6 BEREKENINGSVOORBEELDEN

Voorbeelden ISSO-publcate 51 6 BEREKENINGSVOORBEELDEN In dt hoofdstuk zjn een tweetal berekenngsvoorbeelden opgenomen: één voor een portekwonng (een tussenwonng) en een hoekwonng van een rj wonngen. Voor bede wonngen s ook de ketelgrootte en de grootte van het aandeel n de collecteve nstallate berekend. 6.1 Voorbeeld 1: tussenlggende portekwonng de voldoet aan de neuwbouwesen van het Bouwbeslut Het betreft een tussenlggende portekwonng gelegen op de eerste etage de voldoet aan de neuwbouwesen van het Bouwbeslut met een q v,10 = 100. Het aangezcht van de portekwonng s gegeven n fguur 6-1. De plattegrond s gegeven n fguur 6-2. Utgangpunten: Nachtverlagng/bedrjfsbeperkng LT-Radatoren verwarmng en regelng met kamerthermostaat Natuurljke toevoer van ventlatelucht en mechansche afvoer Zekerhedsklasse B voor warmteverles naar de buren (ut tabel 2.4 volgt c z = 0,5) Gesloten toestel voor warmtapwater beredng Fg. 6-1 Aangezcht van de portekwonngen Fg. 6-2 Plattegrond van de portekwonng. 6.1.1 Berekenng van het per vertrek te nstalleren vermogen Gehanteerde U-waarden beschrjvng utwendge schedngsconstructe raam (dubbelglas met U=3,3 en houten kozjn) butendeur vloer/plafond wonngschedende wand bnnenwanden U [W/(m 2 K)] 0,36 3,2 2,78 2,5 2,08 2,17 69

ISSO-publcate 51 Warmteverlesberekenng voor wonngen en woongebouwen 6.1.1.1 Transmsseverlezen Vertrek 1: verbljfsrumte (woonkamer) met ontwerpbnnentemperatuur = 20 C. Afmetngen van de woonkamer: omschrjvng oppervlakte [m 2 ] wonngschedende wand 18,09 utwendge schedngsconstructe excl. raam (butenwand) 7,29 raam 4,32 deur naar balkon 2,16 utwendge schedngsconstructe rond de deur/raam 0,36 bnnenwand naar slaapkamer1 11,2 bnnenwand naar entree 2,51 bnnenwand naar tolet 3,12 bnnenwand naar badkamer 3,64 bnnenwand naar keuken 7,36 vloer/plafond 28,2 Het transmssewarmteverles Φ t volgt ut formule (4.2): Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - θ e ) Voor het bepalen van het specfeke warmteverles H t, e door de utwendge schedngsconstructe wordt utgegaan van de forfatare methode. H t, e volgt ut formule (4.3a): H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) A k U k f k A k f k (U k +0,1) butenwand 7,29 0,36 1 3,35 raam 4,32 3,2 1 14,25 butenwand 0,36 0,36 1 0,17 deur naar balkon 2,16 2,78 1 6,23 ΣA' = 6,48 ΣA = 7,65 A totaal = 14,13 H t, e = 24,00 Het specfeke warmteverles H t, a naar een ander vertrek van de wonng volgt ut formule (4.6): H t, a = Σ k (A k U k f ak ) θ θa 20 15 correctefactor f ak voor entree en tolet volgt ut formule (4.7): f ak = = = 0, 1667 θ θ 20 10 correctefactor f ak voor de badkamer: f ak = θ θ θ θ a e 20 22 = = 0, 0667 20 10 e naar de keuken 7,36 2,17 0 0 naar slaapkamer1 11,20 2,17 0 0 naar entree 2,51 2,17 0,1667 0,91 naar tolet 3,12 2,17 0,1667 1,13 naar badkamer 3,64 2,17-0,0667-0,53 ΣA = 27,83 H t, a = 1,51 Het specfek warmteverles H t,o naar butenlucht va aangrenzende onverwarmde rumten volgt ut formule (4.10): H t, o = Σ k ( A k U k f k ) = 0 (geen aangrenzende onverwarmde rumten). Specfek warmteverles H t,b naar vertrekken aangrenzende wonngen volgt ut formule (4.14): H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) θ θa 20 15 voor de wonngschedende wand volgt f b ut formule (4.15): f b = = = 0, 1667 θ θ 20 10 e 70

Voorbeelden ISSO-publcate 51 ( θ + θ1) θa (20 + 2) 15 voor het plafond volgt f b ut formule (4.17): f b = = = 0, 2333 θ θ 20 10 ( θ + θ2 ) θb (20 1) 15 voor de vloer volgt f b ut formule (4.16): f b = = = 0, 1333 θ θ 20 10 e e A k U k f b A k U k f b wonngschedende wand 18,09 2,08 0,1667 6,27 plafond 28,20 2,5 0,2333 16,45 vloer 28,20 2,5 0,1333 9,40 ΣA = 74,49 H t, b = 0,5 32,12 = 16,06 Het specfek warmteverles H t,g naar de grond volgt ut formule (4.18): H t, g = 1,45 G w Σ k (A k f g2 U e,k ) = 0 (geen vlakken gelegen n of op de grond) Het totale transmssewarmteverles Φ t = (24,00 + 1,51 + 0 + 16,06 + 0) (20 - -10) = 1247 W. Vertrek 2: verbljfsrumte (keuken) met ontwerpbnnentemperatuur = 20 C. Afmetngen van de keuken: omschrjvng oppervlakte [m 2 ] wonngschedende wand bnnenwand naar woonkamer bnnenwand naar badkamer bnnenwand naar slaapkamer 2 utwendge schedngsconstructe excl. raam/deur raam deur vloer/plafond 13,91 7,36 4,86 9,05 3,98 1,2 2,18 14,94 Het transmssewarmteverles volgt ut Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t. g ) (θ - θ e ) Specfek warmteverles H t, e door de utwendge schedngsconstructe (forfatare methode): H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) A k U k f k A k f k (U k +0,1) butenwand 3,98 0,36 1 1,83 raam 1,20 3,20 1 3,96 deur 2,18 2,78 1 6,28 ΣA' = 3,38 ΣA = 3,89 Specfek warmteverles H t, a naar een ander vertrek van de wonng: H t, a = Σ k (A k U k f ak ) ΣA totaal = 7,27 H t, e = 12,07 naar badkamer 4,86 2,17-0,0667-0,70 naar slaapkamer 2 9,05 2,17 0 0 naar woonkamer 7,36 2,17 0 ΣA = 21,27 H t, a = -0,70 71

ISSO-publcate 51 Warmteverlesberekenng voor wonngen en woongebouwen Specfek warmteverles H t,o naar butenlucht va aangrenzende onverwarmde rumten: H t, o = Σ k (A k U k f k )= 0 Specfek warmteverles H t,b naar vertrekken aangrenzende wonngen: H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) A k U k f b A k U k f b wonngschedende wand 13,91 2,08 0,1667 4,82 plafond 14,94 2,5 0,2333 8,71 vloer 14,94 2,5 0,1333 4,98 ΣA = 43,79 H t, b = 0,5 18,51 = 9,26 Het specfek warmteverles H t,g naar de grond volgt ut formule (4.18): H t, g = 1,45 G w Σ k (A k f g2 U e,k ) = 0 (geen vlakken gelegen n of op de grond) Het totale transmssewarmteverles Φ t = (12,07-0,70 + 0 + 9,26 + 0).(20 - -10) = 619 W. Vertrek 3: badkamer met ontwerpbnnentemperatuur = 22 C Afmetngen van de badkamer: omschrjvng bnnenwand naar keuken bnnenwand naar woonkamer bnnenwand naar tolet bnnenwand naar entree bnnenwand naar slaapkamer 2 vloer/plafond oppervlakte [m 2 ] 4,86 3,64 3,04 4,86 6,78 4,77 Het transmssewarmteverles volgt ut: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g, ) (θ - θ e ) Specfek warmteverles H t, e door de utwendge schedngsconstructe: H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) = 0 (npandg vertrek) Specfek warmteverles H t, a naar een ander vertrek van de wonng: H t, a = Σ k f ak A k U k. naar keuken 4,86 2,17 0,0625 0,69 naar kamer 3,64 2,17 0,0625 0,49 naar tolet 3,04 2,17 0,2188 1,44 naar slaapkamer 2 6,78 2,17 0,0625 0,95 naar entree 4,86 2,17 0,2188 2,31 ΣA = 23,18 H t, a = 5,88 Specfek warmteverles H t,o naar butenlucht va aangrenzende onverwarmde rumten: H t, o = Σ k (A k U k f k ) = 0 Specfek warmteverles H t,b naar vertrekken aangrenzende wonngen: H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) plafond 4,77 2,5 0,2852 3,40 vloer 4,77 2,5 0,1875 2,24 ΣA = 9,54 H t, b = 0,5 5,64 = 2,82 Het specfek warmteverles H t,g naar de grond volgt ut formule (4.18): 72

Voorbeelden ISSO-publcate 51 H t, g = 1,45 G w Σ k (A k f g2 U e,k ) = 0 (geen vlakken gelegen n of op de grond) Het totale transmssewarmteverles: Φ t = (0 + 5,88 + 0 + 2,82 + 0) (22 - -10) = 278 W. Vertrek 4: verbljfsrumte (slaapkamer 1) met ontwerpbnnentemperatuur = 20 C. Afmetngen van slaapkamer 1: omschrjvng oppervlakte [m 2 ] bnnenwand naar woonkamer 11,2 utwendge schedngsconstructe excl. raam/deur 2,85 raam 1,6 deur 2,78 utwendge schedngsconstructe naar trappenhus 8,24 bnnenwand naar entree 8,37 vloer/plafond 8,76 Het transmssewarmteverles volgt ut: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - θ e ) Specfek warmteverles H t, e door de utwendge schedngsconstructe: H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) A k U k f k A k f k (U k + 0,1) butenwand 2,85 0,36 1 1,32 raam 1,6 3,2 1 5,28 deur 2,78 2,78 1 8,01 ΣA' = 4,38 ΣA = 2,85 Specfek warmteverles H t, a naar een ander vertrek van de wonng: H t, a = Σ k (A k U k f ak ) ΣA totaal = 7,23 H t, e = 14,61 naar woonkamer 11,20 2,17 0 naar entree 8,37 2,17 0,1667 3,03 ΣA = 19,57 H t, a = 3,03 Specfek warmteverles H t,o naar butenlucht va aangrenzende onverwarmde rumten: H t, o = Σ k (A k U k f k ); ut tabel 4.1 volgt f k = 0,5 (1 utwendge constructe met deur) A k U k f k A k U k f k naar trappenhus 8,24 0,36 0,5 1,48 Specfek warmteverles H t,b naar vertrekken aangrenzende wonngen: H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) ΣA = 8,24 H t, o = 1,48 plafond 8,76 2,5 0,2333 5,11 vloer 8,76 2,5 0,1333 2,92 ΣA = 17,52 H t, b = 0,5 8,03 = 4,02 73

ISSO-publcate 51 Warmteverlesberekenng voor wonngen en woongebouwen Het specfek warmteverles H t,g naar de grond volgt ut formule (4.18): H t, g = 1,45 G w Σ k (A k f g2 U e,k ) = 0 (geen vlakken gelegen n of op de grond) Het totale transmssewarmteverles: Φ t = (14,61 +3,03 + 1,48 + 4,02) (20 - -10) = 694 W Vertrek 5: verbljfsrumte (slaapkamer 2) met ontwerpbnnentemperatuur = 20 C Afmetngen van slaapkamer 2: omschrjvng oppervlakte [m 2 ] bnnenwand naar keuken 9,05 bnnenwand naar badkamer 6,78 bnnenwand naar entree 3,12 bnnenwand naar slaapkamer 3 9,08 utwendge schedngsconstructe excl. raam 7,34 raam 2,56 vloer/plafond 12,9 Het transmssewarmteverles volgt ut: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t,g ) (θ - θ e ) Het specfeke warmteverles H t, e door de utwendge schedngsconstructe: H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) A k U k f k A k f k (U k + 0,1) butenwand 7,34 0,36 1 3,37 raam 2,56 3,2 1 8,45 ΣA' = 2,56 ΣA = 7,34 Specfek warmteverles H t, a naar een ander vertrek van de wonng: H t, a = Σ k (A k U k f ak ) ΣA totaal = 9,90 H t, e = 11,82 naar entree 3,12 2,17 0,1667 1,13 naar badkamer 6,78 2,17-0,0667-0,98 naar slaapkamer3 9,08 2,17 0 0 18,98 H t, a = 0,15 Specfek warmteverles H t,o naar butenlucht va aangrenzende onverwarmde rumten: H t, o = Σ k (A k U k f k ) = 0 Specfek warmteverles H t,b naar vertrekken aangrenzende wonngen: H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) plafond 12,9 2,5 0,2333 7,53 vloer 12,9 2,5 0,1333 4,30 ΣA = 25,8 H t, b = 0,5 11,83 = 5,92 Het specfek warmteverles H t,g naar de grond volgt ut formule (4.18): H t, g = 1,45 G w Σ k (A k f g2 U e,k ) = 0 (geen vlakken gelegen n of op de grond) Het totale transmssewarmteverles: Φ t = (11,82 + 0,15 + 0 + 5,92 + 0) (20 - -10) = 537 W 74

Voorbeelden ISSO-publcate 51 Vertrek 6: verbljfsrumte (slaapkamer 3) met ontwerpbnnentemperatuur = 20 C. Afmetngen van slaapkamer 3: omschrjvng oppervlakte [m 2 ] bnnenwand naar slaapkamer2 9,08 bnnenwand naar entree 4,59 utwendge schedngsconstructe naar trappenhus 7,29 wonngschedende wand 13,64 utwendge schedngsconstructe excl. glas 4,4 raam 2,89 vloer/plafond 13,67 Het transmssewarmteverles volgt ut: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - θ e ) Specfek warmteverles H t, e door de utwendge schedngsconstructe: H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) A k U k f k A k f k (U k +0,1) butenwand 4,4 0,36 1 2,02 raam 2,89 3,2 1 9,54 ΣA' = 2,89 ΣA = 4,4 Specfek warmteverles H t, a naar een ander vertrek van de wonng: H t, a = Σ k (A k U k f ak ) ΣA totaal = 7,29 H t, e = 11,56 naar slaapkamer 2 9,08 2,17 0 0 naar entree 4,59 2,17 0,1667 1,66 ΣA = 13,67 H t, a = 1,66 Specfek warmteverles H t,o naar butenlucht va aangrenzende onverwarmde rumten: H t, o = Σ k (A k U k f k ) A k U k f k A k U k f k naar trappenhus 7,29 0,36 0,5 1,31 Specfek warmteverles H t,b naar vertrekken aangrenzende wonngen: H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) ΣA = 7,29 H t, o = 1,31 net steenachtg steenachtg wonngschedende wand 13,64 2,08 0,1667 4,73 plafond 13,67 2,5 0,2333 7,97 vloer 13,67 2,5 0,1333 4,56 ΣA = 40,98 H t, b = 0,5 17,26 = 8,63 Het specfek warmteverles H t,g naar de grond volgt ut formule (4.18): H t, g = 1,45 G w Σ k (A k f g2 U e,k ) = 0 (geen vlakken gelegen n of op de grond) Het totale transmssewarmteverles:φ t = (11,56 + 1,66 + 1,31 + 8,63 + 0) (20 - -10) = 695 W 75

ISSO-publcate 51 Warmteverlesberekenng voor wonngen en woongebouwen Vertrek 7: verkeersrumte (entree) met ontwerpbnnentemperatuur = 15 C. Afmetngen van de entree omschrjvng oppervlakte [m 2 ] bnnenwand naar badkamer 4,86 bnnenwand naar tolet 6,38 bnnenwand naar woonkamer 2,51 bnnenwand naar slaapkamer1 8,37 utwendge schedngsconstructe naar trappenhus 6,19 bnnenwand naar slaapkamer3 4,59 bnnenwand naar slaapkamer 2 3,12 vloer/plafond 6,24 Het transmssewarmteverles volgt ut: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t,g ) (θ - θ e ) Specfek warmteverles H t, e door de utwendge schedngsconstructe: H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1))= 0 Specfek warmteverles H t, a naar een ander vertrek van de wonng: H t, a = Σ k (A k U k f ak ) naar slaapkamer 1 8,37 2,17-0,2-3,63 naar badkamer 4,86 2,17-0,28-2,95 naar slaapkamer 2 3,12 2,17-0,2-1,35 naar slaapkamer 3 4,59 2,17-0,2-1,99 naar woonkamer 2,51 2,17-0,2-1,09 naar tolet 6,38 2,17 0 0 ΣA = 29,83 H t, a = -11,01 Specfek warmteverles H t,o naar butenlucht va aangrenzende onverwarmde rumten: H t, o = Σ k (A k U k f k ) Ut tabel 4.1 volgt dat voor een rumte met 1 utwendge schedngsconstructe de voorzen s van een deur geldt : f k = 0,5. A k U k f k A k U k f k naar trappenhus 6,19 0,36 0,5 1,11 Specfek warmteverles H t,b naar vertrekken aangrenzende wonngen: H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) ΣA = 6,19 H t, o = 1,11 plafond 6,24 2,5 0,08 1,25 vloer 6,24 2,5-0,04-0,63 ΣA = 12,48 H t, b = 0,5 0,62 = 0,31 Het specfek warmteverles H t,g naar de grond volgt ut formule (4.18): H t, g = 1,45 G w Σ k (A k f g2 U e,k ) = 0 (geen vlakken gelegen n of op de grond) Het totale transmssewarmteverles: Φ t = (0-11,01 + 1,11 + 0,31 + 0) (15 - -10) = -240 W 76

Voorbeelden ISSO-publcate 51 Vertrek 8: toletrumte met ontwerpbnnentemperatuur = 15 C. Afmetngen van het tolet omschrjvng oppervlakte [m 2 ] bnnenwand naar woonkamer 3,12 bnnenwand naar entree 6,38 bnnenwand naar badkamer 3,04 vloer/plafond 1,32 Het transmssewarmteverles volgt ut: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t,g ) (θ - θ e ) Specfek warmteverles H t, e door de utwendge schedngsconstructe: H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) = 0 (npandg vertrek) Specfek warmteverles naar een ander vertrek van de wonng: H t, a = Σ k (A k U k f ak ) naar woonkamer 3,12 2,17-0,2-1,35 naar entree 6,38 2,17 0 0 naar badkamer 3,04 2,17-0,28-1,85 ΣA = 12,54 H t, a = -3,2 Specfek warmteverles H t,o naar butenlucht va aangrenzende onverwarmde rumten: H t, o = Σ k (A k U k f k ) = 0 Specfek warmteverles H t,b naar vertrekken aangrenzende wonngen: H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) plafond 1,32 2,5 0,08 0,26 vloer 1,32 2,5-0,04-0,13 ΣA = 2,64 H t, b = 0,5 0,13 = 0,07 Het specfek warmteverles H t,g naar de grond volgt ut formule (4.18): H t, g = 1,45 G w Σ k (A k f g2 U e,k ) = 0 (geen vlakken gelegen n of op de grond) Het totale transmssewarmteverles: Φ t = (0-3,2 + 0 + 0,07 + 0) (15 - -10) = -78 W 6.1.1.2 Warmteverlezen ten gevolge van butenluchttoetredng De ventlate-esen volgen ut tabel 4.5. Gegevens over de hoeveelhed nfltrate volgen ut tabel 4.3. Vertrek 1: verbljfsrumte (woonkamer) De ventlate-es s 0,9 10-3 m 3 /s per m 2 vloer (verbljfsrumte zonder kooktoestel en/of open toestel voor ). Dt wl zeggen 0,9 10-3 28,2 = 0,02538 m 3 /s ventlate. De hoeveelhed nfltrate s 16 10-5 m 3 /s per m 2 utwendge schedngsconstructe (ΣA totaal ). Het nfltratedebet s 16 10-5 14,13 = 0,0023 m 3 /s. Het nfltratedebet s klener dan het ventlatedebet waardoor dt laatste maatgevend s: q v = 0,02538 m 3 /s Φ v = H v (θ - θ e ) = q v 1200 f v (θ - θ e ) = 0,02538 1200 1 30 = 914 W 77

ISSO-publcate 51 Warmteverlesberekenng voor wonngen en woongebouwen Vertrek 2 verbljfsrumte (keuken) Φ v = H v (θ - θ e ) = q v 1200 f v (θ - θ e ) = 0,021 1200 0 30 = 0 W (alle lucht komt ut de woonkamer; woonkamer en keuken vormen samen één verbljfsgebed) De hoeveelhed nfltrate s 16 10-5 m 3 /s per m 2 utwendge schedngsconstructe (ΣA totaal ). Het nfltratedebet s 16 10-5 7,27 = 0,0012 m 3 /s. Φ v = H v (θ - θ e ) = q v 1200 f v (θ - θ e ) = 0,0012 1200 1 30 = 43 W. Vertrek 3 badkamer Dt vertrek s npandg gelegen en ontvangt z n ventlatelucht vanaf de entree (temperatuur 15 C). θ θa 22 15 f v = = = 0, 219 θ θe 22 10 Φ v = H v (θ - θ e ) = q v 1200 f v (θ - θ e ) = 0,014 1200 0,219 32 = 118 W Vertrek 4 verbljfsrumte (slaapkamer 1) Φ v = H v (θ - θ e ) = q v 1200 f v (θ - θ e ) = 0,00788 1200 1 30 = 284 W Vertrek 5 verbljfsrumte (slaapkamer 2) Φ v = H v (θ - θ e ) = q v 1200 f v (θ - θ e ) = 0,0116 1200 1 30 = 418 W Vertrek 6 verbljfsrumte (slaapkamer 3) Φ v = H v (θ - θ e ) = q v 1200 f v (θ - θ e ) = 0,0123 1200 1 30 = 443 W Vertrek 7 verkeersrumte (entree) Φ v = H v (θ - θ e ) = q v 1200 f v (θ - θ e ) = 0,0044 1200 1 25 = 132 W Vertrek 8 toletrumte (alle lucht komt ut de entree) Φ v = H v (θ - θ e ) = q v 1200 f v (θ - θ e ) = 0,0007 1200 0 25 = 0 W 6.1.1.3 Toeslag voor bedrjfsbeperkng Vertrek 1 verbljfsrumte (woonkamer) Utgegaan wordt van een gewenste opwarmtjd van 2 uur. Volgens fguur 4.2 bedraagt de afkoelng van een tussenwonng n gestapelde bouw 1,5 K gedurende een normale nachtverlagngsperode (maxmaal 8 uur). Volgens tabel 4.6 s de toeslag voor bedrjfsbeperkng dan 1,7 W/m 2 accumulerend oppervlak. Het totale accumulerende oppervlak (ΣA sommeren) s : 7,65 + 27,83 + 74,49 = 109,97 m 2. De toeslag voor bedrjfsbeperkng voor het vertrek s Φ op = 109,97 m 2 1,7 = 187 W. Som van transmsse- en ventlateverlezen s 1247 + 914 = 2161W. De toeslag voor bedrjfsbeperkng s hervan slechts 8,7%. Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng Φ o = 187 W (natuurljke toevoer; dus geen reducte). Vertrek 2 verbljfsrumte (keuken) Toeslag voor bedrjfsbeperkng Φ op = 0,087 (619 + 43) = 58 W Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng Φ o = 58 W Vertrek 3 badkamer De toeslag voor bedrjfsbeperkng Φ op = 0,087 (278 + 118) = 34 W Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng Φ o = 34 W Vertrek 4 verbljfsrumte (slaapkamer 1) De toeslag voor bedrjfsbeperkng Φ op = 0,087 (694 + 284) = 85 W Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng Φ o = 85 W Vertrek 5 verbljfsrumte (slaapkamer 2) De toeslag voor bedrjfsbeperkng Φ op = 0,087 (537 + 418) = 81 W Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng Φ o = 81 W Vertrek 6 verbljfsrumte (slaapkamer 3) De toeslag voor bedrjfsbeperkng Φ op = 0,087 (695 + 443) = 99 W Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng Φ o = 99 W 78

Voorbeelden ISSO-publcate 51 Vertrek 7 verkeersrumte (entree) De toeslag voor bedrjfsbeperkng Φ op = 0,087 (-240 +210) = -3W Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng Φ o = 0 W vertrek 8 toletrumte (entree) De toeslag voor bedrjfsbeperkng Φ op = 0,087 (-63 +0) = -5 W Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng Φ o = 0 W 6.1.1.4 Totaal n het vertrek te nstalleren vermogen Vertrek 1 verbljfsrumte (woonkamer) Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o = 1247 + 914 + 187 = 2348 W Vertrek 2 verbljfsrumte (keuken) Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o = 619 + 43 + 58 = 720 W Vertrek 3 badkamer Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o = 278 + 118 + 34 = 430 W Vertrek 4 verbljfsrumte (slaapkamer 1) Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o = 694 + 284 + 85 = 1063 W Vertrek 5 verbljfsrumte (slaapkamer 2) Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o = 537 + 418 + 81 = 1036 W Vertrek 6 verbljfsrumte (slaapkamer 3) Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o = 695 + 443 + 99 = 1237 W Vertrek 7 verkeersrumte (entree) Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o = -126 + 132+ 0 = 5 W Vertrek 8 toletrumte Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o = -63 + 0+ 0 = 0 W 6.1.2 Bepalng van het aanslutvermogen van de wonng Bj het bepalen van het aanslutvermogen voor de wonng wordt het schema van fguur 5.1 gevolgd: gesommeerd transmssewarmteverles door de utwendge schedngsconstructes (ncl. ramen en deuren) en begane grondvloer gesommeerd warmteverles naar de buren = 2222 W = 1416 W warmteverles van ledngen n onverwarmde rumten = 0 W gesommeerd n rekenng te brengen warmteverles door butenluchttoetredng gesommeerde toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng = 2352 W = 544 W ----------------------------------------------------------------- (+ ------------------- (+ Aanslutvermogen 6534 W 79

ISSO-publcate 51 Warmteverlesberekenng voor wonngen en woongebouwen 6.1.3 Bepalng van het aandeel n de collecteve warmteopwekker Bj het bepalen van het aandeel n de collecteve warmteopwekker wordt het schema van fguur 5.6 gevolgd: gesommeerd transmssewarmteverles door de utwendge schedngsconstructes (ncl. ramen en deuren) en begane grondvloer = 2222 W warmteverles van ledngen n onverwarmde rumten = 0 W gesommeerd n rekenng te brengen warmteverles door butenluchttoetredng = 2352 W gesommeerde toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng = 554 W -------------------------------------------------------------- (+ -----------------(+ bjdrage aan collecteve nstallate 5128 W 6.2 Voorbeeld 2: tunkamerwonng tussenwonng de voldoet aan de neuwbouwesen van het Bouwbeslut Bj het utwerken dt voorbeeld wordt gebruk gemaakt van de berekenngsformuleren zoals de gegeven zjn n hoofdstuk 7. Het aangezcht van de tussenwonng s gegeven n fguur 6-3. De plattegronden met de ndelng van de verschllende etages s gegeven n fguur 6-4. Fg. 6-3 Aangezcht van de tussenwonng Fg. 6-4 Plattegronden van de tussenwonng 80

Voorbeelden ISSO-publcate 51 Aanvullende nformate: wonng voldoet aan de neuwbouwesen van het Bouwbeslut; q v,10 = 50; gebalanceerde ventlate met WTW (85% rendement); het betreft een rjtjes tussenwonng; vloerverwarmng op de begane grond, LT-radatoren op de verdepngen; nachtverlagng en een opwarmtjd van 2 uur; zekerhedsklasse C voor verwarmng bj buren; voor de verwarmng s er regelng per vertrek; de zolder s te beschouwen als een verbljfsgebed; warmtapwaterberedng met gesloten toestel. Luchtbalans VG1 VG1 VG2 VG2 VG2 VG3 woonkamer keuken slaapkamer 1 slaapkamer 2 slaapkamer 3 zolder toletrumte badkamer toevoer [dm³/s] herkomst afvoer naar buten [dm³/s] 29,1 buten woonkamer 29,1 9,7 buten 7 buten 8,4 buten 16,3 buten 12,2 VG2 4,1 VG2 7 VG2 14 totaal 70,5 buten 70,5 Berekenng van de (nblaas) temperatuur θ t. Gemddelde retourtemperatuur: 0,0291 18,5 + 0,0122 20 + 0,0041 20 + 0,007 15 + 0,014 22 0,0291+ 0,0122 + 0,0041 + 0,007 + 0,014 = 19,2 C Inblaastemperatuur bj 85% rendement: θ t = 0,85 (19,2 - -10) -10 15 C. Warmtebalans van verkeersrumte 1 e etage (overloop) Warmtebalans: (H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - θ e ) + Φ v = 0 H t, e = 0 (npandg) H t, a = Σ k A k U k f k : slaapkamer 2: A U (θ - θ a ) = 5,48 2,17 (θ - 20) = 11,89 (θ - 20) slaapkamer 1: A U (θ - θ a ) = 2,78 2,17 (θ - 20) = 6,03 (θ - 20) slaapkamer 3: A U (θ - θ a ) = 2,60 2,17 (θ - 20) = 5,64 (θ - 20) badkamer: A U (θ - θ a ) = 5,48 2,17 (θ - 22) = 11,89 (θ - 22) woonkamer: A U (θ + θ 1 ) - (θ a + θ 2 ) = 2,5 2,5 (θ - 20) = 6,25 (θ - 20) zolder: A U (θ (θ a + θ a2 )) = 3,27 2,5 (θ - 19) = 8,175 (θ - 19) H t, o = 0 (grenst net aan onverwarmde rumten) H t, b = Σ k A k U k f ak : wonngschedend: A U (θ - θ b ) = 5,38 2,08 (θ - 10) = 11,19 (θ - 10) ventlate: (alle lucht komt ut de slaapkamers) θ + θv θt f v = waarbj θ v = 0 (LT-radatoren op verdepng) θ θ e 81

ISSO-publcate 51 Warmteverlesberekenng voor wonngen en woongebouwen Φ v = q v 1200 (θ - θ t ) = (0,007+0,014+0,0041) 1200 (θ - 15)= 0,0251 1200 0,95 (θ - 15) = 30,1 (θ - 15) Alle deelposten nvoeren n de warmtebalans: 11,89 θ - 237,8 + 6,03 θ - 120,6 + 5,64 θ - 112,8 + 11,89 θ - 261,6 + 6,25 θ - 125 + 8,175 θ - 155,3 + 11,19 θ - 111,9 + 30,1 θ - 602 = 0 91,17 θ = 1727 resultaat: θ = 18,9. Herut volgt 18,5 C als rekenwaarde voor temperatuur van de verkeersrumte 1 e etage(overloop). Warmtebalans verkeersrumte (entree) met behulp van methode ut bjlage F1. Warmtebalans: (H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - θ e ) + Φ v = 0 Utrekenen deelwaarden: H t, e = Σ k (A k f k (U k + 0,1)) = 9,2 H t, a = Σ k A k U k f ak = woonkamer +keuken ( θ ) 44,57 20 θ θ e tolet badkamer ( θ ) 16,25 15 θ θ 13,7 θ e ( θ ) 21 θ e H t, o = 0 (geen aangrenzende onverwarmde rumten) H t, b = c z Σ k A k U k f b = 2 1 ( θ ) 19,20 10 θ θ e = 9,6 θ ( θ ) 10 θ e H t, g = 0 (vloerverwarmng toegepast) Φ v volgt ut Φ + Φ vent Φ = 14 10-5 1200 3,43 (θ + θ v - θ e ) = 0,57 (θ + θ v - θ e ) = 0,57 ( θ + 8,5) Φ vent afzugvolume van tolet (komt van verkeersrumte VG2(overloop)) 8,4 ( θ 18, 5) 0,007 1200 f v (θ - θ e ) = (θ - θ e ) θ θ e Deelposten nvoeren n de warmtebalans: 9,2 (θ + 10) + 44, 57 (θ - 20) + 16,25 (θ - 15) + 13,7 (θ - 21) + 9,6 (θ - 10) + 0,57 (θ + 8,5) + 8,4 (θ - 18,5) = 0 Herut volgt: 102,29 θ - 1577,40 = 0 ofwel: θ 15,5 C 82

Voorbeelden ISSO-publcate 51 Vertrek 1: verbljfsrumte (woonkamer) met ontwerpbnnentemperatuur (ze tabel 2.1) θ = 20 C transmsseberekenng: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - θ e ) H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) (ze paragraaf 4.2.2) H t, a = Σ k (A k U k f ak ) (ze paragraaf 4.2.3) A k U k f k A k f k (U k +0,1) wand 7,81 0,36 1 3,59 slaapkamer 1 10,68 2,50 0,033 0,88 raam + deur 4,15 3,2 1 13,70 slaapkamer 2 7,01 2,50 0,033 0,58 slaapkamer 3 3,67 2,50 0,033 0,28 badkamer 0,85 2,50-0,033-0,07 Σ A a = 7,81 H t, e = 17,29 Σ A a = 22,21 H t, a = 1,67 Σ A u = 11,96 H t, o = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.4) H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) (ze paragraaf 4.2.5) A k U k f k A k U k f k (θ b = 10 C) A k U k f b A k U k f b entree 13,0 2,17 0,15 4,23 won. sched. 23,14 2,08 0,333 16,02 overloop 2,5 2,50 0,05 0,31 Σ A a = 15,5 H t, o = 4,54 c z = 0,5 Σ A a = 23,14 Σ= 16,02 H t, b = c z Σ = 8,01 H t, g = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.6) A k U k f k A k U k f k Opmerkng: Σ A a betreft de sommate van de. n.v.t steenachtge oppervlakken Σ A u betreft de sommate van de oppervlakken van de utwendge schedngsconstructes Σ A a = H t, g = 0 Het totale transmssewarmteverles Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - -10) Φ t = 945 W Warmteverles t.g.v. butenluchttoetredng Infltrate (ze paragraaf 4.3.1): Φ = q 1200 A u f v (θ - θ e ) = 52 W q volgt ut tabel 4.2 en A u = Σ A u ; f v = 0,95 Ventlate (ze paragraaf 4.3.2):Φ vent = q v 1200 (θ + θ v - θ t ) = 122 W q v volgt ut de rchtwaarden ut paragraaf 4.3.2 en het vloeroppervlak A vl θ t = toevoertemperatuur ventlatelucht (butentemperatuur (natuurljke toevoer) of temperatuur na WTW of voorverwarmer (mechansche toevoer)); θ v = -1,5 (vloerverwarmng). In rekenng te brengen warmteverles t.g.v. butenluchttoetredng: Mechansche toevoer van ventlatelucht: Φ v = Φ + Φ vent Het warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer Φ v Φ v = 174 W Toeslag voor bedrjfsbeperkng wjze van regelen: regelng per vertrek (ze paragraaf 4.4.1): Φ op = P A a = 1,7 69 = 117 W P s afhankeljk van de afkoelng en de toegestane opwarmtjd en volgt ut tabel 4.6 A a = Σ (f a A k ); (ze 4.4.1) Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng: Φ o = Φ op - ½Φ vent (waarde Φ o s mnmaal 0) Φ o = 56 W Totaal n het vertrek te nstalleren Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o + Φ tot = 1175 W 83

ISSO-publcate 51 Warmteverlesberekenng voor wonngen en woongebouwen Vertrek 2: verbljfsrumte (keuken) met ontwerpbnnentemperatuur (ze tabel 2.1) θ = 20 C transmsseberekenng: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - θ e ) H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) (ze paragraaf 4.2.2) H t, a = Σ k (A k U k f ak ) (ze paragraaf 4.2.3) A k U k f k A k f k (U k +0,1) raam 3,85 3,2 1 12,71 slaapkamer 3 7,60 2,50 0,033 0,63 wand 2,96 0,36 1 1,37 Σ A a = 2,96 H t, e = 14,08 Σ A a = 7,60 H t, a = 0,63 Σ A u = 6,81 H t, o = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.4) H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) (ze paragraaf 4.2.5) A k U k f k A k U k f k (θ b = 10 C) A k U k f b A k U k f b entree 7,54 2,17 0,15 2,45 wonng sched. 7,54 2,08 0,333 5,20 n.v.t. Σ A a = 7,54 H t, o = 2,45 c z = 0,5 Σ A a = 7,5 Σ= 5,20 H t, b = c z Σ = 2,60 H t, g = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.6) A k U k f k A k U k f k Opmerkng: Σ A a betreft de sommate van de steenachtge oppervlakken Σ A u betreft de sommate van de oppervlakken van de utwendge schedngsconstructes Σ A a = H t, g = 0 Het totale transmssewarmteverles Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - -10) Φ t = 593 W Warmteverles t.g.v. butenluchttoetredng Infltrate (ze paragraaf 4.3.1): Φ = q 1200 A u f v (θ - θ e ) = 28 W q volgt ut tabel 4.2 en A u = Σ A u ; f v = 0,95 Ventlate (ze paragraaf 4.3.2):Φ vent = q v 1200 (θ + θ v - θ t ) = 0 W (alle lucht ut woonkamer) q v volgt ut de rchtwaarden ut paragraaf 4.3.2 en het vloeroppervlak A vl θ t = toevoertemperatuur ventlatelucht (butentemperatuur (natuurljke toevoer) of temperatuur na WTW of voorverwarmer (mechansche toevoer)); θ v = -1,5 (vloerverwarmng). In rekenng te brengen warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer: Mechansche toevoer van ventlatelucht: Φ v = Φ + Φ vent Het warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer Φ v Φ v = 28 W toeslag voor bedrjfsbeperkng wjze van regelen: regelng per vertrek (ze paragraaf 4.4.1): Φ op = P A a = 1,7 25,6 = 44 W P s afhankeljk van de afkoelng en de toegestane opwarmtjd en volgt ut tabel 4.6 A a = Σ (f a A k ); (ze 4.4.1) Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng: Φ o = Φ op - ½Φ vent (waarde Φ o s mnmaal 0) Φ o = 44 W Totaal n het vertrek te nstalleren Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o + Φ tot = 665 W 84

Voorbeelden ISSO-publcate 51 Vertrek 3: verkeersrumte met ontwerpbnnentemperatuur (ze tabel 2.1) θ = 15.5 C (ut warmtebalans) transmsseberekenng: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - θ e ) H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) (ze paragraaf 4.2.2) H t, a = Σ k (A k U k f ak ) (ze paragraaf 4.2.3) A k U k f k A k f k (U k +0,1) deur 2,10 3,2 1 6,93 keuken 7,54 2,17-0,154-2,52 wand 1,33 0,36 1 0,61 woonkamer 13,29 2,17-0,154-4,44 tolet 7,49 2,17 0,038 0,62 badkamer 5,24 2,50-0,192-2,51 Σ A a = 1,33 H t, e = 7,54 Σ A a = 33,56 H t, a = -8,85 Σ A u = 3,43 H t, o = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.4) H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) (ze paragraaf 4.2.5) A k U k f k A k U k f k (θ b = 10 C) A k U k f b A k U k f b trap/overloop 1,62 2,50-0,096-0,39 buren 9,23 2,08 0,23 4,42 n.v.t. Σ A a = 1,62 H t, o = -0,39 c z = 0,5 Σ A a = 9,23 Σ= 4,42 H t, b = c z Σ = 2,21 H t, g = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.6) A k U k f k A k U k f k Opmerkng: Σ A a betreft de sommate van de steenachtge oppervlakken Σ A u betreft de sommate van de oppervlakken van de utwendge schedngsconstructes Σ A a= H t, g = 0 Het totale transmssewarmteverles Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - -10) Φ t = 15 W Warmteverles t.g.v. butenluchttoetredng Infltrate (ze paragraaf 4.3.1): Φ = q 1200. A u fv (θ - θ e ) = 0,00012 1200 3,43 0,942 25,5 = 12 W q volgt ut tabel 4.2 en A u = Σ A u ; f v = 0,942. Ventlate (ze paragraaf 4.3.2):Φ vent = q v 1200 (θ + θ v - θ t ) = 0,007 1200-3,5 = -29 W (lucht komt van overloop) q v volgt ut de rchtwaarden ut paragraaf 4.3.2 en het vloeroppervlak A vl θ t = toevoertemperatuur ventlatelucht (butentemperatuur (natuurljke toevoer) of temperatuur na WTW of voorverwarmer (systeem B of D)); θ v = -1,5 (vloerverwarmng). In rekenng te brengen warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer: Mechansche toevoer van ventlatelucht: Φ v = Φ + Φ vent Het warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer Φ v Φ v = - 17 W Toeslag voor bedrjfsbeperkng wjze van regelen: regelng per vertrek (ze paragraaf 4.4.1): Φ op = P A a = 1,7 45,74 = 78 W P s afhankeljk van de afkoelng en de toegestane opwarmtjd en volgt ut tabel 4.6 A a = Σ (f a A k ); (ze 4.4.1) Toe te rekenen toeslag voor bedrujfsbeperkng: Φ o = Φ op - ½Φ vent (waarde Φ o s mnmaal 0) Φ o = 78 W Totaal n het vertrek te nstalleren t.b.v. opwarmng: + Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o Φ tot = 76 W 85

ISSO-publcate 51 Warmteverlesberekenng voor wonngen en woongebouwen Vertrek 4: toletrumte met ontwerpbnnentemperatuur (ze tabel 2.1) θ = 15 C transmsseberekenng: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - θ e ) H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) (ze paragraaf 4.2.2) H t, a = Σ k (A k U k f ak ) (ze paragraaf 4.2.3) A k U k f k A k f k (U k +0,1) raam 0,25 3,2 1 0,83 badkamer 1,15 2,50-0,24-0,69 wand 2,35 0,36 1 1,09 Σ A a = 2,35 H t, e = 1,92 Σ A a= 8,64 H t, a = -0,69 Σ A u = 2,60 H t, o = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.4) H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) (ze paragraaf 4.2.5) A k U k f k A k U k f k (θ b =10 C) A k U k f b A k U k f b entree 7,49 2,17-0,017-0,28 buren 2,86 2,08 0,2 1,19 n.v.t. Σ A a = 7,49 H t, o = -0,28 c z = 0,5 Σ A a = 2,86 Σ= 1,19 H t, b = c z Σ = 0,60 H t, g = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.6) A k U k f k A k U k f k Opmerkng: Σ A a betreft de sommate van de steenachtge oppervlakken Σ A u betreft de sommate van de oppervlakken van de utwendge schedngsconstructes Σ A a= H t, g = 0 Het totale transmssewarmteverles Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - -10) Φ t = 39 W Warmteverles t.g.v. butenluchttoetredng Infltrate (ze paragraaf 4.3.1): Φ = q 1200. A u f v (θ - θ e ) = 0,00012 1200 2,6 0,94 25 = 9 W q volgt ut tabel 4.2 en A u = Σ A u, f v = 0,94 Ventlate (ze paragraaf 4.3.2):Φ vent = q v 1200 (θ + θ v - θ t ) = 0,007 1200-2,5 = -21 W (lucht komt van entree) q v volgt ut de rchtwaarden ut paragraaf 4.3.2 en het vloeroppervlak A vl θ t = toevoertemperatuur ventlatelucht (butentemperatuur (natuurljke toevoer) of temperatuur na WTW of voorverwarmer (mechansche toevoer)); θ v = -1,5 (vloerverwarmng). In rekenng te brengen warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer: Mechansche toevoer van ventlatelucht: Φ v = Φ + Φ vent Het warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer Φ v Φ v = -12 W Toeslag voor bedrjfsbeperkng wjze van regelen: regelng per vertrek (ze paragraaf 4.4.1): Φ op = P A a = 1,7 13,85 = 24 W P s afhankeljk van de afkoelng en de toegestane opwarmtjd en volgt ut tabel 4.6 A a = Σ (f a A k ); (ze 4.4.1) Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng: Φ o = Φ op - ½Φ vent (waarde Φ o s mnmaal 0) Totaal n het vertrek te nstalleren Φ o = 24 W + Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o Φ tot = 51 W 86

Voorbeelden ISSO-publcate 51 Vertrek 5: verbljfsrumte (slaapkamer 1) met ontwerpbnnentemperatuur (ze tabel 2.1) θ = 20 C transmsseberekenng: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - θ e ) H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) (ze paragraaf 4.2.2) H t, a = Σ k (A k U k f ak ) (ze paragraaf 4.2.3) A k U k f k A k f k (U k +0,1) raam 1,95 3,2 1 6,44 zolder 10,69 2,50 0,10 2,67 gevel 4,60 0,36 1 2,12 woonkamer 10,69 2,50-0,033-0,88 Σ A a= 4,60 H t, e = 8,56 Σ A a = 21,38 H t, a = 1,79 Σ A u = 6,55 H t, o = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.4) H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) (ze paragraaf 4.2.5) A k U k f k A k U k f k (θ b = 10 C) A k U k f b A k U k f b overloop 2,78 2,17 0,013 0,08 wonng sched. 10,2 2,08 0,333 7,06 n.v.t. Σ A a = 2,78 H t, o = 0,08 c z = 0,5 Σ A a = 10,2 Σ= 7,06 H t, b = c z Σ = 3,53 H t, g = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.6) A k U k f k A k U k f k Opmerkng: Σ A a betreft de sommate van de steenachtge oppervlakken Σ A u betreft de sommate van de oppervlakken van de utwendge schedngsconstructes Σ A a = H t, g = 0 Het totale transmssewarmteverles Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - -10) Φ t = 419 W Warmteverles t.g.v. butenluchttoetredng Infltrate (ze paragraaf 4.3.1): Φ = q 1200. A u f v (θ - θ e ) = 28 W q volgt ut tabel 4.2 en A u = Σ A u, f v = 1. Ventlate (ze paragraaf 4.3.2):Φ vent = q v 1200 (θ + θ v - θ t ) = 58 W q v volgt ut de rchtwaarden ut paragraaf 4.3.2 en het vloeroppervlak A vl θ t = toevoertemperatuur ventlatelucht (butentemperatuur (natuurljke toevoer) of temperatuur na WTW of voorverwarmer (mechansche toevoer)); θ v = 0 (LT-radatorenverwarmng). In rekenng te brengen warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer: Mechansche toevoer van ventlatelucht: Φ v = Φ + Φ vent Het warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer Φ v Φ v = 86 W Toeslag voor bedrjfsbeperkng wjze van regelen: regelng per vertrek (ze paragraaf 4.4.1): Φ op = P A a = 1,7 38,96 = 66 W P s afhankeljk van de afkoelng en de toegestane opwarmtjd en volgt ut tabel 4.6 A a = Σ (f a A k ); (ze 4.4.1) Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsberperkng: Φ op = Φ o - ½Φ vent (waarde Φ o s mnmaal 0) Φ o = 37 W Totaal n het vertrek te nstalleren Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o + Φ tot = 542 W 87

ISSO-publcate 51 Warmteverlesberekenng voor wonngen en woongebouwen Vertrek 6: verbljfsrumte (slaapkamer 2) met ontwerpbnnentemperatuur (ze tabel 2.1) θ = 20 C transmsseberekenng: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - θ e ) H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) (ze paragraaf 4.2.2) H t, a = Σ k (A k U k f ak ) (ze paragraaf 4.2.3) A k U k f k A k f k (U k +0,1) wand 4,18 0,36 1 1,92 zolder 7,01 2,50 0,100 1,75 raam 1,30 3,20 1 4,29 woonkamer 7,01 2,50-0,033-0,58 Σ A a = 4,18 H t, e = 6,21 Σ A a = 14,02 H t, a = 1,17 Σ A u = 5,48 H t, o = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.4) H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) (ze paragraaf 4.2.5) A k U k f k A k U k f k (θ b = 10 ) A k U k f b A k U k f b overloop 5,48 2,17 0,013 0,15 wonng sched. 8,00 2,08 0,333 5,54 n.v.t. Σ A a = 5,48 H t, o = 0,15 c z = 0,5 Σ A a = 8,00 Σ= 5,54 H t, b = c z Σ = 2,77 H t, g = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.6) A k U k f k A k U k f k Opmerkng: Σ A a betreft de sommate van de steenachtge oppervlakken Σ A u betreft de sommate van de oppervlakken van de utwendge schedngsconstructes Σ A a = H t, g = 0 Het totale transmssewarmteverles Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - -10) Φ t = 309 W Warmteverles t.g.v. butenluchttoetredng Infltrate (ze paragraaf 4.3.1): Φ = q 1200. A u f v (θ - θ e ) = 24 W q volgt ut tabel 4.2 en A u = Σ A u, f v = 1 Ventlate (ze paragraaf 4.3.2):Φ vent = q v 1200 (θ + θ v - θ t ) = 42 W q v volgt ut de rchtwaarden ut paragraaf 4.3.2 en het vloeroppervlak A vl θ t = toevoertemperatuur ventlatelucht (butentemperatuur (natuurljke toevoer) of temperatuur na WTW of voorverwarmer (mechansche toevoer)); θ v = 0 (LT-radatorenverwarmng). In rekenng te brengen warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer: Mechansche toevoer van ventlatelucht: Φ v = Φ + Φ vent Het warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer Φ v Φ v = 66 W Toeslag voor bedrjfsbeperkng wjze van regelen: regelng per vertrek (ze paragraaf 4.4.1): Φ op = P A a = 1,7 31,68 = 54 W P s afhankeljk van de afkoelng en de toegestane opwarmtjd en volgt ut tabel 4.6 A a = Σ (f a A k ); (ze 4.4.1) Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng: Φ o = Φ op - ½Φ vent (waarde Φ o s mnmaal 0) Φ o = 33 W Totaal n het vertrek te nstalleren Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o + Φ tot = 408 W 88

Voorbeelden ISSO-publcate 51 Vertrek 7: verbljfsrumte (slaapkamer 3) met ontwerpbnnentemperatuur (ze tabel 2.1) θ = 20 C transmsseberekenng: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t,g ) (θ - θ e ) H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) (ze paragraaf 4.2.2) H t, a = Σ k (A k U k f ak ) (ze paragraaf 4.2.3) A k U k f k A k f k (U k +0,1) dak 7,91 0,36 1 3,64 zolder 4,85 2,50 0,1 1,21 raam 1 3,2 1 3,30 woonkamer 3,67 2,50-0,033-0,30 keuken 7,60 2,50-0,033-0,63 badkamer 6,68 2,17-0,067-0,97 Σ A a = 0 H t, e = 6,94 Σ A a = 22,80 H t, a = -0,69 Σ A u = 8,91 H t, o = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.4) H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) (ze paragraaf 4.2.5) A k U k f k A k U k f k A k U k f b A k U k f b overloop 2,70 2,17 0,013 0,08 wonngsched. 9,28 2,08 0,333 6,43 n.v.t. Σ A a = 2,70 H t, o = 0,08 c z =...0,5... Σ A a = 9,28 Σ = 6,43 H t, b = c z Σ = 3,22 H t, g = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.6) A k U k f k A k U k f k Opmerkng: Σ A a betreft de sommate van de steenachtge oppervlakken Σ A u betreft de sommate van de oppervlakken van de utwendge schedngsconstructes Σ A a = H t, g = 0 Het totale transmssewarmteverles Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - -10) Φ t = 287 W Warmteverles t.g.v. butenluchttoetredng Infltrate (ze paragraaf 4.3.1): Φ = q 1200. A u f v (θ - θ e ) =...0,00012 1200 8,91 30 = 38 W q volgt ut tabel 4.2 en A u = Σ A u ; f v = 1 Ventlate (ze paragraaf 4.3.2):Φ vent = q v 1200 (θ + θ v - θ t ) = 0,0084 1200 5 = 51 W q v volgt ut de rchtwaarden ut paragraaf 4.3.2 en het vloeroppervlak A vl θ t = toevoertemperatuur ventlatelucht (butentemperatuur (natuurljke toevoer) of temperatuur na WTW of voorverwarmer (mechansche toevoer)); θ v = 0 (LT-radatorenverwarmng). In rekenng te brengen warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer: Mechansche toevoer van ventlatelucht: Φ v = Φ + Φ vent Het warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer Φ v Φ v =...89...W Toeslag voor bedrjfsbeperkng wjze van regelen: regelng per vertrek (ze paragraaf 4.4.1): Φ op = P A a = 1,7 34,78 = 59 W P s afhankeljk van de afkoelng en de toegestane opwarmtjd en volgt ut tabel 4.6 A a = Σ (f a A k ); (ze 4.4.1) Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng: Φ o = Φ op - ½Φ vent (waarde Φ o s mnmaal 0) Totaal n het vertrek te nstalleren Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o Φ o =...33...W + Φ tot =..409...W 89

ISSO-publcate 51 Warmteverlesberekenng voor wonngen en woongebouwen Vertrek 8: badkamer met ontwerpbnnentemperatuur (ze tabel 2.1) θ = 22 C transmsseberekenng: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t,g ) (θ - θ e ) H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) (ze paragraaf 4.2.2) H t, a = Σ k (A k U k f ak ) (ze paragraaf 4.2.3) A k U k f k A k f k (U k +0,1) dak 7,20 0,36 1 3,31 woonkamer 0,85 2,50 0,031 0,07 raam 0,25 3,2 1 0,83 slaapkamer 3 6,68 2,17 0,067 0,97 tolet 1,15 2,50 0,188 0,54 zolder 3,29 2,50 0,156 1,28 Σ Aa= 0 H t, e = 4,14 Σ A a = 11,97 H t, a = 2,86 Σ A u = 7,45 H t, o = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.4) H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) (ze paragraaf 4.2.5) A k U k f k A k U k f k A k U k f b A k U k f b overloop 5,48 2,17 0,075 0,89 wonngsched. 6,68 2,08 0,375 5,21 entree 5,48 2,50 0,171 2,34 n.v.t. Σ A a = 10,96 H t, o = 3,23 c z = 0,5 Σ A a = 6,68 Σ = 5,21 H t, b = c z Σ = 2,61 H t, g = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.6) A k U k f k A k U k f k Opmerkng: Σ A a betreft de sommate van de steenachtge oppervlakken Σ A u betreft de sommate van de oppervlakken van de utwendge schedngsconstructes Σ A a = H t, g = 0 Het totale transmssewarmteverles Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - -10) Φ t = 411 W Warmteverles t.g.v. butenluchttoetredng Infltrate (ze paragraaf 4.3.1): Φ = q 1200. A u f v (θ - θ e ) = 34 W q volgt ut tabel 4.2 en A u = Σ A u Ventlate (ze paragraaf 4.3.2):Φ vent = q v 1200 (θ + θ v - θ t ) = 47 W q v volgt ut de rchtwaarden ut paragraaf 4.3.2 en het vloeroppervlak A vl θ t = toevoertemperatuur ventlatelucht (butentemperatuur (natuurljke toevoer) of temperatuur na WTW of voorverwarmer (mechansche toevoer)); θ v = 0 (LT-radatorenverwarmng). In rekenng te brengen warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer: Mechansche toevoer van ventlatelucht: Φ v = Φ + Φ vent Het warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer Φ v Φ v = 81 W Toeslag voor bedrjfsbeperkng wjze van regelen: regelng per vertrek (ze paragraaf 4.4.1): Φ op = P A a = 1,7 29,61 = 50 P s afhankeljk van de afkoelng en de toegestane opwarmtjd en volgt ut tabel 4.6 A a = Σ (f a A k ); (ze 4.4.1) Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng: Φ o = Φ op - ½Φ vent (waarde Φ o s mnmaal 0) Φ o = 27 W Totaal n het vertrek te nstalleren Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o + Φ tot = 519 W 90

Voorbeelden ISSO-publcate 51 Vertrek 9: overloop met ontwerpbnnentemperatuur (ze tabel 2.1) θ = 19,6 C (ut warmtebalans) transmsseberekenng: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t,g ) (θ - θ e ) H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) (ze paragraaf 4.2.2) H t, a = Σ k (A k U k f ak ) (ze paragraaf 4.2.3) A k U k f k A k f k (U k +0,1) n.v.t. slaapkamer 1 2,78 2,17-0,014-0,08 slaapkamer 2 5,48 2,17-0,014-0,17 slaapkamer 3 2,70 2,17-0,014-0,08 badkamer 5,48 2,17-0,081-0,96 woonkamer 2,50 2,50-0,014-0,09 zolder 3,27 2,50 0,020 0,16 Σ A a = 0 H t, e =...0... Σ A a = 22,21 H t, a = -1,22 Σ A u = 0 H t, o = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.4) H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) (ze paragraaf 4.2.5) A k U k f k A k U k f k A k U k f b A k U k f b n.v.t. wonngsched. 5,38 2,08 0,32 3,58 = 1,79 n.v.t. Σ A a = H t, o =...0... c z =...0,5... Σ A a = 5,38 Σ = 3,58 H t, b = c z Σ H t, g = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.6) A k U k f k A k U k f k Opmerkng: Σ A a betreft de sommate van de steenachtge oppervlakken Σ A u betreft de sommate van de oppervlakken van de utwendge schedngsconstructes Σ A a = H t, g = 0 Het totale transmssewarmteverles Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - -10) Φ t = 17 W Warmteverles t.g.v. butenluchttoetredng Infltrate (ze paragraaf 4.3.1): Φ = q 1200. A u f v (θ - θ e ) = 0 W (npandg vetrek) q volgt ut tabel 4.5 en A u = Σ A k, f v = 1. Ventlate (ze paragraaf 4.3.2):Φ vent = q v 1200 (θ + θ v - θ t ) = -45 W (lucht komt ut slaapkamers) q v volgt ut de rchtwaarden ut paragraaf 4.3.2 en het vloeroppervlak A vl θ t = toevoertemperatuur ventlatelucht (butentemperatuur (natuurljke toevoer) of temperatuur na WTW of voorverwarmer (mechansche toevoer)); θ v = 0 (LT-radatorenverwarmng). In rekenng te brengen warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer: Mechansche toevoer van ventlatelucht: Φ v = Φ + Φ vent Het warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer Φ v Φ v = -45 W Toeslag voor bedrjfsbeperkng wjze van regelen: regelng per vertrek (ze paragraaf 4.4.1): Φ op = P A a = 1,7 27,59 = 47 W P s afhankeljk van de afkoelng en de toegestane opwarmtjd en volgt ut tabel 4.6 A a = Σ (f a A k ); (ze 4.4.1) Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng: Φ o = Φ op - ½Φ vent (waarde Φ o s mnmaal 0) Φ o = 47 W Totaal n het vertrek te nstalleren + Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o Φ tot = 19 W 91

ISSO-publcate 51 Warmteverlesberekenng voor wonngen en woongebouwen Vertrek 10: verbljfsrumte (zolder) met ontwerpbnnentemperatuur (ze tabel 2.1) θ = 20 C transmsseberekenng: Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - θ e ) H t, e = Σ k ( A k f k (U k + 0,1)) (ze paragraaf 4.2.2) H t, a = Σ k (A k U k f ak ) (ze paragraaf 4.2.3) A k U k f k A k f k (U k +0,1) dak 20,33 0,36 1 9,35 slaapkamer 1 10,69 2,50-0,1-2,67 raam 0,25 3,20 1 0,83 slaapkamer 2 7,01 2,50-0,1-1,75 dak 20,58 0,36 1 9,47 slaapkamer 3 4,85 2,50-0,1-1,21 badkamer 3,29 2,50-0,167-1,37 Σ A a = 0 H t, e = 19,65 Σ A a = 25,84 H t, a = -7,00 Σ A u = 41,16 H t, o = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.4) H t, b = c z Σ k (A k U k f b ) (ze paragraaf 4.2.5) A k U k f k A k U k f k A k U k f b A k U k f b overloop 3,27 2,50-0,02-0,16 wonngsched. 10,73 2,08 0,333 7,43 wonngsched. 10,73 2,08 0,333 7,43 n.v.t. Σ A a = 3,27 H t, o = -0,16 c z = 0,5 Σ A a = 21,46 Σ = 14,86 H t, b = c z Σ = 7,43 H t, g = Σ k (A k U k f k ) (ze paragraaf 4.2.6) A k U k f k A k U k f k Opmerkng: Σ A a betreft de sommate van de steenachtge oppervlakken Σ A u betreft de sommate van de oppervlakken van de utwendge schedngsconstructes Σ A a = H t, g = 0 Het totale transmssewarmteverles Φ t = ( H t, e + H t, a + H t, o + H t, b + H t, g ) (θ - -10) Φ t = 598 W Warmteverles t.g.v. butenluchttoetredng Infltrate (ze paragraaf 4.3.1): Φ = q 1200. A u f v (θ - θ e ) = 178 W q volgt ut tabel 4.5 en A u = Σ A k, f v = 1. Ventlate (ze paragraaf 4.3.2):Φ vent = q v 1200 (θ + θ v - θ t ) = 92 W q v volgt ut de rchtwaarden ut paragraaf 4.3.2 en het vloeroppervlak A vl θ t = toevoertemperatuur ventlatelucht (butentemperatuur (natuurljke toevoer) of temperatuur na WTW of voorverwarmer (mechansche toevoer)); θ v = 0 (LT-radatorenverwarmng). In rekenng te brengen warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer: Mechansche toevoer van ventlatelucht: Φ v = Φ + Φ vent Het warmteverles t.g.v. butenluchttoevoer Φ v Φ v =....270..W Toeslag voor bedrjfsbeperkng wjze van regelen: regelng per vertrek (ze paragraaf 4.4.1): Φ op = P A a = 1,7 50,57 = 86 W P s afhankeljk van de afkoelng en de toegestane opwarmtjd en volgt ut tabel 4.6 A a = Σ (f a A k ); (ze 4.4.1) Toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng: Φ o = Φ op - ½Φ vent (waarde Φ o s mnmaal 0) Totaal n het vertrek te nstalleren Φ tot = Φ t + Φ v + Φ o Φ o =...40.W + Φ tot =...908..W 92

Voorbeelden ISSO-publcate 51 Bepalen van het benodgde vermogen van de wonng: gesommeerd transmssewarmteverles door de utwendge schedngsconstructes (ncl. ramen en deuren)* ) Σ{( H t, e + H t, o H t, g ) (θ - θ e )} = 2558 W gesommeerd warmteverles naar aangrenzend pand (buren) Σ{H t, b (θ - θ e ) }= 1036 W warmteverles van ledngen n onverwarmde rumten Σ(Φ verles ) n.v.t warmte naar kruprumte/grond/aangrenzend gebouw afgegeven door vloerverwarmng cq warmte afgegeven naar buten of buren door verwarmde wand ) Σ(Φ verwarmde vloeren cq wanden ) 196 W benodgd vermogen voor de voorverwarmng van de ventlatelucht tot θ t vermnderd met de eventuele warmtewnst door WTW gesommeerd warmteverles t.g.v. nfltrate vermengvuldgd met fracte z gesommeerd ventlatewarmteverles (naverwarmng n de vertrekken van θ t tot θ ) Φ vv Σ(Φ ) z = Σ(Φ vent ) = n.v.t 201 W 312 W gesommeerde toe te rekenen toeslag voor bedrjfsbeperkng Σ(Φ o ) = 419 W ------------------------------------------------------------------------ (+ ------------------------------------------------------------ (+ aanslutvermogen aanslutvermogen = 4722 W 93