Second opinion software-update Volkswagen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Second opinion software-update Volkswagen"

Transcriptie

1 Second opinion software-update Volkswagen Beoordeling goedgekeurde oplossing voor terugroepactie November

2 Inhoudsopgave 2 1. Aanleiding 3 2. De opdracht 3 3. De aanpak 3 4. Het manipulatie-instrument bij Volkswagen 4 5. De software-update 4 6. Hoe is de nieuwe software getest? 5 7. De terugroepactie 5 8. Metingen door RDW voor en na de update 6 9. Conclusie second opinion 7 Bijlage 1: Details metingen Volkswagen Polo 8 Bijlage 2: Details metingen Volkswagen Tiguan 9 2

3 1. Aanleiding De Tweede Kamer heeft op 19 april 2016 de motie van de leden Geurts (CDA) en Van Veldhoven (D66) aangenomen (Kamerstukken II 2015/16, , nr. 197). In de motie verzoeken de Kamerleden de regering zich in te spannen voor een second opinion op de door KBA goedgekeurde oplossing voor de terugroepactie van de voertuigen van Volkswagen AG die waren voorzien van verboden manipulatieinstrumenten. Hierbij moet worden onderzocht en gecontroleerd wat de consequenties zijn voor automobilist en milieu. In de vierde overzichtsbrief dieselfraude van 14 oktober 2016 (Kamerstukken II 2015/16, , nr. 202) is verslag gedaan van de second opinion die de RDW in samenwerking met TNO heeft uitgevoerd. Conclusie is dat Volkswagen AG en KBA hun verantwoordelijkheid nemen en zeer zorgvuldig te werk zijn gegaan. Op basis van de door KBA aangeleverde informatie zien RDW en TNO geen aanleiding om te twijfelen aan de conclusie van KBA dat de update geen nadelige gevolgen heeft voor de rijeigenschappen, het motorvermogen of het brandstofverbruik. In dit rapport zijn de bevindingen van de second opinion die in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) is uitgevoerd verder uitgewerkt. Daarnaast zijn aanvullende emissiemetingen voor en na de software-update uitgewerkt. Wereldwijd zijn ongeveer 11 miljoen voertuigen met een EA189 motor uitgerust met een manipulatie-instrument, door Volkswagen ook wel switch logic genoemd. In Nederland gaat het om circa voertuigen. Het Duitse KBA heeft deze switch logic bestempeld als een verboden manipulatie-instrument. De aansturing van het voertuig middels meerdere strategieën, afhankelijk van herkenning van de emissiecyclus, is verboden. De door het KBA goedgekeurde technische oplossing van Volkswagen AG betreft een software-update die verderop in dit rapport is uitgelegd. 2. De opdracht Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) heeft de RDW het volgende verzocht: het uitvoeren van een second opinion bij Volkswagen samen met TNO. Het doel is om de technische oplossing, die door het KBA is goedgekeurd, te beoordelen. Bij deze beoordeling dient in ieder geval gekeken te worden of het voertuig na de goedgekeurde software-update aan de wettelijke normen voldoet. 3. De aanpak Ter uitvoering van de eerder genoemde motie is een second opinion uitgevoerd op de door KBA goedgekeurde software-update. Hiertoe is op 19 september 2016 een audit gedaan bij Volkswagen in Wolfsburg. De RDW heeft het onderzoek en de uitwerking uitgevoerd met ondersteuning van TNO. De resultaten zijn mondeling met IenM gedeeld ten behoeve van de 4e overzichtsbrief Dieselfraude en in dit rapport uitgewerkt. In september 2016 heeft de RDW het rapport over het programma Emissietesten aangeboden aan de minister. 1 Als aanvulling op de motie heeft de RDW op het RDW Testcentrum in Lelystad twee voertuigen met een EA189 motor getest. De resultaten hiervan zijn verwerkt in deze rapportage

4 4. Het manipulatie-instrument bij Volkswagen Figuur 1 is een weergave van de switch logic (het verboden manipulatie instrument) zoals werd gebruikt in de EA189 motoren. Hierbij zijn tijd en afstand weergegeven; het voertuig herkent op basis van de relatie tijd-afstand dat de testcyclus wordt gereden en gebruikt de softwarekalibratie van situatie 1 met Exhaust Gas Recirculation (EGR). 2 In alle andere situaties (dat is dus buiten de testcyclus) wordt een alternatieve softwarekalibratie toegepast. Figuur 1: weergave software strategie EA189 motor. KBA heeft Volkswagen gevraagd voor de voertuigen met een EA189 motor een update aan te bieden, zodat deze weer aan de wettelijke normen voldoen. 5. De software-update De software die gebruikt wordt in de huidige Euro 6 voertuigen met een EA288 motor is geschikt gemaakt voor de Euro 5 modellen met een EA189 motor, waarbij de switch logic uit de software is verwijderd. Bij de ontwikkeling van de software-update is door Volkswagen gebruik gemaakt van de opgedane kennis bij het verder ontwikkelen van deze voertuigmotoren. Dit heeft ten eerste tot gevolg dat de EGR altijd actief is in het toerental-belastinggebied van de emissietest en ten tweede dat de wijze van brandstofinspuiting is aangepast. De brandstof wordt na de software-update in drie stappen gedoseerd (i.p.v. twee stappen). Dit is met name gedaan voor reductie van de fijn stof emissies. Figuur 2 toont de oude en nieuwe situatie van de brandstofinspuiting van de EA189 motor. De totaal ingespoten hoeveelheid brandstof is niet gewijzigd voor en na de update, wel het tijdstip van inspuiten. 2. EGR is een NOx-reductiemethode die wordt gebruikt in dieselmotoren. 4

5 Het verloop van de inspuiting per verbrandingscyclus van de brandstof voor en na de update: Figuur 2: brandstofinspuiting per verbrandingscyclus voor en na software-update. 6. Hoe is de nieuwe software getest? Het validatieproces voor de nieuwe software is als volgt: Intern Volkswagen Ontwikkeling van de software-update per voertuig model uitvoering; Kwaliteitscontrole; Softwaretesten; Juridische controle; Kwaliteitstest waarbij ook het on-road verbruik wordt getest. KBA Een nieuwe typegoedkeuringstest in laboratorium door verschillende technische diensten; Verificatie en goedkeuring door KBA. Na deze goedkeuring heeft het voertuig geen switch logic meer. Conclusies KBA Het KBA heeft vastgesteld dat de doorgevoerde wijzigingen geen invloed hebben op brandstofverbruik, maximale motorkoppel en -vermogen van deze voertuigen. Daarmee blijven deze waarden in de typegoedkeuring ongewijzigd. 7. De terugroepactie Uitrol van de recall voor voertuigen met een EA189 motor duurt geheel 2016 en ook een deel van Het gaat om 14 voertuigclusters, met ongeveer 750 software-varianten die grotendeels al zijn goedgekeurd door het KBA als goedkeuringsinstantie. 5

6 8. Metingen door RDW voor en na de update De RDW heeft op het RDW Testcentrum in Lelystad twee Volkswagen voertuigen gemeten in de praktijk, voor en na de software-update (1.2L en 2.0L). Hierbij is het testprogramma doorlopen zoals dit ook eerder in het RDW emissieprogramma is toegepast. Het doel van deze metingen is een beeld te krijgen van de NOx-waarden van de voertuigen voor en na de update. De gemeten resultaten geven het beeld dat de NOx-emissies in de meeste testen na de software-update zijn afgenomen. Hierbij moet worden aangemerkt dat bij verschillende omgevingstemperaturen en omgevingscondities is gemeten. Dit kan ook invloed hebben op de gemeten NOx-emissies. In onderstaande twee tabellen wordt dit zichtbaar. Verdere details van de voertuigen en metingen zijn te vinden in bijlage 1 en 2. Nr. Naam van de test NOx (mg/km) voor update Gemiddelde omgevingstemperatuur (graden Celcius) NOx (mg/km) na update Gemiddelde omgevingstemperatuur (graden Celcius) Verschil NOx (mg/km) voor update ten opzichte van na update 1 NEDC COLD (T ambient 25) , , NEDC HOT , , NEDC HOT + LOAD , , NEDC +10% , , NEDC - 10% , , NEDC back , , RDE 8 NEDC COLD (T ambient < 20) 502/ ,2/11, , NEDC HOT , , NEDC +10% 711/ , , NEDC BACK , , NEDC HOT - NO START , , RDE , ,9-87 (1) Tweede test uitgevoerd met andere omgevingstemperatuur Tabel 1: metingen Volkswagen Polo (1.2L) 6

7 Nr. Naam van de test NOx (mg/km) voor update Gemiddelde omgevingstemperatuur (graden Celcius) NOx (mg/km) na update Gemiddelde omgevingstemperatuur (graden Celcius) Verschil NOx (mg/km) voor update ten opzichte van na update 1 NEDC COLD (T ambient 25) , , NEDC HOT , , NEDC HOT + LOAD , , NEDC +10% , , NEDC - 10% , , NEDC back ,5 7 RDE 8 NEDC COLD (T ambient < 20) , , NEDC HOT , , NEDC +10% , , NEDC BACK , , NEDC HOT - NO START , , RDE , ,5-155 Tabel 2: metingen Volkswagen Tiguan (2.0L) De metingen van de RDW laten een verlaging van de NOx-emissies voor deze twee voertuigen zien. De geschetste uitleg van Volkswagen en KBA over het effect van de software-update zoals eerder beschreven, wordt bevestigd met de resultaten van deze testen. De onderbouwing van de doorgevoerde oplossing van Volkswagen en KBA komt overeen met door de RDW gemeten resultaten. 9. Conclusie second opinion De conclusie op basis van de uitgevoerde audit bij Volkswagen AG is: De software van de voertuigen met een EA189 motor is zodanig aangepast dat het voertuig op emissiegebied aan de wettelijke normen voldoet. Door het gebruik van verder ontwikkelde software, blijven de prestaties van het voertuig nagenoeg gelijk. De auto s zijn voor en na de software-update grondig getest op zowel de rollenbank als op de openbare weg. De testen zijn uitgevoerd door Volkswagen en verschillende onafhankelijke technische diensten, onder toezicht van het KBA. De wijzigingen zijn door Volkswagen en KBA uitgebreid onderbouwd met documentatie en aangevuld met een sluitende toelichting. De conclusie op basis van de aanvullend uitgevoerde praktijktesten van de RDW: De metingen die de RDW zelf heeft uitgevoerd bevestigen een verlaging van de NOx-emissies voor deze twee voertuigen. Op basis van bovenstaande is er geen aanleiding te twijfelen aan de conclusie van het KBA dat de update geen nadelige gevolgen heeft voor de rijeigenschappen, het motorvermogen of het brandstofverbruik van de desbetreffende voertuigen. De software-update heeft voor de automobilist dus nauwelijks effect. Ook is er een verbetering voor het milieu, omdat de NOx-emissies bij de geteste voertuigen afnemen. 7

8 Bijlage 1 Details metingen Volkswagen Polo Voertuiggegevens WVTA e1*2001/116*0510*06 Merk VOLKSWAGEN Handelsbenaming Polo Voertuigcategorie M1 KM-STAND VOOR TEST KM-STAND NA TEST Motorcode CFW Cilinderinhoud (cm3) 1199 Emissienorm EURO 5 WVTA NOx limiet (mg/km) 180 Omgevingstemperatuur tijdens test Verschilt per test Figuur 3: Grafische weergave van de uitgevoerde testen voor en na de update. 8

9 Bijlage 2 Details metingen Volkswagen Tiguan Voertuiggegevens WVTA e1*2001/116*0450*09 Merk VOLKSWAGEN Handelsbenaming Tiguan Voertuigcategorie M1 KM-STAND VOOR TEST KM-STAND NA TEST Motorcode CFF Cilinderinhoud (cm3) 1968 Emissienorm EURO 5 WVTA NOx limiet (mg/km) 180 Omgevingstemperatuur tijdens test Verschilt per test Figuur 4: Grafische weergave van de uitgevoerde testen voor en na de update. 9

SCHADELIJKE EMISSIES VAN DIESELVOERTUIGEN. TNO - Willar Vonk 4 juni 2015 Louwman Museum Bron: rapportnummer TNO 2015 R10733

SCHADELIJKE EMISSIES VAN DIESELVOERTUIGEN. TNO - Willar Vonk 4 juni 2015 Louwman Museum Bron: rapportnummer TNO 2015 R10733 SCHADELIJKE EMISSIES VAN DIESELVOERTUIGEN TNO - Willar Vonk 4 juni 2015 Louwman Museum Bron: rapportnummer TNO 2015 R10733 TNO MEET SINDS 1986 EMISSIES In opdracht van het Ministerie van Infrastructuur

Nadere informatie

RDW. Resultaten indicatieve testen aanwezigheid ongeoorloofd defeat device

RDW. Resultaten indicatieve testen aanwezigheid ongeoorloofd defeat device Inhoudsopgave. Managementsamenvatting. Aanleiding. Context: Typegoedkeuringssysteem. Overview: RDW testprogramma Fase : Consultatieronde fabrikanten Fase : Ontwikkeling van een RDW-testmethodiek Fase :

Nadere informatie

Programma emissietesten RDW

Programma emissietesten RDW Programma emissietesten RDW Resultaten vervolgonderzoek aanwezigheid ongeoorloofd defeat device Juli 2017 1 Inhoudsopgave 1. Managementsamenvatting 3 2. Aanleiding en werkwijze 6 3. Voertuigen 8 4. Werking

Nadere informatie

Praktijkemissies zware bedrijfswagens

Praktijkemissies zware bedrijfswagens Praktijkemissies zware bedrijfswagens Steekproefcontroleprogramma heavy-duty voor het Ministerie van Infrastructuur & Milieu Nationale stakeholderbijeenkomst, 3 februari 2014, Helmond Robin Vermeulen 2

Nadere informatie

UITSTOOT VAN STIKSTOFOXIDEN EN FIJNSTOF DOOR DIESELVOERTUIGEN

UITSTOOT VAN STIKSTOFOXIDEN EN FIJNSTOF DOOR DIESELVOERTUIGEN UITSTOOT VAN STIKSTOFOXIDEN EN FIJNSTOF DOOR DIESELVOERTUIGEN DATUM: 26 mei 215 RAPPORTNUMMER: TNO 215 R1733 AUTEURS Gerrit Kadijk Norbert Ligterink Pim van Mensch Jordy Spreen Robin Vermeulen Willar Vonk

Nadere informatie

Praktijkemissies personen- en bestelauto s Een werkelijkheid naast de werkelijkheid in de typegoedkeuring

Praktijkemissies personen- en bestelauto s Een werkelijkheid naast de werkelijkheid in de typegoedkeuring Praktijkemissies personen- en bestelauto s Een werkelijkheid naast de werkelijkheid in de typegoedkeuring Gerrit Kadijk, Pim van Mensch 2 Inhoud presentatie 1. Huidige focus van het programma 2. Laboratoriumemissies

Nadere informatie

Finnik Autorapport Volkswagen Golf Variant 2.0 TDI Highline

Finnik Autorapport Volkswagen Golf Variant 2.0 TDI Highline 9-THS-70 Finnik Autorapport Volkswagen Golf Variant 2.0 TDI Highline Deze Volkswagen Golf Variant komt uit 2009, werd geleverd van 01-09-2008 tot 31-10-2009 en kostte toen 35.255,-. Deze geïmporteerde

Nadere informatie

Motor- en voertuigprestatie (3)

Motor- en voertuigprestatie (3) Motor- en voertuigprestatie (3) E. Gernaat, ISBN 978-90-79302-01-7 1 Brandstofverbruik 1.1 Specifiek brandstofverbruik Meestal wordt het brandstofverbruik uitgedrukt in het aantal gereden kilometers per

Nadere informatie

Bijlage 9 5. TESTEN VAN HET VOERTUIG OP DE TESTBAAN, DE WEG OF DE ROLLENBANK

Bijlage 9 5. TESTEN VAN HET VOERTUIG OP DE TESTBAAN, DE WEG OF DE ROLLENBANK Bijlage 9 E/ECE/324 Rev.1/Add.82/Rev.3 bladzijde 229 Bijlage 4 Aanhangsel 1 TEST VAN TYPE V (beschrijving van de uithoudingstest ter controle van de duurzaamheid van de voorzieningen tegen verontreiniging)

Nadere informatie

Van NEDC naar WLTP. Wat is WLTP? Nieuwe testprocedure van invloed op uw wagenpark

Van NEDC naar WLTP. Wat is WLTP? Nieuwe testprocedure van invloed op uw wagenpark Van NEDC naar WLTP Nieuwe testprocedure van invloed op uw wagenpark Wat is WLTP? WLTP staat voor Worldwide Harmonized Light Vehicle Test Procedure (Wereldwijde geharmoniseerde testprocedure voor lichte

Nadere informatie

Nu goedkoper en groener rijden. Easy Green simpel en voordelig. Direct instappen met Easy Green. GO-Greener: Hoe? Zo! Effecten:

Nu goedkoper en groener rijden. Easy Green simpel en voordelig. Direct instappen met Easy Green. GO-Greener: Hoe? Zo! Effecten: Nu goedkoper en groener rijden Uw auto direct aanzienlijk voordeliger en schoner laten rijden? Dat kan met GO-Greener. Meer kilometers voor minder geld. Met behoud van comfort en zelfs verbetering van

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Ketenanalyse Duo-label retail advies

Ketenanalyse Duo-label retail advies Ketenanalyse Duo-label retail advies Search Consultancy Oktober 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Doelstelling van het onderzoek... 3 1.2. Projectafbakening... 3 2. Uitgangspunten... 4 3. Beschrijving

Nadere informatie

PEMS KWALITEIT EISEN. Predictive Emission Monitoring Systems

PEMS KWALITEIT EISEN. Predictive Emission Monitoring Systems PEMS Predictive Emission Monitoring Systems KWALITEIT EISEN Wat is een PEMS Toepasbaarheid van een PEMS PEMS versus AMS Kwaliteitseisen voor een PEMS PEMS in relatie tot EN-14181 en EN-15267 PEMS in relatie

Nadere informatie

Luchtvervuilende en klimaat- emissies van personenauto s Een vergelijking van norm- en praktijkemissies per brandstofsoort

Luchtvervuilende en klimaat- emissies van personenauto s Een vergelijking van norm- en praktijkemissies per brandstofsoort Luchtvervuilende en klimaat- emissies van personenauto s Een vergelijking van norm- en praktijkemissies per brandstofsoort Huib van Essen CE Delft Ecomobiel, 8 en 9 oktober 2013 CE Delft Onafhankelijk,

Nadere informatie

Technische briefing Kamercommissie I&M. Huib van Essen, hoofd sectie Verkeer 2 december 2015

Technische briefing Kamercommissie I&M. Huib van Essen, hoofd sectie Verkeer 2 december 2015 Technische briefing Kamercommissie I&M Huib van Essen, hoofd sectie Verkeer 2 december 2015 Agenda Even voorstellen: CE Delft Twee soorten toepassingen, twee soorten tests Verschillen tussen typegoedkeuringstest

Nadere informatie

KIVI NIRIA jaarcongres 2013 1

KIVI NIRIA jaarcongres 2013 1 2 KIVI NIRIA Jaarcongres 2013 Sustainable Mobility voor duurzame Toenemende invloed innovatie van milieu-eisen op de sector Inhoud Euro-normen CO 2 -normen waarom werken ze? katalysator voor innovatie

Nadere informatie

Naam:.. Klas: Datum:..

Naam:.. Klas: Datum:.. Naam:.. Klas: Datum:.. Vragen over motoren: 1 Wat is een rootscompressor? Een Roots type supercharger of Rootsblower vindt zijn toepassing in auto's en vrachtwagens in alternatief van een turbolader. Een

Nadere informatie

PRAKTIJKEMISSIES DIESELVOERTUIGEN

PRAKTIJKEMISSIES DIESELVOERTUIGEN PRAKTIJKEMISSIES DIESELVOERTUIGEN Richard Smokers & Norbert Ligterink Technische briefing over de fraude met tests van uitstoot van auto s Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 december 2015 SAMENVATTING

Nadere informatie

Handleiding Brandstof Etikettering

Handleiding Brandstof Etikettering Handleiding Brandstof Etikettering WLTP-regeling personenauto s Amsterdam, oktober 2017 Versie: 0.1. Copyright 2017 RDC inmotiv Nederland B.V. Amsterdam Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

Hoe kan innovatie helpen?

Hoe kan innovatie helpen? Themabijeenkomst 16 december: Luchtvervuiling, en hoe houden wij Nederland mobiel? Verkeer Toenemende en invloed luchtvervuiling: van milieu-eisen op de sector hoe kan 2 Inhoud Waar komen verkeersemissies

Nadere informatie

Finnik Autorapport Volkswagen Polo 1.2 TDI Bl.M. Comfl.

Finnik Autorapport Volkswagen Polo 1.2 TDI Bl.M. Comfl. 92-RPG-7 Finnik Autorapport Volkswagen Polo 1.2 TDI Bl.M. Comfl. Deze Volkswagen Polo komt uit 2011, werd geleverd van 01-01-2010 tot 30-04-2014 en kostte toen 19.131,-. Deze originele Nederlandse personenauto

Nadere informatie

Samenvattende rapportage project Meerij- aanhanger P0901

Samenvattende rapportage project Meerij- aanhanger P0901 Samenvattende rapportage project Meerijaanhanger Gesubsidieerd door SenterNovem KTOH01022 Versie: Auteurs: Datum: openbaar IWO Project bv R. Hunik P. Hafkamp 29 november 2009 Onderliggende rapportages

Nadere informatie

Finnik Autorapport Skoda Octavia Combi 1.9 TDI Ambiente

Finnik Autorapport Skoda Octavia Combi 1.9 TDI Ambiente 26-ZK-PG Finnik Autorapport Skoda Octavia Combi 1.9 TDI Ambiente Deze Skoda Octavia Combi komt uit 2008, werd geleverd van 01-07-2006 tot 31-12-2009 en kostte toen 27.219,-. Deze originele Nederlandse

Nadere informatie

CORBO Organisatie, Advies en Expertise B.V. Rollenremmentestbank VS Tweeplaatsremmentestbank

CORBO Organisatie, Advies en Expertise B.V. Rollenremmentestbank VS Tweeplaatsremmentestbank Rollenremmentestbank VS Tweeplaatsremmentestbank Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Proces...4 2.1 Proces rollenremmentestbank in beeld...4 2.2 Proces tweeplaatsremmentestbank in beeld...5 2.3 Processtappen

Nadere informatie

Arnold Maassen Holding BV. Verslag energieaudit. Verslag over het jaar 2014. G.R.M. Maassen

Arnold Maassen Holding BV. Verslag energieaudit. Verslag over het jaar 2014. G.R.M. Maassen Arnold Maassen Holding BV Verslag energieaudit Verslag over het jaar 2014 G.R.M. Maassen Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Inventarisatie van energieverbruik en emissiebronnen... 3 3 Energieverbruik en CO 2 Footprint...

Nadere informatie

uitstoot (PM1O) van oude dieselautos zonder roetfilter is 10 tot 25 keer zo hoog als van een moderne (indirect

uitstoot (PM1O) van oude dieselautos zonder roetfilter is 10 tot 25 keer zo hoog als van een moderne (indirect dan die van een benzineauto. De uitstoot van stikstof De uitlaatgassen van een dieselauto zijn meer vervuilend Ook fijnstof is slecht voor de gezondheid. De fijnstof ZIJN HET MEEST VERVUILEND? WELKE EMISSIES

Nadere informatie

De auto van de toekomst is voor vandaag

De auto van de toekomst is voor vandaag De auto van de toekomst is voor vandaag Woensdag 7 mei 2014 Belgian Platform on Alternative Transport Fuels #8 Agenda 1. Inleiding 2. Belgische cijfers over de markt en het park 3. Andere Europese landen

Nadere informatie

Yerseke Engine Services BV (YES) Yerseke Engine Services is een service provider voor Caterpillar en John Deere in Nederland.

Yerseke Engine Services BV (YES) Yerseke Engine Services is een service provider voor Caterpillar en John Deere in Nederland. Yerseke Engine Services BV (YES) Yerseke Engine Services is een service provider voor Caterpillar en John Deere in Nederland. Wij zijn gevestigd in Yerseke, dicht bij de havens van Rotterdam en Antwerpen

Nadere informatie

_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_

_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_-_ Nummer 85/2016 vrijdag 29 april 2016 Benzinwagen steeds voordeliger dan diesel Door de nieuwe autofiscaliteit is het moment waarop je beter voor een dieselwagen kiest grondig veranderd. Vier op de tien

Nadere informatie

Opel Combo Cargo Gesloten Bestelwagen

Opel Combo Cargo Gesloten Bestelwagen Opel Combo Cargo Lijntekeningen (m) L1H1 Buiten afmetingen Wielbasis Totale lengte Totale breedte Totale breedte incl. spiegels Totale hoogte Spoorbreedte voor Spoorbreedte achter Vooroverhang Achteroverhang

Nadere informatie

Opel Vivaro Dubbele Cabine Essentia, Comfort, Elegance & Cosmo

Opel Vivaro Dubbele Cabine Essentia, Comfort, Elegance & Cosmo Opel Vivaro Essentia, Comfort, Elegance & Cosmo Lijntekeningen (m) L1 H1 Buiten afmetingen Wielbasis Totale lengte Totale breedte Totale breedte incl. spiegels Totale hoogte Spoorbreedte voor Spoorbreedte

Nadere informatie

White Paper online testing @home. Stijging gebruik online assessment leidt tot meer @home assessment.

White Paper online testing @home. Stijging gebruik online assessment leidt tot meer @home assessment. White Paper online testing @home Stijging gebruik online assessment leidt tot meer @home assessment. Auteurs: drs. Marco van Aarle, Registerpsycholoog NIP / arbeid & organisatie, Kenhardt International

Nadere informatie

Gesjoemel op de weg? Eric Feringa Igor van der Wal

Gesjoemel op de weg? Eric Feringa Igor van der Wal Gesjoemel op de weg? Eric Feringa Igor van der Wal Wat kunt u verwachten? Hoe is úw kennis van luchtverontreiniging? Inzicht in normen en techniek Wat is de invloed van sjoemelsoftware? Casestudy A13 Overschie

Nadere informatie

Carbon Footprint 1e helft 2015 (referentiejaar = 2010)

Carbon Footprint 1e helft 2015 (referentiejaar = 2010) Carbon Footprint 1e helft 2015 (referentiejaar = 2010) Opgesteld door: Akkoord: I. Bangma O. Van der Ende 1. INLEIDING Binnen Van der Ende Steel Protectors Group staat zowel interne als externe duurzaamheid

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1 Inleiding 1. 2 Doelstelling 2 2.1 Relevante wetgeving 2

Inhoudsopgave. 1 Inleiding 1. 2 Doelstelling 2 2.1 Relevante wetgeving 2 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Doelstelling 2 2.1 Relevante wetgeving 2 3 De Toezichtonderzoeken 4 3.1 Controle modaliteiten 4 3.2 Toezicht op naleving van het Besluit 4 3.3 Werkwijze 4

Nadere informatie

MANAGEMENTSAMENVATTING

MANAGEMENTSAMENVATTING MANAGEMENTSAMENVATTING Zware dieselvoertuigen hebben relatief hoge NOx- en PM-emissies. De verstrenging van de Europese emissiereglementering moet leiden tot een vermindering van deze emissies voor nieuwe

Nadere informatie

Opel Vivaro Gesloten Bestelwagen

Opel Vivaro Gesloten Bestelwagen Lijntekeningen (m) L1 H1 Buiten afmetingen Wielbasis Totale lengte Totale breedte Totale breedte incl. spiegels Totale hoogte Spoorbreedte voor Spoorbreedte achter Vooroverhang Achteroverhang Binnen afmetingen

Nadere informatie

Scania s Euro 6 serie: Beproefde technologie en oplossingen voor alle toepassingen

Scania s Euro 6 serie: Beproefde technologie en oplossingen voor alle toepassingen PRESS info P13X02NL / Örjan Åslund 24 oktober 2013 s Euro 6 serie: Beproefde technologie en oplossingen voor alle toepassingen levert nu maar liefst elf Euro 6 motoren, die van 250 pk tot 730 pk lopen.

Nadere informatie

Emissies van het wegverkeer in België 1990-2030

Emissies van het wegverkeer in België 1990-2030 TRANSPORT & MOBILITY LEUVEN VITAL DECOSTERSTRAAT 67A BUS 1 3 LEUVEN BELGIË http://www.tmleuven.be TEL +32 (16) 31.77.3 FAX +32 (16) 31.77.39 Transport & Mobility Leuven is een gezamenlijke onderneming

Nadere informatie