Rapportage Onderzoek buitenles

Rapportage Onderzoek buitenles In opdracht van: Contactpersoon: Jantje Beton en IVN Natuureducatie Wilma Nugteren Utrecht, maart 2018 Postbus 681 3500 AR Utrecht Telefoon: 030 263 10 80 e-mail: info@duo-onderwijsonderzoek.nl website: www.duo-onderwijsonderzoek.nl

INHOUDSOPGAVE 1 ACHTERGROND EN DOELSTELLINGEN ONDERZOEK... 2 2 OPZET EN UITVOERING VAN HET ONDERZOEK... 3 2.1 Methode van onderzoek en respons... 3 2.2 Vragenlijst... 3 2.3 Leeswijzer... 3 3 SAMENVATTING BELANGRIJKSTE RESULTATEN... 4 4 RESULTATEN... 5 4.1 Nationale dag en beleid m.b.t. buitenles... 5 4.2 Huidige leermiddelen en buitenles... 6 4.3 Leeropbrengsten van buitenles... 7 4.4 Houding/visie t.a.v. het geven van buitenles... 9 4.5 Huidige situatie m.b.t. geven buitenles... 11 4.6 Factoren om vaker/beter buitenles te geven... 17 5 BIJLAGE... 21 5.1 Verantwoording respons en herweging... 21 5.2 Nauwkeurigheidsmarges... 22 Separate bijlage: antwoorden op de open vragen Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 1

1 ACHTERGROND EN DOELSTELLINGEN ONDERZOEK DUO Onderwijsonderzoek & Advies, specialist op het gebied van onderwijsonderzoek, heeft een onderzoek verricht onder leerkrachten uit het basisonderwijs over buitenles op de basisschool. Het onderzoek is gehouden in het kader van de Nationale dag 2018 (op 10 april), een initiatief van Jantje Beton en IVN. Dit onderzoek gaat in op de mogelijkheden en behoeften van leerkrachten om meer buitenles te gaan geven en de (leer)opbrengst die zij daarbij verwachten. De doelstellingen van het onderzoek luiden: Inzicht verkrijgen in het beleid van de school ten aanzien van buitenles. Inzicht verkrijgen in de houding van de leerkrachten ten aanzien van buitenles. Inzicht verkrijgen in daadwerkelijke inzet van buitenles door leerkrachten. Inzicht verkrijgen in de mogelijkheden en behoeften van leerkrachten om meer buitenles te gaan geven en de (leer)opbrengst die zij daarbij verwachten. Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 2

2 OPZET EN UITVOERING VAN HET ONDERZOEK 2.1 Methode van onderzoek en respons Het onderzoek is uitgevoerd onder leerkrachten van basisscholen van de groepen 1 t/m 8. Zij vulden de vragenlijst in voor hun eigen groep. Bij combinatieklassen is gevraagd om de vragenlijst voor één van de groepen in te vullen. Het veldwerk is online uitgevoerd in de periode van 29 januari tot en met 9 februari 2018. Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van ons Online Panel Leerkrachten Basisonderwijs. Het Online Panel Leerkrachten Basisonderwijs telt circa 2.800 leerkrachten van basisscholen. In totaal is een netto-respons van 1.000 leerkrachten gerealiseerd (verdeeld over groep 1/2, 3/4, 5/6 en 7/8). Voor een uitgebreide responsverantwoording verwijzen we u naar de bijlage. De technische realisatie van het onderzoek is door DUO Onderwijsonderzoek & Advies in eigen beheer uitgevoerd en gemanaged. Er zijn voorzieningen getroffen dat elke respondent slechts één vragenlijst kon invullen. 2.2 Vragenlijst De vragenlijst voor het onderzoek is in nauw overleg tussen DUO Onderwijsonderzoek & Advies, Jantje Beton en IVN Natuureducatie opgesteld. In de vragenlijst is de volgende omschrijving van buitenles opgenomen: Onder buitenles verstaan wij het buiten (in de buitenlucht) behandelen van lesstof in de lestijd van de school. Onder buiten verstaan wij de buitenruimte rondom de school zoals het schoolplein of andere plekken op loopafstand van de school. 2.3 Leeswijzer In deel 3 is de samenvatting van de belangrijkste resultaten opgenomen. De resultaten van het onderzoek zijn in deel 4 weergegeven in grafieken (totaalresultaten) en tabellen (resultaten naar groep). Indien er relevante verschillen tussen de groepen zijn, zijn deze ook opgenomen in deze rapportage. De antwoorden op de open vragen en van de optie anders zijn opgenomen in de separate bijlage. Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 3

3 SAMENVATTING BELANGRIJKSTE RESULTATEN Beleid ten aanzien van buitenles De overgrote meerderheid van de leerkrachten (88%) geeft aan dat hun school géén beleid heeft op het gebied van buitenles. Een minderheid van 6% geeft aan dat er op hun school wél beleid is hieromtrent. Van de leerkrachten geeft 11% aan dat hun basisschool weleens heeft meegedaan aan de Nationale dag (2016 en/of 2017). Van de leerkrachten vindt 36% dat de huidige leermiddelen voldoende mogelijkheden geven om buitenles te geven. Aan de andere kant vindt 41% dat de huidige leermiddelen niet voldoende mogelijkheden geven om buiten les te geven. Houding van de leerkrachten ten aanzien van buitenles De leerkrachten zijn positief over de leeropbrengsten van buitenles. Vrijwel alle leerkrachten (92%) verwachten (op lange termijn) leeropbrengsten bij de inzet van lessen in de buitenlucht. De meest genoemde leeropbrengsten zijn de lesstof blijft beter hangen (57%) en bevorderen van creatief denken bij leerlingen (52%). Van de leerkrachten is 75% van mening dat buitenles een meerwaarde biedt ten opzichte van alleen binnen lesgeven Inzet buitenles Van de leerkrachten geeft 29% nooit buitenles (in 2016 had 35% geen buitenles gegeven). Daarentegen geeft in totaal 10% van de leerkrachten één keer per week of meerdere keren per week buitenles. De meest genoemde reden om wel buitenles te geven, is dat het past bij de methode/het thema/de leerstof (26%). Van de leerkrachten die weleens buitenles geven, wil 54% graag vaker buitenles geven. Van de leerkrachten die nu geen buitenles geven, zou 37% dit wel willen doen. Uit analyse blijkt dat 3% van de leerkrachten nu geen buitenles geeft en ook nooit buitenles wil geven. Verder blijkt uit analyse dat 89% van alle leerkrachten (ongeacht of ze wel of geen buitenles geven) vaker buitenles wil geven. Mogelijkheden en behoeften van leerkrachten t.a.v. buitenles Leerkrachten die op dit moment buitenles geven of dit op dit moment niet doen, maar dit (misschien) wel zouden willen, is gevraagd welke factoren het voor hen makkelijker zouden maken om vaker en/of op een betere manier buitenles te geven. Er is vooral behoefte aan buitenlesmateriaal, zoals klemborden en kleding (57%) en aan voorbeeldlessen (50%). Ook suggesties in onderwijsmethoden en extra ondersteuning worden met respectievelijk 39% en 36% relatief vaak genoemd. Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 4

4 RESULTATEN 4.1 Nationale dag en beleid m.b.t. buitenles Als eerste is de leerkrachten gevraagd of de school weleens heeft meegedaan aan de Nationale dag op 12 april 2016 en/of 11 april 2017. Van de leerkrachten geeft 78% aan dat de school hier niet aan heeft meegedaan. Aan de andere kant heeft 11% weleens meegedaan aan de Nationale dag. Heeft uw school weleens meegedaan aan de Nationale dag (12 april 2016 en/of 11 april 2017)? 11% 78% 11% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Ja Nee Weet niet Van de leerkrachten geeft 88% aan dat hun school géén beleid heeft op het gebied van buitenles. Een minderheid van 6% geeft aan dat er op hun school wél beleid is hieromtrent. Heeft uw school beleid (denk aan hoeveelheid tijd, faciliteiten, onderlinge afspraken, scholing) op het gebied van buitenles? 6% 88% 6% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Ja Nee Weet niet De door de leerkrachten geformuleerde omschrijvingen van het beleid zijn opgenomen in de separate bijlage. Veelal wordt het gebruik van schooltuinen door leerkrachten genoemd. Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 5

4.2 Huidige leermiddelen en buitenles Van de leerkrachten vindt 36% dat de huidige leermiddelen voldoende mogelijkheden geven om buitenles te geven. Aan de andere kant vindt 41% dat de huidige leermiddelen niet voldoende mogelijkheden geven om buitenles te geven. Bieden de huidige leermiddelen voor u voldoende mogelijkheden om buitenles te geven (ongeacht of u nu wel of geen buitenles geeft)? 36% 41% 24% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Ja Nee Weet niet/geen mening Uit de onderstaande analyse blijkt dat met name leerkrachten vanaf groep 3 vinden dat de huidige leermiddelen onvoldoende mogelijkheden bieden. 1 2 3 4 5 6 7 8 Totaal Ja 51% 44% 29% 41% 34% 33% 29% 28% 36% Nee 23% 34% 44% 40% 46% 46% 47% 42% 41% Weet niet/geen mening 26% 22% 26% 19% 21% 21% 24% 30% 24% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% Aan de leerkrachten die vinden dat ze onvoldoende mogelijkheden hebben om buitenles te geven, hebben we gevraagd een toelichting te geven. In de bijlage zijn de toelichtingen opgenomen (van ontbrekende leermiddelen). Vaker gegeven antwoorden zijn: Weinig plekken. Weinig materialen. Op school is veel digitaal. Veel eigen creativiteit. Het volledige overzicht met gegeven antwoorden is opgenomen in de (separate) bijlage. Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 6

4.3 Leeropbrengsten van buitenles De leerkrachten zijn positief over de leeropbrengsten van buitenles. Vrijwel alle leerkrachten (92% 1 ) verwachten (op lange termijn) leeropbrengsten bij de inzet van lessen in de buitenlucht. De leerkrachten is gevraagd wat volgens hen de twee belangrijkste leeropbrengsten zijn. De meest genoemde leeropbrengsten zijn de lesstof blijft beter hangen (57%) en bevorderen van creatief denken bij leerlingen (52%). Welke leeropbrengsten verwacht u op lange termijn bij de inzet van buitenles? Wat zijn volgens u de twee belangrijkste leeropbrengsten? De lesstof blijft beter hangen 57% Bevorderen van creatief denken bij leerlingen 52% Leerlingen zitten lekkerder in hun vel 29% Verbeteren van sociale omgang leerlingen 24% Ik verwacht nog andere leeropbrengsten 7% Ik verwacht geen leeropbrengsten op lange termijn bij de inzet van buitenles 8% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% 1 100% minus verwacht geen leeropbrengsten (8%). Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 7

Uit de onderstaande resultaten blijkt dat de leerkrachten uit de hogere groepen (vanaf groep 6) iets vaker aangeven dat ze geen leeropbrengsten op lange termijn ervaren door de inzet van buitenles. 1 2 3 4 5 6 7 8 Totaal De lesstof blijft beter hangen 57% 51% 56% 56% 60% 64% 61% 51% 57% Bevorderen van creatief denken bij leerlingen 52% 57% 47% 52% 53% 53% 51% 47% 52% Leerlingen zitten lekkerder in hun vel 29% 26% 31% 27% 28% 26% 29% 32% 29% Verbeteren van sociale omgang leerlingen Ik verwacht nog andere leeropbrengsten Ik verwacht geen leeropbrengsten op lange termijn bij de inzet van buitenles 29% 33% 30% 22% 20% 19% 15% 24% 24% 6% 8% 11% 8% 9% 7% 4% 3% 7% 7% 4% 5% 7% 8% 10% 10% 12% 8% Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 8

4.4 Houding/visie t.a.v. het geven van buitenles De leerkrachten is een aantal stellingen voorgelegd over het geven van buitenles. Uit de resultaten hiervan blijkt dat: 75% van mening is dat buitenles een meerwaarde biedt ten opzichte van alleen binnen lesgeven; 71% behoefte heeft aan (meer) suggesties voor buitenlessen in de huidige onderwijsmethoden; 62% meer mogelijkheden wil krijgen bij het geven van buitenlessen (denk aan tijd en ruimte); 45% zich (verder) wil ontwikkelen op het gebied van buitenles (16% wil dit niet); 42% het belangrijk vindt dat buitenles standaard wordt opgenomen in het lesaanbod van basisscholen (17% vindt dit niet belangrijk); 42% vindt dat buitenles een verplicht vak moet worden op de lerarenopleiding (22% vindt van niet); Kunt u aangeven in hoeverre u het eens bent met de onderstaande stellingen? biedt meerwaarde ten opzichte van alleen binnen lesgeven 22% 53% 19% 2% 3% Ik heb behoefte aan (meer) suggesties voor buitenlessen in de huidige onderwijsmethoden 20% 51% 17% 9% Ik wil meer mogelijkheden krijgen om buitenles te geven (denk aan tijd en ruimte) 14% 48% 25% 10% 2% Ik wil me (verder) ontwikkelen op het gebied van buitenles 8% 37% 35% 12% 4% Ik vind het belangrijk dat buitenles standaard wordt opgenomen in het lesaanbod van basisscholen 9% 33% 38% 3% 14% 2% moet een verplicht vak worden op de lerarenopleiding (Pabo) 9% 33% 33% 17% 5% 3% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Helemaal mee eens Mee eens Neutraal Mee oneens Helemaal mee oneens Weet niet Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 9

Hieronder staan de resultaten van de stellingen per groep. De percentages eens en helemaal mee eens zijn bij elkaar opgeteld. Globaal gezien staan leerkrachten uit lagere groepen positiever tegenover buitenles dan leerkrachten uit de hogere groepen. Percentage eens + helemaal mee eens biedt meerwaarde ten opzichte van alleen binnen lesgeven Ik heb behoefte aan (meer) suggesties voor buitenlessen in de huidige onderwijsmethoden Ik wil meer mogelijkheden krijgen om buitenles te geven (denk aan tijd en ruimte) Ik wil me (verder) ontwikkelen op het gebied van buitenles Ik vind het belangrijk dat buitenles standaard wordt opgenomen in het lesaanbod van basisscholen moet een verplicht vak worden op de lerarenopleiding (Pabo) 1 2 3 4 5 Totaal 6 7 8 75% 81% 78% 74% 78% 75% 68% 70% 75% 70% 80% 70% 63% 75% 71% 64% 68% 71% 64% 65% 65% 58% 72% 64% 51% 54% 62% 49% 54% 45% 44% 50% 45% 36% 41% 45% 46% 50% 45% 51% 41% 40% 32% 34% 42% 51% 52% 37% 46% 46% 36% 36% 31% 42% Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 10

4.5 Huidige situatie m.b.t. geven buitenles De leerkrachten is gevraagd hoe vaak zij tijdens de reguliere lestijd zelf buitenles geven. Hieruit blijkt dat de meeste leerkrachten dit niet frequent doen; 29% geeft nooit buitenles. Daarentegen geeft in totaal 10% één keer per week of meerdere keren per week buitenles. Hoe vaak geeft u tijdens de reguliere lestijd zelf buitenles? Beantwoord voor de groep waaraan ze lesgeven Meerdere keren per week 5% 1 keer per week 5% Meer dan 1 keer per maand, maar minder dan 1 keer per week 8% 1 keer per maand 13% Minder dan 1 keer per maand 40% Ik geef nooit buitenles 29% 0% 10% 20% 30% 40% 50% In de vorige meting (maart 2016) gaf 35% van de leerkrachten aan nooit buitenles te geven. Bij de huidige meting is dat 29%. Met name leerkrachten uit groep 5, 6 en 7 geven relatief gezien minder buitenles. Nooit buitenles Totaal gegeven 1 2 3 4 5 6 7 8 Huidige meting 17% 18% 22% 30% 36% 37% 40% 34% 29% Vorige meting 22% 34% 39% 43% 41% 37% 39% 35% Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 11

We hebben met een open vraag in kaart gebracht wat voor de leerkrachten redenen zijn om buitenles te geven. We hebben deze antwoorden vervolgens gecodeerd (in een categorie ingedeeld). De meest genoemde reden is dat het past bij de methode/het thema/de leerstof (26%). Wat zijn de redenen dat u buitenles geeft? Gesteld aan leerkrachten die weleens buitenles geven Meerdere antwoorden mogelijk Het past bij de methode/het thema/de leerstof 26% Beweging/bewegend onderwijs 19% De kinderen ervaren de praktijk/ontdekkend leren De kinderen zijn gemotiveerder/het vergroot het plezier in leren Bij mooi weer gaan de kinderen graag naar buiten (binnen te warm) Buiten is meer ruimte voor bepaalde lessen (bijvoorbeeld proefjes) Frisse lucht/buitenlucht 13% 12% 9% 9% 9% Meer contact met de natuur De buitenles wordt beter onthouden dan een binnenles 7% 6% Betrokkenheid van de kinderen vergroten 4% Anders/overig 24% 0% 10% 20% 30% 40% 50% Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 12

Hieronder staat de uitsplitsing van de resultaten naar groep. Opvallend is dat buitenlessen in groep 3 relatief veel wordt gebruikt voor beweging/bewegend onderwijs. 1 2 3 4 5 6 7 Totaal 8 Het past bij de methode/het thema/ de leerstof 26% 20% 23% 27% 28% 37% 27% 28% 26% Beweging/bewegend onderwijs 15% 19% 36% 19% 27% 9% 13% 9% 19% De kinderen ervaren de praktijk/ontdekkend leren 26% 15% 13% 14% 7% 13% 6% 10% 13% De kinderen zijn gemotiveerder/het vergroot het plezier in leren 6% 8% 12% 16% 12% 16% 13% 13% 12% Bij mooi weer gaan de kinderen graag naar buiten (binnen te warm) 2% 4% 6% 8% 10% 16% 8% 19% 9% Buiten is meer ruimte voor bepaalde lessen (bijvoorbeeld proefjes) 13% 10% 8% 5% 7% 7% 13% 8% 9% Frisse lucht/buitenlucht 6% 8% 12% 8% 9% 11% 6% 7% 9% Meer contact met de natuur 11% 12% 6% 8% 6% 7% 3% 1% 7% De buitenles wordt beter onthouden dan een binnenles 9% 6% 6% 5% 3% 9% 6% 6% 6% Betrokkenheid van de kinderen vergroten 2% 3% 5% 3% 4% 3% 5% 7% 4% Anders/overig 21% 31% 22% 19% 19% 28% 31% 20% 24% Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 13

De leerkrachten die weleens buitenles geven (71% van de leerkrachten, zie pagina 11), is gevraagd of zij dit vaker zouden willen doen dan op dit moment het geval is. Hieruit blijkt dat 54% graag vaker buitenles zou willen geven. Zou u vaker buitenles willen geven? - Gesteld aan leerkrachten die weleens buitenles geven - 54% 37% 7% 3% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Ja Misschien Nee Weet niet/geen mening Uit de onderstaande analyse blijkt dat de grootste belangstelling om (nog) meer buitenles te geven bestaat bij leerkrachten uit groep 3 en 4. 1 2 3 4 5 6 7 8 Totaal Ja 39% 51% 61% 63% 57% 59% 50% 46% 54% Misschien 49% 36% 36% 26% 37% 36% 39% 41% 37% Nee 12% 9% 2% 9% 3% 4% 11% 5% 7% Weet niet 0% 4% 1% 2% 3% 1% 0% 7% 3% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 14

De leerkrachten die nu geen buitenles (29% van de leerkrachten, zie pagina 11) geven, is gevraagd of zij wel buitenles zouden willen geven. Van deze groep leerkrachten zou 37% dit wel willen doen. Zou u wel buitenles willen geven? - Gesteld aan leerkrachten die nooit buitenles geven - 37% 46% 10% 6% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Ja Misschien Nee Weet niet/geen mening Uit de onderstaande analyse blijkt dat de grootste belangstelling om toch (nog) buitenles te geven bestaat bij leerkrachten uit groep 2 en 3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Totaal Ja 38% 47% 52% 32% 44% 35% 31% 27% 37% Misschien 54% 44% 48% 56% 46% 45% 47% 40% 46% Nee 0% 6% 0% 9% 5% 12% 16% 21% 10% Weet niet 8% 3% 0% 3% 5% 8% 7% 12% 6% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% Uit analyse blijkt dat 3% van de leerkrachten nu geen buitenles geeft en ook nooit buitenles wil geven. Het gaat hierbij met name om leerkrachten uit de hogere groepen (vanaf groep 6). Geeft nu buitenles of wil dat (misschien) doen Geeft nu geen buitenles en wil dat niet doen 1 2 3 4 5 6 7 8 Totaal 100% 99% 100% 97% 98% 95% 94% 93% 97% 0% 1% 0% 3% 2% 5% 6% 7% 3% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 15

Uit analyse blijkt dat 89% van alle leerkrachten (ongeacht of ze wel of geen buitenles geven) vaker buitenles wil geven. 2 In de hogere groepen (7 en 8) is relatief gezien minder behoefte om vaker buitenles te geven. Wil (misschien) vaker buitenles geven Wil niet vaker buitenles geven 1 2 3 4 5 6 7 8 Totaal 89% 87% 98% 90% 93% 90% 85% 80% 89% 11% 13% 2% 10% 7% 10% 15% 20% 11% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 2 De optie misschien is meegerekend als wel (vaker). Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 16

4.6 Factoren om vaker/beter buitenles te geven Leerkrachten die op dit moment buitenles geven of dit op dit moment niet doen, maar dit (misschien) wel zouden willen, is gevraagd welke factoren het voor hen makkelijker zouden maken om vaker en/of op een betere manier buitenles te geven. Uit de antwoorden blijkt dat er vooral behoefte is aan buitenlesmateriaal, zoals klemborden en kleding (57%) en aan voorbeeldlessen (50%). Ook suggesties in onderwijsmethoden en extra ondersteuning worden met respectievelijk 39% en 36% relatief vaak genoemd. Welke factoren zouden het voor u makkelijker maken om vaker en/of op een betere manier buitenles te geven? Kunt u de drie belangrijkste factoren noemen? materialen (denk aan klemborden, kleding) 57% Voorbeeldlessen 50% Suggesties in onderwijsmethoden Extra ondersteuning (bijvoorbeeld ouders, onderwijsassistent, stagiaire) 39% 36% Meer tijd Geschikte buitenruimte Filmpjes met (les)instructies 23% 22% 27% Schoolbeleid dat buitenles ondersteunt 8% Anders Er zijn voldoende faciliteiten/mogelijkheden om buitenles te geven 2% 4% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 17

In de onderstaande tabel zijn de resultaten naar groep uitgesplitst. In groep 3 is er relatief veel interesse voor buitenlesmaterialen. materialen (denk aan klemborden, kleding) 1 2 3 4 5 6 7 8 Totaal 46% 56% 63% 50% 61% 59% 55% 59% 57% Voorbeeldlessen 42% 55% 39% 51% 55% 41% 55% 56% 50% Suggesties in onderwijsmethoden 28% 30% 47% 41% 44% 37% 39% 45% 39% Extra ondersteuning (bijvoorbeeld ouders, onderwijsassistent, stagiaire) 44% 39% 34% 35% 40% 35% 39% 29% 36% Meer tijd 22% 16% 29% 29% 31% 37% 26% 32% 27% Geschikte buitenruimte 25% 31% 26% 18% 17% 23% 20% 18% 23% Filmpjes met (les)instructies 20% 21% 25% 19% 25% 20% 18% 24% 22% Schoolbeleid dat buitenles ondersteunt 12% 7% 10% 5% 9% 13% 9% 3% 8% Anders 0% 5% 1% 4% 1% 3% 0% 0% 2% Er zijn voldoende faciliteiten/mogelijkheden om buitenles te geven 10% 5% 2% 5% 2% 1% 3% 5% 4% Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 18

Leerkrachten die aan hebben gegeven dat voorbeeldlessen het voor hen makkelijk zouden maken om buitenles te geven, is gevraagd voor welke vakken zij behoefte hebben aan voorbeeldlessen. Zij blijken vooral behoefte te hebben aan voorbeeldlessen voor natuuronderwijs (73%), rekenen (66%) en taal (49%). Voor welke vakken heeft u behoefte aan voorbeeldlessen voor buitenles? - Gesteld aan leerkrachten die voorbeeldlessen als factor hebben genoemd - Natuuronderwijs 73% Rekenen 66% Taal 49% Beeldende/kunstzinnige vorming Bewegingsonderwijs Aardrijkskunde 31% 36% 42% Geschiedenis Muziek Engels 12% 20% 16% Levensbeschouwing Anders Weet niet 1% 6% 4% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 19

In de onderstaande tabel zijn de resultaten naar groep uitgesplitst. In de twee hoogste groepen is er relatief veel behoefte aan voorbeeldlessen bij het vak natuuronderwijs. 1 2 3 4 5 6 7 8 Totaal Natuuronderwijs 66% 73% 67% 67% 75% 65% 85% 84% 73% Rekenen 69% 70% 72% 77% 67% 59% 59% 56% 66% Taal 69% 64% 65% 58% 47% 49% 29% 26% 49% Beeldende/kunstzinnige vorming 28% 33% 44% 50% 42% 49% 44% 45% 42% Bewegingsonderwijs 48% 36% 32% 26% 30% 41% 36% 42% 36% Aardrijkskunde 10% 9% 8% 30% 51% 53% 45% 41% 31% Geschiedenis 3% 2% 8% 12% 35% 45% 29% 26% 20% Muziek 10% 22% 6% 16% 21% 14% 21% 12% 16% Engels 0% 7% 6% 12% 16% 31% 16% 8% 12% Levensbeschouwing 7% 3% 4% 5% 8% 10% 5% 10% 6% Anders 3% 6% 4% 7% 0% 6% 0% 1% 4% Weet niet 0% 1% 0% 0% 2% 2% 0% 0% 1% Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 20

5 BIJLAGE 5.1 Verantwoording respons en herweging De gerealiseerde netto-respons (n=1.000) van de verschillende groepen is vergeleken met de populatie voor de kenmerken denominatie, regio en schoolgrootte. Verschillen van de netto-respons ten opzichte van de populatie werden door middel van een herweging geëlimineerd (zie de kolommen met de wegingsfactoren). De respons op de kenmerken denominatie, regio en schoolgrootte ziet er als volgt uit: Werkelijke verdeling basisonderwijs Verdeling in de netto-respons Wegingsfactor Denominatie Openbaar 35% 31% 1,11 Protestants 24% 28% 0,86 Rooms Katholiek 28% 31% 0,89 Anders 13% 9% 1,40 Regio Noord 40% 34% 1,19 Midden 30% 32% 0,93 Zuid 30% 34% 0,87 Aantal leerlingen 200 leerlingen of minder 59% 48% 1,24 201 leerlingen of meer 41% 52% 0,78 De respons per groep is conform de beoogde verdeling. Er heeft geen herweging naar groep plaatsgevonden. Beoogde verdeling (aantal) Verdeling in de netto-respons (aantal) Wegingsfactor 1/2 250 250 n.v.t. 3/4 250 250 n.v.t. 5/6 250 250 n.v.t. 7/8 250 250 n.v.t. Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 21

5.2 Nauwkeurigheidsmarges Om inzicht te geven in de nauwkeurigheidsmarges die op elk steekproefonderzoek van toepassing zijn, is een tabel opgenomen waarin bij verschillende netto-respons-aantallen de bijbehorende nauwkeurigheidsmarges zijn vermeld. Hierbij is uitgegaan van een betrouwbaarheid van de resultaten van 95% (betrouwbaarheid = de mate waarin bij herhaalde meting dezelfde resultaten worden verkregen). Netto-respons Uitkomst Uitkomst Uitkomst 50%-50% 75%-25% 90%-10% 200 6,9% 6,0% 4,2% 400 4,9% 4,3% 2,9% 600 4,0% 3,5% 2,4% 800 3,5% 3,0% 2,1% 1.000 3,1% 2,7% 1,9% Toelichting op de tabel Bij een netto-respons van n=1.000 dient er bij een uitkomst van bijvoorbeeld 25% van de leerkrachten geeft geen buitenles en 75% wel rekening mee te worden gehouden dat de werkelijke percentages zullen liggen tussen 22,3% (25%-/- 2,7%) en 27,7% (25% + 2,7%). Rapportage Jantje Beton maart 2018 - DUO Onderwijsonderzoek & Advies 22