@ATerinzagelegging

Transcriptie

1 Röntgenfluorescopie-inrichting. Int.CI 2.: A61 B6/00. Aanvrager: N.V. Philips' Gloeilampenfabrieken te Eindhoven. Gem.: Ir. R.A. Bijl c.s. Internationaal Octrooibureau B.V. Prof. Holstlaan AA Aanvrage Nr. Ingediend 16 maart Ter inzage gelegd 18 september' De aan dit blad gehechte stukken zijn een afdruk van de oorspronkelijk ingediende beschrijving met conclusie(s) en eventuele tekening(en).

2 PHN 8982 N.V. Philips' Gloeilampenfabrieken te Eindhoven. Röntgenfluoroscopie-inrichting. De uitvinding heeft betrekking op een röntgenfluoroscopie-inrichting met een röntgenbron, een beeldversterker, een televisie-opneembuis en een televisiemonitor voor het weergeven van een doorstralingsbeeld van een objektdeel. Een dergelijke inrichting vindt bijvoorbeeld toe passing bij routinematig onderzoek, catherisatie, chirurgie, neuroradiografie en dergelijke, waarbij het van belang is over een hoogwaardig beeld van bijvoorbeeld een relatief klein doorstralingsgebied binnen een groter anatomisch geheel te beschikken. In moderne uitvoeringen zijn daarbij een röntgenbeeldversterkerbuis en een televisieopneembuis met een vezeloptisch venster gekoppeld waardoor een zeer gevoelige beeldvorming van hoge kwaliteit kan wor den gerealiseerd. In het bijzonder bij gebruik van een röntgenbeeldversterker met een relatief klein ingangsdetek tiescherm, wat gunstig is voor het bereiken van een hoog oplossend vermogen, wordt als nadeel ondervonden, dat de radioloog een relatief lange tijd nodig heeft voor het lokaliseren van het weergegeven doorstralingsbeeld binnen het anatomisch geheel. Hierdoor gaat niet alleen veel tijd verloren, maar wordt een patient ook langer bestraald dan voor de eigenlijke beeldvorming nodig is. Zo is in praktische gevallen gebleken dat bij toepassing van een 5 cm beeldversterkeringangsscherm tot 75 a 90$ van de totale doorlichttijd gebruikt moest worden voor lokatie van het beeld. In röntgenopnamen met bijvoorbeeld bucky-technieken treden overeenkomstige bezwaren op doordat het lokaliseren van een te doorstralen deelgebied met behulp van een licht

3 vizier doorgevoerd moet worden. De uitvinding beoogt een röntgenfluoroscopieinrichting te verschaffen waarbij, onder behoud van een optimale beeldvorming de lokalisatietijd sterk kan worden gereduceerd en bijvoorbeeld slechts 10$ van de totale doorlichttijd vraagt. Een röntgenfluoroscopie-inrichting van de in de aanhef genoemde soort heeft daartoe volgens de uitvinding tot kenmerk, dat in de inrichting een tweede televisiekamera is opgenomen voor weergave van een gemakkelijk herkenbaar, het te doorstralen gebied omvattend, optisch beeld van het objekt. Doordat in een röntgenonderzoekinrichting volgens de uitvinding met behulp van de als beeldzoeker werkende tweede televisieketen, een optisch beeld van het te onderzoeken objekt wordt weergegeven kan de lokatie van het te doorstralen gebied daarbinnen eenvoudig worden afgelezen. In een voorkeursuitvoering volgens de uitvinding worden beide beelden tegelijk op eenzelfde monitor weergegeven waardoor het doorstralingsveld direkt in het objekt is gelokaliseerd. Een verdere voorkeursuitvoering 'bevat zowel een monitor voor het doorstralingsbeeld als een monitor voor het optische omgevingsbeeld. Op de laatste monitor wordt daarbij het doorstralingsbeeld of de contouren daarvan mede weergegeven. Met het doorstralingsbeeld op de eerste monitor kan dan in alle vrijheid worden gemanipuleerd. In het navolgende zullen aan de hand van de tekening enkele voorkeursuitvoeringen volgens de uitvinding nader worden beschreven. Van een in de tekening schematisch weergegeven röntgenfluoroscopie-inrichting zijn een röntgenbuis 1, een röntgenbeeldversterker-televisiecamera-systeem 2, een televisiemonitor 3 en een tweede, televisiecamera k weergegeven. De geschetste voorkeursuitvoering bevat slechts een enkele televisiemonitor waarop beide beelden op elkaar ge

4 - 3 - _phn_ ^ projekteerd worden weergegeven en een beeld ontstaat van bijvoorbeeld een hanci waarbinnen het doorstralingsveld is gelokaliseerd. Het is eveneens mogelijk voor elk van de televisiecamera's een afzonderlijke televisiemonitor te gebruiken, waarbij dan bijvoorbeeld de contouren van het doorstralingsveld van de eerste camera worden weergegeven op de monitor voor het optische beeld. Het voordeel hierbij is, dat het beeld op beide monitoren afzonderlijk kan worden ingesteld en geen informatie van het doorlichtbeeld verloren gaat of moeilijk waarneembaar wordt, hetgeen bij het combineren van beide beelden gemakkelijk op kan treden. Inzonderheid van het doorlichtbeeld kan nu op de daarvoor bestemde monitor de vergroting, het contrast en dergelijke vrij worden ingesteld onder behoud van een vaste indicatie van het doorstralingsveld op de andere monitor. Aan de röntgenbron 1 is een gebruikelijke collimator 5 toegevoegd. Een van een trefanode van de röntgenbuis uitgaande röntgenbundel 7 die na het doorstralen van een deel van een objekt 8 een ingangsdetektiescherm 9 van een beeldversterkerbuis 10 treft, heeft bij voorkeur een zodanige openingshoek, dat het effektieve deel van het ingangsdetektiescherm juist geheel wordt omvat. Het ingangsdetektiescherm van de beeldversterkerbuis heeft bijvoorbeeld een diameter van 5 cm en bevat bij voorkeur Csl geactiveerd met bijvoorbeeld Th als luminescentiemateriaal. Het luminescentiemateriaal is in de hier geschetste voorkeursuitvoering aangebracht op een glasvezel-optisch scherm 11 dat is gekoppeld met een bij voorkeur eveneens glasvezel-optisch ingangsvenster 12 van de beeldversterkerbuis 10. Aan de binnenzijde draagt het ingangsvenster een fotokathode 13 die van binnenuit gezien bij voorkeur een concave geometrie heeft. Een elektronenbundel, uitgezonden door de fotokathode wordt, hier bijvoorbeeld gemeten in diameter, slechts een faktor 2 verkleind, afgebeeld op een uitgangsluminescentiescherm 14. Een daardoor uitgezonden lichtbeeld wordt, hier door middel van een eveneens vezeloptische koppeling 15, direct

5 PHN 9067 op een trefplaat 16 van een televisieopneembuis 17 geprojecteerd. Een uit de opneembuis 17 gewonnen beeldsignaal wordt op de monitor 3 weergegeven. Tussen het object 8 en het ingangsscherm-detektiescherm 9 kan een gebruikelijk strooistralenrooster 18 zijn opgenomen. Een dergelijk stroostralenrooster bevat bijvoorbeeld zowel een zwaar metaal voor het absorberen van strooistraling in de röntgenbundel als ferromagnetisch materiaal voor het afschermen tegen storende magneetvelden.aan een omhullende buis 19 kan naast een konstruktiefunktie eveneens een afschermfunktie tegen elektrische en magnetische strooivelden worden gegeven. In de röntgenbundel 7 is nu in een voorkeursuitvoering volgens de uitvinding, een spiegel 21 De spiegel 21 heeft voor de te gebruiken een hoge transmissie en een relatief geringe opgenomen. röntgenstraling verstrooing hetgeen bijvoorbeeld bereikt kan worden door gebruik maken van een zo dun mogelijk maar voldoende te star folie van in hoofdzaak een relatief licht element dat althans aan de naar het object gekeerde zijde goed optische spiegelend Aan het object 8 gereflekteerd is. licht-wordt door de spiegel 21 geprojekteerd op een ingangsscherm 22 van de televisiecamera b. Door een ingangsoptiek 23 van deze televisiecamera uit te voeren als voor een wil zeggen een camera met een relatief grote panoramacamera,dat openingshoek, kan daarmede het gehele object of althans een voldoende groot en daardoor gemakkelijk herkenbaar gedeelte daarvan, worden opgevangen en, hier eveneens op de monitor 3, worden weergegeven. Ook kan, met de reeds genoemde voordel en, dit optisch beeld op een afzonderlijke monitor worden weergegeven waarop dat tevens geometrische gegevens van het doorstralingsveld worden geprojecteerd. Door aan de ingangsoptiek 23 van de camera b een vaste, of vast instelbaar, focusinstelling te geven kan er voor worden gezorgd, dat de vaste beeldhoek een vaste relatie met de van de röntgenbundel bestaat, zodat het openingshoek doorstralingsveld steeds als een vast contour, normalerwijs een cirkel, op de monitor voor het optische beeld wordt weergegeven De door

6 PHN 9067 daarmede gekoppelde grote schermptediepte van de ingangsoptiek is voor de afbeelding een gunstige bijkomstigheid. Door toevoeging van een instelmechanisme kan, eventueel automatisch, aanpassing aan verandering in de afstand tussen de röntgenbron 6 en het object 8 respectievelijk het ingangsdetektiescherm 9 worden gerealiseerd. In een verdere voorkeursuitvoering volgens de uitvinding is de röntgenfluorescopie inrichting uitgerust voor Bucky onderzoekmethoden. In bekende Bucky inrichtingen wordt voor het lokaliseren van het te doorstralen lichaamsdeel gebruik gemaakt van een lichtvisier dat relatief duur is en een vrij moeizame instelling met aftekening op de patient vraagt. Door volgens de uitvinding het lichtvisier te vervangen door een tweede televisiecamera kan ook daarbij het optische beeld samen met het doorstralingsveld voor een snelle en nauwkeurige lokatie op een monitor worden weergegeven. Waar in het voorgaande sprake is van een tweede monitor kan ook gebruik gemaakt worden van een monitor waarop een deelbeeld kan worden weergegp ven bijvoorbeeld zoals aangegeven met een deelbeeld 24. Conclusies. 1. Röntgenfluorescopie inrichting met een röntgenbron, een beeldversterker, een televisieopneembuis en een televisiemonitor voor het weergeven van een doorstralingsbeeld van een objectdeel met het kenmerk, dat in de inrichting een tweede televisiecamera is opgenomen voor weergave van een gemakkelijk herkenbaar, het te doorstralen gebied omvattend, optisch beeld van het object. 2. Röntgenfluorescopie inrichting volgens conclusie 1, met het kenmerk, dat aan een televisiemonitor zowel het doorstralingsbeeld als het optische beeld toevoerbaar is. 3. Röntgenfluorescopie inrichting volgens conclusie 1, met het kenmerk, dat zowel een monitor voor het doorstralingsbeeld als een monitor voor het optische beeld aanwezig is aan welke laatste monitor tevens geometrische informatie van het doorstralingsbeeld toevoerbaar is

7 PHN 9067 b. Röntgenfluorescopie inrichting volgens conclusie 3, met het kenmerk, dat de tweede camera van een panorama optiek is voorzien die met een vast instelbaar focus is ingesteld. 5. Röntgenfluorescopie inrichting volgens conclusie b, met het kenmerk, dat de ingangsoptiek van de camera voor de optische beeldvorming van een met de afstand tussen röntgenbron en object gekoppeld instelmechanisme is voorzien. 6. Röntgenfluorescopie inrichting volgens een der voorgaande conclusies, met het kenmerk, dat een ingangsdetektiescherm voor de beeldversterker een dwarsafmeting heeft van ten hoogste enkele malen de dwarsafmeting van het uitgangsscherm daarvan

8 N X FMl^ «o *»? PHN 9067