Bodem en bodemverzorging Compost en composteren Basisbemesting Basiscursus dl2. TT Boxtel Volkstuinvereniging Ceres 2013-2014
Vanavond Je eigen grond Soort, structuur, zorg Compost en composteren De natuurlijke kringloop in je tuin nabootsen Basisbemesting
De bodem is de maag van de plant Tjeerd Elzinga compostspecialist
Bodemonderzoek? Potje? Profieltje?
Zandgrond Voor. Tegen. Gemakkelijk te bewerken Droogt snel Warmt snel op in voorjaar Klapzand= korrelstructuur Droogt uit Houdt voeding slecht vast Soms te zuur
Hoe komt dat? Grote deeltjes Veel grote poriën Korrelstructuur
Actie? Organisch materiaal toevoegen Verbetering structuur Voeding bodemleven
Humus 3-4 % op zand grond
Nieuwe tuin aanleg Spitten: 1x 2 steek diep omzetten Eventueel: compacte laag doorbreken Inwerken compost
Verbeteren bestaande tuin Spitten 1 steek diep, compost onder in spitvoor
Voorbeeld: Het bos Natuurlijke kringloop
Kringloop in je tuin Organisch materiaal ( afval van groenten en fruit, andere plantenresten, mest,resten van kleine dieren) Omzetting door (micro- )organismen Compost Toepassing compost in de tuin
Wat doet compost? Verhoogt humusgehalte Stimuleert het bodemleven Verbetert bodemstructuur Voorkomt dichtslaan Houdt water en voedingsstoffen vast Voedt de plant Beschermt tegen ziekten
Bak,hoop, systeem?
Opbouw vat Bodemplaat (indien aanwezig 10 cm grof materiaal Schors, houtsnippers In de bak Iets verhoogde ondergrond liefst ook gemengd met snippers Tegels 5-10 cm van elkaar
Plaatsing bakken kies een (half)beschaduwde plek met een droge ondergrond combineer bakken van ± 1 m³ zet de bakken direct op de grond als je ze zelf maakt: pallets, hout, met luchtspleten van 1-2 cm, geef iedere bak een verwijderbare voorkant dek bakken af, zeker de halfrijpe compost voorzie voldoende werkruimte vóór de bakken
Composteren: wat? Wel: Plantenresten Grasmaaisel Niet gekookt keukenafval Mest van koe, paard,konijn, kippen Takjes, droge stengels Droog blad Zaagsel (weinig) Houtafval,onbewerkt Houtas (weinig, van onbewerkt hout) Eventueel bruin papier Niet: Zieke plantenresten Wortels van wortelonkruiden Onkruid met zaad Oud brood Gekookt keuken afval Vleesresten Poep van hond, kat Glossy papier
Composteren De hete route Verzamel genoeg materiaal om je bak helemaal te vullen, bruin en groen Maak alles goed klein en vermeng gelijke delen groen en bruin materiaal Bij te droog materiaal wat water geven Na enkele dagen wordt de hoop heet. Als de temperatuur daalt, de hoop omzetten Steeds weer omzetten als de temperatuur zakt totdat de temperatuur de omgevingstemperatuur nadert. Laat de hoop daarna enkele maanden met rust.
Composteren De koude route Verzamel evenveel groen als bruin materiaal. Vul de bak min. 30 cm, liefst meer losjes met het gemengde materiaal. Vul steeds aan, als je materiaal hebt. Werk eens per week de zaak door elkaar. Na drie maanden onderin: mooi compost! Oogsten! Of.. Alles uit de bak, compost gebruiken en opnieuw beginnen met het onverteerde deel uit de bak.
Composteren Eenvoudig, beetje van alle twee! Vul de bak meteen helemaal Meng of zet de inhoud om wanneer er gelegenheid en tijd is.
Composteren Tips en trucs Hoe meer moeite, hoe sneller Hoe kleiner, hoe fijner Let op vocht. Druppeltest! Gebeurt er niks? Te droog of te weinig groen materiaal! Je composthoop is vegetariër Ammoniakgeur? Zwavelgeur? Werk netjes, tegels rond de hoop of bak
Compost in de moestuin Bodemverbeteraar bij aanleg: 10 kg /m²
Compost in de moestuin Basisbemesting in het voorjaar: 5 kg /m²
Compost in de moestuin Mulchmateriaal, tussen jonge planten in de winter als bodembescherming half verteerde compost
Mest: werkzame stoffen N: groei P: wortelstelsel, bloei, vruchtzetting K: stevigheid, waterhuishouding Mg: bladgroen Ca: opname voedingsstoffen Sporenelementen: vitaminen
Bodemverzorging Kunstmest mineraal van oorsprong voedt de plant rechtstreeks spoelt snel uit Organische bemesting organisch van oorsprong voedt de plant via de bodem bouwt humus op voedt het bodemleven
Organische meststoffen Dierlijke mest: puur en verteerd Brengt organisch materiaal in bodem Structuurverbetring Voeding bodemleven Langzaam werkend,meer jaren Bouwt humus op Droog Uit pak/zak Minder invloed op bodemstructuur, en bodemleven. Bouwt geen humus op Snel(ler)werkend
Stalmest: rund goede algemene meststof (koud) eerst verteren: luchtig stapelen licht inwerken in voorjaar verwerken in compost overjarig: verlies voeding kan gebruikt als bodemverbetering
Paardenmest zonder krullen of zaagsel Warme mest,droog Halfvers op zware grond! Prima te composteren, apart of in gemengde hoop Broei o.a. meloenen
Kippen, konijnen Konijnenmest: koude mest goed te composteren Kippenmest: hoogste gehalte NPK niet vers gebruiken verwerken in de composthoop
Samengestelde organische meststoffen Algemeen gebruik Specifiek Diverse merken: o.a. Culterra, koemestkorrels, Dosering aanpassen NPK Culterra: 10-4-6, koemest 2-2,5-4 dus om bij te sturen! Diverse merken o.a. DCM, Ecostyle, ASEF, eigen merk tuincentrum Voor planten en plantengroepen NPK gehalte + andere stoffen aangepast
Verrijkte meststoffen : Bacteriën en mycorrhiza-schimmels toegevoegd
Organische stikstof Bloedmeel 13% N snelwerkend bijmesten gevaar BSE? nitraat Hoornmeel 13% N langzaam werkend > 1 jaar! duur als konijnenschrik!
Minerale kalium Stevigheid van de plant Waterhuishouding van plantencel Gezond wortelgestel Vorming bollen en knollen Kleur en smaak vruchtgroenten
Calcium/kalk ph van de bodem bijsturen Korrel of poeder, vaak met extra Mg Noodzakelijk voor sommige teelten, o.a koolsoorten Betere opname voedingsstoffen Gazon: mosbestrijding Pas op met Maërl of zeewierkalk!