Hessenberg Nijmegen 2005-2010
Hessenberg Nijmegen 2005-2010 Nieuwbouw 85 appartementen, winkelruimten en parkeervoorziening Opdrachtgever Heijmans, Amersfoort Constructeur Goudstikker De Vries, Almere Architect biq, Rotterdam Theo van de Beek, Hans van der Heijden, Rogier Kant, Wiepkjen Kingma, Rick Wessels Stedebouwkundige, supervisor AWG, Antwerpen Landschapsarchitect MTD, Den Bosch Installatietechnisch adviseur Visitech, Almkerk Aannemer Bouwcombinatie Heijmans Hendriks, Nijmegen Fotograaf Stefan Müller, Berlijn
Plantoelichting De Hessenberg is een plek in de binnenstad van Nijmegen met een rijke historie. Deze gaat terug tot de Romeinse tijd. In de laatste eeuwen is het terrein gebruikt door kloosters en door het regionale dagblad De Gelderlander. AWG ontwikkelde voor De Hessenberg een masterplan met een aaneenschakeling van pleinen, straten en stegen die worden gevormd door compacte bouwblokken. De bouwblokken staan op twee grote ondergrondse parkeergarages die vrijwel onzichtbaar blijven. De bouwblokken variëren in maat en typologie. Gebouwen en publieke ruimten vormen een ensemble dat de schaal van de directe context achter zich laat. De gebouwen zijn groter en hoger dan de naastgelegen gebouwen en gaan voort op de historisch aanwezige schaal van het klooster en de gebouwen van De Gelderlander. Het is een uniform gevelschema dat uit het bouwen is beredeneerd. Het gevelschema is in zijn principes familie van de architectuur van AWG. Elk gebouw heeft vervolgens een eigen stedebouwkundige rol in het ensemble. Het gevelschema is situatief verfijnd en aangepast door de hoogte van de plint en de breedte van de vensters te variëren. De typologie van de gebouwen zorgt voor verdere verschillen. Op basis van het ontwerpraster van het masterplan van AWG ontwikkelde biq vier bouwblokken. Deze staan willekeurig in het ensemble. De gebouwen van biq kennen een gelijksoortige gevelopbouw. Antracietkleurige moduulstenen vormen een massieve plint. De bovenbouw is gerasterd. Horizontale banden worden doorbroken door verticale metselwerk penanten, waartussen terugliggende metselwerk vlakken en kozijnen liggen. Het metselwerk van de bovenbouw is zachtgeel. Alle vensters zijn gemaakt van champagne-kleurig gemoffeld aluminium. In de bovenbouw zijn deze voorzien van een stalen hekwerk, in de onderbouw van een glazen hek.
Blok II, III, VII en IX naar ontwerp van biq
Design statement Hessenberg is a spot in the inner city of Nijmegen with a rich history. This can be traced back to the Roman Occupation. In recent centuries the site has been occupied by monasteries and the regional newspaper De Gelderlander. AWG developed a masterplan with an addition of squares, streets and alleys formed by compact urban blocks. These blocks sit on two large underground parking garages which remain almost unseen. The blocks vary in size and typology. The buildings and the public spaces they form, establish an ensemble that goes beyond the direct context. The buildings are larger and taller than the surrounding ones and respond to the scale that historically has been present for a long time: the scale of the monastery and the buildings of De Gelderlander. diagram is akin to the architecture of AWG. But then each building has its own urban role in the ensemble. The facade diagram is refined in each case and adjusted by varying the height of the plinth and width of the windows. The typology of the buildings results in further differences. Based on the grid of AWG s masterplan, biq designed four blocks. They are randomly scattered over the project. biq s buildings share simple facade principles. Anthracite engineering bricks form a solid plinth. The upper stories have a gridded facade. Horizontal lintels are juxtaposed by brick piers, between which wit recessed brickwork planes with window frames. The bricks of the upper floors are cream. All window frames are made of champagne coloured aluminium. At the upper floors these are supplied with a steel railing, in the plinth they are supplied with glas railings. Axonometrie AWG It is a uniform facade diagram which has been reasoned from construction practice. In its principles the facade 5
Masterplan AWG
Blok II Blok II is gebaseerd op het type van een hof. Een U-vormige bouwmassa ligt rondom een collectieve binnenruimte. Deze opent zich naar de achterkanten van de oude huizen aan de Lange Hezelstraat. Alle toegangen van de woningen liggen aan de hof. De galerijen op de verdiepingen versterken de oriëntatie van de hof op de bestaande stad. In de doorsnede van het gebouw wordt de helling van het terrein opgevangen. Aan de Lange Hezelstraat, één van de belangrijkste winkelstraten van Nijmegen, presenteert het blok zich als een smal winkelpand. De karakteristieke Stottergevel van het voormalige Gelderlander gebouw is in het pand teruggebouwd. Hier komt de gevel het meest los van de uniformiteit van het gevelschema. Blok II bevat kleine twee- en driekamerappartementen. Block II is based on a court type. Its U-shaped mass sits round a collective interior yard. This opens up towards the rear of the old houses at Lange Hezelstraat. All entrances to the dwellings sit at the yard. The upper floor access decks confirm the orientation of the court on the existing city. The section of the building responds to the slope in the site. At Lange Hezelstraat, one of the major shopping streets in Nijmegen, the block presents itself as a narrow shop front. The characteristic Stammering facade of the former Gelderlander edifice has been put back in. Here, the facade is detached mostly from the uniformity of the facade diagram. Block II contains small one and two bedroom apartments. Hofgebouw met winkelpand
10
Plattegrond b.g. 1:250 11
Aanzicht noordzijde Lange Hezelstraat 1:250 12
13
Toestand Stottergevel 2005 14
17
18
Blok III Blok III is een toren van tien bouwlagen. Het gebouw heeft een complexe opbouw. De onderste vier lagen voegen zich in de schaal van de context. Op de lagen daarboven verjongt het gebouw zich. Op het dak is een terugliggend penthouse gebouwd met een langwerpige lantaarn op het dak. Dit volume onttrekt zich aan de materiaalvoering van het project. De gevels zijn afgewerkt met grijs pleisterwerk. Het gebouw bevat een variëteit aan woningtypen. Block III is a 10 storeys tower. Its massing is complex. The lower four storeys fit into the scale of the context. The storeys above are set back. At the roof, a recessed penthouse with lantern has been built. The facades are finished with grey render, differing from the rest of the project. The building contains a variety of dwelling types. 19
20
Plattegrond b.g. 1:250 21
Plattegrond 4e verdieping 1:250 22
Plattegrond penthouse 1:250 23
24
25
Aanzicht westzijde 1:250 26
Blok VII Blok VII is een compacte stadsvilla, die met de korte kant aan de Hessenberg ligt. De lange zijden begrenzen een plein dat ruim één verdieping hoger ligt en een ander plein met een brede trap dat voor het oude weeshuis ligt. Achter een kolommenrij ligt een trap die beide pleintjes verbindt. Deze ruimtelijke complexiteit is beantwoord met een eenvoudige, sterk vertikaal geordende bouwmassa. Blok VII staat als een rank kerkje in zijn situatie. Er is gebruikt gemaakt van een trapportiek met lift. Aan weerszijden liggen kleine driekamerwoningen. Achter de kolommenrij liggen kleinere woningen en een winkel. Block VII is a compact urban villa which has its short side to Hessenberg. The long sides mark two little squares: one that is lifted one full storey from the Hessenberg level and one that leads to a wide staircase in front of an old orphanage. Behind a colonnade sits a staircase which connects both squares. The spatial complexity is responded to by a simple, strongly vertically ordered mass. Block VII sits on its site like a slender church. A run up staircase with elevator type has been used. Two bedroom apartments sit at both ends of the plan. Behind the colonnade smaller flats and a shop have been added. 27
Plattegrond 1e verdieping 1:250 Plattegrond 2e-4e verdieping 1:250 28
29
Kolommenrij 30
Blok IX Blok IX is eveneens een stadsvilla. De typologische opzet lijkt op Blok VII. Op de begane grond ligt de hellingbaan naar één van de parkeergarages. Op dit punt zet het gebouw, en eigenlijk het gehele ensemble, zich schrap: zij presenteren zich met een antracietkleurige gevel met verticale ramen. De plint wordt gevel. Block IX is also an urban villa. Its typological conception is similar to that of Block VII. At ground floor level, the ramp towards one of the parking garages has been integrated. At this spot the building, or perhaps the whole estate, expresses itself assertively by presenting an anthracite coloured facade with vertical windows. The plinth becomes a facade. 33
34
Aanzicht oostzijde 1:250 37
38