Stresstest Een financieel beeld

Transcriptie

1 Stresstest Een financieel beeld Auditcommissie gemeente Albrandswaard Portugaal 3 juni 2013 Rein-Aart van Vugt Jaap Schot

2 Waar draait het om? Lokale lasten Financiële positie Voorzieningenniveau 2

3 Uitgangspunten stresstest. Hoofdzakelijk op basis van openbare bronnen: Begroting Jaarrekening CBS-statistieken Atlas van de lokale lasten Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) Publicaties schuldpositie Nederlandse gemeenten VNG Ranking op basis van: Landelijke normen van VNG Vergelijking benchmarkgemeenten Albrandswaard, Barendrecht en Ridderkerk 2012 Capelle a.d. IJssel, Schiedam, Spijkenisse en Vlaardingen

4 Financieel gezond. Financiële positie: Het vermogen van een gemeente in relatie tot de exploitatie, met inachtneming van de risico s Dat is: - Breder dan reserves - Breder dan het weerstandsvermogen - Ook de toekomstige reguliere exploitatielasten En dus niet uit de balans af te leiden; daarom de paragrafen 4

5 Financiële positie Voor het inzicht zijn meer factoren belangrijk Sluitende begroting Weerstandsvermogen Risico s Weerstandscapaciteit 5 AO/IC Verzekeren Voorzieningen Reserves Stille reserves Onbenutte belastingcapaciteit

6 Algemene indicatoren. Albrandswaard Barendrecht Ridderkerk Aantal inwoners Groene druk (< 25 jaar) 29% 32% 26% Grijze druk ( 65 jaar) 14% 13% 22% Centrumfunctie Zonder Weinig Weinig Sociale structuur Goed Goed Redelijk Oppervlakte (km2) 23,75 21,72 25,10 Oppervlakte land (km2) 22,11 20,08 23,75 Oppervlakte water (km2) 1,64 1,64 1,35 Lengte wegen (km) Lokale lasten 2013 (meer.pers.huish.) Ranglijst Coelo Gemiddeld inkomen per huishouden Aantal mensen per huishouden 2,5 2,5 2,2 Gemiddelde WOZ-waarde

7 Algemene indicatoren. Albrandswaard Barendrecht Capelle a/d IJssel Ridderkerk Schiedam Spijkenisse Vlaardingen "Groene druk" (<25 jaar) 29% 32% 29% 26% 29% 28% 28% "Grijze druk" (>65 jaar) 14% 13% 16% 22% 16% 15% 19% Lokale lasten 2013 (MPH) Ranglijst Coelo

8 Lokale heffingen (2013). Nederland gemiddeld Albrandswaard Gemeentelijke woonlasten 2013 Bedrag Mutatie (%) Gemeentelijke woonlasten 2013 BedragMutatie (%) Eénpersoonshuishouden Eénpersoonshuishouden 713 3,2 Meerpersoonshuishouden 697 1,9 Meerpersoonshuishouden 845 3,3 Rangnummer meerpersoonshuishouden 396 Onroerendezaakbelasting (ozb) Onroerendezaakbelasting (ozb) Tarief woningen (%) 0,1091 3,3 Tarief woningen (%) 0,1182 2,8 Tarief niet-woningen (%) 0,3883 2,9 Tarief niet-woningen (%) 0,5489 2,9 Reinigingsheffing woningen Reinigingsheffing woningen Tarief éénpersoonshuishouden 213-0,4 Tarief éénpersoonshuishouden Tarief meerpersoonshuishouden 264-0,2 Tarief meerpersoonshuishouden Kwijtschelding mogelijk Kwijtschelding mogelijk Ja Kwijtscheldingsnorm (%) Kwijtscheldingsnorm (%) 100 Rioolheffing woningen Rioolheffing woningen Tarief éénpersoonshuishouden Tarief éénpersoonshuishouden 188 7,7 Tarief meerpersoonshuishouden 183 2,8 Tarief meerpersoonshuishouden 250 7,7 Kwijtschelding mogelijk Kwijtschelding mogelijk Ja Kwijtscheldingsnorm (%) Kwijtscheldingsnorm (%) 100 Heffingskorting Heffingskorting Bedrag 0,14 Bedrag 0 Burgerzaken Burgerzaken Kosten paspoort 50,24 2 Kosten paspoort 50,35 3,3 Kosten rijbewijs 43,55 4,2 Kosten rijbewijs 42,7 2,9 Kosten identiteitskaart 41,79 3,3 Kosten identiteitskaart 41,9 4,6 Kosten uittreksel gba 9,74 4,5 Kosten uittreksel gba 14 7,7 Toeristenbelasting Toeristenbelasting Bedrag per overnachting 1,59 9,1 Bedrag per overnachting 0 0 Hondenbelasting Hondenbelasting Bedrag voor één hond 62 1,9 Bedrag voor één hond 113 2,7 Omgevingsvergunning Omgevingsvergunning Bedrag voor dakkapel euro 340 4,1 Bedrag voor dakkapel euro 388 2,9 Bedrag voor uitbouw woning euro Bedrag voor uitbouw woning euro ,3 Bedrag voor nieuwbouw woning euro ,9 Bedrag voor nieuwbouw woning euro ,0 8

9 De indicatoren. Indicator Schuldpositie Reservepositie Aanwending externe financiering Vaste activa -/- reserves Voorzieningen Garantstellingen Rentelasten Grondexploitatie Begroting Reserve-ontwikkeling EMU Saldo 9

10 Risicoprofiel. (* 1.000) Albrandswaard Barendrecht Capelle a/d IJssel Ridderkerk Schiedam Spijkenisse Vlaardingen Weerstandscapaciteit (WC) ? ,0 Risicoprofiel (RP) ? Ratio WC/RP 2,6 1,7? 1,9 1,7 0,7? 10

11 Schuldenpositie. Landelijk gemiddelde 2011 Kritische norm Albrandswaard 2010 Albrandswaard 2011 Albrandswaard 2012 Debt Ratio 58% 80% 69% 65% 62% Netto schuld/ Exploitatie Netto schuld/ balanstotaal 44% 135% 85% 65% 77% 56% 45% 47% Schuld-evolutie Plaats op de Deloitte ranglijst Nog niet bekend Netto schuld per inwoner n.v.t

12 Schuldenpositie. Landelijk gemiddelde 2011 Kritische norm Barendrecht 2010 Barendrecht 2011 Barendrecht 2012 Debt Ratio 58% 80% 55% 61% 62% Netto schuld/ Exploitatie Netto schuld/ balanstotaal 44% 135% 73% 80% 88% 34% 32% 35% Schuld-evolutie Plaats op de Deloitte ranglijst Nog niet bekend Netto schuld per inwoner n.v.t

13 Schuldenpositie. Landelijk gemiddelde 2011 Kritische norm Ridderkerk 2010 Ridderkerk 2011 Ridderkerk 2012 Debt Ratio 58% 80% 47% 47% 50% Netto schuld/ Exploitatie Netto schuld/ balanstotaal 44% 135% 44% 50% 53% 38% 38% 39% Schuld-evolutie Plaats op de Deloitte ranglijst Nog niet bekend Netto schuld per inwoner n.v.t

14 Schuldenpositie. Landelijk gemiddelde 2011 Kritische norm Albrandswaard 2012 Barendrecht 2012 Ridderkerk 2012 Debt Ratio 58% 80% 62% 62% 50% Netto schuld/ Exploitatie Netto schuld/ balanstotaal 44% 135% 77% 88% 53% 47% 35% 39% Schuld-evolutie Plaats op de Deloitte ranglijst Nog niet bekend Nog niet bekend Nog niet bekend Netto schuld per inwoner n.v.t

15 Schuldenpositie. (per ) Landelijk gemiddelde Kritische norm Capelle a/d IJssel Schiedam Albrandswaard Barendrecht Ridderkerk Spijkenisse Vlaardingen Debt Ratio 58% 80% 65% 61% 53% 47% 85% 86% 86% Netto schuld/ Exploitatie 44% 135% 65% 80% 5% 50% 127% 125% 109% Netto schuld/ balanstotaal 45% 32% 4% 38% 70% 49% 75% Schuldevolutie Plaats op de Deloitte ranglijst Netto schuld per inwoner n.v.t

16 Aanwending externe financiering. (x 1.000) Albrandswaard Langlopende schulden Werkkapitaal (vlottende passiva -/- vlottende activa) Externe financiering Kapitaalverstrekking deelnemingen Uitgezette leningen Overige uitzettingen > 1 jaar Grondexploitaties Bijdrage aan activa in eigendom derden Inzet financiering FVA en GREX Externe financiering ten behoeve van het voorzieningenniveau Materiële vaste activa Externe financiering in % materiële vaste activa 47% 54% 43% 39% 16

17 Aanwending externe financiering. (x 1.000) Barendrecht Langlopende schulden Werkkapitaal (vlottende passiva -/- vlottende activa) Externe financiering Kapitaalverstrekking deelnemingen Uitgezette leningen Overige uitzettingen > 1 jaar Grondexploitaties Bijdrage aan activa in eigendom derden Inzet financiering FVA en GREX Externe financiering ten behoeve van het voorzieningenniveau Materiële vaste activa Externe financiering in % materiële vaste activa 25% 21% 25% 31% 17

18 Aanwending externe financiering. (x 1.000) Albrandswaard Barendrecht Ridderkerk Langlopende schulden Werkkapitaal (vlottende passiva -/- vlottende activa) Externe financiering Kapitaalverstrekking deelnemingen Uitgezette leningen Overige uitzettingen > 1 jaar Grondexploitaties Bijdrage aan activa in eigendom derden Inzet financiering FVA en GREX Externe financiering ten behoeve van het voorzieningenniveau Materiële vaste activa Externe financiering in % materiële vaste activa 39% 31% 28% 18

19 Aanwending externe financiering. (x 1.000) Albrandswaard Barendrecht Capelle a/d IJssel Ridderkerk Schiedam Spijkenisse Vlaardingen Langlopende schulden Werkkapitaal (vlottende passiva-vlottende activa) Externe financiering Kapitaalverstrekking deelnemingen Uitgezette leningen Overige uitzettingen > 1 jaar Grondexploitaties Bijdrage aan activa in eigendom derden Inzet financiering FVA en GREX Externe financiering ten behoeve van het voorzieningenniveau Materiële vaste activa Externe financiering in % materiële vaste activa 43% 25% 0% 24% 81% 67% 82% 19

20 Reserves. (x 1.000) Albrandswaard Algemene reserve Bestemmingsreserve Resultaat na bestemming (1.775) (1.231 (15) Totaal eigen vermogen Eigen vermogen in % van balans 35% 29% 33% 36% Barendrecht Algemene reserve Bestemmingsreserve Resultaat na bestemming (1.791) Totaal eigen vermogen Eigen vermogen in % van balans 31% 29% 25% 24% Ridderkerk Algemene reserve Bestemmingsreserve Resultaat na bestemming (583) Totaal eigen vermogen Eigen vermogen in % van balans 52% 47% 48% 45% 20

21 Reserves. (x 1.000) Albrandswaard Barendrecht Capelle a/d IJssel Ridderkerk Schiedam Spijkenisse Vlaardingen Algemene reserve Bestemmingsreserves Resultaat na bestemming (15) Totaal eigen vermogen Eigen vermogen in % van balans 33% 25% 38% 48% 10% 13% 11% Eigen vermogen in % van de exploitatie 48% 63% 45% 63% 18% 33% 17% Balanstotaal Totaal exploitatie (excl. storting reserves)

22 Vaste activa en reserves. (x 1.000) Albrandswaard (im)materiële vaste activa -/- reserves (im)materiële vaste activa -/- reserves in % van de exploitatie (excl. stortingen reserves) 48% 58% 41% 45% Uitstaande geldleningen Uitstaande geldleningen in % van langlopende aangetrokken leningen 4% 3% 3% 4% Barendrecht (im)materiële vaste activa -/- reserves (im)materiële vaste activa -/- reserves in % van de exploitatie (excl. stortingen reserves) 50% 59% 66% 76% Uitstaande geldleningen Uitstaande geldleningen in % van langlopende aangetrokken leningen 30% 25% 32% 30% Ridderkerk (im)materiële vaste activa -/- reserves (im)materiële vaste activa -/- reserves in % van de exploitatie (excl. stortingen reserves) 23% 28% 29% 32% Uitstaande geldleningen Uitstaande geldleningen in % van langlopende aangetrokken leningen 7% 6% 6% 5% 22

23 Vaste activa en reserves. (x 1.000) Barendrecht Capelle a/d IJssel Albrandswaard Ridderkerk Schiedam Spijkenisse Vlaardingen (im)materiële vaste activa -/- reserves (im)materiële vaste activa -/- reserves in % van de exploitatie (excl. stortingen reserves) 41% 66% 11% 29% 125% 71% 94% Uitstaande geldleningen Uitstaande geldleningen in % van langlopende aangetrokken leningen 3% 32% 91% 6% 21% 38% 9% 23

24 Voorzieningen. (x 1.000) Albrandswaard Voorzieningen 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen 6 Voorzieningen 31 december Voorzieningen verplichtingen en risico's Voorzieningen onderhoud Door derden beklemde middelen Barendrecht Voorzieningen 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Voorzieningen 31 december Voorzieningen verplichtingen en risico's Voorzieningen onderhoud Door derden beklemde middelen

25 Voorzieningen. (x 1.000) Ridderkerk Voorzieningen 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Voorzieningen 31 december Voorzieningen verplichtingen en risico's Voorzieningen onderhoud - Door derden beklemde middelen

26 Voorzieningen. (x 1.000) Barendrecht Capelle a/d IJssel Ridderkerk Schiedam Spijkenisse Albrandswaard Vlaardingen Voorzieningen 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Voorzieningen 31 december Voorzieningen verplichtingen en risico's Voorzieningen onderhoud Door derden beklemde middelen

27 Garantstellingen. (X 1.000) Albrandswaard Gewaarborgde leningen Garantstellingen Barendrecht Gewaarborgde leningen Garantstellingen Ridderkerk Gewaarborgde leningen Garantstellingen

28 Garantstellingen. (X 1.000) Albrandswaard Barendrecht Capelle a/d IJssel Ridderkerk Schiedam Spijkenisse Vlaardingen Gewaarborgde leningen Garantstellingen

29 Rente. (x 1.000) Rentekosten leningen Gemiddelde rente-percentage Rente-opbrengsten uitgezette leningen Gemiddelde rente-percentage ,4% 12 Netto rentekosten Rentekosten eigen financieringsmiddelen Waarvan toegevoegd aan reserves/voorzieningen 0 Waarvan ten gunste van exploitatie Totale rentelasten (netto) Totale rentelasten (netto) in % van de exploitatie 4,3% Rente ten laste van de grondexploitatie 528 Rente ten laste van de producten (exploitatie) Renteresultaat Per saldo ten laste van de exploitatie Out of pocket rentekosten

30 Grex. (X 1.000) Barendrecht Capelle a/d IJssel Albrandswaard Ridderkerk Schiedam Spijkenisse Vlaardingen Grond- en hulpstoffen, gespecificeerd naar NIEGG Overige grond- en hulpstoffen 40 8 OHW, waaronder IEGG Gereed product en handelsgoederen 802 Vooruitbetalingen 30

31 Grex NIEGG (Albrandswaard). (X 1.000) 31

32 Grex IEGG (Albrandswaard). (X 1.000) 32

33 Grex IEGG (Albrandswaard). (X 1.000) 01-jan- 12 Investering Desinves tering Te realiseren 31-dec-12 investeringen Te realiseren invest. in % van de totale invest. Te Te realiseren realiseren opbr. in % opbrengst en van de totale opbr. CW (pos) CW (neg) Overhoeken III % % 514 Centrum Poortugaal % % 646 Centrum Rhoon AH % % Ontwikkeling 6 ha Poortland % % 640 Wish Albrandswaard % % sedijk Totaal Voorziening

34 Grex NIEGG (Barendrecht). (X 1.000) 34

35 Grex IEGG (Barendrecht). (X 1.000) 35

36 Grex NIEGG (Ridderkerk). (X 1.000) 36

37 Grex IEGG (Ridderkerk). (X 1.000) 37

38 Begroting. (X 1.000) Albrandwaard 2012 (w) Totale lasten Resultaat voor bestemming Mutaties in de reserves Resultaat na bestemming Resultaat voor bestemming in % van totale lasten 4% -1% 1% 2% 1% Barendrecht 2012 (w) Totale lasten Resultaat voor bestemming Mutaties in de reserves Resultaat na bestemming Resultaat voor bestemming in % van totale lasten -1% -6% -2% -3% -2% 38

39 Begroting. (X 1.000) Ridderkerk 2012 (w) Totale lasten Resultaat voor bestemming Mutaties in de reserves Resultaat na bestemming Resultaat voor bestemming in % van totale lasten -1% -2% -2% -3% -3% 39

40 Begroting. (X 1.000) Albrandswaard 2012 (w) Reserves 1 januari Resultaat voor bestemming Reserves 31 december Barendrecht 2012 (w) Reserves 1 januari Resultaat voor bestemming Reserves 31 december Ridderkerk 2012 (w) Reserves 1 januari Resultaat voor bestemming Reserves 31 december

41 Resultaat voor bestemming. (X 1.000) Totaal (= resultaat vóór bestemming) Geraamd primair resultaat voor bestemming Geraamd resultaat voor bestemming 41

42 Vergelijking exploitatie. (X 1.000) 42

43 EMU-saldo. (X 1.000) Albrandswaard Referentiewaarde 2013: -/

44 EMU-saldo. (X 1.000) Barendrecht 44 Referentiewaarde 2013: -/

45 EMU-saldo. (X 1.000) Ridderkerk Referentiewaarde 2013: -/

46 Overall overzicht. INDICATOR Zeer Gunstig Gunstig Neutraal Ongunstig Zeer ongunstig Lokale lasten Weerstandsvermogen Schuldpositie Aanwending externe financiering Reservepositie Verhouding activa/reserves Voorzieningen Gespaard voor onderhoud Garantstellingen Rentelasten Rentelasten eigen financieringsmiddelen Rente (investeringen en grondexploitatie) Grondexploitaties Niet in exploitatie genomen gronden Begroting EMU-saldo Risicoprofiel: Klein Gemiddeld Groot 46

47 Samenvatting en beoordeling Lokale lasten niveau Vergrijzing Verjonging Zeer ongunstig: tarieven OZB, rioolheffing en reinigingsrechten boven het landelijke gemiddelde (beperkte bron van weerstandscapaciteit) Gemiddeld Gemiddeld Weerstandsvermogen Gunstig: weerstandsratio jaarrekening 2011 is 2,6 Schuldpositie Aanwending externe financiering Reserve positie Voorzieningen Garantstellingen Rentelasten Rentelasten eigen financieringsmiddelen Neutraal: netto schuld als percentage van het balanstotaal de afgelopen 3 jaar gedaald met 9 procentpunten. Vanaf 2011 netto schuld per inwoner onder het landelijke gemiddelde. Neutraal: externe financiering ingezet voor 53% t.b.v. financiering grondexploitatie en financiële vaste activa en voor 43% t.b.v.de financiering van het voorzieningenniveau in de gemeente. In de afgelopen vier jaar is er minder externe financiering nodig geweest voor de financiering van de gemeentelijke voorzieningen (daling met 8 procentpunten). Neutraal: eigen vermogen in de afgelopen vier jaar versterkt met circa 2,0 miljoen. Eigen vermogen in vergelijking met andere gemeenten gemiddeld. Neutraal: geen onderhoudsvoorziening aanwezig, wel een onderhoudsreserve. Toereikendheid onderhoudsreserve in relatie tot actuele beheersplannen is een attentiepunt. Neutraal Neutraal: rentelasten zijn circa 4,3% van de exploitatie; dit is exclusief de rentekosten van de eigen financieringsmiddelen. Inzicht in en sturing van het rente-risico is een belangrijk aandachtspunt Ongunstig: geen rente toegevoegd aan de reserves (geen potentiële bron van weerstandscapaciteit aanwezig). Rente toegevoegd aan grondexploitatie Grondexploitatie Niet in exploitatie genomen gronden Begroting EMU-saldo 47 Neutraal: toevoeging is circa 3,7% van de netto-boekwaarde. Neutraal: toekomstige investeringen zijn beperkt ( 6.6 miljoen) en de nog te realiseren opbrengsten zijn circa 13,2 miljoen. Verliesvoorziening ultimo 2012 gevormd voor negatie exploitatieresultaat van twee complexen. Neutraal/ongunstig: risico s beperkt (verliesvoorziening ultimo 2012 gevormd voor lagere verwachte opbrengstwaarde) en kansen ook beperkt (beperkte bron van weerstandscapaciteit aanwezig) Omvang in totaliteit wel relatief hoog Neutraal/gunstig: eigen vermogen stijgt in de periode tot en met 2016 met circa 1,3 miljoen. Gunstig: in 2013 en 2014 geen overschrijding van de referentiewaarde. Grondexploitatie is neutraal opgenomen in prognose EMU-saldo 2013 en 2014.

48 Deloitte refers to one or more of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, a UK private company limited by guarantee, and its network of member firms, each of which is a legally separate and independent entity. Please see for a detailed description of the legal structure of Deloitte Touche Tohmatsu Limited and its member firms. Deloitte provides audit, tax, consulting, and financial advisory services to public and private clients spanning multiple industries. With a globally connected network of member firms in more than 150 countries, Deloitte brings world-class capabilities and high-quality service to clients, delivering the insights they need to address their most complex business challenges. Deloitte has in the region of 200,000 professionals, all committed to becoming the standard of excellence. This communication contains general information only, and none of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, its member firms, or their related entities (collectively, the Deloitte Network ) is, by means of this publication, rendering professional advice or services. Before making any decision or taking any action that may affect your finances or your business, you should consult a qualified professional adviser. No entity in the Deloitte Network shall be responsible for any loss whatsoever sustained by any person who relies on this communication.