2015 juni MARKTCOMMENTAAR
INHOUDSOPGAVE INLEIDING Terwijl een grote meerderheid een gunstige afloop verwachte van de onderhandelingen tussen Griekenland en zijn schuldeisers, werden deze onderhandelingen plots stopgezet tijdens het laaste weekend van juni. Griekenland besliste immers om volgend weekend een referendum te organiseren waarvan de precieze vraag zelfs nog niet gekend is. De stopzetting van de onderhandelingen verhinderde Griekenland om nieuwe leningen te bekomen en het land kon bijgevolg het IMF niet terugbetalen zoals het voorzien was. Ondanks dit nogal rampzalige scenario lijken de markten zich goed te houden. De risicopremies van de perifere landen stegen niet zoals dat het geval was tijdens de schuldencrisis en het verlies op de aandelenmarkten blijft beperkt. Deze evoluties wijzen erop dat ofwel de markten geen uitstap van het land uit de eurozone verwachten ofwel de impact van een dergelijke uitstap beperkt zal zijn. Het is op dit ogenblik moeilijk te zeggen of deze rust zal aanhouden tijdens de vakantieperiode. Inleiding 2 In het kort 3 Marktcontext in Europa 4 Marktcontext in de Verenigde Staten 5 Monetair beleid 6 Kortetermijnrentes 7 Overheidsobligaties 8 Covered bonds 10 Bedrijfsobligaties 11 Aandelen 12 Wisselkoersen en grondstoffen 14 Bijlage 15
IN HET KORT De verwachte heropleving van de Amerikaanse economie voor het tweede kwartaal zal ongetwijfeld gematigder zijn dan eerst verwacht. De economische gegevens in de eurozone verbeteren, maar de moeilijke onderhandelingen met Griekenland blijven de waarnemers verontrusten. De overheidsrentes toonden eerst een sterke stijging en daalden nadien wat omwille van de woeilige evolutie in de onderhandelingen tussen Griekenland en zijn schuldeisers. Het krediet leed onder de Griekse crisis en onder het liquiditeitsgebrek op de markten. De spreads stegen met een sterke volatiliteit tijdens dezelfde dag. In deze context overschreed de itraxx de kaap van 80, een niveau dat niet meer werd bereikt sinds begin 2014. De spreads op de covered bonds stegen lichtjes ten gevolge van de vrees van de markt met betrekking tot het Griekse dossier. De Europese aandelenmarkten daalden. Specifieke financiële termen worden verklaard in een lexicon : www.ethias.be/lexicon 3
MARKTCONTEXT IN EUROPA Wat het Griekse dossier betreft, heeft de eerste minister Tsipras beslist om een nationaal referendum te organiseren over het laatste voorstel van de schuldeisers. De Griekse regering roept de bevolking overigens op om tegen dit voorstel te stemmen. Bijgevolg verklaarde de Eurogroep het Europese deel van het steunprogramma niet te verlengen waardoor Griekenland de aan het IMF verschuldigde 1,5 miljard euro niet kon terugbetalen. Ook al geeft dit een zeer negatief signaal af aan de markten, deze niet-betaling vormt geen globale en onmiddellijke wanbetaling van het land. De ECB besliste evenwel om haar noodkredieten (ELA) aan de Griekse banken niet te verhogen. Er werd bijgevolg een kapitaalcontrole ingevoerd en de banken zullen gedurende één week gesloten blijven tot het referendum dat op zondag 5 juli wordt georganiseerd. De onderhandelingen worden opgeschort tot het resultaat van dit referendum en de datum van 20 juli wordt als zoveelste deadline naar voren geschoven in dit dossier. Griekenland moet normaliter 3,5 miljard euro terugbetalen aan de ECB. De cijfers die in juni werden gepubliceerd wijzen op een correcte groei in het tweede kwartaal voor de eurozone. De voorlopende indicatoren voor productie (PMI) zijn immers nog verbeterd en meer bepaald in Frankrijk en Duitsland, ook al begint de dreiging van een «Grexit» te wegen op het vertrouwen van de ondernemers. Bovendien wordt er ook een gunstige situatie van de consumptie waargenomen alsook de stabilisatie van de werkloosheidsgraad die lichtjes daalt sinds het begin van het jaar. Na de heropleving van de maand mei vertraagde de inflatie in de eurozone in juni tot 0,2 %, maar blijft conform de verwachtingen van de analisten. 4
MARKTCONTEXT IN DE VERENIGDE STATEN Na een teleurstellend eerste kwartaal wijzen de Amerikaanse cijfers nog steeds op een gematigde heropleving in het tweede kwartaal van 2015. Inderdaad, de arbeidsmarkt doet het nog steeds goed met een dalende werkloosheidsgraad en jobcreaties die regelmatig boven de 200.000 nieuwe jobs stijgen. Met als gevolg een hoog consumentenvertrouwen en een aanhoudende gezinsconsumptie. De activiteitsindicatoren en de inflatiecijfers zijn evenwel meer gematigd met onder meer een industriële productie die zwakke prestaties blijft tonen voor de maand juni. Hoewel de inflatie uit het rood is (0 % in mei tegen -0,2 % in april) blijft de inflatiedruk zwak ondanks de gunstige situatie van de arbeidsmarkt en het inschikkelijk monetair beleid van de Fed. 5
MONETAIR BELEID Nog steeds geen verandering op monetair beleidsvlak in Europa. Tijdens haar laatste persconferentie verklaarde de ECB haar monetaire steun aan de Europese economie niet te snel te willen terugtrekken. Mario Draghi kondigde bijgevolg aan dat de maandelijkse aankopen nog steeds konden worden opgedreven wanneer de situatie zou verslechteren. In de Verenigde Staten brengen de laatste persconferentie van mevr. Yellen en de veranderingen in het bericht van het FOMC weinig nieuwe elementen. De voorzitster van de Fed ontweek zorgvuldig de vraag naar de datum van de eerste verhoging van de richtrentes. Zij herhaalde enkel dat deze dit jaar zou plaatsvinden als het «economische scenario» beschreven door de Fed zich voordoet. Maar de timing zal afhangen van de «toekomstige indicatoren» 6
KORTETERMIJNRENTES In tegenstelling tot de langetermijnrentes bleven de kortetermijnrentes stabiel tijdens de maand juni. De zwakke inflatie en de liquiditeitsovervloed op de monetaire markt dragen immers bij tot het behoud van deze historisch lage niveaus. 7
OVERHEIDSOBLIGATIES De maand juni maakte een vliegende start met een rendement op de Duitse Bund dat bijna verdubbelde en in enkele dagen tijd steeg van ongeveer 0,5 % naar 1,0 %. Op 3 juni, dag van de vergadering van de ECB, steeg de Duitse Bund op 10 jaar onder andere met 18 bpn ondanks de afwezigheid van doorslaggevende berichten tijdens de persconferentie. Vervolgens daalden de rentevoeten opnieuw in een grotere volatiliteit die te wijten is aan de eerder slechte berichten over de onderhandelingen tussen Griekenland en zijn schuldeisers. Op de andere corelanden, zoals Frankrijk, Nederland en België, was de rentestijging nog groter dan in Duitsland. Hoewel deze landen als zeer zeker worden beschouwd, genieten zij niet hetzelfde vertrouwen dan de grootste economie van de eurozone. 8
De rentevoeten van de perifere landen stegen inderdaad, maar deze stijging was niet (veel) groter dan in de corelanden. Men moet dus vooral onthouden dat ondanks het risico op wanbetaling en op een Griekse uitstap uit de eurozone het risico op besmetting van de andere landen relatief beperkt lijkt. Dit gebrek aan correlatie staat in schril contrast met de Europese schuldencrisis tijdens dewelke de perifere rentes allen samen stegen bij het minste slechte bericht over een enkel land. 9
COVERED BONDS De secundaire markt bleef vrij kalm, en hoewel de aandacht van alle marktdeelnemers gevestigd was op Griekenland heeft de markt van de covered bonds niet gepanikeerd na de aankondiging van het referendum in Griekenland. Ook al maakten de covered bonds uiteindelijk het voorwerp uit van verkopen door institutionele beleggers, deze verkoopstromen worden nog steeds opgevangen door het aankoopprogramma van de ECB. Over de hele maand juni bedroegen de uitgiftes op de primaire markt 7 miljard tegen 26,5 miljard aan redempties, hetgeen zich vertaalt in een netto negatief aanbod van bijna 20 miljard. Er moet worden genoteerd dat alle uitgiftes van de maand juni geconcentreerd waren tussen 2 en 15 juni omwille van de situatie en de grotere spanningen in Griekenland. 10
BEDRIJFSOBLIGATIES De maand juni werd van het begin tot het einde geleid door de aankondigingen over Griekenland. Deze periode van onzekerheid zorgde voor een grote volatiliteit op de rentevoeten, maar ook op de spreads. Bijgevolg gaven de beleggers de voorkeur aan een lager risico door de effecten met een lange vervaltermijn (meer dan 10 jaar), maar ook de meest risicovolle effecten (achtergestelde en high-yieldeffecten) te verkopen. Deze onzekerheid woog ook zwaar op de primaire markt en het merendeel van de nieuwe uitgiftes werd uitgesteld. Deze verkoopdruk, het gebrek aan aanbod en de onzekerheid wogen op de spreads. Deze stegen soms zeer sterk in de loop van de dag. De index itraxx Main sluit de maand af op 74,76 (+ 7bpn) en de itraxx CrossOver op 307,58 (+12bpn). 11
AANDELEN Indices In juni was de aandacht van de beleggers gefocust op de besprekingen tussen Griekenland en zijn schuldeisers. De vele wendingen in het dossier maakten de markten uitermate volatiel. Over de maand verloren de Europese indices ongeveer 4 % tegen 2 % voor hun Amerikaanse tegenhangers (S&P en Dow Jones). De prestaties van het 1ste semester zijn duidelijk beter in Europa (Italië: +18,14 %, Frankrijk: 12,11 %, Duitsland: +11,62 %, Nederland: +11,63 %, Spanje: + 4,77 %). De Amerikaanse indices evolueerden weinig sinds het begin van het jaar (+0,20 % voor de S&P en -1,14 % voor de Dow Jones). Enkel de Nasdaq, de Amerikaanse index voor technologische waarden, toont een prestatie van +5,30 %. 12
Sectoren Alle sectoren hadden deze maand negatieve prestaties met grotere verliezen voor de sectoren van «Nutsvoorzieningen» (-7,02 %), «Technologie» (-6,78 %), «Industrie» (-6,18 %) en «Distributie» (-5,62 %). De sectoren die het minst leden zijn «Telecommunicatie» (-0,50 %), «Financiële Diensten» (-1,16 %), «Gezondheid» (-1,94 %) en «Banken» (-2,59 %). 13
WISSELKOERSEN EN GRONDSTOFFEN Goud Het goud verloor weinig aan waarde (-1,52% over de maand) en sluit af op 1172,42$ per ounce. Brent De koers van de Brent daalde met -3,95 % en eindigt op $ 61,36 Eurodol De eurodol is in juni lichtjes gestegen (+1,64 %) en eindigt de maand op 1,1153. 14
BIJLAGE Rentevoeten 15
Aandelen, grondstoffen en forex 16
DIRECTIE FINANCIËN front-office.finances@ethias.be Verantwoordelijke uitgever : Sébastien Gilis, rue des Croisiers 24 à 4000 LIÈGE Opmaak : infographie@ethias.be JURIDISCHE INFORMATIE Deze publicatie is van informatieve aard. Zij is gebaseerd op onze eigen analyse van de financiële markten alsook op inlichtingen van derden die als voldoende betrouwbaar worden beschouwd. Ethias geeft evenwel geen enkele garantie met betrekking tot de volledigheid, de juistheid, de relevantie en de actualiteit van de gepubliceerde informatie. Ethias draagt bijgevolg geen enkele verantwoordelijkheid met betrekking tot deze gegevens. Deze publicatie heeft als doel u te informeren over de situatie die op de financiële markten heerst. Zij houdt onder geen beding een professioneel advies, een voorstel of een aanbod van Ethias in om te investeren of te desinvesteren in bepaalde financiële markten of instrumenten. Ethias draagt geen enkele verantwoordelijkheid voor de eventuele schade opgelopen ten gevolge van een beslissing gebaseerd op de gepubliceerde informatie.