop weer los. (5) Druk nog een keer op de [TRANSPSE]-knop om de transpositie weer uit te schakelen (als ze tenminste is ingeschakeld). Het kadertje rond de [TRANSPSE]-boodschap verdwijnt nu weer. Andere functies voor de Keyboard-Parts Er zijn nog andere functies voor de Keyboard-Parts. De meesten daarvan vindt u in het functiemenu. Is dat niet geval, dan worden ze elders voorgesteld. Reverb-effect (zie blz. 25) Chorus-effect (zie blz. 26) Aanslaggevoeligheid (zie blz. 25) Transponeren van de Upper 1-, Upper 2- en Lower-Part in octaafstappen (zie blz. 26) Algemene stemming (zie blz. 25) Volume van de Keyboard-Parts (zie blz. 26) Intelligence-functie voor de RGEL-mode (zie blz. 26) Splitpunt in de RGEL-mode (zie blz. 27) Hold-functie voor de links gespeelde akkoorden in de RGEL-mode (zie blz. 27). EM-15BNL 21

r EM-15BNL 13. Recorder-functies Weergavefuncties De knoppen [INTR], [VARIATIE 1] enz. hebben twee functies: één in de Style-mode (namen boven de knoppen) en een andere in de Song-mode (namen onder de knoppen). Vergeet niet de Song-mode te activeren door op de [SNG]- knop te drukken. pmerking: U moet wel eerst een Song opnemen (zie blz. 14). KLANK STIJL SNG IntSNG Voor-, terugspoelen en Reset m vóór te spoelen (naar een positie verderop in de Song te springen) moet u op [ ] drukken. m terug te spoelen (naar een positie vóór de huidige plaats te gaan) moet u op [ ] drukken. Indien nodig, kunt u deze knop ook ingedrukt houden om sneller naar een verder verwijderde positie te springen. De maataanduiding rechtsboven in het display zal u beslist helpen om de benodigde plaats snel te vinden. Druk op [ ] (Reset) om naar de eerste maat van de song terug te keren. Alvorens op [ ] te drukken moet u echter de weergave stoppen. 22 pmerking: In bepaalde gevallen kunt u [ ] en [ ] niet gebruiken. Dat is echter alleen bij betrekkelijk lange songs het geval. Spelen met Recorder-begeleiding (Minus ne) De EM-15BNL laat toe om de melodie van de Recorder- Song uit te schakelen. Dit heet Minus ne (omdat één songpartij niet meer wordt afgespeeld). (1) Druk op de [SNG]-knop. (2) Druk op de [MINUS NE]-knop. (3) Druk op [ ] en [ / ] om de weergave te starten. (4) U hoort nu alle partijen met uitzondering van de melodie. Die kunt u dus via de Upper 1-Part zelf spelen. pmerking: p blz. 27 vindt u een parameter waarmee u kunt bepalen welke partij tijdens het drukken op de [MINUS NE]- knop wordt uitgeschakeld. Andere opnamemodes Voor het opnemen van uw spel bestaan er nog verschillende andere modes. Kies één van deze modes als u niet met Arranger-begeleiding (zie blz. 14) wilt opnemen. pnemen in de RGEL-mode Kies deze methode om orgelmuziek op te nemen, of voor eender welke muziek waarvoor u met de linker hand een andere klank wilt aansturen dan met de rechter hand. Wat u op spoor A opneemt kan niet meer kan worden gecorrigeerd zonder de hele song opnieuw op te nemen. Spoor B kunt u gebruiken voor de opname van de Upper 1/2-Parts of de Man Drum-Part. Eerste opname (1) Druk op de [STIJL]-knop. De icoontjes INTR, RIGINAL enz. moeten in het display verschijnen. (2) Druk op de [RGEL]-knop om te zorgen dat het [RGAN]-icoontje verschijnt. (3) Kies voor de Upper- en Lower-Parts de benodigde klanken (zie blz. 12 en 13). Als u ook de M.Bass-Part nodig hebt, moet u hem inschakelen. Zie blz. 27. (4) Stel met TEMP [ ]/[+] het tempo in. pmerking: U kunt de Lower- en/of M.Bass-partijen niet opnemen zonder de hele song te overschrijven. Die moet u tijdens de eerste sessie opnemen (dus met [REC ] i.p.v. [2nd TRK REC ]). (5) Kies de Music Style wiens drumpartij u als begeleiding wilt gebruiken. Zie blz. 12. (6) Druk zo vaak op de [ REC]-knop tot het [REC ]-icoontje wordt afgebeeld.

(7) Start de opname: a) Speel de eerste noten van de melodie (rechts van het splitpunt). p die manier start u de opname zonder de drumpartij van de Arranger. Die kunt u echter toevoegen door op de [START/STP]-knop te drukken. De Arranger-drums vallen dan vanaf de eerstkomende maat in. pmerking: Als u de opname zonder Arranger-drums start en deze pas in een later stadium wilt toevoegen, zou u de metronoom moeten inschakelen. b) Druk op de [START/STP]-knop om de Arrangerdrumpartij van de gekozen divisie te starten. c) Speel in de linker klavierhelft een noot of akkoord (de eerste noten van de Lower-Part en eventueel de M.Bass-Part). d) Druk op [SYNC START] om de gelijknamige functie in te schakelen en speel links van het splitpunt een noot of akkoord. De Arranger-drums beginnen dan samen met uw eerste noten. (8) Stop de opname op één van de volgende manieren: a) Als u de opname volgens methode (b) of (d) hierboven start, kunt u met [START/STP] zowel de Arranger als de opname stoppen. b) Druk nog een keer op de [ REC]-knop. c) Druk op [ENDING] om het Ending-patroon te starten. Zodra het afgelopen is, stopt ook de opname. U kunt de volgende partijen opnemen. U hoeft ze echter niet altijd allemaal samen te gebruiken. (Upper 2 kunt u niet zonder Upper 1 gebruiken, terwijl het gebruik van Man Drum betekent dat Upper 1/2 niet beschikbaar zijn. Spoor A Spoor B Arranger-drums Upper 1 Lower Upper 2 (via LAYER) MBass (zie blz. 27) Man Drums Tweede opname De bediening loopt gelijk met de tweede opname na gebruik van de Arranger. Zie daarom blz. 16. nthoud echter dat u, door 2e Track te kiezen, de Upper1/2-partij, die u misschien de eerste keer hebt opgenomen, overschrijft (en dus wist). pname in de PIAN-mode Kies deze methode om een pianostuk of gelijk welk ander nummer op te nemen waarvoor u maar één klank nodig hebt die u echter over het volledige klavier wilt spelen. Wat u op spoor A opneemt kunt u niet meer vervangen zonder de hele song te overschrijven. Hier kunt u tijdens de tweede opname nog meer noten voor de Upper1- en/ of Upper2-Part opnemen (spoor B ) die dan samen met de noten van spoor A worden weergegeven. De meest voor de hand liggende toepassing hiervan is dat u de eerste keer enkel de linker en met 2e Track de rechter hand van een pianopartij opneemt. In plaats daarvan kunt u echter ook een drumbegeleiding opnemen. pmerking: De Upper-Part(s), die u met de 2e Track-functie toevoegt (spoor B ), gebruiken dezelfde klanken als de partijen op spoor A. Eerste opname (1) Druk op de [STIJL]-knop. De icoontjes INTR, RIGINAL enz. moeten in het display verschijnen. (2) Druk op de [PIAN]-knop om het [ARRANGER]-, [RGAN]- of [M DRUMS]-icoontje te doen verdwijnen. (3) Wijs een klank toe aan de Upper-Part (zie blz. 12). (4) Stel met TEMP [ ]/[+] het tempo in. (5) Kies de Music Style wiens drumpartij u als begeleiding wilt gebruiken. Zie blz. 12. (6) Druk zo vaak op de [ REC]-knop tot het [REC ]- icoontje verschijnt. (7) Start de opname: a) Speel de eerste noten van de melodie. p die manier start u de opname zonder de drumpartij van de Arranger. Die kunt u echter toevoegen door op de [START/ STP]-knop te drukken. De Arranger-drums vallen dan vanaf de eerstkomende maat in. EM-15BNL pmerking: Als u de opname zonder Arranger-drums start en deze pas in een later stadium wilt toevoegen, zou u de metronoom moeten inschakelen. b) Druk op de [START/STP]-knop om de Arrangerdrumpartij van de gekozen divisie te starten. c) Druk op [SYNC START] om deze functie in te schakelen en speel links van het splitpunt een noot of akkoord. De Arranger-drums beginnen samen met uw eerste noten. (8) Stop de opname op één van de volgende manieren: a) Als u de opname volgens methode (b) of (c) hierboven gestart hebt, kunt u met [START/STP] zowel de Arranger en de opname stoppen. b) Druk nog een keer op [ REC]. c) Druk op [ENDING] om het Ending-patroon te starten. Zodra het afgelopen is, stopt ook de opname. U kunt de volgende partijen opnemen. U hoeft ze echter niet altijd allemaal samen te gebruiken. (Upper 2 kunt u niet zonder Upper 1 gebruiken, terwijl het gebruik van Man Drum betekent dat Upper 1/2 niet beschikbaar zijn. Spoor A Spoor B Arranger-drums Upper 1 Upper 1 Upper 2 (via LAYER) Man Drum Tweede opname De bediening loopt gelijk met de tweede opname na het gebruik van de Arranger. Zie daarom blz. 16. Hier kunt u echter nog verdere noten aan de Upper-partijen toevoegen die u de eerste keer hebt opgenomen (spoor A ). Als dat niet nodig is, kunt u met de Man Drum-Part een drumpartij opnemen. 23

r EM-15BNL pnemen in de Man Drum-mode Kies deze opnamemethode om met de Man Drum-functie (zie blz. 14) een live-drumpartij in te spelen. Wat u op spoor A opneemt kunt u niet meer corrigeren zonder de hele song over te doen. Zorg dus eerst dat de drumpartij helemaal in orde is voordat u er met 2e Track verdere partijen aan toevoegt. Deze functie laat trouwens toe om nog meer drumnoten op te nemen. Als dat niet nodig is, kunt u een melodie opnemen. Eerste opname (1) Druk op de [STIJL]-knop. De icoontjes INTR, RIGINAL enz. moeten in het display verschijnen. (2) Druk op de [MAN DRUM]-knop om te zorgen dat het [M DRUMS]-icoontje wordt afgebeeld. (3) Kies de Drum Set die u voor de opname wilt gebruiken (zie blz. 14). (4) Stel met TEMP [ ]/[+] het tempo in. pmerking: De drumpartij van de Arranger kunt u enkel tijdens de eerste opname (met [REC ] i.p.v. [2nd TRK REC ]) opnemen. (5) Kies de Music Style wiens drumpartij u als begeleiding wilt gebruiken. Zie blz. 12. (6) Druk zo vaak op de [ REC]-knop tot het [REC ]-icoontje verschijnt. (7) Start de opname: a) Speel de eerste drumnoten. Dan start u de opname zonder de drumpartij van de Arranger. Deze kunt u echter toevoegen door op de [START/STP]-knop te drukken. De Arranger-drums vallen dan vanaf de eerstkomende maat in. pmerking: Als u de opname zonder Arranger-drums start en deze pas in een later stadium wilt toevoegen, zou u de metronoom moeten inschakelen. b) Druk op de [START/STP]-knop om de Arrangerdrumpartij van de gekozen divisie te starten. c) Druk op [SYNC START] om de gelijknamige functie in te schakelen. De Arranger-drums beginnen dan samen met uw eerste noten. (8) Stop de opname op één van de volgende manieren: 24 a) Als u de opname volgens methode (b) of (c) hierboven gestart hebt, kunt u met [START/STP] zowel de Arranger en de opname stoppen. b) Druk nog een keer op [ REC]. c) Druk op [ENDING] om het Ending-patroon te starten. Zodra het afgelopen is, stopt ook de opname. U kunt de volgende partijen opnemen. U hoeft ze echter niet altijd allemaal samen te gebruiken. (Upper 2 kunt u niet zonder Upper 1 gebruiken, terwijl het gebruik van Man Drum betekent dat Upper 1/2 niet beschikbaar zijn. Spoor A Spoor B Arranger-drums Upper 1 Man Drum Upper 2 (via LAYER) Man Drum Tweede opname De bediening verloopt op dezelfde manier als na de eerste opname met de Arranger. Zie daarom blz. 16. Hier kunt u drumnoten toevoegen (met de Drum Set die u tijdens de eerste opname hebt gebruikt). U kunt echter ook een melodische partij bij uw drums spelen (met Upper1/2). Andere manieren van opnemen (Song-mode) U kunt ook opnemen in de Song-mode van de EM-15BNL (dus waneer INTR, RIGINAL niet worden afgebeeld). In dat geval kunt u echter geen beroep meer doen op de Arranger (noch voor een melodische, noch voor een ritmische begeleiding). Bovendien kunt u, na op [ARRANGER] gedrukt te hebben (om de [ARRANGER]-mode te kiezen), niets op spoor A opnemen. De linker klavierhelft heeft dan geen functie (omdat de Arranger in de Song-mode niet beschikbaar is). pnemen met [REC ] in de Song/Arranger-mode lijkt daarom een minder geschikte optie. nthoud verder dat de met de Arranger samenhangende start/stop-functies (Sync Start, Ending) hier niet beschikbaar zijn. (1) Druk op de [SNG]-knop en ga even na of het [SNG]- icoontje in het display verschijnt. (2) Kies de benodigde mode door op [PIAN], [RGEL] of [MAN DRUM] te drukken. De mogelijkheden zijn ongeveer dezelfde als wanneer de [STYLE]-functie actief is (zie blz. 23, 23 en links) maar de Arranger-drums staan niet ter beschikking. pmerking: ok hier geldt weer dat de Upper1/2-noten, die u met de 2e Track-functie opneemt samen met de op spoor A opgenomen noten worden weergegeven. Song-tempo instellen Het weergavetempo van de Recorder kunt u met TEMP [ ]/[+] instellen. Eventuele tempoveranderingen worden echter nog steeds uitgevoerd. nthoud bovendien dat u, door naar het begin van de Song te springen (mits op [ ] te drukken), weer het voorgeprogrammeerde Songtempo oproept.

EM-15BNL 14. Functiemenu De functiemode van de EM-15BNL bevat iets verder gaande functies die u waarschijnlijk maar af en toe nodig hebt. Hier vindt u dingen waarmee u de respons van het instrument nog beter op uw verwachtingen kunt afstemmen. Alle instellingen (met uitzondering van Stemming, Local en FabrInst) kunt u als registratie opslaan (zie blz. 28). KLANK STIJL SNG FUNCTIE Stemming KLANK STIJL SNG FUNCTIE Stemming Parameters editen (basiswerkwijze) Algemene functieparameters De functieparameters van de EM-15BNL kunt u via het display editen. De algemene werkwijze hiervoor luidt als volgt: (1) Druk op [FUNCTIE] om te zorgen dat de pijl ( ) naar de FUNCTIE-boodschap springt. De modepijl knippert in het display. (2) Kies met [FUNCTIE] of TEMP [ ][+] de parameter wiens waarde u wilt wijzigen (zie verderop). (3) Wacht tot de pijl ( ) stopt met knipperen. De VALUE -boodschap boven de parameternaam begint nu op haar beurt te knipperen. Dat betekent dat de waarde van de gekozen parameter kan worden gewijzigd (dit noem je editen ). (4) Stel met TEMP [ ][+] de gewenste parameterwaarde in. pmerking: Druk tegelijkertijd op TEMP [ ][+] om weer de voorgeprogrammeerde parameterwaarde te kiezen. (5) Druk nog een keer op [FUNCTIE] en kies, indien nodig, met TEMP [ ][+] een andere parameter. (6) Druk op [SNG], [KLANK], [STIJL] of [REGISTRATIE] om de functiemode weer te verlaten. Kbd Vel (aanslaggevoeligheid) (AAN/UIT) De EM-15BNL is aanslaggevoelig en dat betekent dat het volume en de klankkleur van de Upper1/2-, Lower- en M.Drums-noten afhangen van de snelheid waarmee u de toetsen indrukt. Hoe harder u aanslaat, hoe luider en helderder de noten klinken. Dit is een natuurlijk fenomeen (en verklaart meteen waarom de Kbd Velocity-functie tijdens het inschakelen van de EM-15BNL wordt geactiveerd). Met deze parameter kunt u de aanslaggevoeligheid van uw Creative Keyboard uitschakelen. Het - icoontje verdwijnt dan uit het display. Stemming (415.3~466.2, Fabrieksinst.: 440.0) Met deze parameter kunt u de algemene stemming van de EM-15BNL veranderen. Dat kan nodig zijn als u een zanger, een akoestisch instrument, een CD of cassette wilt begeleiden. TpInterv (transpositie-interval) ( 12~12, Fabrieksinst.: 1) Met deze parameter kunt u de toonhoogte van de EM-15BNL in stappen van halve toon veranderen. Zie ook blz. 21. U kunt hem ook oproepen door de [TRANSPSE]-knop ingedrukt te houden. MetroMts (maatsoort van de metronoom) (1/4~6/4, 6/8, 9/8, Fabrieksinst.: 4/4) Met deze parameter bepaalt u de maatsoort (het aantal tellen per maat) van de metronoom. Deze instelling verandert echter weer, wanneer u een Music Style met een andere maatsoort kiest. Meer details over de metronoom vindt u op blz. 13. Deze parameter kunt u ook selecteren door de [METR- NM]-knop ingedrukt te houden. Metro Vol (metronoomvolume) (0~127, Fabrieksinst.: 100) Met deze parameter kunt u de metronoom harder of zachter zetten. De fabrieksinstelling levert in de regel het meest geslaagde resultaat op. Reverb (AAN/UIT) Met deze parameter kunt u het digitale Reverb-effect (galm) in- of uitschakelen. Als het aan is, wordt het -icoontje afgebeeld. Reverb is een effect waarmee u de akoestiek van een zaal, kamer enz. kunt simuleren. Met de volgende parameter kiest u het benodigde galmtype. 25

r EM-15BNL RevType (galmtype) (Fabrieksinst.: HL2) Met deze parameter kunt u het galmtype kiezen dat het best bij het te spelen nummer past. Er zijn vier hoofdtypes (Room, Hall, Plate en Delay) met telkens één of verschillende variaties. De beste manier om deze types te leren kennen is door ze even uit te proberen. Type Verklaring RM1, RM2, RM3 Deze types simuleren de galm van een kamer. Hoe groter de waarde (1, 2 of 3), hoe groter de kamer wordt. HL1, HL2 Deze types simuleren de galm van een kleine (1) of grote (2) concertzaal. Ze klinken dan ook grootser dan de RM-types. PLT Digitale simulatie van een metalen plaat die soms voor galmeffecten wordt gebruikt. Bijzonder geschikt voor percussieve klanken. dly Een Delay-effect (geen galm). Werkt ongeveer zoals een echo en zorgt dus voor herhalingen. PdY Pan Delay. Dit is een stereoversie van het vorige Delay-effect. De herhalingen worden dus afwisselend via het linker en het rechter kanaal weergegeven. Vergeet niet het Reverb-effect in te schakelen (zie hierboven) anders hoort u namelijk geen verschil (en ook geen galm). Chorus (AAN/UIT) Met deze parameter schakelt u het digitale Chorus-effect in en uit. Als het aan is, wordt het - icoontje afgebeeld. Chorus maakt het bewerkte signaal warmer en voller door de indruk te wekken dat verschillende muzikanten dezelfde partij spelen. Met de volgende parameter kiest u het benodigde type. ChrType (Chorus-type) (Fabrieksinst.: CH3) Met deze parameter kunt u de sound van het Chorus-effect bepalen. We zouden kunnen proberen om de types te beschrijven, maar door ze 26 uit te proberen komt u er veel sneller achter hoe ze klinken. Flanger (FLN) en Feedback Chorus (FbC) zijn bv. interessant voor gitaarklanken. ok hier zijn er weer twee echo-effecten: Short Delay (SdY) en Short Delay met Feedback (SdF). Ze zijn echter heel wat korter dan hun collega s van het Reverb-blok. pmerking: Vergeet niet het Chorus-effect in te schakelen (zie hierboven). Anders hoort u namelijk geen verschil. Upper 1, Upper 2, Lower: volume & status (UIT, 0~127, Fabrieksinst.: 127 Upper 1/100 Upper 2/80 Lower) Met deze drie parameters kunt u het volume van de Upper 1-, Upper 2- en Lower-Part instellen. Indien nodig, kunt u UIT kiezen voor een Part die u tijdelijk niet wilt horen: druk TEMP [ ] en [+] dan tegelijkertijd in. De hier gekozen instellingen hebben geen hoorbaar effect, wanneer u met BALANS [ BEGELEID] het maximale volume voor de Arranger/Song-Parts gekozen hebt. Man Bas: status en volume (UIT, 0~127, Fabrieksinst.: 90) In de RGEL-mode kunt u met deze parameter het volume van de M.Bass-Part instellen. Zie echter ook blz. 27. Beg Drum, Beg Bas, Begeleid: volume & status (UIT, 0~127, Fabrieksinst.: 90) Ziehier de volumeparameters van bepaalde Arranger-Parts. Die kunt u echter enkel selecteren, wanneer het [ARRANGER]-icoontje wordt afgebeeld. De instelbare Parts komen overeen met de opties voor de STYLE MRPHING-functie (zie blz. 18). Indien nodig, kunt u ook UIT kiezen als u een bepaalde Part niet nodig hebt. De volumeïnstellingen hebben geen effect, wanneer u met BALANS [KEYBARD ] het maximale volume voor de Keyboard-Parts (Upper1, Upper2, Lower, M.Bass) ingesteld hebt. UP1 ktf, UP2 ktf, LWR ktf (octaveren) ( 1, 0, 1, Fabrieksinst.: 0) Met deze parameter kunt u de toonhoogte van de betreffende Part (Upper1, Upper2 of Lower) één octaaf verhogen of verminderen, wat bv. voor Techno-nummers handig kan zijn, waarvoor u een pianoklank in twee octaven nodig hebt. Dit effect bereikt u door twee gelijkaardige (of twee keer dezelfde) Tone(s) aan Upper1 en Upper2 toe te wijzen, de Layer-functie in te schakelen (zie blz. 20) en door voor UP2 ktf 1 (of 1 ) te kiezen. Arr Mem (Arranger Chord Memory) (AAN/UIT, Fabrieksinst.: AAN) De Arranger Chord Memory-functie onthoudt het laatste akkoord dat u speelt en gebruikt het zo lang tot u links een ander akkoord speelt. Als u Arr Mem uitschakelt, stoppen de melodische begeleidingspartijen (MBass, Begeleid) zodra u alle toetsen in de linker klavierhelft loslaat. p dat moment hoort u dus enkel nog de drumbegeleiding. Na inschakelen van de EM-15BNL wordt deze functie automatisch geactiveerd. Bas Inv ( ) (AAN/UIT) Met deze parameter bepaalt u hoe de Arranger de door u gespeelde akkoorden moet ontcijferen. Zolang het icoontje niet wordt afgebeeld, speelt de bas van de begeleiding de grondnoot van uw akkoorden. Als u dus een C-akkoord speelt, hoort u in de bas een C; speelt u een Am-akkoord (of drukt u op een A en de C rechts daarvan), dan speelt de bas een A enz. Met Bass Inversion kunt u zelf bepalen welke noot de bas speelt (namelijk de laagste noot van uw akkoorden). Schakel Bass Inversion dus in voor nummers waar de basnoten belangrijker zijn dan de akkoorden (bv. C C/B C/ Bb enz.). LWR Int (Lower Chord Intelligence) (AAN/UIT, Fabrieksinst.: UIT) Als u de RGEL-mode (zie blz. 13) inschakelt en hier AAN kiest, hoeft u voor majeurakkoorden maar één toets, voor mineurakkoorden maar twee toetsen enz. in te drukken.

LWR Mem (Lower Chord Memory) (AAN/UIT, Fabrieksinst.: UIT) De Lower Chord Memoryfunctie onthoudt de links op het klavier gespeelde noten (RGEL-mode) en hanteert ze zo lang tot u een ander akkoord speelt. Schakel deze functie in om te zorgen dat u elk Lower-akkoord maar even hoeft te spelen. ManBasSw (M. Bass-schakelaar) (AAN, UIT, Fabrieksinst.: UIT) In de RGEL-mode kunt u aan de links gespeelde akkoorden een automatische baspartij toevoegen (M.Bass). Welke noten de bas speelt, bepaalt u met uw akkoorden. Als de Bas Inversion-functie (zie blz. 26) uitgeschakeld is, speelt de bas telkens de grondtoon van de via de Lower- Part (links) ingevoerde akkoorden. Wordt het Bas Inversion-icoontje ( ) echter wel in het display afgebeeld, dan speelt de MBass-Part telkens de laagste noot van uw akkoorden (en dat is dan lang niet altijd de grondtoon). ArrSplit (Arranger Split) (48~84, Fabrieksinst.: 60) Met deze parameter kunt u het splitpunt voor de Arranger-mode instellen. Arranger Upper 1 (+ Upper 2) ArrSplit= 48 Arranger Upper 1 (+ Upper 2) ArrSplit= 84 Der hier gekozen waarde slaat op de laagste noot van de rechter klavierhelft (Upper 1/2). 60 heeft betrekking op de noot C4 (d.w.z. de witte toets onder de [INTR]- knop). LwrSplit (Lower Split) (48~84, Fabrieksinst.: 60) Met deze parameter kunt u het splitpunt van de RGEL-mode (zie blz. 13) instellen. ok deze waarde slaat op de laagste noot van de rechter helft (Upper1/2). Minus ne Met deze parameter kunt u de Part kiezen die wordt uitgeschakeld, wanneer u op de [MINUS NE]-knop (zie blz. 22) drukt. Deze functie is alleen beschikbaar voor de weergave van de interne song. ptie Betekenis MEL De melodie (Upper 1) Chr De akkoordbegeleiding (Lower) Drm De drums (M. Drums) pmerking: Achter de FabrInst-parameter vindt u de MIDIparameters. Die komen op blz. 30 en volgende aan bod. EM-15BNL FabrInst (fabrieksinstelling) Met deze parameter kunt u weer de vanaf de fabriek voorgeprogrammeerde functie-instellingen van de EM-15BNL oproepen. pmerking: FabrInst heeft geen invloed op de MIDI-parameters (zie blz. 30) van het functiemenu. Druk op TEMP [+] om bevestigend te antwoorden op de knipperende JA -vraag. Het display beeldt nu even de melding Klaar af en keert dan terug naar de FabrInstboodschap. Druk op [SNG], [STIJL], [KLANK] of [REGISTRATIE] om het Functiemenu weer te verlaten. pmerking: Vóór het laden van de fabrieksinstellingen beeldt het display geen Zeker? -vraag af die u de kans geeft om zich te bedenken. Druk dus enkel op TEMP [+] als u inderdaad voor alle betrokken parameters weer de fabrieksinstellingen wilt oproepen. 27

r EM-15BNL 15. Werken met de registraties (User Programs) De EM-15BNL is uitgerust met 8 User Programs waar u zo goed als alle instellingen (of registraties) op het frontpaneel en van het functiemenu (zie blz. 25) kunt opslaan. KLANK STIJL SNG FUNCTIE Bewaar? 3 pmerking: De MIDI-instellingen (zie blz. 30) worden niet opgeslagen, omdat de EM-15BNL dit automatisch doet. Instellingen opslaan als registratie Het verdient aanbeveling om uw instellingen zo vaak mogelijk op te slaan, zelfs al bent u nog niet helemaal klaar. Deze voorlopige versies laten namelijk toe om weer naar een vorig stadium terug te keren, als blijkt dat uw laatste instellingen niet het gewenste resultaat opleveren. (1) Houd de [REGISTRATIE/BEWAAR]-knop ingedrukt. Het display beeldt nu de vraag Bewaar? af. (2) Houd [REGISTRATIE/BEWAAR] nog steeds ingedrukt, terwijl u op een cijferknop drukt. Het gekozen geheugennummer verschijnt nu in het USER PRGRAM-veld ( 3 in het voorbeeld hierboven). Bovendien verschijnt de melding Klaar om duidelijk te maken dat de instellingen opgeslagen zijn. (3) Laat de [REGISTRATIE/BEWAAR]-knop weer los. pmerkingen i.v.m. de registraties User Program-mode verlaten Druk op de [REGISTRATIE]-knop om de User Programmode weer te verlaten. Het User Program-veld in het display wordt weer gewist en bevat geen informatie meer. Mode-keuze De keuze van de mode (Arranger, blz. 11; rgel, blz. 13; Man Drums, blz. 14, Piano, blz. 13) wordt samen met de overige parameters opgeslagen. Daar zou u handig gebruik van kunnen maken om bv. tussen de Arranger- (eigenlijk nummer) en de RGEL-mode (geïmproviseerde inleiding of ad lib-slot zonder Arranger-begeleiding) heen en weer te schakelen en ook meteen de juiste Tones hiervoor te kiezen. Betekenis van de streepjes onder het geheugennummer Af en toe ontwaart u waarschijnlijk vier streepjes onder het registratienummer: Die betekenen dat de laatst gekozen registratie nog steeds geselecteerd is, maar dat de huidige instellingen niet meer overeenkomen met de opgeslagen versie. Misschien hebt u namelijk het Reverb- of Chorus-effect uitgeschakeld, de balans veranderd enz. Als u deze nieuwe instellingen beter vindt, mag u niet vergeten ze in hetzelfde (of een ander) geheugen op te slaan voordat u de EM-15BNL uitschakelt of een andere registratie kiest. Anders verliest u die wijzigingen namelijk. 3 28

Registratie kiezen Hoewel het hierboven gekozen geheugen meteen wordt geselecteerd, wilt u natuurlijk ook de andere registraties kunnen oproepen. Ziehier wat u daarvoor moet doen: (1) Druk even op [REGISTRATIE/BEWAAR]. Houd deze knop vooral niet ingedrukt, omdat u anders de Bewaarfunctie activeert. 3 Het User Program-veld beeldt nu het nummer van het laatst geselecteerde geheugen af, of 1 als u, na inschakelen van de EM-15BNL, nog geen registratie hebt gekozen. Veel belangrijker zijn hier echter de strepen onder het geheugennummer. Deze moeten u erop wijzen dat de EM-15BNL nog steeds uw handmatig doorgevoerde instellingen hanteert (dus de instellingen vóór het activeren van de keuzefunctie). Het geheugennummer betekent hier dus enkel dit is het laatste geheugen dat u gekozen hebt. De bijbehorende instellingen worden echter nog niet gebruikt. Als u deze functie helemaal niet wilde kiezen, moet u nog een keer op [REGISTRATIE/BEWAAR] drukken om naar de manuele instellingen terug te keren zonder er ook maar iets aan te veranderen. Dit is met name belangrijk, als u eigenlijk van plan was uw instellingen op te slaan, maar te lang (c.q. niet lang genoeg op de juiste) knop hebt gedrukt. m een registratie echt te laden (2) Druk op een cijferknop. De instellingen van het betreffende registratiegeheugen worden nu geladen. pmerking: Zodra u ook maar één instelling van deze registratie verandert (frontpaneel of functiemenu), worden weer de vier streepjes afgebeeld. (3) Druk nog een keer op [REGISTRATIE/BEWAAR] om de User Program-mode weer te verlaten. EM-15BNL 29

r EM-15BNL 16. MIDI-functies MIDI is de afkorting voor Musical Instrument Digital Interface. Dit begrip verwijst naar een hele reeks functies, maar het belangrijkste zijn waarschijnlijk de aansluitingen op muziekinstrumenten en andere apparaten via dewelke er instructies i.v.m. het muziekmaken kunnen worden verzonden. Telkens als u op het klavier van de EM-15BNL speelt of de Arranger start, zendt de EM-15BNL MIDIdata naar zijn MIDI UT-connector. Als u die connector aansluit op de MIDI IN-poort van een ander instrument, speelt dat instrument dezelfde noten als de Parts van de EM-15BNL, kiest het de gevraagde klanken enz. MIDI is een universele standaard, wat betekent dat u ook MIDI-data naar instrumenten van andere merken kunt zenden of van daar kunt ontvangen. Bovendien kan de EM-15BNL via deze aansluitingen op uw computer of een sequencer worden aangesloten. Sluit de EM-15BNL zoals hieronder getoond aan. De EM-15BNL ontvangt data EM-15BNL Extern MIDI-instrument/computer (*) (*) Een rechtstreekse verbinding met uw computer is mogelijk via een optionele MIDI/Joystick-kabel. De EM-15BNL zendt data Kanalen MIDI-data kunnen op 16 kanalen tegelijk worden verzonden of ontvangen, zodat u tot 16 instrumenten tegelijk kunt aansturen. Vandaag de dag zijn de meeste instrumenten net zoals uw EM-15BNL multitimbraal, en dat betekent dat ze verschillende partijen met verschillende klanken kunnen weergeven. pmerking: Alle Parts van de EM-15BNL ontvangen MIDIcommando s. Als de MIDI-communicatie dus niet lijkt te werken, controleert u het best of de MIDI UT-connector van het externe instrument op de MIDI IN-poort van de EM-15BNL is aangesloten. Upper 1 4 A. Drums 10 Upper 2 6 A. Bass 2 Lower 11 Accomp. 1 1 M. Bass 12 Accomp. 2 3 M. Drums 16 Accomp. 3 5 Accomp. 4 7 Accomp. 5 8 Accomp. 6 9 NTA 1 14 De zend- en ontvangstkanalen van de EM-15BNL-Parts komen overeen met een systeem dat Roland al heel lang hanteert. Meer bepaald gaat het om de toewijzingen die u ook op de E-, G- en RA-serie van Roland aantreft. Deze instellingen kunt u niet veranderen. Zorg er dus voor dat het externe instrument op de juiste MIDI-kanalen zendt. Zie ook de tabel. MIDI-functieparameters Zie Parameters editen (basiswerkwijze) (blz. 25) voor de werkwijze i.v.m. het instellen van de functieparameters. (De MIDI-parameters maken namelijk eveneens deel uit van de functieparameters.) MIDI TxRx (MIDI-overdracht en ontvangst) Met deze parameter kunt u bepalen welke Parts van de EM-15BNL MIDI-commando s mogen zenden en ontvangen. ptie Betekenis ALL Alle Parts. KBD Enkel de Keyboard-Parts (de eerste kolom in de tabel links). STL Enkel de Arranger-Parts (A.Drums~Accomp 6). FF Geen enkele Part van de EM-15BNL mag MIDI-commando s zenden of ontvangen. 30

NTA Rx14 (Note-to-Arranger ontvangst aan/uit) (AAN/UIT) NTA is de afkorting voor Note-to-Arranger. Dit zijn de noten die u in de linker klavierhelft speelt om de Arranger van akkoordinformatie te voorzien. Deze noten kunnen ook via MIDI worden ontvangen. Als u wilt dat de Arranger ze gebruikt, moet u ze verzenden op MIDI-kanaal 14 en hier AAN kiezen. De NTA-noten kunnen enkel worden ontvangen (ze worden niet verzonden). De noten, die u op het klavier van de EM-15BNL speelt, worden namelijk naar de Arranger gezonden, die ze op zijn beurt doorgeeft aan de Arranger-Parts om te zorgen dat deze laatste in de juiste toonaard spelen. Aangezien alle Music Style-noten via MIDI worden verzonden, bestaat er geen enkele behoefte om ook de NTA-noten nog eens via MIDI te verzenden. Style PC (Style Select TxRx-kanaal) (1~16, UIT, Fabrieksinst.: 10) Zoals de naam al zegt, gaat het hier om het MIDI-kanaal dat voor het verzenden en ontvangen van programmakeuze-commando s bedoeld is waarmee u via MIDI Styles op de EM-15BNL kunt kiezen. Sync Rx (MIDI-synchronisatie) Met deze parameter kunt u bepalen of en hoe de EM-15BNL met een extern MIDI-instrument (als Slave) moet worden gesynchroniseerd. Synchronisatie is een geleerd woord voor het feit dat één instrument (of functie) samen met een ander instrument start en stopt en bovendien hetzelfde tempo (BPM) hanteert. nthoud wel dat de synchronisatie enkel werkt wanneer u de MIDI UT-connector van het externe instrument aansluit op de MIDI IN-connector van de EM-15BNL. (U kunt ook in tegenovergestelde richting werken, maar zie dan de handleiding van het externe apparaat.) Uit Deze instelling betekent dat de EM-15BNL niet met andere MIDI-apparaten wordt gesynchroniseerd. U kunt hem dus niet via MIDI starten of stoppen. Aan Hier worden de Arranger-weergave en Song-opname/ weergave enkel gesynchroniseerd, wanneer de EM-15BNL een MIDI Start-commando en MIDI Clockboodschappen ontvangt. Als enkel het MIDI Start-commando binnenkomt, wacht de EM-15BNL even om te kijken of er ook MIDI Clock-commando s volgen. Is dat het geval, dan synchroniseert hij zijn tempo daarmee. Volgen er geen MIDI Clock-commando s, dan hanteert de EM-15BNL gewoon het intern ingestelde tempo. In beide gevallen kunt u de weergave of opname echter met een MIDI Stop-commando stoppen. Clock Tx Met deze optie kunt u kiezen of de Arranger en de Recorder al (Aan) dan niet (Uit) MIDI Clock-commando s moeten zenden wanneer u ze start. Deze commando s zijn noodzakelijk voor het synchroniseren van externe MIDIinstrumenten/sequencers (Fabrieksinst.: n). StartStp (Start/Stop/Continue) (AAN/UIT, Fabrieksinst.: n) Met deze optie kunt u bepalen of de Arranger en de Recorder Start/Stop/Continuecommando s zenden wanneer u start of stopt. Kies UIT als u de klankbron van een MIDI-orgel wilt aansturen zonder diens begeleidingsfunctie te starten wanneer u op de EM-15BNL de Arranger of de Song gebruikt. Song Pos P (Song Position Pointer) (AAN/UIT, Fabrieksinst.: n) De Recorder van de EM-15BNL zendt ook Song Position Pointer-boodschappen die aangeven waar de weergave zich op dat moment bevindt. Kies UIT als u die data niet nodig hebt. EM-15BNL Local (AAN/UIT, Fabrieksinst.: n) Met de Local-parameter kunt u de verbinding tussen het klavier/de Recorder van de EM-15BNL verbreken of net weer tot stand brengen. Klankbron Klankbron MIDI UT MIDI UT LCAL N LCAL FF Als u AAN kiest (fabrieksinstelling), hoort u de noten, die u op het klavier speelt of die de Recorder weergeeft. Kiest u daarentegen UIT, dan worden de betreffende MIDIcommando s niet meer naar de interne klankbron van de EM-15BNL gezonden. Dat betekent echter niet dat er geen MIDI-commando s meer naar de MIDI UT-connector worden gezonden. pmerking: Deze instelling wordt niet opgeslagen wanneer u de EM-15BNL uitschakelt. pmerking: Deze parameter kunt u ook selecteren door de [SNG]-knop ingedrukt te houden. 31

r EM-15BNL 17. Uitgangen en optionele voetschakelaar DP-2, DP-6 of BSS FS-5U voetschakelaar Gebruik van een externe versterker Als u wilt, kunt u uw spel (of de Recorder-Song) ook op cassette, MD enz. opnemen. Verbind de HFDTELEFN 1/UTPUT-aansluiting dan met de REC IN-connectors van het externe apparaat. Voor deze verbinding hebt u een Y -kabel nodig (verkrijgbaar bij uw Roland-dealer). U kunt deze connector echter ook met de eindtrap van uw HiFi-keten of een keyboard-versterker (bv. een KC-500/300/100 van Roland) verbinden als de versterking van de EM-15BNL voor een bepaalde toepassing te zwak blijkt. pmerking: Door een Y -kabel (of hoofdtelefoon) op de HFDTELEFN 1/UTPUT-connector aan te sluiten schakelt u de luidsprekers van de EM-15BNL niet uit. Sustain-pedaal (voetschakelaar) Indien nodig, kunt u een DP-2, DP-6 of BSS FS-5U voetschakelaar op de SUSTAIN PEDAAL-connector aansluiten om de noten van de Upper-Parts ook na het loslaten van de ingedrukte toetsen te kunnen aanhouden. Dit werkt als volgt: (1) Verbind een optionele DP-2, DP-6 of BSS FS-5U voetschakelaar met de SUSTAIN PEDAAL-connector. (2) Speel met de rechter hand een noot. (3) Trap de voetschakelaar in. (4) Laat de toets weer los. De gespeelde noot/noten blijven gewoon doorklinken. (5) m die noten weer uit te schakelen, hoeft u de voetschakelaar maar los te laten. pmerking: Deze functie is ook in de RGEL-mode (zie blz. 13) beschikbaar, maar geldt ook daar enkel voor de Upper-Parts. 32 Cassettespeler, eindtrap, HiFi-versterker, actieve luidsprekers van de MA-serie enz.

18. Varia Functies voor het gebruik in lesverband De EM-15BNL biedt twee functies die vooral door muziekleraren en personen, die de EM-15BNL in de klas willen gebruiken, zal worden gewaardeerd. Uitschakelen van de Demo-functie U kunt de Demo-functie uitschakelen om te zorgen dat er helemaal niets gebeurt wanneer je op de [DEM]-knop drukt. Dat is handig voor het gebruik van de EM-15BNL in de klas. (1) Schakel de EM-15BNL uit. (2) Houd de [DEM]-knop ingedrukt terwijl u de EM-15BNL weer inschakelt. Deze instelling wordt onthouden. Als u dus op een later tijdstip weer naar de demosongs wilt luisteren, moet u deze functie weer inschakelen. Blokkeren van de Arranger Ziehier wat u moet doen om te voorkomen dat de Arranger kan worden gestart: (1) Schakel de EM-15BNL uit. (2) Houd de [STIJL]-knop ingedrukt, terwijl u de EM-15BNL weer inschakelt. U kunt de [START/STP]-knop nu niet meer gebruiken om de Arranger te starten. ok de Sync Start-functie werkt niet meer. Herhaal de bovenstaande procedure als u de Arranger weer wilt gebruiken. Blokkeren van de Arranger en de Demo-functie Een derde educatieve functie van de EM-15BNL is het blokkeren van de Demo- en de Arranger-functie. (1) Schakel de EM-15BNL uit. (2) Houd de [START/STP]-knop ingedrukt terwijl u de EM-15BNL weer inschakelt. Nu kunt u noch de Arranger-, noch de demosong-weergave starten. Herhaal deze procedure als u de Arrangeren Demo-functie weer wilt gebruiken. EM-15BNL initialiseren (FabrInst) Na een tijdje met de EM-15BNL gewerkt te hebben wilt u misschien weer de fabrieksinstellingen laden. Tijdens het initialiseren worden de Recorder-song en registraties weer volgens de fabriekswaarden ingesteld, wat dus betekent dat uw eigen instellingen worden overschreven. Ziehier wat u moet doen om de EM-15BNL te initialiseren: (1) Schakel de EM-15BNL uit. (2) Houd de [REGISTRATIE/BEWAAR]-knop ingedrukt, terwijl u uw Creative Keyboard weer inschakelt. In het display verschijnt nu de melding FabrInst! om u erop te wijzen dat de fabrieksinstellingen geladen zijn. EM-15BNL Specificaties EM-15BNL Creative Keyboard ALGEMEEN Klavier: 61 toetsen, aanslaggevoelig Display: grafisch Custom-display (verlicht) Uitgangsvermogen: 2x 5W Geheugens: 8 registraties (User Programs) Modes: Arranger, Piano, rgel, Man Drum KLANKBRN Toongenerator: GM/GS-compatibel, 226 Tones, 9 Drum Sets, 16-Parts multitimbraal MUSIC STYLES RM: 64 Music Styles met Style Morphing (6 versies per Style) en rchestrator (3 niveaus per Style) ne Touch: 4 ne Touch-geheugens (automatische registraties) per Style AANSLUITINGEN HFDTELEFN 1/UTPUT (hoofdtelefoon of audio) HFDTELEFN 2 (hoofdtelefoon), MIDI IN, UT SUSTAIN PEDAAL ANDERE Afmetingen (B x D x H): 956 x 346 x 128 mm Voeding (bijgeleverd): ACN adapter Gewicht: 6,5kg Accessoires: Handleiding, adapter pties: Hoofdtelefoon van de RH-serie, voetschakelaar DP-2, DP-6 of BSS FS-5U, KS-12 keyboard-stand pmerking: Wijzigingen van de specificaties zonder voorafgaande kennisgeving voorbehouden. 33

r EM-15BNL verzicht van de klanken PIAN RGEL GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen A11 01 00 0 Piano 1 1 A111 08 0 Piano1w 2 A112 16 0 Piano1d 1 A12 02 00 0 Piano 2 1 A121 08 0 Piano2w 2 A13 03 00 0 Piano 3 1 A131 08 0 Piano 3w 2 A14 04 00 0 HonkTonk 2 A141 08 0 HonkTnkw 1 A15 05 00 0 E.Piano1 1 A151 08 0 DetunEP1 2 A152 16 0 EPiano1v 2 A153 24 0 60 Piano 2 A16 06 00 0 E.Piano2 1 A161 08 0 DetunEP2 2 A162 16 0 EPiano2v 2 A17 07 00 0 Harpsi 1 A171 08 0 CouplHps 2 A172 16 0 Harpsi.w 2 A173 24 0 Harpsi.o 2 A18 08 00 0 Clav. 1 CHRMATISCHE PERCUSSIE GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen A21 09 00 0 Celesta 1 A22 10 00 0 Klokkensp 1 A23 11 00 0 MusicBox 1 A24 12 00 0 Vibrafoon 1 A241 08 0 Vib.w 2 A25 13 00 0 Marimba 1 A251 08 0 MarimbaW 2 A26 14 00 0 ylofoon 1 A27 15 00 0 Buisklok 1 A271 08 0 Kerkklok 1 A272 09 0 Carillon 1 A28 16 00 0 Santur 1 A31 17 00 0 rgel 1 1 A311 08 0 Detunr1 2 A312 16 0 60 srg1 1 A313 32 0 rgel 4 1 A32 18 00 0 rgel 2 1 A321 08 0 Detunr2 2 A322 32 0 rgel 5 1 A33 19 00 0 rgel 3 2 A34 20 00 0 Kerkrg1 1 A341 08 0 Kerkrg2 2 A342 16 0 Kerkrg3 2 A35 21 00 0 Hrmonium 1 A36 22 00 0 AkkordFr 2 A361 08 0 AkkordIt 2 A37 23 00 0 Harmonic 1 A38 24 00 0 MondHarm 2 Klanknaam Stemmen GITAAR RKEST GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen A41 25 00 0 NylonGtr 1 A61 41 00 0 Viool 1 A411 08 0 Ukulele 1 A611 08 0 SlViolin 1 A412 16 0 NylonGt1 2 A62 42 00 0 Altviool 1 A413 32 0 NylonGt2 1 A63 43 00 0 Cello 1 A42 26 00 0 StStrGt 1 A64 44 00 0 Contrabs 1 A421 08 0 12-strGt 2 A65 45 00 0 TremoStr 1 A422 16 0 Mandolin 1 A66 46 00 0 Pizzicat 1 A43 27 00 0 Jazz Gtr 1 A67 47 00 0 Harp 1 A431 08 0 HawaiGt 1 A68 48 00 0 Pauken 1 A44 28 00 0 CleanGtr 1 A441 08 0 ChorusGt 2 A45 29 00 0 MutedGtr 1 A451 08 0 FunkGtr 1 A452 16 0 FunkGtr2 1 A46 30 00 0 vdrvgt1 1 A47 31 00 0 DstortG1 1 A471 08 0 FeedbGtr 2 BAS ENSEMBLE GBN PC CC00 CC32 A48 32 00 0 GtrHarmo 1 A481 08 0 GtrFeedb 1 GBN PC CC00 CC32 Sound Name Voices A51 33 00 0 AcouBass 1 A52 34 00 0 FingBass 1 A53 35 00 0 PickBass 1 A54 36 00 0 Fretless 1 A55 37 00 0 Slap Bs1 1 A56 38 00 0 Slap Bs2 1 A57 39 00 0 SynthBs1 1 A571 01 0 SyBas101 1 A572 08 0 SyBass 3 1 A58 40 00 0 SynthBs2 2 A581 08 0 SyBass 4 2 A582 16 0 RubrBass 2 GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen A71 49 00 0 Strijkers 1 A711 08 0 rkest 2 A72 50 00 0 Langz Str 1 A73 51 00 0 Syn Str1 1 A731 08 0 SyStrng3 2 34

GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen A74 52 00 0 Syn.Str2 2 A75 53 00 0 Koor Aah 1 A751 32 0 Koor Ah2 1 A76 54 00 0 Stem oh 1 A77 55 00 0 SynVox 1 A78 56 00 0 rch Hit 2 KPERBLAZERS GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen A81 57 00 0 Trompet 1 A82 58 00 0 Trombone 1 A821 01 0 Trombne2 2 A83 59 00 0 Tuba 1 A84 60 00 0 MutedTp 1 A85 61 00 0 Fr Hoorn 2 A851 01 0 FrHoorn2 2 A86 62 00 0 Blazers1 1 A861 08 0 Blazers2 2 A87 63 00 0 SyBrass1 2 A871 08 0 SyBrass3 2 A872 16 0 AnBrass1 2 A88 64 00 0 SyBrass2 2 A881 08 0 SyBrass4 1 A882 16 0 AnBrass2 2 HUTBLAZERS GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen B11 65 00 0 SoprSax 1 B12 66 00 0 Alt Sax 1 B13 67 00 0 TenorSax 1 B14 68 00 0 BaritSax 1 B15 69 00 0 Hobo 1 B16 70 00 0 EnglHorn 1 B17 71 00 0 Fagot 1 B18 72 00 0 Klarinet 1 EM-15BNL FLUITEN SYN SL GBN PC CC00 CC32 B21 73 00 0 Piccolo 1 B22 74 00 0 Fluit 1 B23 75 00 0 Blokfluit 1 B24 76 00 0 Panfluit 1 B25 77 00 0 BotBlow 2 B26 78 00 0 Shakuhac 2 B27 79 00 0 Whistle 1 B28 80 00 0 carina 1 GBN PC CC00 CC32 B31 81 00 0 Square W 2 B311 01 0 Square 1 B312 08 0 SineWave 1 B32 82 0 0 Saw Wave 2 B321 01 0 Saw 1 B322 08 0 DoctSolo 2 B33 83 00 0 SynCall 2 B34 84 00 0 ChifferL 2 B35 85 00 0 Charang 2 B36 86 00 0 Solo Vox 2 B37 87 00 0 5th SawW 2 B38 88 00 0 Bas&Lead 2 SYNTH EFFECT Klanknaam Stemmen GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen Klanknaam Stemmen ETHNISCH B51 97 00 0 Ice Rain 2 B52 98 00 0 Soundtrk 2 B53 99 00 0 Crystal 2 B531 01 0 SyMallet 1 B54 100 00 0 Atmosph 2 B55 101 00 0 Brightns 2 B56 102 00 0 Goblin 2 B57 103 00 0 EchoDrop 1 B571 01 0 EchoBell 2 B572 02 0 Echo Pan 2 B58 104 00 0 StarThem 2 GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen B61 105 00 0 Sitar 1 B611 01 0 Sitar 2 2 B62 106 00 0 Banjo 1 B63 107 00 0 Shamisen 1 B64 108 00 0 Koto 1 B641 08 0 TKoto 2 B65 109 00 0 Kalimba 1 B66 110 00 0 Doedelzak 1 B67 111 00 0 Vedel 1 B68 112 00 0 Shanai 1 SYNTH PAD GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen B41 89 00 0 Fantasia 2 B42 90 00 0 Warm Pad 1 B43 91 00 0 Polysynt 2 B44 92 00 0 SpVoice 1 B45 93 00 0 BowGlass 2 B46 94 00 0 MetalPad 2 B47 95 00 0 Halo Pad 2 B48 96 00 0 SweepPad 1 PERCUSSIE GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen B71 113 00 0 TinkBell 1 B72 114 00 0 Agogo 1 B73 115 00 0 SteelDrm 1 B74 116 00 0 Woodblck 1 B741 08 0 Castanet 1 B75 117 00 0 Taiko 1 B751 08 0 ConcrtBD 1 B76 118 00 0 MeloTom1 1 B761 08 0 MeloTom2 1 B77 119 00 0 SynthDrm 1 B771 08 0 808 Tom 1 B772 09 0 ElecPerc 1 35

r EM-15BNL GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen B78 120 00 0 RevrsCym 1 EFFECTEN GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen B81 121 00 0 GFrtNois 1 B811 01 0 GtCNoise 1 B812 02 0 StrSlap 1 B82 122 00 0 BrtNoise 1 B821 01 0 FlKClick 1 B83 123 00 0 Branding 1 B831 01 0 Regen 1 B832 02 0 Donder 1 B833 03 0 Wind 1 B834 04 0 Stroom 2 B835 05 0 Bubbels 2 B84 124 00 0 Vogel 2 B841 01 0 Hond 1 B842 02 0 PaardGlp 1 B843 03 0 Vogel 2 1 B85 125 00 0 Telefoon 1 B851 01 0 Telefn 2 1 B852 02 0 DeurPiep 1 B853 03 0 Deur 1 B854 04 0 Scratch 1 B855 05 0 Windchim 2 B86 126 00 0 Helicptr 1 B861 01 0 Motor 1 B862 02 0 AutoStop 1 B863 03 0 AutoPass 1 B864 04 0 AutChrash 2 B865 05 0 Sirene 1 B866 06 0 Trein 1 B867 07 0 Jet 2 B868 08 0 Starship 2 B869 09 0 BrstNois 2 36 GBN PC CC00 CC32 Klanknaam Stemmen B87 127 00 0 Applause 2 B871 01 0 Laughing 1 B872 02 0 Screamin 1 B873 03 0 Punch 1 B874 04 0 Heart 1 B875 05 0 Footstep 1 B88 128 00 0 Gun Shot 1 B881 01 0 MachGun 1 B882 02 0 Lasergun 1 B883 03 0 Explsion 2 Namen in het vetjes slaan op de automatische best of - selectie bij het kiezen van klanken via de cijferknoppen. In de regel gaat het dan om variaties i.p.v. de hoofdklanken.

Music Style-overzicht Nr. Naam PP 11 8Beat 1 12 8Beat 2 13 16Beat 1 14 16Beat 2 15 Bene R&B 16 BoyGroep 17 P Ballad 18 Ballad HITS 21 BenePop 22 PopDance 23 Vlnderen 24 80s Disco 25 TearsPop 26 LadyBeat 27 4/4Hymne 28 3/4Hymne RCK & DANCE 31 Rock 32 80ShRock 33 Blues 34 BeneRap 35 Hip Hop 36 Techno 37 House 38 Dance Nr. Naam 50 s & 60 s 41 60SlRock 42 SlowRock 43 Rock n 1 44 Rock n 2 45 60s Pop 46 Boogie 47 Twist 48 P Shuffl JAZZ & SWING 51 SwingBld 52 Swing 53 SwingFox 54 Foxtrot 55 Big Band 56 JazzWals 57 P Jazz 58 Charlest PARTY 61 PrtyBeat 62 PtyPolka 63 PrtyMars 64 DiscoFox 65 DscSamba 66 Schlager 67 J.Bells 68 Sleigh Nr. Naam LATIN 71 Bossa 1 72 Bossa 2 73 RioSamba 74 Samba 75 Rhumba 76 P Doble 77 Cha Cha 78 Beguine INTERNAT. 81 Musette 82 Tango 83 Gospel 84 Reggae 85 Gypsy 86 Sl Wals 87 Country 88 CntryFox EM-15BNL 37

38 Drum Sets PC 1 PC 9 PC 17 PC 25 PC 26 PC 33 PC 41 STANDARD RM PWER ELECTRN TR-808 JAZZ BRUSH PC 49 PC 57 RCHSTRA SF 28 29 31 33 35 C2 36 38 40 41 43 45 47 C3 48 50 52 53 55 57 59 C4 60 62 64 65 67 69 71 C5 72 74 76 77 79 81 83 C6 84 86 88 27 30 32 34 37 39 42 44 46 49 51 54 56 58 61 63 66 68 70 73 75 78 80 82 85 87 High Q <-- <-- <-- <-- <-- <-- Slap <-- <-- <-- <-- <-- <-- Scratch Push <-- <-- <-- <-- <-- <-- Scratch Pull <-- <-- <-- <-- <-- <-- Sticks <-- <-- <-- <-- <-- <-- Square Click <-- <-- <-- <-- <-- <-- Metronome Click <-- <-- <-- <-- <-- <-- Metronome Bell <-- <-- <-- <-- <-- <-- Kick Drum 2 <-- <-- <-- <-- <-- <-- Kick Drum 1 <-- MND Kick Elec BD 808 Bass Drum <-- <-- Side Stick <-- <-- <-- 808 Rim Shot <-- <-- Snare Drum 1 <-- Gated SD 1 Elec SD 808 Snare Drum <-- Brush Tap Hand Clap <-- <-- <-- <-- <-- Brush Slap Snare Drum 2 <-- <-- Gated SD <-- <-- Brush Swirl Low Tom 2* Room Low Tom 2 Room Low Tom 2 Elec Low Tom 2 808 Low Tom 2 <-- <-- Closed Hi-Hat [EC1] <-- <-- <-- 808 Closed Hi-Hat [EC1] <-- <-- Low Tom1 Room Low Tom 1 Room Low Tom 1 Elec Low Tom 1 808 Low Tom 1 <-- <-- Pedal Hi-Hat [EC1] <-- <-- <-- 808 Closed Hi-Hat2 [EC1] <-- <-- Mid Tom2 Room Mid Tom 2 Room Mid Tom 2 Elec Mid Tom 2 808 Mid Tom 2 <-- <-- pen Hi-Hat [EC1] <-- <-- <-- 808 pen Hi-Hat [EC1] <-- <-- Mid Tom 1 Room Mid Tom 1 Room Mid Tom 1 Elec Mid Tom 1 808 Mid Tom 1 <-- <-- High Tom 2 Room High Tom 2 Room High Tom 2 Elec High Tom 2 808 High Tom 2 <-- <-- Crash Cymbal 1 <-- <-- <-- 808 Cymbal <-- <-- High Tom 1 Room High Tom 1 Room High Tom 1 Elec High Tom 1 808 High Tom 1 <-- <-- Ride Cymbal 1 <-- <-- <-- <-- <-- <-- Chinese Cymbal <-- <-- Reverse Cymbal <-- <-- <-- Ride Bell <-- <-- <-- <-- <-- <-- Tambourine <-- <-- <-- <-- <-- <-- Splash Cymbal <-- <-- <-- <-- <-- <-- Cowbell <-- <-- <-- 808 Cowbell <-- <-- Crash Cymbal 2 <-- <-- <-- <-- <-- <-- Vibra-slap <-- <-- <-- <-- <-- <-- Ride Cymbal 2 <-- <-- <-- <-- <-- <-- High Bongo <-- <-- <-- <-- <-- <-- Low Bongo <-- <-- <-- <-- <-- <-- Mute High Conga <-- <-- <-- 808 High Conga <-- <-- pen High Conga <-- <-- <-- 808 Mid Conga <-- <-- Low Conga <-- <-- <-- 808 Low Conga <-- <-- High Timbale <-- <-- <-- <-- <-- <-- Low Timbale <-- <-- <-- <-- <-- <-- High Agogo <-- <-- <-- <-- <-- <-- Low Agogo <-- <-- <-- <-- <-- <-- Cabasa <-- <-- <-- <-- <-- <-- Maracas <-- <-- <-- 808 Maracas <-- <-- Short High Whistle [EC2] <-- <-- <-- <-- <-- <-- Long Low Whistle [EC2] <-- <-- <-- <-- <-- <-- Short Guiro [EC3] <-- <-- <-- <-- <-- <-- Long Guiro [EC3] <-- <-- <-- <-- <-- <-- Claves <-- <-- <-- 808 Claves <-- <-- High Wood Block <-- <-- <-- <-- <-- <-- Low Wood Block <-- <-- <-- <-- <-- <-- Mute Cuica [EC4] <-- <-- <-- <-- <-- <-- pen Cuica [EC4] <-- <-- <-- <-- <-- <-- Mute Triangle [EC5] <-- <-- <-- <-- <-- <-- pen Triangle [EC5] <-- <-- <-- <-- <-- <-- Shaker <-- <-- <-- <-- <-- <-- Jingle Bell <-- <-- <-- <-- <-- <-- Bell Tree <-- <-- <-- <-- <-- <-- Castanets <-- <-- <-- <-- <-- <-- Mute Surdo [EC6] <-- <-- <-- <-- <-- <-- pen Surdo [EC6] <-- <-- <-- <-- <-- <-- --- --- --- --- --- --- --- Closed Hi-Hat [EC1] --- Pedal Hi-Hat [EC1] --- pen Hi-Hat [EC1] --- Ride Cymbal --- <-- --- <-- --- <-- --- <-- --- Concert BD 2 --- Concert BD 1 --- <-- --- Concert SD --- Castanets High Q Concert SD Slap Timpani F Scratch Push Timpani F# Scratch Pull Timpani G Sticks Timpani G# Square Click Timpani A Metronome Click Timpani A# Metronome Bell Timpani B Guitar Sliding Finger Timpani c Guitar cutting noise (down) Timpani c# Guitar cutting noise (up) Timpani d String Slap of double bass Timpani d# Key Click Timpani e Laughing Timpani f Screaming <-- Punch <-- Heart Beat <-- Footsteps 1 Concert Cymbal 2 Footsteps 2 <-- Applause Concert Cymbal 1 Door Creaking <-- Door <-- Scratch <-- Wind Chimes <-- Car Engine <-- Car Stop <-- Car Passing <-- Car Crash <-- Siren <-- Train <-- Jetplane <-- Helicopter <-- Starship <-- Gun Shot <-- Machine Gun <-- Laser Gun <-- Explosion <-- Dog <-- Horse-Gallop <-- Birds <-- Rain <-- Thunder <-- Wind <-- Seashore <-- Stream <-- Bubble <-- --- <-- --- <-- --- Applause --- PC: Program change number (Drum Set Number) <--: Same as the percussion sound of STANDARD (PC1) ---: No sound [EC]: Percussion sounds of the same EC number cannot be played simultaneously.

MIDI Implementation Chart [Creative Keyboard] Style mode Date:July 2002 Model: EM-15BNL Version: 1.00 Function... Transmitted Recognized Remarks Basic Channel Default Changed 1~12, 16 1~16 1= ACC1, 2= A.BASS, 3= ACC2, 4= Upper, 5= ACC3, 6= Layer 7= ACC4, 8= ACC5, 9= ACC6 10= A.Drums/Stl PC, 11= Lower, 14= NTA, 16= M.Drums Mode Default Message Altered Mode 3 Mode 3, 4 (M=1) ***** Mode 3 Mode 3, 4 (M=1) *2 Note Number True Voice 0~127 ***** 0~127 0~127 Velocity Note N Note FF After Touch Key s Ch s Pitch Bend *3 Control Change 0,32 1 5 6, 38 7 10 11 64 65 66 67 84 91 93 98, 99 100, 101 *3 *3 *3 *3 *3 *3 (Reverb) (Chorus) Bank Select Modulation Portamento Time Data Entry Volume Panpot Expression Hold 1 Portamento Sostenuto Soft Portamento Control Effect 1 Depth Effect 3 Depth NRPN LSB, MSB RPN LSB, MSB Program Change True # ***** 0~127 Program Number 1~128 System Exclusive System Common Song Position Pointer Song Sel Tune System Real Time Clock Commands *1 *1 Aux Messages All Sounds ff Reset All Controllers Local AAN/ff All Notes ff Active Sense Reset (120, 126, 127) (121) (123-125) Notes Mode 1: MNI N, PLY Mode 3: MNI UIT, PLY *1 is selectable *2 Recognized as M=1 even if M 1 *3 nly for Style parts Mode 2: MNI N, MN Mode 4: MNI UIT, MN : Yes : No 39

40 [Creative Keyboard] Song mode Date: July 2002 Model: EM-15BNL Version: 1.00 Function... Transmitted Recognized Remarks Basic Channel Default Changed 1~16 1~16 3=Lower, 4=Upper, 6=Layer 10=M.Drums Mode Default Message Altered Mode 3 Mode 3, 4 (M=1) ***** Mode 3 Mode 3, 4 (M=1) *2 Note Number True Voice 0~127 ***** 0~127 0~127 Velocity Note N Note FF After Touch Key s Ch s *3 *3 Pitch Bend *3 Control Change 0,32 1 5 6, 38 7 10 11 64 65 66 67 84 91 93 98, 99 100, 101 *3 *3 *3 *3 *3 (Reverb) (Chorus) Bank Select Modulation Portamento Time Data Entry Volume Panpot Expression Hold 1 Portamento Sostenuto Soft Portamento Control Effect 1 Depth Effect 3 Depth NRPN LSB, MSB RPN LSB, MSB Program Change True # ***** 0~127 Program Number 1~128 System Exclusive System Common Song Position Pointer Song Sel Tune *1 *1 System Real Time Clock Commands *1 *1 Aux Messages All Sounds ff Reset All Controllers Local AAN/ff All Notes ff Active Sense Reset (120, 126, 127) (121) (123-125) Notes Mode 1: MNI N, PLY Mode 3: MNI UIT, PLY *1 is selectable *2 Recognized as M=1 even if M 1 *3 nly for Song parts Mode 2: MNI N, MN Mode 4: MNI UIT, MN : Yes : No