Witboek. Jeugdzorg Plus

Transcriptie

1 Witboek Jeugdzorg Plus

2 Beste Lezer, voor u ligt het witboek kort Jeugdzorg Plus. Jeugdzorg Plus biedt wat wettelijk gesloten jeugdzorg wordt genoemd. De wet staat ons toe dwang en drang toe te passen om jongeren die een gevaar zijn voor zichzelf of hun omgeving tegen hun wil in te behandelen. Het gaat om jongeren met ernstige gedragsproblemen, gecombineerd met een stoornis of gebrek. Het ontnemen van de vrijheid van jongeren is een forse maatregel. Wij zijn ons daar volledig van bewust. Daarom stellen we hoge eisen aan onze behandeling en nemen we met Bureau Jeugdzorg en, als het maar even kan, ook met de ouders verantwoordelijkheid voor het hele traject. Wij sluiten aan bij dat wat de jeugdige nodig heeft. Soms is een kort verblijf in Jeugdzorg Plus voldoende en soms heeft een jongere bij ons langer veiligheid, bescherming en behandeling nodig. Jeugdzorg Plus omdat Jeugdzorg Plus is vooral een zeer intensieve vorm van jeugdzorg. Wij bieden jongeren die diagnostiek en behandeling die ze nodig hebben. Op maat. Jeugdzorg Plus biedt dan ook een geïntegreerd aanbod vanuit de jeugdzorg, GGZ en de zorg voor Licht Verstandelijk Beperkten. Jeugdzorg Plus is kortom intersectorale jeugdzorg. het resultaat telt Aan deze kant van het witboek leest u vijf voorbeelden van jeugdigen die na een kort verblijf in Jeugdzorg Plus hun leven weer oppakken, vaak in combinatie met een vervolg op onze zorg. In het midden van dit boek vindt u onze visie en belofte. En bekijkt u het witboek ook eens - letterlijk - van de andere kant, de kant van die jeugdigen die met een zeer slechte uitgangspositie via Jeugdzorg Plus een kans krijgen om na een langer durend traject in Jeugdzorg Plus uiteindelijk toch aanvaardbaar te participeren in onze samenleving. Als bestuurders van Jeugdzorg Plus nemen we ook voor hen graag onze verantwoordelijkheid. Namens deze bestuurders, Frank Candel, voorzitter instellingen Jeugdzorg Plus

3 Celine is een 17-jarig meisje. Ze komt uit een gebroken gezin. Haar vader woont samen met zijn partner en haar broertje (15). Celine zelf woont bij haar moeder, samen met haar stiefvader en halfbroertje van 2. De situatie thuis bij haar moeder en stiefvader loopt regelmatig uit de hand. Er is sprake van huiselijk geweld. Tijdens de conflicten wordt zowel verbaal als fysiek geweld gebruikt. Haar moeder komt afspraken met Haar leven Celine Celine heeft ook een korte tijd bij haar vader gewoond. Dat gaat redelijk goed. Haar vader maakt zich wel zorgen om haar gedrag en wil een onderzoek aanvragen bij jeugdzorg. Haar moeder geeft daarvoor geen toestemming. Kort daarna trekt Celine weer bij haar moeder in. Haar ouders zijn niet in staat om met elkaar over de kinderen te communiceren, ze zijn te druk met hun onderlinge strijd. de hulpverlening niet altijd na en beëindigt de ingeschakelde zorg meerdere malen vroegtijdig. Celine en haar broertje zijn opgenomen geweest in een opvanggezin, de opvangmoeder wordt dan door haar stiefvader bedreigd. Celine heeft ADHD en een gedragsstoornis. Daardoor is ze vaak boos en erg opstandig. Door gebrek aan structuur, ouderlijk toezicht en zorg gaat Celine zwerven. Op een gegeven moment heeft ze geen vaste woonof verblijfplaats meer.

4 Celine kan zelf geen structuur aanbrengen in haar leven. Ze ontvlucht ook aangeboden structuur, als zij daar maar even de mogelijkheid voor krijgt. Zij heeft weinig inzicht in eigen handelen en de consequenties daarvan op de lange termijn. Ze houdt zich niet aan de regels en afspraken, ze liegt, verzint verhalen en heeft stiekem seks. Ze gaat over grenzen als het gaat over intimiteit en seksualiteit. Ze is niet in staat om op een leeftijdsadequate manier contact te leggen met volwassenen of met leeftijdsgenoten. Celine laat verschillende gezichten zien, heeft moeite haar gevoelens te tonen en lijkt weinig geweten te hebben gevormd. Ook oorzaak en gevolg zijn voor haar niet altijd duidelijk. Er is onvoldoende inzicht in de oorzaken en de ware aard van de problematiek. Celine lukt het niet om zich voor een langere tijd te binden aan iemand. Hierdoor komt er ook geen goed zicht op haar persoonlijkheid en de verstoringen daarvan. Ze onttrekt zich aan alle vormen van hulp en ondersteuning. Daarom wordt voor haar een machtiging gesloten jeugdzorg aangevraagd en wordt ze behandeld in een Jeugdzorg Plus instelling. Plaatsing van Celine in Jeugdzorg Plus is dringend noodzakelijk wegens ernstige opgroei- en opvoedproblemen. Haar ontwikkeling naar volwassenheid wordt ernstig belemmerd. Verblijf in een Jeugdzorg Plus instelling is nodig om te voorkomen dat Celine zich aan de zorg die zij nodig heeft Na die eerste periode gaat het een stuk onttrekt of zich door anderen laat onttrekken. beter met Celine. Door de plaatsing in de Jeugdzorg Plus instelling heeft ze niet de kans Celine kan erg boos worden. Dat komt voort om weg te lopen voor haar problemen en uit haar gedragsstoornis en haar ADHD. In komt men eindelijk toe aan het behandelen de Jeugdzorg Plus instelling kunnen ze haar van Celine. Er komt steeds meer inzicht in dan een tijdje tot bezinning laten komen op oorzaken en de ware aard van haar problematiek. Haar motivatie komt terug en ook Haar toekomst haar kamer of in de rustruimte. Dit komt in de eerste fase van haar verblijf - de observatieperiode - meerdere malen voor. Gebrek aan hand wordt er gewerkt aan weer thuis uit ze zich steeds minder agressief. Langzamer- motivatie en verbale agressie zijn meestal de wonen. redenen. Uiteindelijk kan Celine weer terug naar haar moeder. Ze heeft dan 6 maanden verbleven in Jeugdzorg Plus.

5 De ouders van Johan scheiden als hij een half jaar oud is. Johan groeit op bij zijn moeder en heeft af en toe contact met zijn vader. Zijn moeder zoekt voor het eerst hulp als Johan 13 jaar is. Johan loopt zowel op school als thuis vast. Hij is steeds vaker agressief en opstandig. Zijn leven Johan komt ook in aanraking met justitie: hij steelt fietsen. Allereerst krijgt Johan ambulante spoedeisende hulp aangeboden. Als dat niet het gewenste effect oplevert, wordt hij - een half jaar later - geplaatst op een open leefgroep in de reguliere jeugdzorg. Uit onderzoek blijkt dat Johan een gedragsstoornis heeft. Hij is tegendraads en opstandig en heeft een problematische relatie met zijn moeder. Johan Al snel is ook de situatie binnen de open leefgroep niet langer hanteerbaar. Johan glijdt steeds verder af. Hij blijft weg van school, loopt weg, is betrokken bij vechtpartijen op school en gebruikt flinke hoeveelheden wiet. Bovendien is er een sterk vermoeden dat hij betrokken is bij allerlei criminele activiteiten.

6 Na 3 maanden in Jeugdzorg Plus krijgen Johan en zijn moeder hun diagnose- en adviesbespreking. Hierin worden de resultaten van het psychologisch onderzoek en de observaties Zijn toekomst Daarom wordt Johan geplaatst in een crisistraject van Jeugdzorg Plus. op de leefgroep en op school besproken. Dit Na 4 maanden Jeugdzorg Plus woont Johan De inzet van spoedeisende ambulante zorg en plaatsing op een open leefgroep binnen de reguliere jeugdzorg is ontoereikend. Johan loopt weg, is ongeremd agressief en gebruikt flinke hoeveelheden Hij komt daar terecht vanwege de fysieke begrenzing die de crisisinterventie van Jeugdzorg Plus biedt. Johan volgt een dagprogramma en een individueel onderwijsprogramma op de interne school resulteert voor Johan in een vervolg op maat. Zijn begeleiding is gericht op behandeling, begeleiding en scholing: thuis. Multi Systeem Therapie wordt ingezet en Johan gaat wekelijks naar speltherapie. weer thuis. Het gaat naar wens. De Jeugdzorg Plus instelling bewaakt de voortgang van de hulpverlening en biedt nazorg. En zowel Johan als zijn moeder weet: als het nodig is kan er gebruik worden gemaakt van een terugkeergarantie. softdrugs. van Jeugdzorg Plus. Hij kan niet zomaar weglopen en mag alleen onder begeleiding naar buiten. Op de leefgroep en op school wordt hij geobserveerd. Daarnaast krijgt hij een psychologisch onderzoek, bij een gespecialiseerde polikliniek.

7 Richard relatie met zijn moeder. Richard is beïnvloedbaar en erg gevoelig voor negatief gedrag van anderen. Hij laat weinig emotie zien en Zijn leven De ouders van Richard (15) scheiden als hij één jaar oud is. Met zijn biologische vader heeft hij geen contact. Richard heeft vanaf jonge leeftijd ernstige gedrags- en gezagsproblemen. Hij vertoont grensoverschrijdend gedrag en hij heeft grote problemen in de relatie met zijn moeder. Zij is ook erg bang voor de escalaties tussen haar en Richard, die regelmatig eindigen in slaan en vechten. Richard krijgt vaak zijn zin, de enige manier om een ruzie te voorkomen. In haar onmacht verliest ook zijn moeder vaak de controle. Ze schreeuwt en slaat terug. De verhouding tussen Richard en zijn moeder is nogal dubbel; ze zijn gek op elkaar, maar maken heel vaak ruzie. Op school is Richard niet meer te corrigeren; hij intimideert klasgenoten en dealt drugs. Richard heeft een aandachttekort- en een gedragsstoornis. Hij is hyperactief, onoplettend en opstandig. Hij heeft een problematische praat niet gemakkelijk over zijn gevoelens. Hij gebruikt grove, seksueel getinte taal naar leeftijdsgenoten en raakt snel gefrustreerd. Door zijn ontwikkelingsstoornis lukt het Richard maar moeilijk om in contact te komen met zijn omgeving. Op sociaal niveau schiet Richard tekort, ook verbaal is hij niet sterk. Zijn forse lichaamsbouw en kracht geven hem de mogelijkheid om op zijn eigen specifieke wijze grip te houden op de omgeving; door middel van fysiek geweld. Omdat Richard relatief weinig correctie heeft kunnen verdragen, is ook zijn gewetensontwikkeling verstoord verlopen. Hierdoor is hij agressief en zoekt hij prikkels. In combinatie met zijn beïnvloedbaarheid leidt dat tot problemen.

8 Als hij 4 jaar is krijgen Richard en zijn moeder gezinsbegeleiding thuis en semi-residentiële hulp. In 2009 volgt een crisisplaatsing en behandeling in de jeugdzorg. Het is van belang dat Richard voldoende mogelijkheden krijgt alternatief gedag te leren en uit te voeren, binnen verschillende omstandigheden. Tijdens een tijdelijke thuisplaatsing manifesteert Richard zich op een negatieve manier. Hij loopt samen met een andere jongere weg, wordt opgepakt vanwege fysieke agressie naar zijn moeder, steelt geld van oma en is op zijn voormalige behandelgroep verbaal en fysiek agressief. Ook wordt Richard opgepakt door de politie en brengt hij een nacht in de politiecel door. Richard heeft baat bij een sterk gestructureerde, beschermende en ondersteunende opvoedingssituatie. Hij heeft regels en duidelijke grenzen nodig die consequent gehandhaafd worden. Richard heeft een omgeving nodig waarbinnen hij kan leren omgaan met grenzen, beperkingen en mogelijkheden. Om die reden is er een machtiging gesloten jeugdzorg voor hem aangevraagd en wordt er een plek voor hem gevonden in Jeugdzorg Plus. Eenmaal in de Jeugdzorg Plus instelling start Ook in de therapie die hij krijgt wordt een een intensieve behandeling. Richard wordt positieve lijn gezien: geleerde principes gezien door een kinder- en jeugdpsychiater. past hij toe. Richard gaat erg goed om met Die stelt de diagnose ADHD, waarvoor hij nu de vrijheden die hem worden geboden. Hij medicatie krijgt. Ook wordt er een persoonlijkheidsonderzoek afgenomen en volgt heeft in de Jeugdzorg Plus instelling veel houdt zich netjes aan de regels. Richard Richard psychomotore therapie. Op de leefgroep werkt Richard hard aan zijn doelen. signaal af al na korte tijd voldoende in staat vooruitgang geboekt. Hij geeft daarmee het Zijn toekomst Richard laat binnen 6 maanden een goede te zijn goed te functioneren buiten een ontwikkeling zien. Hij groeit in zijn zelfstandigheid, durft zich meer te laten horen en dwang en drang. gesloten kader met mogelijkheid voor komt meer voor zichzelf op. Richard toont initiatief om dingen te ondernemen (ook Het verblijf van Richard in Jeugdzorg Plus is met anderen) en is heel zelfbewust bezig inmiddels beëindigd. In totaal verblijft hij met zijn behandeling. Ook op school maakt 5 maanden in deze intensieve vorm van hij behoorlijke vorderingen. Richard doet jeugdzorg. Hij gaat naar school en woont actief zijn best. Hij stoort zich minder aan weer bij zijn moeder. anderen. Hij vindt het leuk mee te doen aan activiteiten en weet ook anderen te motiveren.

9 Sylvie (17) accepteert geen gezag van haar ouders en loopt met regelmaat weg als zaken niet zo gaan als zij wil. Zij zoekt spanning en risicovolle situaties op. Sylvie heeft contacten met jongens uit het criminele circuit, ze is beïnvloedbaar en heeft weinig probleembesef. Sylvie Haar leven Sylvie kan zeer zelfbepalend zijn. Haar emotionele ontwikkeling lijkt niet optimaal te zijn verlopen. Er zijn aanwijzingen dat ze onder invloed staat van loverboys. Sylvie geeft zelf aan dat ze overspannen en depressief is. Ze kan niet langer thuis blijven en gaat zelfstandig op kamers in Maastricht wonen. Het gaat vanaf dat moment in een snel tempo achteruit met haar. Ze raakt betrokken bij een schietincident en is daarna een paar dagen spoorloos. Haar ouders zijn alle grip op haar kwijt, ze gaat ook niet meer naar school. Haar huisgenoten klagen over geluidsoverlast en zeggen dat Sylvie prostituees en wisselende mannen op haar kamer ontvangt. Ook steelt ze - volgens haar huisgenoten - spullen van hen. Kort daarna is zij weer een week spoorloos, als ze daarna weer op haar kamer wordt gesignaleerd, weigert ze haar deur te openen voor ouders of hulpverleners. Wel stuurt ze haar ouders een afscheidsmail, waarin zij aangeeft dat ze zelfmoord wil plegen.

10 Haar eerste psychiatrisch onderzoek krijgt Sylvie als ze 13 is. De diagnose: ADHD en een verstoorde relatie met haar ouders. Ook zijn er factoren bij Sylvie aanwezig die het tot stand komen van een adequate hechting belemmerd hebben. Ze maakt een bovengemiddeld intelligente indruk. Op verzoek van Bureau Jeugdzorg krijgt Sylvie kort na het onderzoek ambulante hulp, die een half jaar later wordt afgesloten. Ze krijgt medicatie voor haar ADHD, maar vanwege allergische reacties stopt ze daarmee. Sylvie start met systeemtherapie en haar ouders volgen een cursus omgaan met ADHD. Begin 2010 wordt ze opgenomen op een open leefgroep, maar daar loopt ze tot tweemaal toe weg. Sylvie woont daarna tijdelijk bij de moeder van een vriendin. Na een korte periode thuis (met behandeling) en weer terug bij die moeder van een vriendin gaat Sylvie zelfstandig op kamers wonen. Ze krijgt persoonlijke begeleiding van jeugdzorg, met name gericht op het beheren van haar geld. Na enige tijd op kamers schrijft ze haar afscheidsmail. Na deze zorgelijke ontwikkelingen is voor haar een machtiging gesloten jeugdzorg aangevraagd. Kort daarna wordt Sylvie geplaatst in Jeugdzorg Plus. Tijdens haar verblijf in de Jeugdzorg Plus instelling werkt Sylvie aan haar behandeldoelen. Ze heeft baat bij de intensieve begeleiding. Ze volgt therapie, leert een Haar toekomst weekplanning maken en doet een budgettraining. Ook pakt ze haar gang naar school anderen. Als zij open blijft staan voor de Sylvie heeft daarbij wel hulp nodig van weer op. Dankzij hard werken gaat zij over aangeboden hulp en als ze haar doelen voor naar havo 5. Sylvie heeft in een relatief korte ogen blijft houden, kan ze een mooie toekomst tegemoet zien. periode enorme vooruitgang geboekt. Zeer belangrijk in haar ontwikkeling is dat Sylvie tegenwoordig probleembesef kent. Bovendien is ze nu gemotiveerd om te werken aan probeert Sylvie weer op zichzelf te wonen. Via een meer open jeugdzorginstelling haar problemen. Ze is in totaal 6 maanden behandeld in Jeugdzorg Plus.

11 Sander Sander is een 15-jarige jongen. Hij groeit op in een gebroken gezin. Zijn vader woont kort na de geboorte van Sander apart van het gezin en bemoeit zich niet met de opvoeding. Sander heeft een goed maar onregelmatig contact met hem. Hij is loyaal naar zijn vader en zijn familie aan die kant. Sander komt uit Zijn moeder vlucht hierna het huis uit, ze kan de situatie niet langer aan. Ze maakt zich veel zorgen en geeft aan zich niet langer veilig te voelen als Sander in de buurt is. Zijn moeder en halfbroer vrezen dat Sander binnenkort doordraait en zichzelf of iemand anders iets aan zal doen. Zijn leven een groot gezin. Hij heeft twee zussen, een halfzus en een halfbroer. Zijn halfbroer woont eind 2009 weer tijdelijk bij moeder. Eén oudere zus van Sander is alcoholverslaafd geweest, vaak weggelopen en woont in een begeleide woonvorm. Sanders jongste zus woont thuis. Vanaf begin 2009 zijn er veel spanningen in het gezin, die uiteindelijk in december 2009 escaleren. Sander valt zijn halfbroer meermalen aan. De halfbroer zet hem daarop zonder pardon op straat. Sander reageert door hun portiek kort en klein te slaan. Sander gebruikt veelvuldig softdrugs en wil en kan hier niet mee stoppen. Het vermoeden bestaat dat hij ook harddrugs gebruikt, maar Sander ontkent dit. Het veelvuldig blowen zorgt voor apathie, lusteloosheid en somberheid. Sander gaat naar school, maar hij spijbelt regelmatig. Ook is hij agressief tegen leerlingen en leraren. Uiteindelijk wordt hij geschorst.

12 Eind 2009 wordt voor het eerst een ondertoezichtstelling uitgesproken voor Sander. Hulpverlening thuis mislukt. Sander bedreigt de hulpverlener met een broodmes en dreigt zichzelf te verwonden. Sander wordt voor één nacht in een crisisopvang geplaatst. Hij staat nog wel onder behandeling voor zijn softdrugs gebruik. Nadat de situatie is geëscaleerd laat zijn moeder weten dat Sander niet langer thuis kan wonen. Bureau Jeugdzorg regelt een noodbed. Sander wil dat niet. Hij leeft meestal op straat en gaat om met verkeerde vrienden. Deze vrienden zetten Sander aan tot blowen en criminaliteit en bedreigen hem als zijn gedrag hen niet bevalt. Sander accepteert geen regels en gezag van volwassenen en gaat volledig zijn eigen gang. Sander heeft gedragsproblemen, is opstandig, impulsief en agressief. Hij heeft symptomen van ADHD maar niet het ziektebeeld daarvan. Hij heeft een gebrekkige gewetensontwikkeling en heeft problemen in de relatie met zijn ouders. Sander komt meerdere keren in aanraking met de politie en verricht in verband met mishandeling en wapenbezit twee taakstraffen. Hij krijgt een jeugdreclasseringsmaatregel opgelegd en wordt begeleid door Bureau Jeugdzorg. Er zijn ernstige zorgen over de ontwikkeling van Sander. Hij blijft zich destructief gedragen en de hulpverlening in vrijwillig kader slaat niet aan. Sander onttrekt zich aan hulp en glijdt steeds verder af. Vanwege de fysieke begrenzingen die Jeugdzorg Plus kan bieden, wordt er daar een plek voor hem gevonden. Begin 2010 wordt Sander opgenomen in een Jeugdzorg Plus instelling. Bij de start van de behandeling wil hij niet meewerken en gedraagt hij zich agressief. Zijn toekomst Na ongeveer 2 maanden verandert zijn Samen met Sander en zijn moeder wordt een gedrag in positieve zin. Sander geeft aan dat traject uitgezet om weer naar huis te kunnen. Besloten wordt dat Sander snel stappen hij in de Jeugdzorg Plus instelling tot het besef is gekomen dat zijn huidige gedrag hem niet kan maken om weer thuis te wonen, maar vooruit helpt en dat hij iets van zijn leven wil dat bij elke stap bekeken wordt of Sander maken. Hij is gemotiveerd om te werken aan zijn positieve gedragsverandering kan volhouden in een omgeving met minder fysieke de mogelijkheid om weer thuis te wonen en zet zich hier op positieve wijze voor in. begrenzingen. Vanuit Jeugdzorg Plus stroomt Sander blijkt zeer veel sterke eigenschappen Sander door naar meer openheid. te bezitten. Deze worden in de behandeling gebruikt om hem de juiste keuzes te Om hem intensief te laten oefenen met laten maken. Door intensieve gesprekken en vrijheden en het contact met moeder op te verschillende behandelmodules leert Sander kunnen bouwen wordt hij intensief begeleid. Er wordt onder meer therapie gestart vaardigheden om met zijn problematiek om te gaan. die hij volgt nu hij weer thuis woont. Sander verblijft in totaal 5 maanden in Jeugdzorg Plus.

13 Plaatsen met perspectief Jeugdzorg Plus is een intensieve vorm van Jeugd en Opvoedhulp. Jeugdzorg Plus is er voor jongeren met ernstige gedragsproblemen die zich aan de noodzakelijke behandeling dreigen te onttrekken. Hulp met dwang en drang voor jongeren voor wie een machtiging gesloten jeugdzorg is afgegeven door de kinderrechter. Binnen Jeugdzorg Plus wordt - waar mogelijk - ruimte geboden en worden - waar nodig - grenzen gesteld. Jeugdzorg Plus werkt aan de toekomst van jongeren. Elke behandeling van een jeugdige (ook die in geslotenheid in het kader van dwang en drang) heeft veel meer kans van slagen wanneer tegelijkertijd wordt gewerkt aan een verbeterde thuissituatie. Daar ligt de toekomst van de jongere, daar ook ligt de toekomst van Jeugdzorg Plus. Jeugdzorg Plus zet - zo veel mogelijk gebruikmakend van de eigen kracht van het gezin en de jongere zelf - trajecten uit die jongeren in staat stellen betekenisvol deel te nemen aan de samenleving. Een plaats binnen Jeugdzorg Plus is kortom een plaats met perspectief. Wanneer Jeugdzorg Plus? Jongeren - jongens en meisjes - komen in de intensieve Jeugdzorg Plus terecht nadat de situatie thuis of binnen de instelling waar zij verbleven ernstig uit de hand is gelopen. Soms komen jongeren binnen die gedrag vertonen waarmee zij zichzelf schade berokkenen. Het gaat altijd om jongeren van wie de toekomst wordt bedreigd en bij wie vrijwel altijd sprake is van hardnekkige problemen. Deze problemen bij de jongeren - maar ook bij de ouders - zijn meestal groot en komen vaak in combinatie voor. Ze kunnen bestaan uit psychiatrische klachten, zoals aan autisme verwante stoornissen en ADHD, een (licht) verstandelijke beperking, verslaving aan alcohol of drugs of ervaringen met ernstige mishandeling, met seksueel grensoverschrijdend gedrag of met geweldpleging. Regelmatig zijn de jongeren ook in het onderwijs de weg kwijtgeraakt. De onderwijsmotivatie is laag, schooluitval is meer regel dan uitzondering. Het ontbreekt hen aan een goede dagbesteding. Jongeren met een verstandelijke beperking worden, vaak door toedoen van vrienden, aangemoedigd verkeerde keuzes te maken. Op straat komen zij met de politie in aanraking. Veel van hen hebben een strafblad. Anderen komen al op jonge leeftijd met prostitutie in aanraking. Vaak is er sprake van een lange hulpverleningsgeschiedenis.

14 Het Jeugdzorg Plus traject Door de breedte en ernst van de problematiek heeft alleen een volhardende, intensieve en integrale aanpak kans van slagen. Meerdere disciplines uit verschillende sectoren moeten zo nodig betrokken worden. Een trajectmatige aanpak met een vaste begeleider maakt het mogelijk de aanpak voort te zetten tot een stabiele situatie is ontstaan. Iedere Jeugdzorg Plus instelling zorgt dat zij (desgewenst met inschakeling van partners) beschikt over alle expertise die nodig is om de jongere de ondersteuning te geven die nodig is. Jeugdzorg Plus beschikt over de mogelijkheden, bevoegdheden én competenties om te zorgen dat jongeren zich niet onttrekken aan behandeling. De jongere wordt bij het begin van het traject geplaatst in een Jeugdzorg Plus instelling. Bij voorkeur zo veel mogelijk in de buurt van zijn of haar woonplaats. De jongere mag in de eerste fase van de behandeling de instelling alleen onder begeleiding verlaten. Wanneer dat nodig is kunnen ook andere beperkingen, bijvoorbeeld een urinecontrole bij een vermoeden van drugsgebruik, worden opgelegd. Het is zeker bij een crisisplaatsing eerste prioriteit rust te creëren voor de jeugdige. De eerste fase van het verblijf van de jongere wordt gebruikt om de problematiek in kaart te brengen en een hulpverleningsplan op te stellen. De professionals van Jeugdzorg Plus richten zich nadrukkelijk ook op de omgeving van de jongere. Ze kijken naar de mogelijkheden, maar ook naar de beperkingen en die zijn vaak niet gering. Met de school wordt nagegaan op welke wijze onderwijs zo snel mogelijk weer wordt opgepakt of hoe aansluiting wordt gevonden bij de arbeidsmarkt. Op basis van dat beeld wordt in gesprek met de ouders, de jongere en indien van toepassing de gezinsvoogd een zo reëel mogelijk perspectief bepaald. Dat perspectief bestaat altijd uit: een verbeterde relatie tussen ouders en kinderen, het hebben van werk of het volgen van een opleiding, een ondersteunend sociaal netwerk, een positieve vrijetijdsbesteding, vermindering van de afhankelijkheid en verhoging van de weerbaarheid, een einde aan de verslaving en aan het plegen van strafbare feiten, en zo mogelijk een permanente terugkeer naar huis, waarbij ook vanuit de gemeente begeleiding kan worden geboden. Soms kunnen jongeren niet meer terug naar huis. In dat geval wordt met ouders en jongere besproken welk ander soort verblijf het best bij de jongere past. Dat kan zijn een verblijf in een pleeggezin, een gezinshuis of zelfstandige kamerbewoning. Ook dan kan voor ambulante jeugdzorg en voor begeleiding worden gezorgd. Wanneer beperkingen of de eerder opgelopen schade te groot zijn, kan ook een verblijf in een residentiële setting binnen de psychiatrie of binnen de verstandelijk gehandicaptenzorg nodig zijn. De behandeling wordt gestart binnen Jeugdzorg Plus. Zodra dat verantwoord is, wordt deze via ambulante zorg en behandeling op de beoogde permanente verblijfplaats voortgezet. Dat is immers de plek waar de (gedrags)veranderingen moeten beklijven. Wanneer de situatie daarom vraagt wordt voor een tussenstap in een open jeugdzorginstelling gekozen. Jeugdzorg Plus houdt ook rekening met een terugslag. Bij een ernstige terugval in oud gedrag kan - als de rechterlijke machtiging daarin voorziet - de jongere weer tijdelijk in een meer of minder gesloten setting worden geplaatst. Een plaatsing in Jeugdzorg Plus zal altijd zo kort mogelijk zijn, maar zolang als noodzakelijk. Door vanaf het begin toe te werken naar een concreet einddoel worden houvast en duidelijkheid gegeven aan de jongere en zijn omgeving.

15 Verantwoordelijkheid nemen Jeugdzorg Plus is resultaatverantwoordelijk en kijkt verder dan het moment waarop de directe bemoeienis met de jongere eindigt. Een Jeugdzorg Plus traject is pas geslaagd wanneer de jongere ook een half jaar na beëindiging van het traject nog op de afgesproken plek verblijft, onderwijs volgt of een baan heeft, de verbeterde relatie met de ouders in stand heeft weten te houden en terugval in verslaving, afhankelijkheid van verkeerde relaties en crimineel gedrag zijn uitgebleven. Als een traject eindigt in een residentiële voorziening is het traject pas geslaagd als tijdig plaatsing in een voor de jongere geschikte (L)VG of GGZ-voorziening heeft plaatsgevonden en de gedragsproblematiek zover is teruggedrongen dat de jongere zich in zijn nieuwe leefomgeving ook na een half jaar nog weet te handhaven. Om voor deze resultaten verantwoordelijkheid te kunnen dragen treedt Jeugdzorg Plus in overleg met Bureau Jeugdzorg en wijst de instelling een mentor aan die de jongere tot een half jaar na beëindiging van het traject begeleidt. Ook zorgt Jeugdzorg Plus er voor dat alle voorzieningen en expertise die voor de diagnose en de behandeling noodzakelijk zijn tijdig beschikbaar komen. Dat geldt ook als er een andere, meer geschikte verblijfsplaats moet komen. In een aantal gevallen kan Jeugdzorg Plus die zelf op een andere locatie bieden, in andere gevallen zal de hulp van andere organisaties worden ingeschakeld. Als duidelijk is dat ook op langere termijn maatschappelijke ondersteuning geboden zal moeten worden, betrekt Jeugdzorg Plus de gemeente bij het traject. De gemeente zorgt voor de organisatie van de begeleiding binnen het gezin of van de jongere wanneer hij zelfstandig gaat wonen. Ontwikkeling Op dit moment breiden de Jeugdzorg Plus instellingen hun werk uit naar de omgeving van de jongere en vinden ze partners die daarbij helpen. De zorgtrajecten worden inhoudelijk uitgewerkt, de eerste resultaten geëvalueerd. In het eerste jaar zal ten minste 20 procent van de jongeren die instroomt volgens de nieuwe filosofie worden geholpen. De daaropvolgende jaren komt daar steeds tenminste 20 procent bij, zo is het streven. Jeugdzorg Plus wordt dus binnen afzienbare tijd volledig op deze nieuwe manier uitgevoerd en zal uitgroeien tot dé multidisciplinaire ketenzorg voor jongeren met zeer ernstige gedragsproblemen voor wie een machtiging gesloten jeugdzorg is afgegeven.

16 Jeugdzorg Plus Colofon Witboek Jeugdzorg Plus Uitgave Jeugdzorg Nederland Postbus AA Utrecht T F E [email protected] Concept en creatie O2 Communicatie, Maarssen Druk Libertas, Bunnik Utrecht, oktober 2011 De foto s in deze publicatie zijn bedoeld als illustratie. De afgebeelde personen hebben geen directe relatie met het onderwerp. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder voorafgaande toestemming van Jeugdzorg Nederland. Jeugdzorg Plus lang Colofon Witboek Jeugdzorg Plus Uitgave Jeugdzorg Nederland Postbus AA Utrecht T F E [email protected] Concept en creatie O2 Communicatie, Maarssen Druk Libertas, Bunnik Utrecht, oktober 2011 De foto s in deze publicatie zijn bedoeld als illustratie. De afgebeelde personen hebben geen directe relatie met het onderwerp. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder voorafgaande toestemming van Jeugdzorg Nederland.

17 Verantwoordelijkheid nemen Jeugdzorg Plus is resultaatverantwoordelijk en kijkt verder dan het moment waarop de directe bemoeienis met de jongere eindigt. Een Jeugdzorg Plus traject is pas geslaagd wanneer de jongere ook een half jaar na beëindiging van het traject nog op de afgesproken plek verblijft, onderwijs volgt of een baan heeft, de verbeterde relatie met de ouders in stand heeft weten te houden en terugval in verslaving, afhankelijkheid van verkeerde relaties en crimineel gedrag zijn uitgebleven. Als een traject eindigt in een residentiële voorziening is het traject pas geslaagd als tijdig plaatsing in een voor de jongere geschikte (L)VG of GGZ-voorziening heeft plaatsgevonden en de gedragsproblematiek zover is teruggedrongen dat de jongere zich in zijn nieuwe leefomgeving ook na een half jaar nog weet te handhaven. Om voor deze resultaten verantwoordelijkheid te kunnen dragen treedt Jeugdzorg Plus in overleg met Bureau Jeugdzorg en wijst de instelling een mentor aan die de jongere tot een half jaar na beëindiging van het traject begeleidt. Ook zorgt Jeugdzorg Plus er voor dat alle voorzieningen en expertise die voor de diagnose en de behandeling noodzakelijk zijn tijdig beschikbaar komen. Dat geldt ook als er een andere, meer geschikte verblijfsplaats moet komen. In een aantal gevallen kan Jeugdzorg Plus die zelf op een andere locatie bieden, in andere gevallen zal de hulp van andere organisaties worden ingeschakeld. Als duidelijk is dat ook op langere termijn maatschappelijke ondersteuning geboden zal moeten worden, betrekt Jeugdzorg Plus de gemeente bij het traject. De gemeente zorgt voor de organisatie van de begeleiding binnen het gezin of van de jongere wanneer hij zelfstandig gaat wonen. Ontwikkeling Op dit moment breiden de Jeugdzorg Plus instellingen hun werk uit naar de omgeving van de jongere en vinden ze partners die daarbij helpen. De zorgtrajecten worden inhoudelijk uitgewerkt, de eerste resultaten geëvalueerd. In het eerste jaar zal ten minste 20 procent van de jongeren die instroomt volgens de nieuwe filosofie worden geholpen. De daaropvolgende jaren komt daar steeds tenminste 20 procent bij, zo is het streven. Jeugdzorg Plus wordt dus binnen afzienbare tijd volledig op deze nieuwe manier uitgevoerd en zal uitgroeien tot dé multidisciplinaire ketenzorg voor jongeren met zeer ernstige gedragsproblemen voor wie een machtiging gesloten jeugdzorg is afgegeven.

18 Het Jeugdzorg Plus traject Door de breedte en ernst van de problematiek heeft alleen een volhardende, intensieve en integrale aanpak kans van slagen. Meerdere disciplines uit verschillende sectoren moeten zo nodig betrokken worden. Een trajectmatige aanpak met een vaste begeleider maakt het mogelijk de aanpak voort te zetten tot een stabiele situatie is ontstaan. Iedere Jeugdzorg Plus instelling zorgt dat zij (desgewenst met inschakeling van partners) beschikt over alle expertise die nodig is om de jongere de ondersteuning te geven die nodig is. Jeugdzorg Plus beschikt over de mogelijkheden, bevoegdheden én competenties om te zorgen dat jongeren zich niet onttrekken aan behandeling. De jongere wordt bij het begin van het traject geplaatst in een Jeugdzorg Plus instelling. Bij voorkeur zo veel mogelijk in de buurt van zijn of haar woonplaats. De jongere mag in de eerste fase van de behandeling de instelling alleen onder begeleiding verlaten. Wanneer dat nodig is kunnen ook andere beperkingen, bijvoorbeeld een urinecontrole bij een vermoeden van drugsgebruik, worden opgelegd. Het is zeker bij een crisisplaatsing eerste prioriteit rust te creëren voor de jeugdige. De eerste fase van het verblijf van de jongere wordt gebruikt om de problematiek in kaart te brengen en een hulpverleningsplan op te stellen. De professionals van Jeugdzorg Plus richten zich nadrukkelijk ook op de omgeving van de jongere. Ze kijken naar de mogelijkheden, maar ook naar de beperkingen en die zijn vaak niet gering. Met de school wordt nagegaan op welke wijze onderwijs zo snel mogelijk weer wordt opgepakt of hoe aansluiting wordt gevonden bij de arbeidsmarkt. Op basis van dat beeld wordt in gesprek met de ouders, de jongere en indien van toepassing de gezinsvoogd een zo reëel mogelijk perspectief bepaald. Dat perspectief bestaat altijd uit: een verbeterde relatie tussen ouders en kinderen, het hebben van werk of het volgen van een opleiding, een ondersteunend sociaal netwerk, een positieve vrijetijdsbesteding, vermindering van de afhankelijkheid en verhoging van de weerbaarheid, een einde aan de verslaving en aan het plegen van strafbare feiten, en zo mogelijk een permanente terugkeer naar huis, waarbij ook vanuit de gemeente begeleiding kan worden geboden. Soms kunnen jongeren niet meer terug naar huis. In dat geval wordt met ouders en jongere besproken welk ander soort verblijf het best bij de jongere past. Dat kan zijn een verblijf in een pleeggezin, een gezinshuis of zelfstandige kamerbewoning. Ook dan kan voor ambulante jeugdzorg en voor begeleiding worden gezorgd. Wanneer beperkingen of de eerder opgelopen schade te groot zijn, kan ook een verblijf in een residentiële setting binnen de psychiatrie of binnen de verstandelijk gehandicaptenzorg nodig zijn. De behandeling wordt gestart binnen Jeugdzorg Plus. Zodra dat verantwoord is, wordt deze via ambulante zorg en behandeling op de beoogde permanente verblijfplaats voortgezet. Dat is immers de plek waar de (gedrags)veranderingen moeten beklijven. Wanneer de situatie daarom vraagt wordt voor een tussenstap in een open jeugdzorginstelling gekozen. Jeugdzorg Plus houdt ook rekening met een terugslag. Bij een ernstige terugval in oud gedrag kan - als de rechterlijke machtiging daarin voorziet - de jongere weer tijdelijk in een meer of minder gesloten setting worden geplaatst. Een plaatsing in Jeugdzorg Plus zal altijd zo kort mogelijk zijn, maar zolang als noodzakelijk. Door vanaf het begin toe te werken naar een concreet einddoel worden houvast en duidelijkheid gegeven aan de jongere en zijn omgeving.

19 Plaatsen met perspectief Jeugdzorg Plus is een intensieve vorm van Jeugd en Opvoedhulp. Jeugdzorg Plus is er voor jongeren met ernstige gedragsproblemen die zich aan de noodzakelijke behandeling dreigen te onttrekken. Hulp met dwang en drang voor jongeren voor wie een machtiging gesloten jeugdzorg is afgegeven door de kinderrechter. Binnen Jeugdzorg Plus wordt - waar mogelijk - ruimte geboden en worden - waar nodig - grenzen gesteld. Jeugdzorg Plus werkt aan de toekomst van jongeren. Elke behandeling van een jeugdige (ook die in geslotenheid in het kader van dwang en drang) heeft veel meer kans van slagen wanneer tegelijkertijd wordt gewerkt aan een verbeterde thuissituatie. Daar ligt de toekomst van de jongere, daar ook ligt de toekomst van Jeugdzorg Plus. Jeugdzorg Plus zet - zo veel mogelijk gebruikmakend van de eigen kracht van het gezin en de jongere zelf - trajecten uit die jongeren in staat stellen betekenisvol deel te nemen aan de samenleving. Een plaats binnen Jeugdzorg Plus is kortom een plaats met perspectief. Wanneer Jeugdzorg Plus? Jongeren - jongens en meisjes - komen in de intensieve Jeugdzorg Plus terecht nadat de situatie thuis of binnen de instelling waar zij verbleven ernstig uit de hand is gelopen. Soms komen jongeren binnen die gedrag vertonen waarmee zij zichzelf schade berokkenen. Het gaat altijd om jongeren van wie de toekomst wordt bedreigd en bij wie vrijwel altijd sprake is van hardnekkige problemen. Deze problemen bij de jongeren - maar ook bij de ouders - zijn meestal groot en komen vaak in combinatie voor. Ze kunnen bestaan uit psychiatrische klachten, zoals aan autisme verwante stoornissen en ADHD, een (licht) verstandelijke beperking, verslaving aan alcohol of drugs of ervaringen met ernstige mishandeling, met seksueel grensoverschrijdend gedrag of met geweldpleging. Regelmatig zijn de jongeren ook in het onderwijs de weg kwijtgeraakt. De onderwijsmotivatie is laag, schooluitval is meer regel dan uitzondering. Het ontbreekt hen aan een goede dagbesteding. Jongeren met een verstandelijke beperking worden, vaak door toedoen van vrienden, aangemoedigd verkeerde keuzes te maken. Op straat komen zij met de politie in aanraking. Veel van hen hebben een strafblad. Anderen komen al op jonge leeftijd met prostitutie in aanraking. Vaak is er sprake van een lange hulpverleningsgeschiedenis.

20 Rachel is 16 jaar als ze wordt opgenomen in de Jeugdzorg Plus instelling. Daarvoor heeft ze al een enorm lange geschiedenis van hulpverlening. Rachel verblijft sinds haar 12e jaar afwisselend in de psychiatrie, op verschillende plekken in de Een instelling in Frankrijk is bereid om Rachel op te nemen en op 2 maart 2009 vertrekt zij naar het zuiden. Al de eerste dag daar doet ze een suïcidepoging en belandt ze in het ziekenhuis. Na een nieuwe suïcidepoging wordt ze opgenomen op Haar toekomst Tijdens het verblijf in Jeugdzorg Plus boekt Rachel vooruitgang. Ze heeft zichzelf beter onder controle. Ze is in staat om aan te jeugdzorg en andere hulpverleningsinstellingen. een psychiatrische afdeling van een ziekenhuis. Begin 2007 wordt Rachel opgenomen in een instelling voor jeugd GGZ. Ze verblijft daar meer dan een jaar op verschillende afdelingen. Ze zit met name vaak en lang in de isoleercel. Rachel wil niet verder behandeld worden en omdat er tijdelijk geen grondslag is om haar tegen haar wil daar te houden, wordt ze uit de GGZ-instelling ontslagen. Ze is een aantal dagen bij haar moeder, maar ook daar gaat het fout. Met een spoedondertoezichtstelling wordt ze opgenomen in een jeugdzorginstelling. Haar problematiek is dan bijzonder zorgwekkend. Ze vertoont extreem zelfbeschadigend gedrag en is ook een bedreiging voor de omgeving. De Franse instelling stopt de behandeling. Rachel wordt terug in Nederland opgenomen in een forensische observatie- en begeleidingsafdeling. Begin 2010 gaat het kortstondig een stukje beter met Rachel. Rond de zomer komt er dan weer een ommekeer in haar gedrag. Rachel onttrekt zich aan de behandeling door weg te lopen en niet het gesprek aan te gaan. Bovendien zijn er vermoedens van drugsgebruik en heeft ze seks met vreemde mannen. Rachel is agressief naar de behandelaars en naar haar groepsgenoten. Rachel kan niet omgaan met de vrijheid binnen de psychiatrie en behandeling daar blijkt niet geven wanneer ze spanningen heeft en kan met de groepsleiding overleggen wat ze op dat moment nodig heeft. Tijdens haar verlof bezoekt ze haar ouders. Dit verloopt positief. Rachel is zeer gemotiveerd voor school en ze is momenteel bezig met haar toekomstperspectief. Incidenten blijven zich echter voordoen: Rachel doet pogingen om zichzelf te verstikken en te verdrinken. Ze snijdt zichzelf, eet glasstukjes en waspoeder en brandt zichzelf met deodorant. Soms gedraagt ze zich ook naar anderen zo agressief dat ze alleen via fysiek ingrijpen begrensd kan worden. Alles overziend verloopt de ontwikkeling van Rachel redelijk. De ingezette behandeling binnen Jeugdzorg Plus blijft nodig. Gezien de ernst van haar problematiek is de inschatting dat het verblijf van Rachel binnen de Jeugdzorg Plus instelling zeker 18 maanden zal bedragen. meer mogelijk. Ze vraagt zelf om een plek met Ze komt terecht in een zeer intensief zorgprogramma, maar begin september 2008 wordt duidelijk dat het niet beter gaat. Ze verblijft nog fysieke beperkingen, zodat ze zich weer veilig kan voelen. Na de zomer van 2010 wordt ze dan ook opgenomen in een Jeugdzorg Plus instelling. steeds veel en lang in de separeer en laat nog steeds ernstig zelfbeschadigend gedrag zien. Ze bonkt met haar hoofd tegen muren, bijt zichzelf en zegt dat ze dood wil.

21 Rachel Rachel heeft een lange geschiedenis in de hulpverlening. Ze verblijft sinds haar 12 e jaar in verschillende (psychiatrische) instellingen. Rachel kan haar emoties vaak niet de baas, ze verwondt zichzelf en doet meerdere pogingen tot zelfmoord. Ze heeft een verstoord zelfbeeld. Rachel kan overspoeld raken door angsten en spanningen. Ze reageert zich dan af op haar omgeving. Ze scheldt, bedreigt, Rachel onttrekt zich aan de behandeling door veelvuldig weg te lopen. Ze zwerft s nachts geregeld op het Centraal Station in Utrecht. Ze gebruikt dan alcohol, hard- en softdrugs. Die krijgt ze door het verlenen van seksuele diensten aan mannen. Ze slikt pillen en drinkt alcohol om haar angsten te dempen. Naast de gedrags- en psychiatrische problematiek is er sprake van verslaving en ontwenningsverschijnselen. spuugt, is agressief en vernielt haar omgeving. Haar leven Ze heeft traumatische seksuele ervaringen opgedaan. Rachel is 6 als dit begint. Ze vertoont veel kenmerken van een borderline persoonlijkheidsstoornis. Ze komt intelligent over, maar kan de verwachtingen niet waarmaken. Ze wordt daardoor overvraagd op school. Ook wordt ze veel gepest. Haar identiteitsontwikkeling wordt daardoor verstoord en ze vertoont ernstige gedragsproblemen. Rachel is ernstig beïnvloedbaar. Dat uit zich bij haar in een hang naar drugs en geen weerstand kunnen bieden aan mannen die haar willen misbruiken. Die beïnvloedbaarheid brengt een groot risico met zich mee op volledige ontsporing. Haar omgeving is bang dat ze zomaar zou kunnen verdwijnen in het misbruikcircuit of gemakkelijk in gewelddadige situaties terecht komt.

22 Pedro is een tijdje onvindbaar, hij is weggelopen van huis. Als hij weer wordt teruggevonden wordt hij - ter bescherming van zichzelf en zijn omgeving - opgenomen in de Jeugdzorg Plus instelling. Dat is nodig omdat Pedro steeds wegloopt uit verschillende behandelvormen. Hij loopt ook daar weer weg, nadat hij een groepsgenoot kort in de wurggreep heeft gehouden. Op het station springt hij dan voor een rijdende trein om de groepsleiding die hem op de hielen zit te ontlopen. Dit loopt maar net goed af. Zijn moeder wil Pedro niet thuis hebben. De behandeling van Pedro duurt relatief lang. Zijn complexe en meervoudige problemen kunnen niet allemaal tegelijkertijd worden behandeld. Met vallen en opstaan Zijn toekomst Om zicht te kunnen krijgen op de problematiek van Pedro, is een persoonlijkheidsonderzoek geïndiceerd. Dat lukt alleen met fysieke beperkingen. Voordat Pedro bij de intensieve hulp van Jeugdzorg Plus terecht komt heeft hij al een flinke geschiedenis in de hulpverlening achter de rug. Zo wordt hij begeleid door maatschappelijk Ze vindt dat hij behandeling nodig heeft. Pedro gaat dan naar familie, stiekem. Zonder dat de hulpverlening er weet van heeft. Pedro staat dan inmiddels op de telex en via contacten met de familie probeert de hulpverlening om Pedro terug te brengen naar de crisisopvang. Dat lukt in eerste instantie niet. komt hij steeds een stukje verder. Door de moeizame relatie met zijn moeder stagneert de behandeling regelmatig. De verwachting is dat het nog zeker 3 tot 4 maanden duurt voordat Pedro klaar is om naar een andere plek te gaan. Dat zal zeker niet thuis bij zijn moeder worden, dat is al wel duidelijk. De totale lengte van zijn behandeling in Jeugdzorg Plus is dan 21 maanden. werk en komt hij meerdere malen in aanraking met de jeugdreclassering. Hij krijgt een gezinsvoogd. Tot nu toe heeft er nergens behandeling kunnen plaatsvinden. Door een tip bij de politie wordt Pedro uiteindelijk toch bij zijn familie opgehaald en in een besloten groep geplaatst. Twee dagen later mag hij - onder begeleiding - in de tuin wandelen. Vanwege zijn agressieve gedrag naar zijn moeder wordt hij in 2009 al in een jeugdzorgvoorziening geplaatst. Die plaatsing wordt vrij snel beëindigd. Zijn gedragsproblemen zijn te zwaar om op die plek te behandelen. Hij gaat weer terug naar huis. Later dat jaar wordt hij geplaatst op de crisisopvang. Ook daar is de situatie al snel onhoudbaar. Hij loopt weg en mishandelt een meisje. Overplaatsing naar een andere crisisopvang volgt. Hij loopt opnieuw weg. Een paar weken later blijkt dat hij toch bij zijn moeder logeert. Zijn gezinsvoogd wil dat hij nu in een Jeugdzorg Plus instelling wordt geplaatst. Dat lukt. Maar kort nadat hij aankomt neemt hij opnieuw de benen. Zijn plek wordt een week vrijgehouden, maar hij blijft onvindbaar. Uiteindelijk, als hij net 16 is - 3 maanden na de eerste plaatsing in de intensieve Jeugdzorg Plus - wordt hij daar weer aangemeld en opgenomen.

23 Pedro Pedro is een 16-jarige jongen, op het randje van zwakbegaafdheid. Zijn functioneren op alle leefgebieden baart momenteel veel zorgen. Hij laat probleemgedrag zien, Pedro wil alles zelf bepalen. Hij gebruikt dagelijks wiet, is daardoor beïnvloedbaar door zijn omgeving en heeft zichzelf al een aantal keer met een mes gesneden. Pedro is heel angstig. Hij overziet situaties niet, waardoor hij snel in paniek raakt. Pedro heeft moeite met zich te hechten aan mensen. Zijn leven Pedro is van kinds af aan geconfronteerd met criminaliteit. Zijn moeder is jarenlang door háár moeder gedwongen om te stelen. Opvoeden gaat haar niet makkelijk af. Zijn vader is nog niet zo lang geleden overleden. Pedro heeft niet echt de kans gekregen om te rouwen om het verlies van zijn vader. De moeder van Pedro heeft psychische problemen. Ze heeft na het overlijden van haar man grote schulden gemaakt. Ze is depressief en gebruikt regelmatig cocaïne en alcohol. Als ze een nieuwe partner krijgt verslechtert de relatie tussen Pedro en zijn moeder. Oma speelt een belangrijke rol voor Pedro. Hij is vaak bij haar. Helaas kan oma hem geen veilige omgeving bieden. Ze komt regelmatig in contact met justitie. In het gezin doen zich herhaaldelijk crises voor. De zus van Pedro die tijdelijk thuis woont vertoont veel gedragsproblemen. Ze aanvaardt haar moeders gezag niet en die is op haar beurt weer erg veranderlijk in haar gedrag. Het verblijf van de zus van Pedro leidt tot spanningen en ruzies. Die worden opgelost met verbaal geweld en woonoverlast. Pedro is agressief. Naar zijn moeder en naar leeftijdsgenoten. Zo houdt hij een jongen langdurig in de wurggreep en drukt hij een sigaret uit op de wang van een 16-jarig meisje.

24 Naomi woont al vanaf haar eerste levensjaar niet meer thuis. Haar moeder draagt haar over aan een vrouw die in het Begin 2009 wordt ze overgeplaatst naar een andere Jeugdzorg Plus instelling, omdat ze dan meer in de omgeving van haar vrienden en kennissen zit. Plaatsing in Jeugdzorg Plus is noodzakelijk. In de open jeugdzorg onttrekt Naomi zich aan de behandeling door weg te lopen, agressief te reageren op correcties en instructies te negeren. Haar toekomst tweede levensjaar van Naomi ook haar Een jaar later gaat ze naar een behandel- officiële pleegmoeder wordt. Haar pleeg- groep in de reguliere jeugdzorg. Dit Momenteel zit Naomi niet op een school. Naomi heeft meerdere malen gestolen van vader overlijdt in 2001, sindsdien zorgt de verloopt vanaf het eerste moment niet Haar oude school kan haar niet de juiste zowel groepsgenoten als de instelling, ze pleegmoeder alleen voor Naomi. Er zijn goed. Naomi vindt het lastig om met de begeleiding geven. Naomi wil niet naar de vernielt spullen van zowel groepsgenoten als ook andere kinderen in het pleeggezin. vrijheden om te gaan. De situatie wordt interne school en het intakegesprek op een de instelling, is verbaal en fysiek agressief naar onhoudbaar. Naomi loopt weg, heeft andere externe school mislukt doordat groepsgenoten en verbaal agressief naar In het pleeggezin vertoont Naomi ruzie met een groepsgenoot, bedreigt en Naomi zich niet volledig inzet. De school volwassenen. Als het erg druk is op de groep gedragsproblemen. Ze spijbelt, rookt, slaat een ander meisje. Ze houdt zich niet sluit niet aan bij haar wensen... gaat Naomi mee in de drukte van de groep drinkt, blowt en heeft contact met jongens aan de regels. en wordt ze baldadig. Daarnaast wordt waarbij ze de risico s van onveilige seks Naomi snel onrespectvol als zij haar zin niet niet ziet. Ook loopt ze regelmatig weg en Incident op incident vindt plaats. Na krijgt. Ze blijft geregeld nachten weg. Nie- wordt ze verdacht van stelen. regelmatig en vooral overmatig alcohol- mand weet waar zij dan is. gebruik wordt Naomi in oktober 2010 In 2008 blijkt haar plaatsing bij de geplaatst op een crisisplek, waarna ze Dit maakt behandeling in een open setting pleegmoeder onhoudbaar. Naomi wordt uiteindelijk opnieuw wordt geplaatst in nog niet haalbaar. Naomi is dus gesloten eerst geplaatst in een open groep van een Jeugdzorg Plus. geplaatst en zit op dit moment bijna 24 jeugdzorginstelling. Uiteindelijk komt ze maanden in Jeugdzorg Plus. terecht in een Jeugdzorg Plus instelling.

25 Als Naomi wordt geboren zit haar moeder in de prostitutie. Zowel haar moeder als haar vader is drugsverslaafd. Na enkele maanden een hechtingsstoornis. Het gevolg van ernstige verwaarlozing en mishandeling tijdens de zwangerschap en in haar eerste levensjaar. geeft haar moeder haar ter verzorging aan een pleegmoeder. De biologische vader van Naomi overlijdt door zelfmoord en Naomi heeft slechts sporadisch contact met haar biologische moeder. Door haar stoornissen maakt Naomi op een aparte wijze contact met mensen. Ze verwacht dat de mensen om haar heen aandacht, nabijheid en troost bieden. De biologische moeder geeft na een aantal incidenten zelfs aan dat ze Naomi nooit meer wil zien. Dit patroon herhaalt zich regelmatig. Dit zorgt er voor dat in het hoofd van Naomi haar biologische moeder nog wel een rol speelt, maar dat haar biologische moeder Als volwassenen dit niet op een - in haar ogen - juiste manier geven dan reageert ze verward, labiel, zielig, boos en hysterisch. Heeft dit nog niet het gewenste effect, dan doet ze er nog een schepje bovenop. Haar grenzeloze omgang met jongens past ook Haar leven Naomi (die uit het ouderlijk gezag ontheven is) zelf nauwelijks betrokken is bij, of een rol wenst te spelen in haar leven. Naomi is een 15-jarig normaal begaafd meisje en heeft veel verschillende problemen. Ze heeft een aandachtstekortstoornis, is hyperactief, heeft ADHD, is opstandig en binnen deze problematiek. Ze is impulsief, een uiting van haar ADHD. Als Naomi tijdens verlof een vriendin tegenkomt, besluit ze om nog even tijd met haar door te brengen in plaats van terug te keren naar de Jeugdzorg Plus instelling. Ze is vaak opstandig, wil alles zelf bepalen en heeft een grote mond tegen volwassenen. Ook loopt ze regelmatig weg. heeft een gedragsstoornis die past binnen

26 De hulpverlening in het gezin van Jaap begint al op een jonge leeftijd. Hij weet zich thuis maar moeilijk te gedragen en wordt in verschillende instellingen behandeld voor dit tegendraadse gedrag. Als de conflicten escaleren wordt hij opgenomen in een De doorplaatsing laat echter lang op zich wachten. Intussen escaleert het gedrag van Jaap steeds verder. Hij bedreigt mensen en er is een vermoeden van seksueel ontoelaatbaar gedrag op de groep. Uiteindelijk volgt de plaatsing op een MKT. Hij mag in de Zijn toekomst De problemen van Jaap zelf hebben er toe geleid dat hij onaangepast gedrag vertoont en al op jonge leeftijd veel afwijzing en irritatie krijgt vanuit zijn omgeving. Maar dat is niet alleen het probleem. Er is sprake jeugd GGZ instelling. In 2005 komt hij weekenden naar zijn moeder, maar onder voogdij te staan. In de week- dat wordt al snel weer stopgezet; enden mag hij naar een pleeggezin. Na een tijdje gaat het ook hier fout. Het pleeggezin wil hem niet meer opvangen vanwege seksueel getinte en racistische uitspraken en omdat hij zich niet lijkt te kunnen houden aan hun regels. Jaap wordt voorlopig in het weekend in een andere leefgroep opgevangen. Totdat er meer stabiliteit is in het leven van Jaap wordt er niet naar een ander gezin gezocht. Jaap heeft een groot probleem met hechten. Hij wordt daarom doorgeplaatst naar een Medisch Kindertehuis (MKT) om hem te behandelen hij slaat zijn moeder, gooit met tuinmeubels en doet alsof hij zich verwondt met een mes. Nadat hij zich ook op het MKT misdraagt - Jaap slaat met een ijzeren staaf tegen alles wat hij tegenkomt, gooit met bakstenen naar kinderen en personeel en grijpt een groepsleider naar haar keel - wordt hij opgenomen in de crisisopvang. Eind 2005 wordt hij overgeplaatst naar een Justitiële Jeugdinrichting. Vanuit daar komt hij uiteindelijk terecht bij Jeugdzorg Plus. Hij heeft behandeling nodig en het is wel duidelijk dat behandeling op een open groep in de reguliere jeugdzorg niet haalbaar is. geweest van een vicieuze cirkel en een wisselwerking tussen zijn thuissituatie en zijn eigen problemen. Jaap is een angstige jongen die machogedrag vertoont, maar geheel overspoeld kan raken door gebeurtenissen. Hij voelt zich bijvoorbeeld snel bedreigd door andere kinderen maar ook door insecten. Jaap is impulsief, overbeweeglijk en snel afgeleid. Jaap zoekt met zijn heftige gedrag afwijzing op. Hoewel hij orthopedische behandeling nodig heeft is een open setting op dit moment niet toereikend. Jaap functioneert goed wanneer er voldoende afgrenzing is en de omgeving is toegerust om zijn agressie te hanteren. Om die redenen is er gekozen voor de behandeling in Jeugdzorg Plus. Een omgeving waar een time-out mogelijkheid voor handen is, in de omgeving van de woonplaats van zijn ouders. Voor Jaap is het belangrijk dat zijn ouders intensief bij de behandeling worden betrokken. Zijn ouders moeten daarbij rekening houden met het feit dat er duidelijke afspraken moeten worden gemaakt en dat deze ook moeten worden nagekomen, zodat Jaap niet steeds teleurstellingen te verwerken krijgt. De behandeling in Jeugdzorg Plus blijft nodig voor Jaap. De lengte van de behandeling zal - inclusief zijn verblijf in de geslotenheid van de Justitiële Jeugdinrichting - zeker 48 maanden bedragen. in een orthopedagogische setting.

27 Jaap Jaap heeft een lange hulpverleningsgeschiedenis. Hij vecht zich zowel bij zijn moeder als bij meerdere hulpverleningsinstanties letterlijk en figuurlijk weg. Hij houdt van gezelligheid en vanuit zijn enthousiasme zoekt hij veel contact en vraagt hij veel aandacht. De manier waarop hij dat doet valt niet altijd even goed bij Jaap maakt in zijn leven meerdere ingrijpende gebeurtenissen mee. In zijn eerste twee levensjaren slaat zijn vader zijn moeder regelmatig. Een scheiding volgt. In zijn peuterperiode wordt zijn moeder opgenomen in een Zijn leven andere mensen, waarschijnlijk door zijn gebrek aan sociaal inzicht. Als Jaap aandacht wil, dan vraagt hij die. Ongeacht het moment of aan wie. psychiatrische inrichting. Hij wordt van zijn moeder gescheiden en in een andere omgeving geplaatst. Jaap heeft zijn moeder toen Jaap kan niet goed inschatten wat zijn gedrag geruime tijd niet gezien. oproept bij zijn omgeving. Hij ziet maar moeizaam het verschil tussen toegelachen en uitgelachen worden. Hij overschrijdt grenzen van zijn omgeving. Hij is vaak erg rechtstreeks en gaat te lang door met zijn gedrag waardoor hij anderen irriteert. Hij heeft een aan autisme verwante stoornis, een hechtingsstoornis, een aanpassingsstoornis en een stoornis van emoties en gedrag. Daarnaast heeft hij lichamelijke klachten als buikpijn en obstipatie. De overbelaste situatie thuis zorgt er voor dat hij Ook heeft Jaap moeite zich te handhaven in grote groepen: hij overziet de situatie niet. Bij onverwachte veranderingen, teleurstellingen en onduidelijkheid raakt hij gefrustreerd en wordt hij agressief. uit huis geplaatst wordt. Jaap gaat naar een jeugdzorginstelling en hij ziet zijn moeder weinig. Zeker nadat ze haar heup breekt, geopereerd wordt en dus niet in de gelegenheid is om bij Jaap op bezoek te gaan. Van jongs af aan kan Jaap zich moeilijk alleen bezighouden. Het contact met andere kinderen verloopt moeizaam en hij heeft regelmatig woede-uitbarstingen.

28 Cheyenne wil graag doorgaan met de behandeling binnen de Jeugdzorg Plus instelling. Ze voelt zich veilig en wil het liefst niet weer nieuwe hulpverleners in haar leven. Vanuit Jeugdzorg Plus kan en wil ze vervolgstappen maken. Ze wil weer naar school en op zoek naar een baantje. instelling op zoek naar een geschikte woonplek. Gezien haar leeftijd (17) en haar ingewikkelde problematiek is het niet gemakkelijk een vervolgplek te vinden voor Cheyenne binnen de reguliere jeugdzorg. Ze heeft behoefte aan een begeleid wonen project met intensieve individuele begelei- Bij het leven van Cheyenne zijn veel hulpverleners betrokken. Ze start al op 1-jarige leeftijd met een behandeltraject In totaal zijn er acht zogenaamde breuken in de hulpverlening: momenten waarop de behandeling van Haar toekomst voor kinderen met een autistische Cheyenne ongewild werd onderbroken stoornis. De jeugd GGZ en andere of afgebroken. Uiteindelijk komt Ze heeft samen met haar Jeugdzorg plus ding. De hulp voor Cheyenne moet ook na professionals helpen haar en haar ouders. Cheyenne in een Jeugdzorg Plus instelling mentor voor de komende tijd een aantal haar 18 e worden voortgezet door aanbod van Helaas vaak zonder het gewenste terecht. Vanwege de intensieve en doelen gesteld. Cheyenne wil leren om een aanvullende begeleiding. De hulp die vanuit resultaat. specialistische behandeling die ze goede relatie op te kunnen bouwen met de volwassenzorg wordt geboden is vaak nodig heeft. volwassenen. Dat duurt nu nog heel lang bij ontoereikend. Jeugdzorg Plus maakt daarom haar. Ze wil gezonder eten en gaat daarvoor afspraken met lokale zorgaanbieders voor de nu ook naar een diëtist. inzet van aanvullende zorg, ook na haar 18 e verjaardag. De behandeling in de Jeugdzorg Plus instelling werpt vruchten af. De muziektherapie slaat Cheyenne zit op dit moment meer dan 12 maanden in een Jeugdzorg Plus instelling. aan. Cheyenne heeft een talent voor pianospel, zo is onlangs ontdekt. Bovendien wordt Cheyenne zorgzamer en spontaner naar haar leeftijdsgenoten. Terug naar huis is geen optie meer. Cheyenne logeert regelmatig bij haar grootouders. Die krijgen daarvoor onder meer gezinsmaatschappelijk werk aan huis. Cheyenne is samen met de Jeugdzorg Plus

29 Cheyenne is een meisje van 17 jaar. Op haar 16 e wordt ze opgenomen in Jeugdzorg Plus. Haar ouders zijn heel kritisch ten opzichte van de hulpverlening en zijn het oneens met elkaar over de opvoedingsstijl. Ze zijn de regie kwijt over Cheyenne. Ze verblijft de weekenden bij haar grootouders. Ze gaat niet meer naar school en op een gegeven moment loopt de veiligheid thuis van zowel Cheyenne als haar moeder gevaar. Cheyenne snijdt zichzelf en doet meerdere zelfmoordpogingen. Ze zorgt slecht voor zichzelf en eet ongezond. Cheyenne heeft geen vrienden en vindt het moeilijk om zichzelf te vermaken. Ze sport niet en heeft maar weinig Hulpverlening voor Cheyenne start al als ze hobby s. net 1 jaar oud is. Ze wordt opgenomen in een jeugdzorginstelling en wordt behandeld voor een stoornis in het autistisch spectrum. Haar leven Cheyenne is gemiddeld intelligent. Ze heeft het syndroom van Asperger, een ontwikkelingsstoornis. Ze is beperkt in haar sociale interacties en heeft weinig interesses en activiteiten. De relatie met haar ouders is Cheyenne verstoord, ze heeft angstklachten en een persoonlijkheidsstoornis die veel kenmerken van borderline in zich draagt. De problemen thuis worden steeds groter. Haar ouders kunnen niet omgaan met haar gedrag. Hulpverlening biedt weinig uitkomst.

30 Beste Lezer, voor u ligt het witboek lang Jeugdzorg Plus. Jeugdzorg Plus biedt wat wettelijk gesloten jeugdzorg wordt genoemd. De wet staat ons toe dwang en drang toe te passen om jongeren die een gevaar zijn voor zichzelf of hun omgeving tegen hun wil in te behandelen. Het gaat om jongeren met ernstige gedragsproblemen, gecombineerd met een stoornis of gebrek. Het ontnemen van de vrijheid van jongeren is een forse maatregel. Wij zijn ons daar volledig van bewust. Daarom stellen we hoge eisen aan onze behandeling en nemen we met Bureau Jeugdzorg en, als het maar even kan, ook met de ouders verantwoordelijkheid voor het hele traject. Wij sluiten aan bij dat wat de jeugdige nodig heeft. Soms is dat een kort verblijf in Jeugdzorg Plus en soms heeft een jongere bij ons langer veiligheid, bescherming en behandeling nodig. Jeugdzorg Plus Jeugdzorg Plus is vooral een zeer intensieve vorm van jeugdzorg. Wij bieden jongeren die diagnostiek en behandeling die ze nodig hebben. Op maat. Jeugdzorg Plus biedt dan ook een geïntegreerd aanbod vanuit de jeugdzorg, GGZ en de zorg voor Licht Verstandelijk Beperkten. Jeugdzorg Plus is kortom intersectorale jeugdzorg. omdat het resultaat telt Aan deze kant van het witboek leest u vijf voorbeelden van jongeren die met een zeer slechte uitgangspositie via Jeugdzorg Plus een kans krijgen om toch aanvaardbaar te participeren in onze samenleving. Hun traject mag pas eindigen als ze daadwerkelijk weer verantwoord hun leven opgepakt hebben. In het midden van dit boek vindt u onze visie en belofte. En bekijkt u het witboek ook eens - letterlijk - van de andere kant, de kant van de jeugdigen die met een kort verblijf in Jeugdzorg Plus - vaak in combinatie met vervolgzorg - hun traject buiten de instelling kunnen voortzetten en zo snel worden geholpen aanvaardbaar te participeren in onze samenleving. Als bestuurders van Jeugdzorg Plus nemen we ook voor hen graag onze verantwoordelijkheid. Namens deze bestuurders, Frank Candel, voorzitter Instellingen Jeugdzorg Plus

31 Witboek lang Jeugdzorg Plus