Protocol ondersteunende faciliteiten
|
|
|
- Casper Cools
- 8 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Datum: 29/09/2016 Door: N. Constantinesco MSc(orthopedagoog), M. de Kok (zorgcoördinator)
2 Inhoudsopgave Inleiding Procedure Aanwezige verklaringen Signaleren en screenen Ondersteunende faciliteiten naar aanleiding van een interne screening Schema ondersteuningstraject Ondersteunende faciliteiten Wanneer heeft een leerling recht op ondersteunende faciliteiten? Mogelijke faciliteiten De faciliteitenkaart Dispensatie LO en andere vakken m.u.v. de talen Talen Onderbouw Bovenbouw Bijlage 1: Checklist criteria dyslexieverklaring Bijlage 2: Begeleidende brief faciliteitenkaart
3 Inleiding Het is een school met een missie: samen maken wij jouw ambities waar. Met de komst van Passend Onderwijs is het van een nog groter belang dat duidelijk is omschreven welke ondersteuning we kunnen bieden aan leerlingen met een hulpvraag. Door het toekennen van faciliteiten aan leerlingen die daar recht op hebben, willen we bereiken dat de onderwijsbelemmering grotendeels wordt gecompenseerd of zelfs wordt weggenomen. Dit protocol geeft informatie over hoe we op het omgaan met extra faciliteiten die we bieden aan leerlingen die daar recht op hebben. Het kan hierbij gaan om faciliteiten die worden toegekend op basis van een diagnose zoals dyslexie, AD(H)D of autisme of om faciliteiten die we tijdelijk toekennen, bijvoorbeeld ten gevolge van een blessure. De mogelijke ondersteunende faciliteiten staan beschreven op pagina 8 (paragraaf 2.2) en op pagina 14 (bijlage 2). In dit document worden tevens de mogelijkheid tot dispensatie besproken (hoofdstuk 3). We schetsen in dit protocol een beeld van de afspraken, procedures en officiële regelingen die er bestaan rondom dit thema. Tevens wordt de procedure rondom het signaleren van en screenen op kenmerken van dyslexie, dyscalculie en opvallend gedrag toegelicht. Het protocol is een aanvulling op SchoolOndersteunigsprogramma (SOP) dat te vinden is op de website ( 3
4 1 Procedure Het toekennen van ondersteunende faciliteiten is een proces waarbij zorgvuldig wordt gekeken op welke basis een leerling hier al dan niet recht heeft. Er zijn verschillende routes mogelijk om aanspraak te kunnen maken op ondersteunende faciliteiten Aanwezige verklaringen Een aantal leerlingen heeft bij aanmelding bij het reeds een diagnostisch onderzoek doorlopen waar mogelijk een verklaring of diagnose uit is voortgevloeid. Een verklaring van een bepaalde beperking is geldig wanneer die is ondertekend door een deskundig iemand. Dat kan bijvoorbeeld een GZ-psycholoog 1 of een medisch specialist zijn. In het verslag dient duidelijk te zijn van welke beperking sprake is en welke aanbevelingen worden gedaan ter compensatie. Een leerling kan op het een beroep doen op de ondersteunende faciliteiten wanneer de school in het bezit is van de verklaring én, indien aanwezig, het diagnostisch verslag. Per individueel geval wordt bekeken welke ondersteunende faciliteiten worden toegekend. Dit wordt gedaan op basis van het diagnostisch verslag en eventueel een gesprek met de leerling en zijn of haar ouder(s)/verzorger(s) Signaleren en screenen Gedurende de schoolloopbaan van de leerlingen kan het voorkomen dat bepaald gedrag opvalt bij docenten. Dit kan zowel op het gebied van lezen, spellen of rekenen zijn alsook op het gebied van voor de docent zichtbaar gedrag. Wanneer er opvallende zaken zijn, wordt de situatie besproken met de mentor. De mentor gaat in gesprek met meerdere docenten om te onderzoeken of ook zij dezelfde signalen zien. Ook zal een gesprek met de leerling plaatsvinden om te onderzoeken of hij of zij de signalen herkent en hier wellicht een verklaring voor heeft. Indien het gedrag door meerdere docenten wordt herkend en er geen voor-de-hand-liggende verklaring is, wordt de leerling door de mentor aangemeld bij het Intern OndersteuningsTeam (IOT). In de aanmelding wordt duidelijk omschreven welke signalen zijn opgepikt, welke informatie van belang is, wat de hulpvraag is, wat eventueel al door de mentor of docenten als interventie is ingezet én welke kwaliteiten de leerling heeft. Binnen het IOT wordt de leerling besproken en wordt bepaald of er binnen school mogelijkheden bestaan om het gedrag van de leerling aan een nadere analyse te onderwerpen. Bij een vermoeden van dyslexie of dyscalculie is het voor de orthopedagoog mogelijk om lees-, spelling-, of rekentesten af te nemen om zo het niveau te bepalen. Op basis hiervan kan tot een advies gekomen worden. Dat advies wordt besproken met de leerling, zijn/haar ouder(s)/verzorger(s) en de mentor. Wanneer de problemen in de screening niet worden onderschreven, kan het advies bijvoorbeeld zijn dat de leerling zelf aan de slag moet met het herhalen van bepaalde regels en meer moet oefenen. Wanneer de problemen worden onderkend, wordt over het algemeen naar externe ondersteuning verwezen om zo de hardnekkigheid van de problematiek vast te stellen en eventueel nader onderzoek te laten doen. De begeleiding kan geschieden door een externe remedial teacher, nader onderzoek door een externe, erkende orthopedagoog of GZ-psycholoog. In bijlage 1 is een checklist 1 Gezondheidszorgpsycholoog met een BIG-registratie 4
5 opgenomen met daarin criteria waaraan een dyslexieverklaring moet voldoen om in aanmerking te komen voor ondersteunende faciliteiten. Bij ander opvallend gedrag, zoals druk, teruggetrokken, angstig, regelovertredend of depressief gedrag, is het mogelijk dat de orthopedagoog gedragsvragenlijsten afneemt. Op basis hiervan wordt een gesprek aangegaan met de leerling en zijn/haar ouder(s)/verzorger(s). In dit gesprek worden de bevindingen toegelicht, worden tips en adviezen met betrekking tot het gedrag gegeven (aan ouder(s)/verzorger(s)/leerlingen/medewerkers) Het kan ook zijn dat er wordt doorverwezen voor externe ondersteuning of onderzoek. In veel gevallen kan dit via de gemeente worden aangevraagd. Eventueel kan de jeugdarts van de GGD een rol spelen bij de verwijzing Ondersteunende faciliteiten naar aanleiding van een interne screening Indien uit een screening blijkt dat er sprake is van een forse achterstand op het lezen, spellen en/of rekenen óf wanneer blijkt dat sprake is van gedrag dat een concentratiestoornis of een stoornis in het autistisch spectrum impliceert, kan de orthopedagoog besluiten tijdelijke faciliteiten aan de leerling toe te kennen. De duur van deze tijdelijke faciliteiten wordt per leerling bepaald en is afhankelijk van verschillende factoren. Dit gebeurt altijd in overleg met de leerling en zijn of haar ouder(s)/verzorger(s) en is alleen mogelijk wanneer buiten school een traject wordt opgestart om het gedrag nader te laten onderzoeken. Wij zijn van mening dat een leerling bij wie voldoende kenmerken van een beperking worden gesignaleerd en die bereid is hier verder onderzoek naar te laten doen, al recht heeft op ondersteunende faciliteiten. Er wordt samen met de leerling en zijn ouder(s)/verzorger(s) een periode afgesproken voor de geldigheid van de faciliteiten. Deze periode wordt zó gekozen dat het mogelijk is binnen de gestelde termijn begeleiding en een onderzoek af te ronden. Mocht uit het vervolgtraject blijken dat er geen sprake is van een beperking, worden de faciliteiten ingetrokken. Mocht uit het traject een diagnose volgen, worden de tijdelijke faciliteiten omgezet in permanente faciliteiten. 5
6 1.4. Schema ondersteuningstraject Signaal Docenten Leerling Ouder(s)/verzorger(s) Mentor IOT Screening Interne ondersteuning -pedagoog Extern onderzoek Externe ondersteuning Het IOT kan via screening of direct advies geven voor extern onderzoek of externe ondersteuning. Het externe onderzoek of de externe ondersteuning komen voor rekening van ouder(s)/verzorger(s). 6
7 2. Ondersteunende faciliteiten Het College voor Toetsen en Examens (CvTE) heeft regels en procedures opgesteld voor de afname van examens bij leerlingen met een beperking. Hierin is onder andere opgenomen als gevolg van welke beperkingen er recht gegeven wordt op ondersteunende faciliteiten. Het wil de leerlingen zo goed mogelijk voorbereiden op het eindexamen. Wij houden ons daarom aan de regels en afspraken die daaromtrent zijn gemaakt. Indien het examenreglement niet voorziet in bepaalde situaties, zal het bevoegd gezag een besluit nemen Wanneer heeft een leerling recht op ondersteunende faciliteiten? Een leerling heeft per definitie recht op ondersteunende faciliteiten wanneer er sprake is van één of meer van onderstaande beperkingen: Dyslectische stoornis Attention Deficit Disorder (AD(H)D) Een stoornis in het Autistisch Spectrum (ASS) Dyscalculie of ernstige rekenproblemen Diabetes Kleurenblindheid Een auditieve beperking Een visuele beperking Een fysieke beperking Langdurige ziekte of afwezigheid (gespreid examen) Indien een leerling en/of diens ouder(s)/verzorger(s) van mening is/zijn dat er sprake is van recht op ondersteunende faciliteiten, kan contact worden opgenomen met de mentor of orthopedagoog. Intern zal besproken worden wat er wel of niet gelegitimeerd is. Dit zal vervolgens worden teruggekoppeld aan de leerling en zijn of haar ouder(s)/verzorger(s). Per beperking gelden andere ondersteunende faciliteiten die kunnen worden toegekend. 7
8 2.2. Mogelijke faciliteiten Per beperking én per leerling zal worden bepaald welke faciliteiten worden toegekend. In onderstaand overzicht zijn alle mogelijke faciliteiten opgenomen. 20% extra tijd voor alle vakken: Tijdens de reguliere lessen zorgt de vakdocent ervoor dat, indien noodzakelijk, het werk in de extra tijd (20% van de reguliere so- of proefwerktijd) afgemaakt kan worden. 20% extra tijd voor alle rekengerelateerde vakken: Tijdens de reguliere lessen zorgt de vakdocent ervoor dat, indien noodzakelijk, het werk in de extra tijd (20% van de reguliere so- of proefwerktijd) afgemaakt kan worden. Dit geldt alleen voor de vakken wiskunde, rekenen, economie, natuurkunde, scheikunde, management & organisatie en biologie (indien van toepassing). Mondeling herkansen: Bij de talen bestaat de mogelijkheid idioomtoetsen mondeling te herkansen. Dit geldt alleen wanneer als gevolg van het dyslectische of dysorthografische probleem een lagere score dan 5,5 is gehaald. Rekening houden met spellingfouten: Spellingfouten van dyslectische of dysorthografische aard worden minder zwaar meegeteld. Auditieve ondersteuning: In overleg met de orthopedagoog en/of zorgcoördinator bestaat er de mogelijkheid om gebruik te maken van auditieve ondersteuning. Laptop: In overleg met de orthopedagoog en/of zorgcoördinator bestaat er de mogelijkheid om gebruik te maken van een laptop. Rekenmachine: In overleg met de orthopedagoog en/of zorgcoördinator bestaat er de mogelijkheid om gebruik te maken van een rekenmachine bij de rekengerelateerde vakken m.u.v. het vak rekenen. Lokaal voor gefaciliteerden: Gedurende de proefwerkweek is er een lokaal voor gefaciliteerde leerlingen beschikbaar. Als de leerling gebruik wil maken van bovenstaande faciliteiten is hij/zij verplicht kenbaar te maken dat hij/zij daar recht op heeft door: de faciliteitenkaart (zie paragraaf 2.3); een D boven het schriftelijke werk te zetten indien er sprake is van dyslexie/dysorthografie; gedurende alle proefwerkweken in het lokaal voor gefaciliteerde leerlingen plaats te nemen. Dit geldt ook voor leerlingen die dyscalculie hebben. Wij als school gaan ervan uit dat gefaciliteerde leerlingen gedurende alle proefwerkweken plaatsnemen in het daarvoor bestemde lokaal. Indien de leerling hier geen gebruik van wenst te maken, kan dit aan het begin van het schooljaar door de ouder(s)/verzorger(s) kenbaar gemaakt worden door een mail te sturen aan de orthopedagoog waarin dit wordt aangegeven. In bijlage 2 is de brief opgenomen aan de leerling en ouder(s)/verzorger(s) is gericht wanneer een leerling faciliteiten toegekend krijgt. Hierin zijn bovenstaande faciliteiten opgenomen alsmede een korte toelichting op het verstrekken van de faciliteitenkaart. Naast bovengenoemde faciliteiten, is het ook mogelijk om materiële faciliteiten toe te kennen. Voorbeelden hiervan zijn een tweede boekenpakket, digitale leermiddelen en een studieplanner. Het IOT zal na aanvraag beoordelen of de leerling in aanmerking komt voor het toekennen van materiële ondersteuning. 8
9 2.3. De faciliteitenkaart Wanneer aan een leerling ondersteunende faciliteiten worden toegekend, wordt een faciliteitenkaart aan de leerling verstrekt. Hierop is aangegeven welke faciliteiten van toepassing zijn, wat er van de leerling verwacht wordt en in het geval van tijdelijke faciliteiten tot wanneer deze geldig zijn. Middels de faciliteitenkaart kan de leerling aantonen op welke faciliteiten de leerling recht heeft. Van de leerling wordt verwacht dat hij of zij de faciliteitenkaart te allen tijde bij zich heeft en bij toetsen zichtbaar op zijn of haar tafel legt. In het geval van dyslexie of dysorthografie dient de leerling een D boven zijn of haar werk te zetten. De docent kan op die manier tijdens het corrigeren rekening houden met de toegekende faciliteiten met betrekking tot de spelling. De faciliteitenkaart wordt in principe slechts eenmaal uitgereikt. Het is dus van belang dat de leerling hier zuinig op is. Onderstaand een voorbeeld van een definitieve kaart en een voorbeeld van een tijdelijke kaart. Voor het gemak zijn in de voorbeelden alle mogelijke faciliteiten opgenomen. 9
10 3. Dispensatie In het inrichtingenbesluit van de wet op voortgezet onderwijs is informatie opgenomen over mogelijke dispensaties. Het beleid hierin is verschillend voor havo en vwo én de onderbouw en de bovenbouw. De benoemde artikelen en teksten zijn afkomstig van het inrichtingenbesluit van de wet op voortgezet onderwijs LO en andere vakken m.u.v. de talen In artikel 26e.1 wordt de mogelijke dispensatie voor het vak LO beschreven. Indien een leerling wegens diens gesteldheid niet in staat is tot het volgen van andere vakken waarbij een goede lichamelijke conditie van belang is, kan dispensatie worden aangevraagd bij de directie. Artikel 26e. Ontheffingen en vrijstellingen vwo en havo 1. Het bevoegd gezag van een school voor vwo of havo kan een leerling ontheffing verlenen van het volgen van het onderwijs in het vak lichamelijke opvoeding indien de leerling vanwege diens lichamelijke gesteldheid niet in staat is dit onderwijs te volgen. Het bevoegd gezag geeft de inspectie kennis van de verleende ontheffing en vermeldt daarbij de gronden waarop deze ontheffing berust Talen In het inrichtingenbesluit van de wet op voortgezet onderwijs is ook informatie opgenomen over mogelijke dispensatie van een tweede moderne vreemde taal. Het beleid hierin is verschillend voor de onderbouw en de bovenbouw Onderbouw In uitzonderlijke gevallen kan de directie in samenspraak met de examencommissie besluiten een dispensatie toe te kennen. Dit gebeurt altijd na uitvoerig en zorgvuldig overleg met alle betrokkenen. In het geval een dispensatie wordt toegekend, wordt een vervangende invulling gevonden voor de vrijgekomen uren. Het is de bedoeling dat deze uren worden besteed aan het verbeteren van de vaardigheden van de leerling met betrekking tot de vakken Nederlands of Engels. In het geval in de onderbouw een dispensatie wordt verleend door de directie, wordt hierover een contract opgesteld dat door de leerling, ouder(s)/verzorger(s) en school wordt ondertekend. Artikel 21. Aanvullende bepalingen eerste drie leerjaren vwo en havo 1. Het onderwijsprogramma in de eerste drie leerjaren aan een school voor vwo en een school voor havo omvat tevens onderwijs in Franse taal en Duitse taal. 2. Het bevoegd gezag kan een leerling van een school als bedoeld in het eerste lid ontheffing verlenen van het volgen van onderwijs in Franse taal of Duitse taal, indien de leerling onderwijs volgt in Spaanse taal, Russische taal, Italiaanse taal, Arabische taal of Turkse taal. 3. Het bevoegd gezag kan een leerling van een school als bedoeld in het eerste lid ontheffing verlenen van het volgen van onderwijs in Franse taal of Duitse taal dan wel in beide talen, indien de leerling a. voor de eerste maal tot een school voor havo of een school voor vwo is toegelaten, b. is geplaatst in een hoger leerjaar dan het eerste, c. voordien buiten Nederland vergelijkbaar onderwijs heeft gevolgd, en d. daarbij geen of te weinig onderwijs in de desbetreffende taal of talen heeft gevolgd. 4. In de eerste drie leerjaren van een gymnasium wordt tevens onderwijs verzorgd in Latijn se taal en cultuur en Griekse taal en cultuur. 10
11 Bovenbouw Havo Er zijn geen mogelijkheden tot het verlenen van dispensatie van een tweede moderne vreemde taal op havo. Wel is er de mogelijkheid tot het kiezen van een profiel zonder tweede moderne vreemde taal (Frans en Duits). Havoleerlingen kunnen de tweede moderne vreemde taal vermijden door een ander profiel te kiezen dan cultuur en maatschappij. Atheneum De wetgeving met betrekking tot dispensatie in de bovenbouw laat, ten opzichte van de wetgeving voor de onderbouw, meer ruimte tot het verlenen van dispensatie van een tweede moderne vreemde taal. Indien dispensatie wordt verleend, dient de leerling een ander vak te kiezen ter vervanging van de tweede moderne vreemde taal. Indien dit leidt tot een verandering van profiel of vakkenpakket, moet er toestemming gegeven worden door de directie. Wanneer een dispensatie in de bovenbouw wordt verleend op basis van een in punt 4a van artikel 26e genoemde reden, is het noodzakelijk dat een officiële verklaring van de betreffende stoornis op school aanwezig is. Artikel 26e. Ontheffingen en vrijstellingen vwo en havo 1. De leerling van een school voor vwo die in het bezit is van het diploma havo is vrijgesteld van het volgen van de maatschappelijke stage alsmede van onderwijs in de volgende vakken van het gemeenschappelijk deel: algemene natuurwetenschappen en maatschappijleer. Indien het betreft het atheneum is deze leerling tevens vrijgesteld van het volgen van onderwijs in het vak culturele en kunstzinnige vorming. 2. De leerling van een school voor vwo die in het bezit is van het diploma havo of het diploma vmbo en die in plaats van de vakken, genoemd in artikel 26c, respectievelijk artikel 10, artikel 10b of artikel 10d van de wet, of als extra vak examen heeft afgelegd in één of meer vakken van artikel 26b, is vrijgesteld van het volgen van onderwijs in dit vak respectievelijk deze vakken. 3. Het bevoegd gezag van een atheneum kan een leerling ontheffing verlenen van het volgen van onderwijs in de taal genoemd in artikel 26b, eerste lid, onder c, in de volgende gevallen: a. de leerling heeft een stoornis die specifiek betrekking heeft op taal of een zintuiglijke stoornis die effect heeft op taal; b. de leerling heeft een andere moedertaal dan de Nederlandse taal of de Friese taal; c. de leerling volgt onderwijs in het profiel natuur en techniek of het profiel natuur en gezondheid en het onderwijs in de taal verhindert naar verwachting een succesvolle afronding van de opleiding. 4. Bij toepassing van het vierde lid, wordt de taal vervangen door een van de vakken of programmaonderdelen, genoemd in artikel 26b, derde tot en met zesde lid, of in het zevende lid, onder c of d, met een normatieve studielast van tenminste 440 uren, ter keuze van de leerling, voor zover het bevoegd gezag deze als zodanig aanbiedt. 11
12 Bijlage 1: Checklist criteria dyslexieverklaring Vraag Inhoud psychodiagnostisch rapport bij de dyslexieverklaring Is er een psychodiagnostisch onderzoeksrapport bijgevoegd waarin minimaal de volgende onderdelen op navolgbare wijze aan bod komen? Onderkennende diagnose (classificatie) Verklarende diagnose (grondslag) Indicerende diagnose (aanpak, samenhang met eventuele andere stoornissen, belemmeringen) Staat er een datum op de verklaring?* Blijkt uit de rapportage dat andere oorzaken van de lees- en spellingproblemen zijn uitgesloten? Wordt duidelijk aangegeven welke specifieke belemmeringen op het gebied van lezen en/of spelling de leerling/student ondervindt? Wordt duidelijk aangegeven welke behandeling en materiële voorzieningen deze leerling/student nodig heeft? Wordt duidelijk aangegeven welke begeleiding deze leerling/student nodig heeft? Wordt duidelijk aangegeven welke compensaties/dispensaties deze leerling/student nodig heeft? Kwaliteit van de professional Is de verklaring ondertekend door een geregistreerde deskundige psycholoog of orthopedagoog? ** GZ-psycholoog (BIG) Kinder- en Jeugdpsycholoog (NIP) Kinder- en Jeugdpsycholoog (SKJ) Orthopedagoog generalist (NVO) Postmaster orthopedagoog (SKJ) Deelnemers NKD/NRD Vorm van de dyslexieverklaring Is de geldigheidsduur aangegeven?*** Check *Een gedateerde verklaring biedt de mogelijkheid om te checken of de in de verklaring opgenomen behandeling, begeleiding en compensaties/dispensaties nog van toepassing zijn en/of actualisatie aan de orde is **De volgende registers zijn openbaar: Om te checken of een deskundige is aangesloten bij één van de kwaliteitsinstituten dyslexie kunt u de website raadplegen. Op de website van de NVO kunt u opzoeken of een daar geregistreerde orthopedagoog heeft aangegeven deskundig te zijn op het terrein van dyslexie. 12
13 *** Een diagnose is in beginsel onbeperkt geldig. De in de verklaring opgenomen behandeling, materiële voorzieningen, begeleiding, compensaties en dispensaties zijn dat niet. Een leerling heeft in het voortgezet onderwijs bijvoorbeeld baat bij heel andere faciliteiten dan op de basisschool. 13
14 Bijlage 2: Begeleidende brief faciliteitenkaart Waalwijk, schooljaar 20xx-20xx Betreft: faciliteitenkaart Beste ouder(s)/verzorger(s), Uw zoon/dochter heeft een faciliteitenkaart ontvangen. Deze kaart geeft recht op extra faciliteiten bij het maken van schriftelijke toetsen. De kaart is verstrekt op basis van een diagnostisch rapport waaruit blijkt dat extra faciliteiten gerechtvaardigd zijn. Het is de bedoeling dat uw zoon/dochter deze kaart altijd bij zich heeft, zodat voor docenten duidelijk is dat uw zoon/dochter recht heeft op deze faciliteiten. Op de achterzijde staan de faciliteiten die het biedt aan uw zoon/dochter. Dit is per kaart verschillend en hangt af van de conclusies vanuit het diagnostisch rapport. Voor eindexamenkandidaten gelden de faciliteiten zoals deze in het examenreglement zijn opgenomen. Voor de goede orde licht ik alle mogelijke faciliteiten hieronder toe. 20% extra tijd voor alle vakken: Tijdens de reguliere lessen zorgt de vakdocent ervoor dat, indien noodzakelijk, het werk in de extra tijd (20% van de reguliere so- of proefwerktijd) afgemaakt kan worden. 20% extra tijd voor alle rekengerelateerde vakken: Tijdens de reguliere lessen zorgt de vakdocent ervoor dat, indien noodzakelijk, het werk in de extra tijd (20% van de reguliere so- of proefwerktijd) afgemaakt kan worden. Dit geldt alleen voor de vakken wiskunde, rekenen, economie, natuurkunde, scheikunde, management & organisatie en biologie (indien van toepassing). Mondeling herkansen: Bij de talen bestaat de mogelijkheid idioomtoetsen mondeling te herkansen. Dit geldt alleen wanneer als gevolg van het dyslectische of dysorthografische probleem een lagere score dan 5,5 is gehaald. Rekening houden met spellingfouten: Spellingfouten van dyslectische of dysorthografische aard worden minder zwaar meegeteld. Auditieve ondersteuning: In overleg met de orthopedagoog en/of zorgcoördinator bestaat er de mogelijkheid om gebruik te maken van auditieve ondersteuning. Laptop: In overleg met de orthopedagoog en/of zorgcoördinator bestaat er de mogelijkheid om gebruik te maken van een laptop. Rekenmachine: In overleg met de orthopedagoog en/of zorgcoördinator bestaat er de mogelijkheid om gebruik te maken van een rekenmachine bij de rekengerelateerde vakken m.u.v. het vak rekenen. Lokaal voor gefaciliteerden: Gedurende de proefwerkweek is er een lokaal voor gefaciliteerde leerlingen beschikbaar. 14
15 Als de leerling gebruik wil maken van bovenstaande faciliteiten is hij/zij verplicht kenbaar te maken dat hij/zij daar recht op heeft door: de kaart zichtbaar op tafel te leggen tijdens toetsen; een D boven het schriftelijke werk te zetten indien er sprake is van dyslexie/dysorthografie; gedurende alle proefwerkweken in het lokaal voor gefaciliteerde leerlingen plaats te nemen. Dit geldt ook voor leerlingen die dyscalculie hebben. Wij als school gaan ervan uit dat gefaciliteerde leerlingen gedurende alle proefwerkweken plaatsnemen in het daarvoor bestemde lokaal. Indien de leerling hier geen gebruik van wenst te maken, kunt u dit aan het begin van het schooljaar kenbaar maken door een mail te sturen naar mij ([email protected]) waarin u dit aangeeft. De gegeven faciliteiten gelden voor de gehele schoolloopbaan op het, tenzij anders is overeengekomen. Extra tijd kan ook voor het eindexamen aangevraagd worden. Deze aanvraag dient ondersteund te worden door een deskundigheidsverklaring van een orthopedagoog, psycholoog of behandelend arts waarin onder andere staat dat extra tijd gewenst is. Ik ga er vanuit dat ik u met deze informatie voldoende heb geïnformeerd. Ik vertrouw erop dat u bovenstaande ook bespreekt met uw zoon/dochter. Mocht u nog vragen hebben, dan kunt u altijd contact met mij opnemen. Met vriendelijke groet, N. Constantinesco, MSc Orthopedagoog [email protected] 15
Dyslexieprotocol Veurs Lyceum
Dyslexieprotocol Veurs Lyceum Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat aanleren en/of het vlot toepassen (automatiseren) van het lezen
Welke wettelijke regelingen zijn er voor leerlingen met dyslexie in het VO?
Welke wettelijke regelingen zijn er voor leerlingen met dyslexie in het VO? Binnen het voortgezet onderwijs zijn er voor leerlingen die niet in staat zijn het volledige onderwijsprogramma te volgen, mogelijkheden
Dyslexieprotocol. Beekdal Lyceum 2012-2013
Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum 2012-2013 versie november 2012 Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum 2012-2013 Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving leerlingen. Vandaar
minimaal een half jaar lang een aangepast programma is gevolgd.
Dyslexie Protocol Montessori College Twente In het dyslexieprotocol wordt een onderscheid gemaakt tussen de verschillende niveaus en onderbouw/bovenbouw. Voor de bovenbouw mavo, havo en VWO verwijzen we
Ontheffingsregeling Moderne Vreemde Talen (MVT) CSG Reggesteyn. Inleiding
Ontheffingsregeling Moderne Vreemde Talen (MVT) CSG Reggesteyn Inleiding Deze ontheffingsregeling geldt voor CSG Reggesteyn. Scholen zijn verplicht een eigen ontheffingsregeling in het bijzonder voor een
Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum
Dyslexieprotocol 2014-2015 Beekdal Lyceum Datum: 14-11-2014 Auteur: Martin Jager Portefeuille: Caroline Herbermann Inleiding Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving
Protocol vrijstelling/aanpassing van onderwijs Frans/Duits op het Strabrecht College
Protocol vrijstelling/aanpassing van onderwijs Frans/Duits op het Strabrecht College Inleiding Dit protocol geldt voor het Strabrecht College, met ingang van het schooljaar 2010/2011. Scholen zijn verplicht
Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie.
1. Inleiding Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie. De volgende punten komen aan de orde: Wat is dyslexie? Signaleringsprocedure dyslexie
De meest gestelde vragen over dyslexie en het dyslexieprotocol van OSG Sevenwolden
Buitenbaan Compagnie Vakcollege Joure Grou Kingcollege Fedde Schurer Havo Fedde Schurer VWO De meest gestelde vragen over dyslexie en het dyslexieprotocol van OSG Sevenwolden Dyslexieverklaring, -onderzoek
Protocol vrijstelling van onderwijs in één der drie moderne vreemde talen Frans, Duits of Spaans
Protocol vrijstelling van onderwijs in één der drie moderne vreemde talen Frans, Duits of Spaans 1. Inleiding Dit protocol geldt voor de Nijmeegse Scholengemeenschap Groenewoud, met ingang van het schooljaar
Protocol Dyslexie Pieter Nieuwland College
Protocol Dyslexie Pieter Nieuwland College Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op
Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE IJsselcollege, locatie Alkenlaan
Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE In dit overzicht staat informatie over twee veelvoorkomende leerproblemen: dyslexie en dyscalculie. Daarbij gaan we in op de volgende vragen. 1. Wat is het? 2. Hoe
2 Wettelijke kaders m.b.t. het verlenen van ontheffing voor één der twee moderne vreemde talen Frans of Duits in het tweede leerjaar
Protocol vrijstelling van onderwijs Frans of Duits in het tweede leerjaar 1 Inleiding Dit protocol geldt voor de Nijmeegse Scholengemeenschap Groenewoud, met ingang van het schooljaar 2014-2015 en maakt
Dyslexieprotocol Pallas Athene College
Dyslexieprotocol Pallas Athene College 1. Inleiding Doel en uitgangspunten Het Pallas Athene College wil alle leerlingen met dyslexie die ondersteuning en begeleiding bieden die zij nodig hebben om de
Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. oktober 2012
Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College oktober 2012 1 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Inleiding Sinds een aantal jaren voert het Gerrit Rietveld College een beleid op het gebied van dyslexie.
B06 Dyslexiebeleid Commanderij College
B06 Dyslexiebeleid Commanderij College Vooraf Dyslexie is een leerstoornis waar de laatste jaren steeds meer aandacht voor is. Een leerling met dyslexie is zonder inzicht in de problemen die de stoornis
Zorgbeleid RML 2014 1
Dyslexie Voor dyslectische leerlingen worden de uitgangspunten uit het Protocol Dyslexie Voortgezet Onderwijs (KPC groep 2013) zoveel mogelijk nagestreefd. De reguliere exameneisen op het gebied van spelling,
samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop
DYSLEXIEBELEID op het STRABRECHT COLLEGE samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop 2012 De visie van het Strabrecht College Goede dyslexiebegeleiding is vooral een attitudekwestie Het Strabrecht
toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen
toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen September 2012 Inleiding In deze toelichting, die wordt uitgereikt tegelijk met de groene kaart, wordt uitgelegd
3. Gevolgen van dyslexie Veel voorkomende belemmeringen die als gevolg van dyslexie kunnen voorkomen zijn:
Dyslexiebeleid Berlage Lyceum 1. Inleiding Het Berlage Lyceum is een school waar volop kansen worden geboden. Wij streven ernaar het maximale uit de leerlingen te halen zodat zij hun talenten ten volle
Dyslexiebeleid. Scholengemeenschap Sint Ursula. Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen. Schooljaar 2015-2016
Dyslexiebeleid Scholengemeenschap Sint Ursula Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen Schooljaar 2015-2016 In het kader van passend onderwijs streeft Scholengemeenschap Sint Ursula voor elke
PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE
PROTOCOL DYSLEXIE en DYSCALCULIE Vastgesteld 10 februari 2014 Inleiding In dit protocol zet het Montessori College Eindhoven in grote lijnen uiteen: - hoe leerlingen met leerstoornissen als dyslexie en
Dyslexieprotocol Cambium College
Dyslexieprotocol Cambium College Inhoud: Wat is dyslexie? Diagnosetraject op het Cambium. De dyslexieverklaring. Overzicht dispenserende en compenserende maatregelen: o Dispenserende maatregelen. (Vrijstellingen)
4. In de bevorderingsnormen komt regelmatig het begrip kernvakken voor. Het gaat hierbij om de vakken Nederlands, Engels en wiskunde.
Versie Schooljaar 2016-2017 Definitief vastgesteld sept. 2016 Bevorderingsnormen Inclusief: - Herkansingsregeling 4 havo, 4 vwo en 5 vwo - Protocol doorstroom 4 mavo naar 5 havo - Protocol doorstroom 5
Dyslexie op het Augustinianum
Dyslexie op het Augustinianum Wat is dyslexie? Dyslexie is een complex probleem op neurologische basis met als gevolg specifieke taalverwerkingsproblemen die zich vooral uiten in problemen met lezen en/of
DYSCALCULIEPROTOCOL. Beekdal Lyceum Datum: Auteur: Martin Jager
DYSCALCULIEPROTOCOL Beekdal Lyceum 2017 2018 Datum: 26-09-2017 Auteur: Martin Jager Inhoudsopgave 1. Signalering en diagnose 3 2. Dyscalculieverklaring 4 3. Mogelijke faciliteiten 4 4. Examen 5 5. Communicatie
De studielast is voor de tweede fase vwo in totaal 4800 uur (drie maal 1600), voor het havo 3200 uur (twee maal 1600). Dit is als volgt verdeeld:
(oud, maar hier en daar nuttig) Studielasttabellen Studielast is een nieuw begrip in de bovenbouw van havo en vwo. Het staat voor de gemiddelde tijd die de gemiddelde leerling aan schoolwerk besteedt.
Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College
Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of
Protocol Dyscalculie. Christelijk College de Noordgouw Heerde. oktober dhr. J.M. de Vries. mw. H. Bezuijen. rector-bestuurder.
Protocol Dyscalculie Christelijk College de Noordgouw Heerde oktober 2016 dhr. J.M. de Vries rector-bestuurder mw. H. Bezuijen conrector Inleiding Het rekenonderwijs staat de laatste jaren hoog op de agenda
Dyslexieprotocol Michaël college
Dyslexieprotocol Michaël college 2016-2017 Doelstelling Doel van dit protocol is de leerlingen, ouders en docenten te informeren over de vastgelegde procedures en afspraken met betrekking tot dyslexie
Overgangsregeling. Schooljaar onderbouw (leerjaren 1 t/m 3) bovenbouw (leerjaren 4 t/m 6)
Overgangsregeling Schooljaar 2018 2019 onderbouw (leerjaren 1 t/m 3) bovenbouw (leerjaren 4 t/m 6) Cartesius Lyceum Onderdeel van Esprit scholengroep 27 september 2018 1 Inhoudsopgave Algemene bepalingen
Protocol dyscalculie en ernstige rekenproblemen
Protocol dyscalculie en ernstige rekenproblemen Dit protocol heeft als doel richtlijnen te geven voor de begeleiding van leerlingen met dyscalculie en ernstige rekenproblemen op Thorbecke vmbo-pro. Het
Programma van toetsing en afsluiting R VWO 4. O.S.G. Willem Blaeu
Programma van toetsing en afsluiting 2017-2018 R VWO 4 O.S.G. Willem Blaeu Cohort 2017-2020 In de bovenbouw mavo, havo en vwo komt het cijfer van het schoolexamen geleidelijk tot stand. In het PTA wordt
PROTOCOL TOETSAFNAME
PROTOCOL TOETSAFNAME Inhoud: 1. Soorten toetsen 2. Regels rondom toetsafname 3. Regels rondom herkansing van toetsen 4. Regels rondom afwezigheid tijdens toetsen 5. Regels omtrent hulpmiddelen bij toetsen
Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt.
Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt.2014 Inleiding Rekenen moet, ook in het VO, een aparte plek krijgen.
BEVORDERINGSNORMEN.
BEVORDERINGSNORMEN 2012 2013 www.einsteinlyceum.nl [email protected] 1 Bevorderingsnormen Dit boekje is bedoeld voor ouders, verzorgers en leerlingen. Het geeft inzicht in de gang van zaken bij de
Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden
Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2010 584 Beschikking van de Minister van Justitie van 27 september 2010 tot plaatsing in het Staatsblad van de tekst van het Besluit scholen v.w.o.,
Programma van toetsing en afsluiting R VWO 4. O.S.G. Willem Blaeu
Programma van toetsing en afsluiting 2016-2017 R VWO 4 O.S.G. Willem Blaeu Cohort 2016-2019 In de bovenbouw mavo, havo en vwo komt het cijfer van het schoolexamen geleidelijk tot stand. In het PTA wordt
Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum
Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Inleiding Volgens de meest gangbare definitie is dyslexie een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen)
Dyslexieprotocol. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard
Dyslexieprotocol Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard Actief College Koninginneweg 126 3262 JD Oud-Beijerland T: 0186-612130 E: [email protected] W: www.actiefcollege.nl
Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014
Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 1. Inleiding De meest geaccepteerde definitie van dyslexie is: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren
Overgangsnormen en uitslagregel
Overgangsnormen en uitslagregel 2012 2013 Picasso Lyceum gymnasium, atheneum, havo en TOPmavo Paletsingel 38c 2718 NT Zoetermeer Tel. (079) 347 17 00 Fax (079) 347 17 99 E-mail:[email protected] Website:
Bevorderingsnormen. Locatie Stationslaan. scholengemeenschap voor VMBO HAVO Atheneum Gymnasium
scholengemeenschap voor VMBO HAVO Atheneum Gymnasium In dit document wordt beschreven wanneer een leerling is bevorderd naar een volgend schooljaar. Bij situaties waarin de regeling niet voorziet beslist
Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen?
Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen? Een veel voorkomende vraag van ouders bij het zoeken naar een geschikte vorm van voortgezet onderwijs, betreft de begeleiding van
Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo
Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo Vastgesteld door de Directieraad Datum: 16 januari 2017 Inleiding In dit kader dyslexie is beschreven op basis van welke uitgangspunten er binnen het Clusius
Bevorderingsnormen
Bevorderingsnormen 2018-2019 12 juli 2018 Preambule Over het bevorderen van leerlingen naar een hoger leerjaar wordt (m.u.v. leerjaar 1) beslist tijdens de docentenvergadering op basis van de eindcijfers
Ouderavond Profielkeuze 3 VWO
Ouderavond Profielkeuze 3 VWO Donderdag 12 november 2015 Schooljaar 2015-2016 Informatie over Belang van juiste profiel Keuzebegeleiding Profielen Dominicuscollege.dedecaan.net Belang van juiste profiel
Dyslexieprotocol
Dyslexieprotocol 2013-2014 INHOUDSOPGAVE Bladzijde Inleiding / protocol dyslexie in schema 1 Dyslexie, wat is dat? 2 Dyslexie & het 3 Van signalering tot diagnose 5 Hulp bij dyslexie 7 Dyslexiepas 10 Dispensatie
Profielkeuzevoorlichting 3 atheneum + 3 gymnasium 3 december 2015
Profielkeuzevoorlichting 3 atheneum + 3 gymnasium 3 december 2015 Het profiel I II Het gemeenschappelijk deel Profielvakken III Keuzevakken in het vrije deel De samenstelling van het vakkenpakket. I: Het
Wat een ieder moet weten over het eindexamen
Wat een ieder moet weten over het eindexamen examen 2011/2012 Schoolexamens De schoolexamens komen als volgt tot stand: zij worden gevormd door het geheel van alle behaalde cijfers van alle examentoetsen
Overgangsnormen Mill Hill College
Overgangsnormen Mill Hill College Versterk Je Wereld 01-09-2017 Inhoudsopgave Pagina ALGEMEEN 2 - Bevorderen of afwijzen 2 - Berekening verliespunten 2 - Revisie 2 - Bezwaar maken 2 - Doorstromen naar
ERWD-beleid HNL. (Ernstige Reken- Wiskundeproblemen en Dyscalculie)
ERWD-beleid HNL (Ernstige Reken- Wiskundeproblemen en Dyscalculie) 2015/2016 ! Inhoudsopgave! Doel%van%deze%brochure% 2! Wat%is%het%verschil%tussen%rekenproblemen%en%dyscalculie?% 2! ERWD%en%Het%Nieuwe%Lyceum%
(Let op: onderstaande uitspraken over wetten en regels zijn in Nederland geldig! Voor België zullen andere regels gelden!)
De meeste problemen met dyslexie ondervind je op school. Gelukkig is er op de scholen over het algemeen steeds meer erkenning voor het probleem en wordt er ook steeds beter mee om te gaan. Wel geldt voor
Profielkeuzevoorlichting
Profielkeuzevoorlichting 3 atheneum + 3 gymnasium 7 december 2016 Het profiel Het gemeenschappelijk deel Profielvakken Keuzevakken in het vrije deel Hulpmiddelen Profielkiezer (keuzebegeleidingsmethode)
Protocol toets afname
Protocol toets afname Inhoud: 1. Soorten toetsen 2. Regels rondom toets afname 3. Regels rondom herkansing van toetsen 4. Regels rondom afwezigheid tijdens toetsen 5. Regels omtrent hulpmiddelen bij toetsen
Dyslexieprotocol. Taken van de dyslexiecoach
Dyslexieprotocol Dit protocol heeft als doel meer duidelijkheid scheppen wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op het Wolfert Lyceum. Het Wolfert Lyceum wil een school
Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste
Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Coevorden, juni 2016 Wat is dyslexie? De Nederlands definitie voor dyslexie is: "Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen
DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!)
DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!) Dyslexie wordt gedefinieerd als "een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of
EXAMENREGLEMENT! HAVO!! VWO!
EXAMENREGLEMENT HAVO VWO 201532016 Ditexamenreglementgeldtvoorleerlingen dieop1oktober2015leerlingzijnvan HAVO4,HAVO5,VWO4,VWO5ofVWO6 vanhetnieuwelyceumtebilthoven. HetNieuweLyceum JanSteenlaan38 3723BVBilthoven
concept protocol dyscalculie /versie 3/ /Chris Brugman ARH 1. Inleiding Inhoudsopgave Wat is dyscalculie?...
Dyscalculieprotocol 1. Inleiding Dit protocol heeft als doel om leerlingen met dyscalculie zo snel mogelijk te diagnosticeren en te begeleiden. Het is goed om alle activiteiten omtrent de signalering en
Dyslexieprotocol Cambium College
Dyslexieprotocol Cambium College Inhoud: 1. Wat is dyslexie? 2. Diagnosetraject op het Cambium. 3. De dyslexieverklaring. 4. Overzicht dispenserende en compenserende maatregelen: Dispenserende maatregelen.
Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten:
Pakket van maatregelen bij Dyslexie en Dyscalculie Dyslexie Algemeen: Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Stimuleren Schriftelijk
Informatieboekje havo 5. atheneum 5
Informatieboekje 2013-2014 voor leerlingen die na havo 5 naar atheneum 5 willen gaan 1 Inhoudsopgave Uitstroom havo... 2 Doorstroomschema havo > HBO>universiteit... 3 Verschil havo en atheneum... 4 Voorwaarden
1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003:
Dyslexiebeleid op de SSGN (versie januari 2015) 1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003: "Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een
Protocol Dyslexie Nehalennia versie 24022014
Protocol Dyslexie Nehalennia versie 24022014 versie DFE140910 Afspraken en aanbevelingen ten behoeve van dyslectische leerlingen Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt
Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch
Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Inhoudsopgave 1.1 Uitgangspunten pag. 2 2.1 Definitie dyslexie pag. 3 2.2 Kenmerken van dyslexie pag. 3 2.2.1 Problemen bij lezen pag. 3 2.2.2 Problemen bij spellen pag.
Dyslexieprotocol Missie Doelgroep Leerlingen met een dyslexieverklaring Signalering Het wonderlijke weer. : Hoe gevaarlijk is een tekenbeet?
Dyslexieprotocol Missie Het streven om elke leerling in staat te stellen een bij hem passende opleiding te volgen Het leveren van maatwerk d.m.v. goede communicatie tussen ouders, leerling en dyslexiecoach,
