Waasland, 14 oktober 2016

Transcriptie

1 Windlandschappen met lokale betrokkenheid: Van een Windlandschap naar een Energielandschap Waasland, 14 oktober 2016

2 Oost-Vlaanderen, Energielandschap en Wind 1. Ruimtelijke, planmatige aansturing Obv beleidskader Wind PRS, verdere detail invulling per macroconcentratiegebied = aanduiden concentratiezones en uitsluitingszones = duidelijk eindplaatje en afbakening betrokkenen brengt rust en duidelijkheid 2. Realisatie faciliteren - Projecten in concentratiegebieden afstemmen op elkaar - Wegwerken van knelpunten - Cumulatieve milieu impact 3. Lokale Betrokkenheid, lokale meerwaarde - Overleg en doorgedreven communicatie - Begeleidende maatregelen: participatie in windturbine projecten en omgevingsfonds = Directe koppeling plannen-uitvoering brengt optimalisatie en meerwaarde.facebook.com/oostvlaanderenenergielandschap

3 1. Ruimtelijke, planmatige aansturing Vertrekpunt = Provinciale beleidskader Groot- en middenschalige windturbines hebben een belangrijke invloed op het landschap. Een ongecontroleerde inplanting leidt tot een daling van de visuele kwaliteit van de Oost-Vlaamse landschappen en kan aldus niet worden aanvaard. De provincie Oost-Vlaanderen ziet echter windturbines niet als een negatief element Wel als een positief, landschapsvormend element, met voordelen op een mondiale en lokale schaal. Windturbines hoeven niet gecamoufleerd te worden. Wanneer de inplanting op een doordachte manier plaatsvindt, kan door de hoge mate van zichtbaarheid een nieuw landschappelijk kader gevormd worden. Een landschappelijk kader op provinciale schaal waarbij wordt aangegeven waar en waarom windturbines kunnen, is noodzakelijk om het draagvlak voor windenergie te behouden en verder uit te bouwen.

4 Ontwikkeling windturbines, wind tegen? Clichéring Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (2009) is géén ruimtelijke aansturing! Afstemming projecten? Eindplaatje? Opbod op gronden Wind For Life! Lusten <> Lasten Draagvlak

5 Provincie zet ruimtelijke aansturing verder: Naar PRUP s voor windturbines Maldegem-Eeklo OVL kerngebied noord Waasland E17 Gent-A pen Zuidelijke potenties E40 Aalter-Aalst?

6 Complexe situatie Klimaatdoelstellingen Energiedoelstellingen (of ontbreken er van) Ruimtelijke context, lokaal bovenlokaal Landschap Draagvlak windturbines Sociale cohesie win(d) gebieden

7 Provinciale aanpak : Tussen lokaal en Top-Down Lokaal: blanco blad, alle lokale actoren beslissen samen waar en hoe windturbines komen = zoals veel gebeurd in DEN en DUI Top-Down: overheid beslist waar, hoeveel windturbines, landschappelijk beeld en begeleidende maatregelen in voorschriften, regels, Context Timing VCRO, windrush, huidige opstalcontracten, marktwerking Ontbreken van dwingende energie-klimaat doelstellingen

8 Provinciale aanpak, top-down: WAAR WINDTURBINES! Beleidskader Landschappelijke analyse Planproces Discussie over waar wel/niet windturbines in landschap moet gevoerd worden Kader wordt afgebakend waarin je werkt RUP: zonder juridische verankering weg landschappelijk verhaal Instrumenten waar

9 Windlandschap Eeklo-Maldegem Meetjes-Land Win(d)gebied Windlandschap Energielandschap!

10 Meetjes-Land Win(d)landschap

11 Windturbines veranderen een landschap

12 Aan de slag met de landschap Windturbines in een landschap Windlandschap

13 Input van sector.facebook.com/oostvlaanderenenergielandschap

14 Resultaat PRUP s Concentratiezone Visuele intrusiezone Uitsluitingszone Windlandschap Legende Concentratiezone: rood Uitsluitingszone: geel Zoekzone PRS: blauw In concentratiezones: Masthoogte min. 100m, afwijking gemotiveerd mogelijk door verplichtingen vanuit andere regelgeving of nieuwe technologieën met hogere opbrengst.

15 Wind-Win - ruimtelijke aansturing Duidelijk EINDplaatje: daar stopt het Geen ad hoc her en der vergunningsaanvragen meer = rust voor burgers en overheden Totale aantal turbines milieukundig onderzocht óók op cumulatieve effecten.facebook.com/oostvlaanderenenergielandschap

16 Nog steeds een knelpunt Clichering Codex Ruimtelijke Ordening: wordt niet afgeschaft, geen ruimtelijke aansturing vanuit Vlaanderen, windrush blijft Geen juridische basis voor heronderhandeling opstalvergoeding, opstalcontract blijft concurrentieposities bepalen Provinciale beleid: grote gebieden, hoog aantal omwonenden aanpak niet makkelijk duidelijk voor iedereen Hoge mate van burgerparticipatie in plan-projectproces moeilijk door vooraf bepaalde posities door windrush.facebook.com/oostvlaanderenenergielandschap

17 2. Faciliteren realisatie Projectontwikkelaars in 1 gebied worden samen gezet om tot 1 zo optimaal mogelijke invulling te komen, vergunningsaanvraag in 1 beweging Technische administraties meegenomen in traject: Elia, Eandis, Belgocontrol, Defensie Vergunning beoordelende administraties meegenomen in traject Lokale overheden meegenomen in traject Actiecomités meegenomen in traject.facebook.com/oostvlaanderenenergielandschap

18 Wat levert het op? Projectontwikkelaars overleggen samen tot 1 projectvoorstel Technische administraties doen aanpassingen: vb Elia Eeklo- Noord Vergunning beoordelende administraties wijzigen eerdere standpunten: vb Erfgoed N49, noord Lokale overheden meegenomen in traject wijzigen hun houding: vb Maldegem, Eeklo Actiecomités meegenomen in traject: betuigen expliciete steun.facebook.com/oostvlaanderenenergielandschap

19 3. Lokale betrokkenheid, lokale meerwaarde Participatie Participatie vs inspraak inspraak = officiële momenten participatie = burgers actief betrekken in het proces (bottom-up, interactief) Rechtstreekse participatie in windproject vs financiële participatie = eigenaarschap en dus mede-zeggenschap 20% rechtstreekse participatie voor burgers, overheden en gemeenten.facebook.com/oostvlaanderenenergielandschap

20 Communicatie en Inspraak Inspraak van álle actoren in hun windlandschap Tools ontwikkelen om lokaal draagvlak te vergroten Communicatie op maat van de actor Windpotentieel kaderen in hernieuwbare energiepotentieel

21 Lokale meerwaarde Maak dat de gemeenschap deel uitmaakt van het windlandschap en het windlandschap van de gemeenschap. Zorg voor linken tussen de windturbines en de omgeving waarin ze terecht komen. Ga voor lokale meerwaarde aanvaarding! Is géén omkoopsom! nadruk op collectieve niet individuele, niet op kapitaalsinvestering wel op betrokkenheid

22 Model lokale meerwaarde Outputzijde: Inputzijde 20% Rechtstreekse participatie overheid burgers en bedrijven, lokale gemeenschap deel opbrengsten vloeien naar lokale gemeenschap via een omgevingsfonds, voor en door de omgeving Inspiratie outputzijde: - Landschapsstudie - Buitenlandse voorbeelden - Acties projectontwikkelaars naar lokale gemeenschap toe - Energielandschap

23 Nog steeds een knelpunt Geen juridisch afdwingbare basis voor participatie lokale gemeenschap in windturbine projecten, niet voor meerwaarde creatie Provinciale beleid: grote gebieden, hoog aantal omwonenden communicatie bereikt niet iedereen Hoge mate van participatie in plan-projectproces moeilijk door schaalgrootte.facebook.com/oostvlaanderenenergielandschap

24 Waar slaagden we (tot nu toe) niet in? Engagementen naar lusten-lasten model van alle ontwikkelaars Alle tegenstand wegwerken Hoge mate van participatie lokale gemeenschap in waar turbines, waar niet.facebook.com/oostvlaanderenenergielandschap

25 Aanbevelingen Burgers zo vroeg mogelijk in het proces betrekken => actief op zoek gaan naar actiecomités, bewonersplatforms, Persoonlijke uitnodigingen Aanspreekbaar zijn, vb meldpunt Zo concreet mogelijk informeren (per cluster) Weet dat je nooit voor iedereen goed kunt doen Beleid: participatie en lokaal fonds als voorwaarde voor windontwikkeling.facebook.com/oostvlaanderenenergielandschap

26 Windlandschap vanuit hoge betrokkenheid Energielandschap Een windlandschap creëren vanuit een hoge betrokkenheid van de omgeving, maakt ook de weg vrij voor toekomstige windlandschappen. Omgekeerd, een windlandschap aanduiden en doorduwen zonder lokale participatie, hypothekeert toekomstige windlandschappen. Betrokkenheid katalyse van wind naar energielandschap zie lijst deelprojecten Oost-Vlaanderen Energielandschap!

27 TOOLKIT: aanbevelingen windlandschappen