per sms gestelde vragen Vraag 1: Wat is de overlevingskans / % van de antagonist van een keramische kroon? Antwoord: Als de kroon goed gemaakt is, heeft de antagonist hier geen nadelen van. Vraag 2: Creugers afwachten bij een cracked tooth? Je zult toch iets moeten? Antwoord: In eerste instantie 'verlijmen' met composieten. Met definitief plaatsen van kroon een half jaar afwachten. Vraag 3: Endo element altijd knobbeloverkapping met composietvulling? Antwoord: Bij intacte randlijsten is dat niet noodzakelijk. Er is daarnaast een duidelijk verschil tussen bijv. onder- en bovenpremoleren. Bovenpremolaren behoeven onze extra aandacht. Vraag 4: Wat te doen als je noodgedwongen, bv door caries of verwijderen oude kroon, toch met je preparatie in de biolologische breedte terecht komt? Antwoord: In de zijdelingse delen... nood breekt soms wetten. in het front: orthodontische of chirurgische kroonverlenging is dan op zijn plaats. Vraag 5: Is het verantwoord volporselein te gebruiken bij bruxisten? Antwoord: Bij bruxisten is de kans op breuk veel groter, dus is volledig proselein minder 'verantwoord'. Vraag 6: Waarom heeft u bij de eerste 2 casussen niet gekozen voor composiet? Antwoord: Had gekund; uiteindelijke behandeling is altijd in samenspraak met de patiënt. Vraag 7: Ook partiele preparatie in zijdelingse delen en welk materiaal? Antwoord: E-max press.
Vraag 8: Welk materiaal geniet voorkeur bij volledige omslijping posterior vs anterior en wat is bekend op dit moment van fulzir en procera zirconia? Antwoord: Momolitisch zirconia is een sterk maar nog onvoldoende translucente posteriore restauratie. Binnenkort zijn er translucentere vol zirconia producten ook in Nederland verkrijgbaar die er beter uitzien. Vraag 9: Wie heeft die mooie tussen dia's gemaakt met de foto's van de sprekers? Ziet er goed uit! Antwoord: Paul Kalker. Fotografie is van Marijke Volkers. Google haar naam. Vraag 10: Creugers zei dat composietgerestaureerde elementen eerder fractureren dan amalgaamgerestaureerde. Is dat echt zo? Antwoord: Neen, is ook niet gezegd; de context was dat er ook onderzoeken zijn die dit als uitkomst hebben gevonden. Vraag 11: Om ruimte voor prepareren te krijgen kun je dan tijdelijk een tweede, iets dikkere draad aanbrengen die verwijderd wordt op het moment dat je gaat prepareren? Antwoord: Niks doen en het accepteren, liever kroon verlengen of bij voldoende lengte forced eruption (ortho). Vraag 12: Wat doe je als er een (te) diepe approximale restauratie aanwezig is, waardoor je approximaal te diep moet prepareren? Antwoord: Extrusie (snel), chirurgische kroonverlenging of... nood breekt wet. Bij molaren is het geen groot probleem als er recessie ontstaat, bij het front vanzelfsprekend wel. Vraag 13: Wat is de naam van het getande instrument om retractiedraad aan te brengen? Antwoord: Het is een instrument van Hu-Friedy en staat vermeld in de materialenlijst. Vraag 14: Extrusie en elastiek verhaal graag nader uitleggen? Antwoord: Opbouw met opening of "haakje" in radix, opening palatinaal in tijdelijke autologe etsbrug en elastiek ertussen spannen, wekelijks fibrectomie.
Vraag 15: Beste Sjoerd. Bij casus 3 heb je quick forced extrusie, dmv een brugje, besproken. Hoe heb je de extrusie toegepast? Maw, hoe is de bevestiging van Antwoord: Opbouw met opening of "haakje" in radix, opening palatinaal in tijdelijke autologe etsbrug en elastiek ertussen spannen, wekelijks fibrectomie. Vraag 16: Kun je om intrusie van een bovenfront te krijgen ook de Dahl techniek toepassen? Antwoord: Het Dahl-effect beoogt uitgroei van de premolaren en molaren, niet intrusie van het front. Occlusaal trauma is groter bij alleen frontcontact. Vraag 17: Zou je bij actieve caries niet liever wachten met een volledige Antwoord: Uiteraard. Eerst moet cariesactiveit onder controle zijn. Vraag 18: Kan i.p.v. adstringentia ook adrenaline bevattende anaesthesie gebruikt worden en dan langer dan 20min? Antwoord: Ja, maar als aanvulling op en niet ter vervanging van een geïmpregneerde retractiedraad. De concentratie adrenaline is in anesthesievloeistoffen veel lager dan in retractievloeistof. Vraag 19: Casus Sjoerd 12.10 met diepe beet: eerst dahl ook optie?? ( intrusie en geen kroonverlenging nodig) Antwoord: Dahl is onvoorspelbaar. Je weet niet welk element hoeveel en in welke richting elongeerd. Vraag 20: Hoe herken je natuurlijke eruptie bij gebitsslijtage? Antwoord: Door het coronaal verplaatsen van de glazuurcementgrens en meestal ook gingiva. Vraag 21: Kunt u aangeven waar de getoonde gingivabeschermer (in de presentatie van dhr Smeekens) te verkrijgen is of hoe deze wordt genoemd? Antwoord: Zekrya gingival protector te bestellen via www.dmg-america.com Vraag 22: Joep: hoe presteren vinyl-siloxanen in vergelijking met A-sili's en polyethers? Antwoord: A-siliconen zijn vinylsiloxanen, het zijn twee termen voor hetzelfde materiaal.
Vraag 23: Wat vindt u van partiele lepels om direct de preparatie en de antagonisten mee af te drukken? Antwoord: Zelf heb ik een duidelijke voorkeur om te werken met totale modellen omdat deze in een articulator kunnen worden gemonteerd. Hier krijgt de tandtechnicus de gelegenheid occlusale vlakken zo te modelleren dat de kans op occlusie- en articulatiestoornissen afneemt. Vraag 24: Laverman: is het nog verantwoord om amalgaam in de stomp te laten? Antwoord: Als er geen cosmetisch bezwaar is, kan de amalgaamvulling gerust in situ blijven. Wanneer er gevoelsmatig bezwaren gevoeld worden tegen amalgaam, kan dit een reden zijn om het te verwijderen. Vraag 25: Sjoerd, begreep ik goed dat ingrijpen op de biologische breedte (bij bv preparen) aan 1 zijde van een element tot een circulaire ontstekingsreactie k (vraag incompleet binnengekomen) Antwoord: Inderdaad goed begrepen! Vraag 26: Wat doe je als de distale box tot botniveau komt. Hoe prepareer je hier? Antwoord: Tot botniveau met dan 3 mogelijkheden: zo laten en ontsteking of recessie accepteren, kroonverlenging of snelle orthodontische extrusie. Vraag 27: Afdrukken retractiedraad verwijderen of laten zitten en na afdruk pas verwijderen? Antwoord: Bij enkeledraadstechniek verwijderen. Bij dubbele draad, de dunne draad zonder medicament laten zitten tot na afdruk nemen. NB niet vergeten uit te nemen!! Vraag 28: Bij de eerste presentatie werd een sheet getoond over de overlevingskansen van elementen die endodontisch behandeld waren stift comp.restauratie, daarnaast ook rest. m.b.v. een kroon, die kansen waren nagenoeg gelijk? Klopt dit? Antwoord: De sheet toonde dat na 17 jaar de 'overleving' van kronen hoger was dan die van composietrestauraties (82% vs 50%) maar dat er geen verschil in overleving is tussen de gebitselementen gerestaureerd met kronen of met composietrestauraties. Met composietrestauraties moet er dus meer onderhoud worden gepleegd. Vraag 29: Hoe heeft het cement invloed op de levensduur van de vol keramische kroon. Is dit de zwakste schakel? Antwoord: Dit is mij niet bekend.
Vraag 30: Lakken van tijdelijke restauratie. Is dat geen blootstelling van monomeer door de zuurstofinhibitie? Toch weer even polijsten? Antwoord: Extern. Vraag 31: Lakken van tijdelijke restauraties zowel intern als extern? Antwoord: Het eerste wel: een GIC onderlaag verzwakt de restauratie en geeft op termijn meer breuk. Een onderlaag van flowable composiet of compomeer doet dat waarschijnlijk minder, maar heeft tegelijkertijd geen meerwaarde. Etsen pas nadat de GIC is aangebracht. Bij een onderlaag van flowable composiet voer je natuurlijk eerst de volledige adhesieve procedure uit. Vraag 32: Aan P. Keijzer: werken uw assistentes zelfstandig als U afwezig bent? (Noodkronen maken?):) Antwoord: Nee, nooit. Ik ben er altijd bij! Vraag 33: Hoe bevestig je de tijdelijke voorzieningen van facings zonder contactpunt? Dus alleen schildjes? Antwoord: Tijdelijk cement werkt soms goed... anders zogenaamd "spot etching" van het labiale vlak... Vraag 34: Hoe en waarmee adviseert u het vastzetten van een of meerdere tijdelijke restauraties bij facings? Met name ivm de matige retentie! Antwoord: Er treedt roodheid en zwelling op en soms op termijn recessie. Vraag 35: Als de biologische breedte niet gerespecteerd wordt, hoe snel treedt daarna een recessie op? Antwoord: Afhankelijk van weefseldikte treedt of chronische ontsteking of recessie op. Op cellulair niveau begint al na 1 week. Intraoraal vaak uiterlijk na ca. 1 mnd. zichtbaar. Vraag 36: Wordt de afdruk voor de noodkronen (met optosil en xantopren) in een 1 fase afdruk gemaakt of wordt de putty gerelined? Antwoord: In een tempo, dus niet apart. Vraag 37: Wat zijn de techniekkosten van de frontkroon in de presentatie van nu? Antwoord: Voor een frontkroon rekenen wij 550,-
Vraag 38: Hoe polijst ik een ingeslepen porselein kroon het beste in de mond? Antwoord: Shofu heeft een polijstset in verschillende grofheden, de Ceramaster eveneens van Shofu kan ook gebruikt worden. Vraag 39: 4 uur prachtig techniekwerk solitair frontelement met de patient. Wat is uw technieknota? Antwoord: 1 Fronttand (kleurbepalen modellen stomp kroon basiskap en werken met patiënt) ± 550,- Vraag 40: Wat is bepalend de sterkte v.d. onderstructuur of de verbinding tussen onderstructuur en porselein? Antwoord: Eigenlijk geen van beiden. De zwakste schakel is het opgebakken keramiek. Vraag 41: Immediate dentin sealing is dat eigenlijk onderzocht in een klinische studie? Antwoord: Nee, alleen in vitro studies. Vraag 42: Kunnen we de verschillende procedures voor cementeren en de voorbewerking van de stomp over de mail krijgen? Antwoord: Tabel wordt nageleverd. Vraag 43: Raadt u aan, tijdens het plaatsen van een kroon in de (pre)molaarstreek, om de patient kort voor het uitharden dicht te laten bijten op een wattenrol? Antwoord: Niet per definitie. Daarbij kan de kroon juist verplaatst worden, dus voor uitharden altijd zeker weten dat kroon op zijn plaats zit. Vraag 44: Op welke klinische aspecten maak je het besluit om een volledig metalen, een metaalporselein, of een volledig keramische kroon te maken? Antwoord: Esthetiek, interocclusale ruimte, bruxisme in de anamnese. Vraag 45: Heeft fitchecker nog invloed op cementeren? Antwoord: Ja, verlaagd de hechtwaardes als niet goed verwijderd. Kan alleen met trichloorethyleen verwijderd worden.
Vraag 46: Zouden de dia's van de cementeerprocedures en materialen en overwegingen van laatste presentatie van dhr Smeekens op mail kunnen worden gezet? Was nl (vraag incompleet binnengekomen) Antwoord: Tabel wordt nageleverd. Vraag 47: Kunnen de overzichten van de Cement methoden ge maild worden? Antwoord: Tabel wordt nageleverd. Vraag 48: Als u meerdere geprepareerde tanden moet afdrukken in een kaak, bijvoorbeeld 8 tanden die beslepen zijn, hoe gaat u dan te werk? Antwoord: Zie antwoord op vraag 52. Als het niet lukt ze alle 8 tegelijk af te drukken, dan kan het in groepjes van twee of drie elementen. Op de losse stompmodellen kunnen dan paskappen (fixatiekappen) worden gemaakt. Over de in de mond geplaatste fixatiekappen kan een transferafdruk worden genomen. En daarmee kan vervolgens een situatie- of relatiemodel vervaardigd worden. Vraag 49: Gebruikt u gewone impregum of een traaghardend afdrukmateriaal? Laat u de assistente eerst de lepel vullen of de afdrukspuit? Hebt u nog tips hieromtrent? Antwoord: Ik gebruikt zelf altijd twee A-siliconen (Imprint van 3M ESPE heavy + light body), normal setting. Deze materialen zitten in een automixing systeem. Terwijl de assistente de lepel vult, haal ik de retractiedraad eruit zodat de assistente in de mond kan helpen als ik het spuitmateriaal rondom de preparatie(s) aanbreng. Vraag 50: Is het ook toegelaten om zirconium kronen te cementeren met glasionomeer? Antwoord: Kan, maar glasioomeercement heeft een hogere oplosbaarheid dan composietcementen en is dus op lange termijn ongunstiger. Vraag 51: Geeft u de voorkeur aan een lange termijn 'noodkroon' of een composiet met knobbeloverkapping in het geval van een cracked-tooth en je een afwachtende houding wilt aannemen t.a.v. de pulpa reactie? Antwoord: In eerste instantie verlijmen met composiet. Daarna is tijdelijke kroon goede optie. Vraag 52: Is er een nadelige invloed van het gebruikte poeder bij de scanafdruk? Antwoord: Door te poederen krijg je sneller een nauwkeurige scan. Het poeder bestaat uit titaniumdioxide. Dit poeder wordt in veel producten verwerkt, zoals voedingsmiddelen en crèmes.
Fabrikanten zeggen dat het poederen veilig is. Maar op Internet kom je de waarschuwing tegen dat het kankerverwekkend zou zijn. Persoonlijk zou ik veiligheidshalve kiezen voor een scanner waarbij je niet hoeft te poederen (dusten) zoals de itero- of Trios-scanner. Vraag 53: Wat vinden jullie van afdruklepels waarbij je in een keer boven en onder afdrukt en de relatie vastlegt? Antwoord: Dergelijke lepels, triple trays genoemd, werken weliswaar snel (drie vliegen in één klap) maar leiden gauw tot een minder nauwkeurige afdruk. De lepeltjes zijn te flexibel. Bovendien kun je er alleen partiële afdrukken mee maken. Drie dingen tegelijkertijd foutloos doen, lijkt me ook moeilijk. Al gauw mankeert er wel iets aan dergelijke afdrukkken. Vraag 54: Hoe maak je een tijdelijke voorziening voor een porceleinen veneer? Antwoord: Op dezelde manier als voor een tijdelijke kroon, dus met beginafdruk of op basis van de proefopwas en de dieptrek mal. Vraag 55: Hoe staat men tegenover het vervaardigen van een keramische veneer-restauratie op een endodontisch behandeld frontelement? Antwoord: Op zich geen probleem; hangt er mede vanaf in hoeverre het element behalve de endodontische opening nog gaaf is. Vraag 56: Hoe staat men tegenover het vervaardigen van een keramische restauratie onder een frame, dat steunt in deze restauratie? Antwoord: Om chipping van porselein te voorkomen laat ik de occlusale steunen van een frameprothese liever op metaal afsteunen. Bovendien blijft er door de zichtbaarheid van de ankerarmen weinig over van de esthetiek die een keramische kroon te bieden heeft. Daarnaast zijn de mogelijkheden om een precisieanker toe te passen vooralsnog beperkt. Vraag 57: Mijn vraag is of het schema over het verkrijgen van optimale hechting aan diverse tandheelkundige materialen (uit de lezing van dhr. S. Smeekens) naar mij toegemaild kan worden. Antwoord: Tabel wordt nageleverd. Vraag 58: Wat is het juiste indicatie gebied voor welk type (al dan niet keramische) kroon en hoe cementeren?
Antwoord: Front staat esthetiek in voorgrond als peiler niet verkleurd is, glasgeinfiltreerde keramiek zoals Emax Press. Zijdelingse delen staat dichtgesinterd keramiek in voorgrond zoals Al2O3 of ZrO2 cementeren met composietcement. Vraag 59: Wat is de gemiddelde levensduur van een facet? Antwoord: Ik denk dat een veneer restauratie wordt bedoeld; zo ja dan is de overleving niet veel anders dan die van kronen. Ongeveer 85% na 10 jaar. Vraag 60: Een kroon/brug cementeren met glasionomeercement: is dit ok? Antwoord: Kan, maar glasioomeercement heeft een hogere oplosbaarheid dan composietcementen en is dus op lange termijn ongunstiger. Vraag 61: Is een composietcement duidelijk beter dan een glasionomeercement? Antwoord: Ja, betere hechting maar met name veel geringere oplosbaarheid.