KVU-MODULE INTERNE VEILIGHEID IN DE HORECA

Transcriptie

1 KVU-MODULE INTERNE VEILIGHEID IN DE HORECA (EINDVERSIE 1 DECEMBER 2006)

2 Inhoudsopgave 1. Inbraak Vandalisme Overvallen Bedrijfsfraude Overige delicten

3 Inleiding De horeca ondervindt net als andere bedrijfstakken schade als gevolg van criminaliteit. Er zijn voor de horeca twee vormen van criminaliteit te onderscheiden. In eerste instantie is er criminaliteit in de vorm van uitgaansgeweld (bijvoorbeeld overlast door dronkenschap of andere vormen van hinderlijk drankgebruik, wildplassen). In tweede instantie is er criminaliteit gerelateerd aan de interne bedrijfsvoering (bijvoorbeeld inbraakpreventie, het voorkomen van overvallen) Middels de Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan worden de negatieve effecten van het uitgaan aangepakt in publiekprivate samenwerkingsverbanden. Kenmerkend voor deze aanpak is een integrale gebiedsgerichte benadering met een collectief karakter. Individuele maatregelen staan in de Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan niet centraal. Deze module is erop gericht om ook op het niveau van individuele bedrijven de interne veiligheid te vergroten. Het accent ligt hier vooral bij uitbaters van natte horecabedrijven. De grootste problemen voor de horeca zijn: inbraken, overvallen en vandalisme. Dit blijkt uit een onderzoek van Regioplan uit Om de horeca te motiveren met deze onderwerpen aan de slag te gaan en preventief op te treden zijn er per delictsvorm tips geformuleerd voor ondernemers. De oplossingen zijn in de regel snel en simpel uit te voeren en vragen (meestal) niet om grote investeringen in tijd en geld. 2

4 1. Inbraak Een inbraak vindt plaats bij afwezigheid van de ondernemer. Horecabedrijven worden regelmatig slachtoffer. Extra risicofactoren voor de horeca zijn de mogelijke aanwezigheid van contant geld en gokkasten 9 vragen 9 tips 1. Kunnen inbrekers ongezien hun gang gaan? 2. Hoe makkelijk komen inbrekers binnen? 3. Is de bovenverdieping van uw pand via het dak te bereiken? 4. Zijn er nog waardevolle spullen (laptops, apparatuur) zichtbaar na sluiting? 5. Is er na sluiting nog contant geld aanwezig in uw zaak? 6. Wie heeft er een sleutel van uw bedrijf en de code van het alarm? 7. Zijn alle deuren op slot en de ramen dicht? 8. Heeft u afspraken met collega s/omwonenden gemaakt om te reageren en te communiceren in geval van criminaliteit. 9. Kunnen gasten, leveranciers of monteurs bij sleutels? Zorg voor goede verlichting (bij voorkeur met bewegingsdetectoren) aan voor- en achterzijde van het bedrijf. Zorg voor goed hang- en sluitwerk en voor dubbel glas Verwijder ladders, containers, pallets, terrasmeubilair etc. die tegen uw gevel staan. Stop deze in een kluis of leg deze vast aan een ketting Maak de kassa(s) leeg en zet deze open. Leeg gokkasten regelmatig en laat deze open staan. Schaf eventueel een kluis aan. Stimuleer Pin-gebruik in restaurants en in cafébedrijven met hoge rekeningen. Beperk het aantal sleutels tot het hoognodige. Dit geldt ook voor de bekendheid van de alarmcode en wijzig deze regelmatig. Geef, indien mogelijk iedereen een individuele code. Stel, indien mogelijk, een tijd in waarop het alarm ingesteld moet zijn. Indien dit niet gebeurd is, zal de alarmcentrale bellen ter controle. De laatste die weggaat, controleert alle uitgangen en ramen. Geef nadrukkelijke instructies dat personeel na sluitingstijd, bij de naborrel of schoonmaak, nooit de deur open maakt voor vreemden. Houd collega-bedrijven in de omgeving ook in de gaten / goede contacten met ondernemers en eventueel bewoners van de straat Berg sleutels en alarmcodes goed op. Check de identiteit van (nieuwe en onbekende) leveranciers en monteurs 3

5 Zaken waar je in dit verband anderen op kunt aanspreken: Gemeente: Voldoende openbare verlichting rondom het pand (gemeente) Openbaar groen regelmatig snoeien Vluchtroutes / verstopplekken Politie: Extra of gerichtere surveillance op specifieke tijdstippen 4

6 2. Vandalisme Vandalisme is een containerbegrip voor vernieling, beschadiging, baldadigheid en straatschenderij. In de horeca uit zich dit bijvoorbeeld in het omgooien van vuilnisbakken, het bekladden van muren (graffiti), het slopen van automaten, het in brand steken van afval en papier en het bekrassen van toiletdeuren. De reden is vaak frustratie, verveling, wraak of prestige (met name in groepen). En gelegenheid maakt de vandaal. Een extra risicofactor voor de horeca is het alcoholgebruik. Dit kan overmoedig maken en de drempel verlagen. 9 vragen 9 tips 1. Nodigt de opzet van de zaak en het interieur uit om zaken (nog verder) te vernielen? 2. Zijn er vandalismegevoelige voorwerpen (openbare telefoon, sigarettenautomaten, in uw zaak? 3. Is uw terrasmeubilair na sluitingstijd makkelijk toegankelijk en te vernielen of mee te nemen? 4. Weten de gasten wat wel en niet mag? (Kennen ze de huis- en gedragsregels?) 5. Heeft u overzicht op het gedrag van uw gasten? 6. Onderneemt u actie op aankomend vandalisme of laat u het gebeuren? 7. Kunnen gasten ook in de bedrijfsruimtes komen? 8. Zijn de (sigaretten)automaten vandalisme / hufterproof? 9. Gaat u serieus met vandalisme om? Pleeg goed onderhoud en herstel vernielingen direct. Ook op niet voor iedereen zichtbare ruimten (toiletten) Scherm kwetsbare zaken voldoende af, waarbij gebruik ervan wel mogelijk blijft. Zet het meubilair in de zaak of leg het buiten vast met goede sloten. Neem in uw huisregels op dat vandalisme niet toegestaan is en dat hiertegen wordt opgetreden Richt de zaak ruimtelijk zo in dat u voldoende overzicht hebt op het geheel en er geen dode hoeken ontstaan. Laat merken dat u dit gedrag niet accepteert door aanspreken, politie bellen en het nemen van maatregelen tegen de dader (schade vergoeden, eventuele ontzegging) Sluit bedrijfsruimtes af en berg persoonlijke bezittingen van het personeel op. Plaats magneetsloten op nooduitgangen. Plaats automaten in het zicht en zorg voor goede verlichting. Meld vandalisme bij de politie of doe aangifte. Neem het op in de huis- en gedragsregels Instrueer uw personeel op het voorkomen van vandalisme en het omgaan met agressief gedrag. 5

7 Zaken waar je in dit verband anderen op kunt aanspreken: Gemeente: Direct herstellen van kapotte materialen op straat. Goede openbare verlichting Overzichtelijke straat, geen donkere hoekjes / steegjes Politie: Vervolgprocedure na aangifte Toezicht op straat na sluitingstijd Horecatelefoon voor spoedzaken 6

8 3. Overvallen Overvallen kunnen worden gedefinieerd als Het met geweld of met bedreiging van geweld wegnemen of afpersen van geld of goederen of een poging daartoe. Een overval komt gelukkig niet heel vaak voor, maar heeft wel een grote impact op de veiligheidsbeleving. Extra risicofactoren voor de horeca zijn de aanwezigheid van contant geld, de openingstijden en de gastvrije houding /de vrije toegankelijkheid. 9 vragen 9 tips 1. Welke openings- en sluitingsprocedure is er? 2. Wanneer gaat de deur op slot? 3. Wie heeft er een sleutel of alarmcode van uw bedrijf? 4. Hoeveel contant geld is er in het bedrijf aanwezig? 5. Wie brengt het geld naar de bank? 6. Hoe staat uw kassa en kunnen gasten erbij? 7. Waar kunnen (ongewenste) gasten bij? 8. Weet iedereen wat hij/zij moet doen bij een overval? Open en sluit het bedrijf altijd met 2 personen. Zorg voor voldoende verlichting. Let er bij het betreden en verlaten van de zaak op, of er geen verdachte personen of voertuigen buiten staan. Indien dat het geval is, waarschuw de politie. Sluit na het vertrek van de laatste gasten (en voor het schoonmaken) de deuren. Controleer of er geen gasten achterblijven. Instrueer het personeel om de deuren hierna nooit te openen voor vreemden, Ook niet voor andere gasten. Beperk het aantal verspreidde sleutels tot het hoognodige. Dit geldt ook voor de bekendheid van de alarmcode en wijzig deze regelmatig. Individuele alarmcodes zorgen voor grotere zorgvuldigheid bij het personeel. Verwijder de codes wanneer iemand stopt met werken. Room de kassa regelmatig af en stort het geld tijdig. Doe dit in een kluis waarvan niemand van de aanwezigen de sleutel heeft, of neem een kluis met een tijdsvertraging. Dit moet duidelijk op de kluis vermeld staan! Professioneel geldtransport is veiliger, maar duur. Misschien samen met collega-ondernemers? Vanaf het moment dat het geld in bezit van de transporteur is ben je verzekerd. Stort je het geld toch zelf, zorg dan voor voldoende afwisseling in tijdstip, dag en route. Neem niet altijd dezelfde tas/koffer. Zet de kassa zo neer, dat je goed zicht hebt op de deur en de rest van de zaak. Zorg ervoor dat gasten geen zicht hebben op de inhoud van de kassa-la of er een greep uit kunnen doen. Bekijk uw zaak door de ogen van een overvaller. Kunnen derden de deur afsluiten (knip/schuif), het licht uitzetten, makkelijk achter de bar, etc. Volg een overvaltraining en spreek met alle medewerkers (ook parttimers) af wat jullie doen bij een overval. RAAK methode (Rustig blijven, Aanvaard de bevelen en volg deze op, Afgeven geld, Kijk goed voor een signalement) 9. Wie belt u bij calamiteit? Maak samen (via de horecavereniging, indien aanwezig) een kaart met daarop alle belangrijke telefoonnummers, tips voor signalementopname, bedrijfsadres, contactgegevens eigenaar etc. Stel een (stil) alarmknop in. 7

9 Zaken waar je in dit verband anderen op kunt aanspreken: Gemeente: Vluchtroutes en verstopplaatsen, ontmoedigen; Overbodig groen snoeien en voldoende verlichting aanbrengen. Politie: Horecatelefoon instellen voor spoedeisende zaken. 8

10 4. Bedrijfsfraude Financieel gezien is dit misschien wel het grootste niet erkende probleem in de horeca. Fraudes leiden altijd tot onrust en schade en demotivering van het personeel en kunnen in sommige gevallen zelfs uitlopen op een faillissement. Uit onderzoek blijkt dat, als er fraude wordt gepleegd, dat meestal gebeurt door werknemers die 5 jaar of meer in dienst zijn. Extra risicofactoren in de horeca op het gebied van interne fraude zijn slecht voorraadbeheer versus kascontrole, het ontbreken van leiding en controle en de aanwezigheid van contanten. Controle en toezicht,is het belangrijkste om te voorkomen dat er fraude wordt gepleegd. Geef werknemers het idee dat er op ze wordt gelet en spreek ze consequent aan bij problemen. Van belang is ook de instelling van het personeel om te denken als de eigenaar en met het geld om te gaan alsof het hun eigen bedrijf is. 10 vragen 10 tips 1. Is er een duidelijk personeelsbeleid? 2. Wordt personeel vooraf gescreend? 3. Is er controle op het personeel? 4. Hoe is de opstelling van de kassa? 5. Zijn er afspraken over ontvangst goederen en voorraadbeheer? 6. Worden de betalingen contact of per bank gedaan? Is bekend wie welke verantwoordelijkheden en bevoegdheden heeft? Wie mag betalingen verrichten, leveranties aannemen, etc. Screen het personeel voor indienstneming: trek de opgegeven referenties na. Zorg dat privé portemonnee niet onder handbereik is tijdens het werk. Gebruik eventueel camera s op de kassa/fooienpot en bar. Zet deze zo neer dat het personeel afrekent in het zicht van de klant. Laat, indien mogelijk, schermen installeren waarop ook de gast kan zien hoeveel hij/zij moet afrekenen. Zorg, indien mogelijk, voor een geautomatiseerd systeem waarin kassa-aanslagen vergeleken kunnen worden met geschonken dranken en de getelde omzet. Nog mooier is als in dit systeem ook het voorraadbeheer is verwerkt. Voer dagelijks de controle op dit systeem uit en laat de betreffende werknemers weten als er onduidelijkheden uit deze controle voortkomen. Dit werkt preventief, mits aantoonbaar dat alle andere mogelijkheden voor deze discrepanties reeds onderzocht zijn vóór de melding gedaan is. Betaal leveranciers zoveel mogelijk per bank. 9

11 7. Zijn er afspraken over de fooien? 8. Wie heeft er een sleutel van uw bedrijf? 9. Wordt er elke dag een kascontrole uitgevoerd? De ondernemer mag eigenlijk niets met de fooi te maken hebben, het risico bestaat dat het als belastbaar loon wordt gezien. Als iedereen weet dat de eigenaar op de hoogte is van de hoogte van de fooi geldt dit al. Probleem is dat fooi een uitstekende manier is om fraude te plegen. Let hierbij ook op de mogelijkheid van het personeel drank te verkopen, en de omzet hiervan in de fooienpot te stoppen dan wel direct in eigen zak te laten verdwijnen. Laat, indien mogelijk, nooit tassen achter de bar opbergen Beperk het aantal sleutels tot het hoognodige. Dit geldt ook voor de bekendheid van de alarmcode en wijzig deze regelmatig. Controleer aan de hand van het alarmsysteem hoe lang personeelsleden blijven naborrelen Indien gewerkt wordt met een geautomatiseerd tapsysteem kan ook gekeken worden hoeveel drank er genuttigd is bij de naborrel. Dit om te zien hoeveel drank het kost, maar ook omdat mensen vaak weten dat dit gebeurt en het risico groter wordt dat een overval plaats vindt dan wel dat derden (collega s, doorzakkers, vrienden) nog binnen gelaten worden. Grijp niet in bij uitzonderingen, maar kijk naar patronen. Alle verkopen (ook eigen verbruik) MOETEN worden aangeslagen. Ook bederf van dranken moet worden geregistreerd. Spreek personeel hier op aan als het niet gebeurt. Voer dagelijks kascontrole uit en meldt eventuele. kasverschillen aan het personeel. 10. Bent u vaak aanwezig? Door uw zichtbare aanwezigheid en controle is de kans op fraude kleiner. Kom ook af en toe na sluitingstijd binnen. Dit kan motiverend werken, maar zorgt ook voor een gevoel van controle. 10

12 5. Overige delicten Heling is de handel in gestolen en zwarte goederen. Zowel bij politie, justitie als het publiek staat de horeca bekend als een van de prominente plaatsen waar heling plaatsvindt. De grootste risicofactor voor de horeca is het gebrek aan (politie)toezicht, de horeca vormt een perfecte afspreekplaats. Dit geldt ook voor de handel in drugs. 6 vragen 6 tips 1. Weet u voldoende wat er in uw zaak gebeurt op het gebied van heling en drugshandel? 2. Is uw bedrijf overzichtelijk ingericht? 3. Welk imago heeft uw bedrijf? 4. Wilt u zelf actie ondernemen? Houd gasten in de gaten. Als ze verdacht verdrag vertonen inzake heling en/of drugshandel, spreek ze dan aan. Let op uw doelgroep, in hoeverre wijken bepaalde individuele bezoekers hier van af. Vertonen ze afwijkend gedrag (vaak naar het toilet, aanspreken van vreemden, schichtig gedrag, kleding, etc. Zorg dat u het hele bedrijf kunt overzien en dat er geen hoeken of donkere plekken zijn waar men ongestoord zijn gang kan gaan. Zet eventueel camera s in. Laat weten dat u heling en drugshandel niet tolereert. Zet het in de huisregels en treedt ertegenop. Constateert u heling en/of drugshandel, spreek dan de personen aan en probeer tot een oplossing te komen. Schakel indien nodig, alsnog de politie in. 5. Schakelt u de politie in? Bel de politie bij constateren van heling en/of drugshandel. 6. Wilt u naar de totale omgeving preventief optreden? Waarschuw collega-ondernemers over hellingspraktijken en/of drugshandel. 11