INFORDOCUMENT TOOL VERDIEPENDE CHECKLIST 1
Kruis per werksituatie aan of Werken met (zieke) dieren of kadavers komt voor, zoals bijvoorbeeld bij het verwijderen van (dode) dieren uit een val of voor een rooster, ruimen van slachtoffers van botulisme of vogelgriep. Zieke dieren of kadavers kunnen een bron zijn van besmetting door biologische agentia. Mogelijke risico s zijn de ziekte van Weil door contact met urine van ratten en blauwalg door contact met vissen die hieraan zijn overleden. Ook contact met botulisme besmette dieren kan een risico vormen. De medewerker werkt tussen bomen of in het gras, zoals bij werkzaamheden aan beschoeiingen, snoeien of maaien of het lopen van een inspectieronde. Het belangrijkste risico bij bermonderhoud is de beet van een besmette teek (ziekte van Lyme en teken-encefalitis). Besteed in de RI&E aandacht aan handelingen met vervoer, overslag en opslag van zieke dieren of kadavers. Besteed in het programma van eisen van het ontwerp van kunstwerken aandacht aan het voorkomen van het te water raken of verstrikt raken van dieren. Stel criteria op voor het ruimen van zieke dieren of kadavers en implementeer deze werkinstructie. Gebruik hulpmiddelen om het contact met zieke of dode dieren te beperken. Draag de juiste PBM (zoals handschoenen en indien nodig wegwerpoveralls en adembescherming). Verpak en vervoer kadavers bij voorkeur in een afgesloten verpakking. Reinig de gebruikte middelen goed met een desinfecterend middel. Sla kadavers op in speciale gekoelde opslagvoorzieningen. Gebruik vragenlijsten bij risicogroepen om de blootstelling aan Lyme goed te beoordelen. Geef specifieke instructie over tekenbeten (link naar toolbox tekenbeten). Gebruik van lange en goed sluitende kleding. Draag kleding die geïmpregneerd is met permetrine dat insectenwerend en -dodend is. Geef instructie over het gebruik van Deet. Overweeg voortdurend minder schadelijke alternatieven. Draag een FFP3-masker bij werkzaamheden waarbij stof ontstaat met mogelijke biologische agentia. Geef medewerkers instructie over wat ze moeten doen na een tekenbeet. (zie volgende pagina) 2
Kruis per werksituatie aan of (vervolg) Verstrek hulpmiddelen voor het verwijderen van teken, zoals een tekentang / tekenkaartje en insecten-werend middel. Houd een registratie bij van tekenbeten. Overweeg bij een vaste groep medewerkers het PAGO/PMO aan te bieden. Er zijn werkzaamheden in of met oppervlaktewater, zoals bij het schoonmaken van verstopte duikers of het werken met de maaiboot. In watergangen is er het risico van blootstelling aan micro-organismen die de volgende ziekten kunnen veroorzaken: ziekte van Weil, blauwalgen, botulisme, cryptosporidiose, reizigersdiarree, buikgriep en astma. De medewerker werkt met afvalwater, zoals bij onderhoud aan slib ontwateringsapparatuur of bij monstername in slibtanks. Afvalwater kan onder andere buikgriep, hepatitis A, tetanus en de ziekte van Weil veroorzaken. Werken met slib kan daarnaast astma tot gevolg hebben. Besteed in de RI&E aandacht aan de meest voorkomende biologische agentia. Ga na wat de risico s zijn bij overstorten en nooduitlaten. Betrek incidenten bij het dimensioneren van kunstwerken. Werk samen met gemeenten en Rijkswaterstaat bij het ontwerpen van rioleringssystemen. Communicatieplan om medewerkers tijdig op de hoogte te stellen van bijvoorbeeld botulisme. Raadpleeg de bedrijfsarts / huisarts als iemand in verdacht water terecht komt. Beoordeel of uitklimvoorzieningen nodig zijn (zie AC deel 3: Struikelen, uitglijden, vallen) Voer een aanvullende risicoanalyse (zoals een TRA) uit bij objecten en machines waar een hoge blootstelling wordt verwacht. Stel calamiteitenscenario s vast voor grootschalige blootstelling aan biologische agentia. Voorkom aerosolvorming. Zorg voor beperking van de blootstelling (minder mensen en/of minder tijd) bij objecten die een bron kunnen zijn van biologische agentia. Schoonmaakwerkzaamheden: verwijder slib, vermijd gebruik van hoge druk, beperk de duur van het schoonmaakwerk, zorg voor geforceerde ventilatie, draag adembescherming bij inpandige werkzaamheden. (zie volgende pagina) 3
DENK OOK AAN: Zwerfafval DENK OOK AAN: Contact met personen Kruis per werksituatie aan of (vervolg) Door in aanraking te komen met of inademing van allergene stoffen in ontlasting van mensen en dieren, maar denk ook aan besmette naalden. Contact met aarde. Straatvuil. HIV, Hepatitis B, hanta-virus Tetanus Denk bij contact met personen aan direct contact met lichaamsvloeistoffen door handen schudden of via luchtwegen door bijvoorbeeld praten, hoesten of niezen. In contact met personen is er risico op: Verschillende soorten griep, buikkrampen, diarree, misselijkheid, hepatitis, TBC. Ziekten die mensen mee kunnen nemen uit de tropen (werk of vakantie) Monstername: zorg voor een goed ontwerp van het monsternamepunt, zorg voor een goede ventilatie, zorg voor een minimale hoeveelheid slib in de aerosolen, beperk de duur van de monstername. Slibontwaterings- en roostergebouwen: beperk de aanwezigheid van mensen in deze gebouwen, zorg voor een goede ventilatie, zorg voor een schone werkomgeving en voldoende pauze., zorg voor adequate adembescherming. Voorlichting en instructie over risico s en maatregelen. Gebruik geschikte hulpmiddelen zoals hark en prikstok. Verstrekking geschikte veiligheidsschoenen en handschoenen. Melding en registratie van prikincidenten. Vermijd contact met lichaamsvloeistoffen. Vermijd contact met personen die besmet zijn met een virus, Pas op met naalden in de natuur, Pas hygiënemaatregelen toe, was regelmatig je handen, Draag zo nodig een mond-neusmasker, Gebruik papieren zakdoekjes. 4
COLOFON Vragen en informatie Voor vragen of meer informatie over de arbocatalogi en de afgeleide tools, bezoek onze website www.aenowaterschappen.nl of neem contact op via 070 763 00 20 of info@aenowaterschappen.nl. Uitgave Vormgeving ]RUURD[ s Resourceful Creatives A&O-fonds Waterschappen Den Haag, september 2017 Fotografie Fotobeeldbank A&O-fonds Waterschappen Kees Winkelman 5