Preventie moet in de spotlights staan. De bedrijfsarts moet kunnen uitblinken in zijn rol. Betrokkenheid moet beter. Dat zijn de doelen van de wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet. Eén van de wijzigingen is dat het arbo-contract met de bedrijfsarts verplicht een aantal zaken moet regelen. De wet is al gepubliceerd en het lijkt er op dat deze per 1 juli 2017 in werking treedt. Tijd om aan de slag te gaan! Vier aandachtspunten. De RI&E is up-to-date De basis moet goed zijn. U bent als werkgever verplicht om op een beleid te voeren dat gericht is op zo goed mogelijke arbeidsomstandigheden. Denk daarbij niet alleen aan regels over ergonomische werkplekken en veiligheidsbrillen. Het beleid moet bijvoorbeeld ook zien op voorkoming van agressie, stress en werkdruk. Alle risico s die het werk voor werknemers met zich meebrengt, moeten worden vastgelegd in een risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E). Onderdeel van de RI&E is een plan van aanpak. Dat beschrijft welke maatregelen worden genomen ter voorkoming of beperking van verwezenlijking van de risico s. De RI&E moet up-to-date zijn. Klik hier voor een stappenplan en voor handige instrumenten en tools. De bedrijfsarts houdt een spreekuur voor werknemers De wetswijziging introduceert het spreekuur: de mogelijkheid voor werknemers om de bedrijfsarts te consulteren voor individuele gezondheidsvragen in relatie tot het werk. Dat betekent toegang voor werknemers tot de bedrijfsarts vóórdat er sprake is van verzuim of klachten. Het spreekuur moet voldoen aan een aantal voorwaarden:
1. Het moet bij de werknemers bekend zijn dat het spreekuur bestaat; 2. Werknemers moeten zonder uw toestemming gebruik kunnen maken van het spreekuur; 3. Er mogen geen onnodige drempels zijn wat betreft tijdstip en plaats van het spreekuur; en 4. U mag niet door de bedrijfsarts worden geïnformeerd over het consult, de aanleiding of de uitkomsten daarvan op een tot de persoon herleidbaar niveau. Er is een preventiemedewerker Elk bedrijf moet ten minste één werknemer aanwijzen als preventiemedewerker als er meer dan 25 werknemers werkzaam zijn in uw bedrijf. Dat verandert niet door de wetswijziging. De preventiemedewerker is de deskundige werknemer die de werkgever bijstaat in de uitvoering van de arbeidsomstandigheden. Hij/zij helpt met het opstellen van de RI&E en het uitvoeren van het plan van aanpak. Hij/zij is aanjager van preventie. Wat verandert? De positie van de ondernemingsraad. De ondernemingsraad heeft al een instemmingsrecht over de taken van de preventiemedewerker. Na de wetswijziging heeft de ondernemingsraad ook een instemmingsrecht op de persoon van de preventiemedewerker en de positionering van de preventiemedewerker binnen het bedrijf. Bent u van plan om een nieuwe preventiemedewerker te benoemen? Dan moet de ondernemingsraad om instemming worden gevraagd. Het arbo-contract tussen werkgever en bedrijfsarts voldoet aan de wet Na de wetswijziging bepaalt de Arbeidsomstandighedenwet dat de overeenkomst tussen de werkgever en de bedrijfsarts ten minste zeven afspraken moet bevatten, namelijk over:
1. de manier waarop de bedrijfsarts bijstand verleent aan u als werkgever. Denk bijvoorbeeld aan het toetsen van de RI&E, het adviseren over verzuimbegeleiding en het spreekuur van de bedrijfsarts. 2. de adviserende taak van de bedrijfsarts over preventieve maatregelen. De wetswijziging zorgt ervoor dat de bedrijfsarts expliciet als taak krijgt om u te adviseren over preventieve maatregelen. 3. het recht van de bedrijfsarts om iedere arbeidsplaats in het bedrijf te bezoeken. 4. de samenwerking tussen bedrijfsarts, preventiemedewerker en ondernemingsraad. Samenwerking is het sleutelwoord binnen de arbo-wetgeving. De verantwoordelijkheid over het arbeidsomstandighedenbeleid ligt bij u als werkgever, maar alle spelers hebben een belangrijke rol. Na de wetswijziging regelt de wet daarom expliciet dat: de preventiemedewerker aan de bedrijfsarts adviseert en deze arbo-spelers nauw samenwerken. Er is al geregeld dat de preventiemedewerker adviseert en nauw samenwerkt met de ondernemingsraad; en de bedrijfsarts nauw samenwerkt met de ondernemingsraad. Ook moet de bedrijfsarts adviseren en medewerking geven aan de preventiemedewerker en de ondernemingsraad. Een overtreding kan worden gesanctioneerd. 5. de klachtenregeling van de bedrijfsarts. Werknemers kunnen bijvoorbeeld een klacht indienen over de handelswijze van de bedrijfsarts of het ontbreken van een vertrouwensband. De manier waarop de klacht kan worden ingediend en hoe de bedrijfsarts met klachten omgaat, moet bij de werknemers bekend zijn. De klachtenprocedure moet in ieder geval een aantal zaken regelen, zoals hoe het onderzoek naar de klacht verloopt. Deze minimumeisen aan de klachtenregeling worden via een wijziging van het Arbeidsomstandighedenbesluit bekend gemaakt.
6. de second opinion. Werknemers krijgen het recht op een second opinion van een andere bedrijfsarts. Als de werknemer twijfelt over de juistheid van het advies van de bedrijfsarts (bijvoorbeeld over arbeidsongeschiktheid), dan kan hij een second opinion aanvragen. Dan verwijst de bedrijfsarts de werknemers naar een andere bedrijfsarts (niet werkzaam binnen dezelfde organisatie/arbodienst) voor een second opinion. Het verzoek om een second opinion moet altijd worden gehonoreerd, tenzij er zwaarwegende argumenten zijn om dat niet te doen. Bijvoorbeeld omdat er geen enkele grond bestaat voor het verzoek. 7. de plicht van de bedrijfsarts om beroepsziekten te melden bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. Is de overeenkomst niet compleet, dan kan Inspectie SZW actie ondernemen. Uiterlijk één jaar na inwerkingtreding van de wetswijziging moet het contract op orde zijn. Bij het ontbreken van een schriftelijke overeenkomst wordt er direct een boete opgelegd. Let op. Dit is het basiscontract. Hoe moeten deze basisafspraken worden uitgewerkt? Welke andere afspraken zouden kunnen worden gemaakt om de rol van de bedrijfsarts beter uit de verf te laten komen? Hoe vaak gaan alle arbo-spelers om tafel zitten? Er is ruimte voor maatwerk. De ondernemingsraad heeft een instemmingsrecht omtrent het contract met de bedrijfsarts. Het voorgaande geldt niet alleen ter zake van de bedrijfsarts, maar ook voor de arbodienst. Vragen? Neem contact op met Karen Maessen. k.maessen@devoort.nl 013 466 88 84