AUTEURSRECHT IN DE BOUWKUNST

Transcriptie

1 KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN KATHOLIEKE UNIVERSITEIT BRÜSSEL CENTRUM VOOR 1NTELLECTUELE RECHTEN CENTRE FOR INTELLECTUAL PROPERTY RIGHTS CENTRE DE RECHERCHE EN PROPRIETE INTELLECTUELLE ZENTRUM FÜR IMMATERIALGÜTERRECHT 20 SABIEN VANLANGENDONCK AUTEURSRECHT IN DE BOUWKUNST BRUYLANT B R Ü S S E L

2 INHOUDSTAFEL DEEL I. PRELIMINAIRE BESCHOUWINGEN. 7 HOOFDSTUK 1. INLEIDING 9 1. Doel van het proefschrift 9 A. Algemene omschrijving 9 B. Impact van de vertechnisering op het auteursrecht 12 C. De optie voor het auteursrecht binnen het intellectuele eigendomsrecht Principe Verantwoording Körte historiek 16 A. Ontstaansgeschiedenis van het auteursrecht 16 B. Plaats van werken van bouwkunst 19 HOOFDSTUK 2. DE AUTEUR : OMSCHRIJVING VAN DE FEITELIJKE VERHOUDINGEN Algemeen De auteur in het kader van een traditioneel bouwcontract A. Het statuut van de architect 28 B. De alleenwerkende architect 29 C. De architect werkend in dienstverband of onder statuut D. Coauteurschap 31 E. Erfgenamen van de auteur 32 F. Rol van beheersvennootschappen De auteur in het kader van een niet-traditioneel bouwcontract Positie van de auteur in confrontatie met anderen 35 A. Bouwheer 35 B. Overheid 35 C. Overige derden 36 HOOFDSTUK 3. HET WERK Algemeen 38 A. Voorwerp van bescherming : analyse van de wetgeving Belgie Frankrijk 40

3 204 INHOUDSTAFEL 3. Nederland 4. Duitsland 5. Groot-Brittannie B. Analyse van het voorwerp : problematiek van het materiele vs. het intellectuele aspect van het voorwerp Werken van Bouwkunst : een begripsontleding van het voorwerp van bescherming 46 A. Algemeen 46 B. Verschilfende categorieen werken van bouwkunst Hoogbouw Laagbouw en ondergrondse constructies Tuinbouwkunst Stedenbouw Binnenhuisarchitectuur Speciale gevallen Besluit 52 C. Het voorwerp van bescherming in concreto Het concept van ruimtelijke vormgeving Tweedimensionale vormgeving Driedimensionale vormgeving 55 Algemeen 55 B i j z o n d e r g e v a l : h e r a a n l e g v a n e e n g a n s e o m g e v i n g DEEL II. BOUWKUNDIGE ONTWERPEN ALS VOOR- WERP VAN AUTEURSRECHTELIJKE BESCHERMING 61 HOOFDSTUK 1. BRONNEN Nationale wetgevingen Internationale verdragen Beroepsregels Contractuele bepalingen Rechtspraak Rechtsleer 68 HOOFDSTUK 2. VOORWAARDEN VOOR AUTEURSRECHTELIJKE BESCHERMING Originaliteit 70 A. Begrip : algemene theorie 70 B. Tijdstip van beoordeling 73

4 INHOUDSTAFEL 205 C. Invloed van de natuur van architecturale werken op het criterium oorspronkelijkheid 76 D. Nieuwheid 83 E. Artisticiteit 86 F. Waarde 87 G. Gebruiksdoeleinden 88 H. Combinatie van afzonderlijke, banale elementen 90 I. Invloed van de gebruikte materialen 92 J. Beperkingen aan de creativiteit 94 K. Invloed van de techniek op de originaliteit Algemeen Belgische Rechtspraak Belgische rechtsleer Nederlandse rechtspraak Nederlandse rechtsleer Franse rechtspraak Franse rechtsleer Duitse rechtspraak Duitse rechtsleer Engelse rechtspraak Engelse rechtsleer Conclusie en persoonlijke bevindingen Conclusie Eigen standpunt Vormgeving 127 A. Begrip : Algemene theorie : geen bescherming voor ideeen, stijlen, methodes 127 B. Manieren om aan een werk een vorm te geven 130 C. Bescherming van het geheel of van delen 131 HOOFDSTUK 3. BESCHERMINGSOMVANG VAN WERKEN VAN BOUW- KUNST Algemeen Patrimoniale of Vermögensrechten 133 A. Algemeen 133 B. Het reproductierecht 135 C. Het recht van mededeling aan het publiek 141 D. Uitzonderingen op de Vermögensrechten Het citaat De verslaggeving van de actualiteit Het op een openbare plaats tentoongestelde werk Deparodie De kosteloze prive-mededeling in familiekring 148

5 206 INHOUDSTAFEL 6. De reproductie met een prive-bestemming of bestemming voor het onderwijs of wetenschappelijk onderzoek De richtlijn auteursrecht in de informatiemaatschappij Morele rechten 152 A. Algemeen 152 B. Recht op bekendmaking 153 C. Recht op vaderschap 155 D. Recht op eerbied Algemeen Belgische rechtspraak en rechtsleer Franse rechtspraak en rechtsleer Nederlandse rechtspraak en rechtsleer Duitse rechtspraak en rechtsleer Engelse rechtspraak en rechtsleer Internationale regelgeving Besluit Verhouding van deze intellectuele eigendomsrechten met het materiele eigendomsrecht 178 A. Algemeen 178 B. Rechtsmisbruik Ontstaan en duur van bescherming 181 A. Beginpunt van bescherming 181 B. Eindpunt van bescherming De verhouding tussen het auteursrecht en de eerlijke handelsgebruiken. 184 A. Probleemstelling 184 B. Mogdijke rol voor de norm van de eerlijke handelsgebruiken HOOFDSTUK 4. AUTEURSRECHT IN HET BOUWCONTRACTENRECHT Algemeen Formaliteiten Inhoud 192 A. Algemeen 192 B. Checklist 194 HOOFDSTUK 5. HANDHAVING Algemeen Burgerlijke vordering Beslag inzake namaak Kortgeding 197

6 INHOUDSTAFEL Stakingsvordering zoals in kortgeding Strafvordering 198 CONCLUSIES 199 RECHTSPRAAKREGISTER 209 BIBLIOGRAFIE 219 MEEST FREQUENT GEBRUIKTE AFKORTINGEN EN CITEERWIJZEN. 235