St. Michielsgestel, transcriptie protocol akten van overdracht, etc

Transcriptie

1 St. Michielsgestel, transcriptie protocol akten van overdracht, etc gemaakt door Jan Toirkens - Oorspronkelijke bron Archiefinstelling: Brabants Historisch Informatie Centrum, 's-hertogenbosch (BHIC) Archief: Schepenbank Sint-Michielsgestel (toegang 5121) Inventarisnummer 47 Omschrijving: Protocol van akten van overdracht, etc Transcriptie Gemaakt door: Jan Toirkens, Chili Soort: Transcriptie Datum versie 1 23 februari 2011 aangeleverd aan het project Deze versie: 1 Opmerkingen: De vermelde nummering van de folio s is die welke in het protocol met een drukwerkstempel werd aangebracht, al dan niet in de tijd van de secretaris zelf, midden onderaan de bladzijdes. Voorin zitten een paar ongenummerde losse stukken die de bewerker als los-1, los-2 etc. heeft vermeld. Eventuele correcties en aanvullingen door derden op de, binnen dit project gepubliceerde, transcriptie worden door de maker(s) verwerkt in een nieuwe versie die weer aan het project kan worden aangeboden. Het kopiëren (downloaden) van dit bestand is toegestaan voor persoonlijk gebruik en voor verspreiding op niet-commerciële basis. Commerciële verspreiding is uitdrukkelijk niet toegestaan. Bij gebruikmaking van gegevens uit deze bewerking ten behoeve van publicaties, in welke vorm ook, moet een adequate bronvermelding naar deze bewerking worden aangegeven. Beschikbaar gesteld voor het projekt "VAN PAPIER NAAR DIGITAAL" informatiepagina - statuspagina - St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 1

2 Schepenen: 1. Corstiaen Jan Andriessen 2. Corstiaen Jan Aerts 3. Willem Damen 4. Adriaen Jacob Diercx (*) 5. Jan Wouters van Gemert 6. Willem Roelofs Haegelaers 7. Jan Claes Michiels 8. Jan Jan Michiels 9. Goossen Henrick Martens 10. Willem Willem Moelenbroecx, alias de Man (*) 11. Stan Stans Moelenmaeckers 12. Geraert Jan Rijckaerts 13. Jan Jan Roelofs (*) 14. Jan Herman Schuermans 15. Adriaen Jan Spierincks 16. Rutger Corstiaen Spierincks (*) (*) President-schepen of gewezen president-schepen. De meesten van hen waren voor een aantal jaren achtereen schepen. Uit een akte d.d. 19 oktober 1638 blijkt dat een aantal van hen tegelijk in funktie waren voor 1636 tot 13 juni 1637 en onzeker hoewel m.i. aannemelijk, is dat er op die laatste datum een schepenwisseling heeft plaatsgehad. Secretaris: Bernaert van der Waerden, voor de gehele periode. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 2

3 =================los1=================== Latere aantekeningen door een archivaris: Protocol van allerhande akten, van , gemerkt 138, bevattend 149 gefolieerde bladen. folio 1 en 2 blanko folio 3 en 4 losliggend, beide verso blanko folio 5 blanco folio 10, losliggend, verso blanko Tussen folio 24 en 25, een perkamenten strookje Tussen folio 78 en 79, een strookje papier. folio 143 verso- 149 blanco Ingenaaid met perkamenten overslag. =================los2=================== Latere aantekeningen door een archivaris: Protocol van allerhande aktes, voor , thans gefolieerd van 1 t/m 149. folio 1 en 2 blanko folio 3 en 4 losliggend, beide verso blanko folio 5 blanco folio 10, losliggend, verso blanko Tussen folio 24 en 25, een perkamenten strookje Tussen folio 78 en 79, een strookje papier. folio 143 verso- 149 blanco Ingenaaid in perkament met overslag, gemerkt 138 =================los3===================... bevestigd volgens akte daarvan gepasseerd d.d. 27 augustus Zo is hier voor schepenen Jan Henrick van Venroij verschenen, gemachtigde en eerste brenger van die machtigingsbrief vanwege de genadige Prinses en belooft op onderpand van alle bezit van haar, dat hij de 200 gulden per jaar als lijfrente zal betalen en garanderen ten behoeve van de heer Jacobus Conti zonder tegenspreken daarin. Opgemaakt in Sint Michielsgestel in juni. (is slechts een gedeelte, zie akte hierna en verderop folio 93-r en volgende, JT) =================004=================== 4-r)... bevestigd zoals in een bepaalde akte gepaseerd d.d. 27 augustus Zo is hier voor schepenen verschenen Jan Henricks van Venroij, als gemachtigde en eerste brenger van deze brief en belooft op onderpand van alle bezit van genoemde genadige Prinses, dat hij de beloofde jaarlijkse lijfrente van 200 gulden ten behoeve van genoemde heer Jacobus Condi, op onderpand van het bezit van de Prinses zal relaliseren en goedkeuren zonder verweer hierin door iemand. Gepasseerd in de heerlijkheid van St. Michielsgestel op 29 november 1639 in aanwezigheid van Gerart Jan Rijckaerts en Corstiaen Jan Aerts als schepenen. (Ook dit is slechts een gedeelte van hetzelfde gebeuren, er is veel in doorgestreept, lijkt op een concept, zie verderop folio 93-r en volgende, JT) St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 3

4 =================005=================== 6-r) Wij Adriaen Jan Spierincks en Willem Daemen, schepenen van Sint Michielsgestel, verklaren dat voor ons zijn verschenen Mathijs Janssen van Beeck, oud ca. 62 jaar, Aert Peter Claessen oud ca. 54 jaar, beiden inwoners van Gestel en van beroep teulmannen (boeren, JT), nadat ze door onze vorster Peter Dircks van Taertwijck waren opgeroepen en de eed hadden afgelegd in handen van Bernaert van de Waerden bij afwezigheid van de officier, (schout, JT ) hebben ze op verzoek van Marieke weduwe van Jan Huijbrechts van den Steen, een verklaring en getuigenis afgelegd. Ze zijn ermee bekend dat de weduwe binnen St. Michielsgestel een stuk akkerland land heeft ter plaatse genoemd het Moerschot, dat altijd overpad heeft gehad over het erf van Leonaert Adriaens dat nu eigendom is van de erfgenamen van wijlen Rogier van Berckel en ze hebben nooit anders geweten dan dat er geen andere toegang is geweest of overpad, dan alleen door dat zelfde eindgat (=hek, JT) dat nu is opgegraven op last van die van Berckel. Mathijs verklaart nog dat hij nabij die plek is geboren en opgevoed en daar steeds heeft gewoond en heeft dus goede kennis van e.e.a. Genoemde Aert Peter Claessen verklaart dat hij daar sinds het jaar 1598 heeft gewoond 6-v) en er dus ook goede kennis van heeft. Ter meerdere zekerheid hebben wij hier ons gemeenschappelijk schependomszegel aan bevestigd naast de handtekening van de secretaris. Datum 13 juni =================006=================== Wij Adriaen Jacob Diercks en Jan Janssen Michiels, schepenen van Sint Michielsgestel, verklaren onder ede, die wij bij het aanvaarden van ons ambt hebben afgelegd, op verzoek van Lenaert Adriaen Jacobs, Gerard Janssen van de Loo en Willem Janssen van de Merendonck, als pachters van de Clamptienden zijnde Boven de Loop en Beneden de Loop van Gemonde onder Boxtel, dat wij ons hebben begeven op de percelen van de tienden om de grote schade in ogenschouw te nemen aan het koren door de grote wind en onweer. Wij als schepenen samen met die pachters hebben aldaar op die percelen tot ons leedwezen geconstateerd dat niet alleen de tienden van de kanunniken maar ook de tienden van de heer pastoor van Sint Michielsgestel door de hagel en hevig onweer zijn getroffen. Als zekerheid is deze akte gezegeld. Datum 8 juli =================007=================== 7-r) Wij Rutger Corstiaen Spierincks en Jan Jan Michiels, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen jonker Adolf van der Voort, kolonel van het regiment te paard ten dienste van de hertog van Lorijnen, als man van joffrouw Maria dochter van wijlen jonker Jan van Raveschot en van joffrouw Anna van Gent in hun leven verwekt, en verkopen het 1/4e part in de Palssche Heide, groot ca. 12 en een half lopenzaad akkerland, b.p. Antonis Janssen van de Berghe, jonker Arnt van Raveschot heer van Capell en Groot Waspijck waarvan is afgedeeld, Jan Goijaert Jacob Spierincks en meer anderen. Jonker Adolf van der Voort had dat deel verkregen van de ouders van zijn vrouw en verkoopt het nu aan zijn zwager jonker Jan van Raveschot en de verkoper belooft alle lasten van zijn kant af te handelen. Datum 18 juli St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 4

5 =================008=================== Wij Adriaen Jacob Diercks en Jan Jan Michiels, schepenen van Sint Michielsgestel, verklaren dat voor ons is verschenen Corstiaen Jansen van Heesch en 7-v) verkoopt een stuk akkerland groot ca. 6 lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Gestel in de parochie van Gemonde ter plaatse genoemd het Willig Stuck, b.p. jonker Elbert le Lijon, de erfgenamen van Jan Franssen, Adriaen Rijckaerts van Oetelaer, de gemeenschappelijke straat. Dat stuk had Coirstiaen eerder gekocht van Lambert Michiels zoals hij zei en verkoopt het nu aan Lambert Michiels ten behoeve van diens kinderen die hij al heeft of nog zal verwekken bij zijn wettige vrouw Marie Willems Lamberts van Asten, welke kinderen dat erf na dood van hun ouders zullen erven en bezitten. Als de kinderen overlijden voor de dood van hun ouders, zal het erfrecht gelden en versterft het op de naaste bloedverwanten vanwaar het bezit is gekomen. De verkoper belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten van zijn kant af te handelen. Datum 18 juli =================009=================== Wij Andries Jacob Diercks, Rutger Corstiaen Spierincks, Gerard Jan Rijckaerts en Jan Jan Michiels, schepenen van Sint Michielsgestel, verder Rijckaert Janssen als borgemeester verklaren onder ede dat wij er goede kennis van hebben dat Geraert Janssen van de Loo, 8-r) voor 2 weiluijden (boeren, JT) op 11 september 1637 toen wij als schepenen in vergadering waren ten huize van onze secretaris om daar zaken te verrichten, ze ons hebben gevraagd dat wij hen twee paarden ter beschikking zouden stellen om naar het naaste dorp te gaan zoals wij dagelijks over en weer moeten doen en dat wij toen aan Geraert Janssen van de Loo toestemming hebben gegeven voor deze 2 weilieden 2 paarden te laten bezorgen. Akte is voorzien van het schependomszegel naast de handtekening van onze secretaris. Actum te Gestel op 29 september =================010=================== Wij Adriaen Jacob Diercks en Corstiaen Andriessen, schepenen verklaren dat voor ons zijn verschenen Willem Peter Diercks en verkoopt zijn broer Dierck Peter Diercks het 1/6e deel van een huis, tuin, hop- en akkerland met alle houtopstand samen groot ca. 3 lopenzaad gelegen in de heerlijkheid nabij de Faessenbrug in een driehoek, b.p. Jan Michiel Laureijs, de rivier de Dommel, de vestgracht, de Faessenbrug, zoals Willem dat na de dood van zijn zuster Barbara heeft geerfd. De verkoper belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten van zijn kant af te handelen. Datum 12 oktober =================011=================== 8-v) Wij Adriaen Jacob Diercks en Corstiaen Andriessen, schepenen van Sint Michielsgestel, verklaren dat voor ons zijn verschenen Willem Adams oud 34 jaar en Gerard Janssen van de Loo, nadat ze hiertoe zijn opgeroepen en daarna hen de eed werd afgenomen door onze secretaris Bernaert van der Waerden in afwezigheid van de officier, hebben op verzoek van meester Mathijs Geerhovels van Boeckhaelt, die daarin gemachtigd was door de gemeente Gestel, verklaard dat zij weten dat in het jaar 1635, zonder nog de exacte dag ervan te weten, te hebben horen verklaren door meester Jan Melis advocaat, dat die een voorstel had gedaan dat hij zijn landerijen in deze heerlijkheid vanwege de contributies leeg zou laten liggen (ongebruikt, JT) en de borgemeester daarvoor dat bezit zou laten verpachten zodat zijn land niet of minimaal in de contributies zou worden aangeslagen en dat daarvoor die landerijen werden verpacht in een openbare veiling en dat hij er daarna zijn eigen profijt van zou hebben bij het verbouwen. De eerste getuige verklaart dat hij deze woorden door meester Jan Melis heeft horen zeggen ten huize van Peter Diercks van Taertwijck, vorster alhier, in de grote kamer daar. De tweede getuige verklaart eveneens dat hij deze Melis die woorden in hetzelfde huis 9-r) te Gestel heeft horen zeggen. Hiermee eindigen ze hun verklaring. Datum 24 oktober St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 5

6 =================012=================== Wij Jan Jan Roelofs presidentschepen, Adriaen Jacob Diercks, Rutger Corstiaen Spierincks, Gerard Jan Rijckaerts, Christiaen Andriessen, Corstiaen Jan Aerts en Jan Jan Michiels, schepenen van Gestel verklaren onder ede, welke eed ze bij het aanvaarden van hun ambt hadden afgelegd, dat monsieur Ingenraij vandaag volgens de door Vrouwe Prinses van Zolleren ondertekende akte zoals ons is gebleken, is aangesteld als drossaard, kastelein en stadhouder van het leenhof van Oud-Herlaer en de heerlijkheid van Sint Michielsgestel en heeft daarvoor de eed afgelegd volgens de aangehechte brief hier. Als zekerheid hebben wij ons schependomszegel aan de akte doen bevestigen naast de handtekening van onze secretaris. Datum 16 november =================013=================== Wij Adriaen Jacob Diercks en Jan Jan Michiels, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Jacob Diercks woonachtig te Sint Oedenrode, daarvoor door Antonis Peters van Tartwijck en door Aert Jan Rijckaerts aangehouden, zijnde naaste vrienden van de minderjarige kinderen van wijlen Roelof Goijaerts van der Stappen en van Anneken dochter wijlen Mathijs Geraert Wouters die als voogden de gebruikelijke eed hebben afgelegd in handen van onze secretaris Bernaert van der Waerden, bij afwezigheid van de offcier 9-v) om deze minderjarige kinderen te helpen in hun bezit voor zover mogelijk. De voogden moeten later op verzoek van de kinderen een goede afrekening overleggen van hun ontvangsten en uitgaves. Datum 19 november =================014=================== Wij Adriaen Jacob Diercks en Jan Janssen Michiels, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Jan Jacob Diercks woonachtig in Sint Oedenrode en Aert Jan Rijckaerts woonachtig te Sint Michielsgestel als beedigde voogden over de minderjarige kinderen van wijlen Roelof Goijaerts van der Stappen en van Anneken dochter van Mathijs Gerardt Wouters toen ze leefden, geassisteerd door Dierck zoon van wijlen genoemde Roelof Goijaerts, oud 20 jaar zoals hij verklaarde, die ook voor zijn andere broers en zusters optreedt, daarvoor gemachtigd door schepenen van Sint Michielsgestel, verkopen in de vorm van een belening aan Ariaen Rijckaert van de Pettelaer een stuk akkerland genoemd de Hoensakker, groot ca. 2 lopenzaad gelegen in de heerlijkheid van Sint Michielsgestel, groot ca. 2 lopenzaad gelegen in Sint Michielsgestel in de parochie van Gemonde, op het land van de Woester hoeve, b.p. Jan Jacob Diercks, Jan Jan Spierincks, de gemeenschappelijke straat, voor een som geld van 50 karolusguldens, elk van 20 stuivers, voor een periode van 6 achtereenvolgende jaren, ingaande per a.s. Katarinadag anno 1637 en zo ook weer achter te laten. Na die 6 jaar mogen de kinderen het perceel weer aflossen, behalve dat die aflossing een half jaar vooraf moet worden opgezegd. 10-r en 10-v) Folios ontbreken. 11-r) Als de aflossing zal plaatsvinden moeten de kinderen of hun voogden voor 4 jaar de achterstand betalen over een kapitaal van 100 gulden, die genoemde Aert Rijckaerts uit dit stuk land heeft te vorderen. De voogden met genoemde Dierck beloven deze belening gestand te doen en alle lasten af te handelen, behalve de hierboven vermelde lasten, daarvoor verbinden ze het bezit van deze kinderen nu en in de toekomst. Datum 19 november St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 6

7 =================015=================== Al degenen die deze brief zullen zien of horen lezen, saluut! Wij Jan Janssen Roelofs en Andries Jacob Diercks, schepenen van Sint Michielsgestel, verklaren plechtig dat voor ons zijn verschenen Rutger Corstiaen Spierincks, Corstiaen Jan Aerts, Gerard Jan Rijckaerts, Corstiaen Andriessen en Jan Jan Michiels, onze medeschepenen, verder Jan Henricks van Venroij en Mathijs Henricks als kerkmeesters, verder genoemde Geraerd Jan Rijckaerts ook als H. Geestmeester en borgemeester, nog Willem Bartholomeus als H. Geestmeester en borgemeester, verder Rijckaert Jan Rijckaerts en Jan Arien Rijckaerts ook borgemeesters, nog Arien Everaerts en Corstiaen Laureijs Lenaerts als gezworenen, die samen het gehele dorpsbestuur vertegenwoordigen, machtigen hierbij de geachte heer en meester Joachim de Busschere, advokaat bij de Raad van Brabant te Brussel en geven hem machtiging om namens het dorpsbestuur schriftelijk de overeenkomst op te maken en te sluiten zoals werd opgemaakt door de raadsheer Malineus te Brussel in de zaak tussen de gemeente van Sint Michielsgestel ter ener zijde en Jan Michiel Laureijssen ter andere zijden. Verder moet de gemachtigde 11-v) alles daarin te doen ten behoeve van de gemeente, zoals zij dat voor ogen zouden hebben gehad ook als er daarvoor verdere volmacht of bevel nodig is. De opdrachtgevers beloven alles na te komen wat door hun gemachtigde hierin zal worden gedaan en zullen de gemachtigde daarvoor vrijwaren, daar voor verbinden ze hun personen en bezit. Wij, Jan Jan Roelofs en Adriaen Jan Dircks, naast de constituanten beloven alles daarin te volbrengen. Akte is als oorkonde opgemaakt en voorzien van het schependomszegel naast de handtekening van onze secretaris. Gegeven te Gestel op 24 november =================016=================== Al diegene die deze brief zullen zien of horen lezen, saluut! Wij, Corstiaen Andriessen en Jan Jan Michiels, schepenen van de heerlijkheid Sint Michielsgestel verklaren dat voor ons is verschenen joffrouw Heijlwig van Gerwen en machtigt hierbij de geachte jonker Herman van Middegael en geeft hem machtiging en bevel haar grond, rentes, chijnsen en pachten te beheren, waar die zich ook bevinden zonder enige uitzondering, in naam van haar zoals 12-r) ze dat bezit na dood van jonker Johan Pels heeft geerfd, dat bezit te aanvaarden, aan te manen, te eisen, voor de ontvangst kwijting te doen ook namens de opdrachtgeefster en namens de andere erfgenamen van genoemde jonker Johan Pels, tot een boedeldeling te komen van het bezit dat na de dood van hem werd achtergelaten, verder in het algemeen het onverdeelde bezit en het erfdeel dat ze krijgt te beheren, hetzij openbaar of uit de hand te aanvaarden zoals dat het beste kan gebeuren, dat erfdeel te aanvaarden of te verkopen op de plaats waar dat dient te gebeuren, het geld dat haar daarin toekomt te ontvangen en daarvoor kwitantie te geven ten behoeve van de opdrachtgeefster en het geld weer op goede onderpanden te beleggen of uit te betalen. Als er geschillen of kwesties zijn over het genoemde bezit van jonker Johan Pels, moet de gemachtigde haar belangen daarin behartigen voor alle gerechtshoven of schepenbanken etc. zowel als eisende of als verdedigende partij daarin en alle procedures daarbij te volgen en de eed af te leggen. Verder moet de gemachtigde in het algemeen alles doen dat zijzelf als ze aanwezig was geweest ook gedaan zou hebben, ook al zouden er verdere volmachten nodig zijn. Genoemde joffrouwe 12-v) Heijlwig van Gerwen belooft op onderpand van al haar bezit deze machtiging gestand te doen zonder tegenspraak en zal alles nakomen dat door haar gemachtigde hierin wordt gedaan en die daarvoor vrijwaren. De gemachtigde dient later wel rekening en verantwoording af te leggen en bewijs te leveren. Als zekerheid hebben wij de akte van ons schependomszegel voorzien, naast de handtekening van de secretaris. Datum 24 november St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 7

8 =================017=================== Verschenen is hier in eigen persoon Mathijs Geerhoevels van Boeckhalt, als gemachtigde voor Jacob van Delft en andere ingebieders van de stad Den Bosch, en legt hierbij zijn dokumenten over en een originele certificatie vab de heer schepenen d.d. 17 november 1637, behoorlijk ondertekend en gezegeld, en ook de machtiging van genoemde heren schepenen van Den Bosch om voor de genoemde ingebieders om een productie van thoon (getuigenverklaring, JT) te verkrijgen in de zaak tegen Joost Govaerts als man van Luijtgen eerder weduwe van Adriaen Scellens, tijdens zijn leven secretaris van de heerlijkheid Gestel en in die kwaliteit suppliant (indiener van verzoek, JT) ter ener zijde en genoemde ingebieder als gedaagde en rescribent ter andere zijde. Hij verklaart die getuigenverklaring te willen laten houden op a.s. 28 november 1637 nadat de dienaar van de groene roede Vermandel, daarover behoorlijk van in kennis is gesteld en verzoekt daarom de personen die in de marge op zijn biljet staan vermeld te worden ondervraagd, 13-r) zodat na dat verhoor die verklaring aan de schepenen ter hand kan worden gesteld. Getuigenverhoor (thoon en produktie) : Jacob van Delft als ingebieder van de stad Den Bosch geinthimeerde (ontbodene) en rescribent (beantwoorder) contra Joost Goovaerts als man van Luijtgen en daarin suplliant (indiener van verzoek, JT). Rijckaert Jan Rijckaerts oud 50 jaar, inwoner van de heerlijkheid Gestel daarvoor opgeroepen door Antonis Peters substituut-vorster die de eed heeft afgelegd in handen van Bernaert van der Waerden, secretaris te Gestel vanwege de afwezigheid van de officier, verklaart ten behoeve van de ingebieder dat Adriaen Jacob Diericks tegenwoordig schepen zijnde gewezen presidentschepen, dat die 3 verschillende erven heeft of hoeven in diverse dorpen heeft, zowel in de heerlijkheid van Gestel, het dorp Schijndel, alsook te St. Oedenrode, waarvan alleen op twee ervan een huis is gebouwd en dat die 3 erven wel duizenden (guldens) waard zijn. Verder dat deze Adriaen Jacob Diericks als schepen is voorzien van goed bezit, zowel roerend als onroerend binnen deze heerlijkheid Gestel en dat hij zeer kredietwaardig is, een goede naam en faam geniet zodat de getuige voor hem wel borg zou staan voor enkele duizenden. Hij voert verder aan dat hij deze Adriaen als buurman goed kent en deze Adriaen gedurende lange tijd presidentschepen van Gestel was, verder kerkmeester en H. Geestmeester en nu tegenwoordig schepen alhier en in zijn leven ook 13-v) de vader van Adriaen vele jaren heeft gekend die ook kredietwaardig was en een goede reputatie had. De getuige volhard in zijn verklaring. Datum 28 november 1637, getuigen als schepenen Jan Jan Roelofs, Corstiaen Jan Aerts en Jan Jan Michiels. Nicolaes Jan Claessen oud ca. 34 jaar die als gedaagde is opgeroepen en ook de eed heeft afgelegd, heeft na voorgaande lezing verklaart dat Adriaen Jacob Dircks, tegenwoordig schepen alhier en gewezen presidentschepen, 3 verschillende erven heeft, n.l. in deze heerlijkheid van Gestel, verder in Schijndel en de vrijheid van St. Oedenrode, waarvan er alleen op twee ervan huizen zijn gebouwd en dat die 3 erven wel enkele duizenden waard zijn. Verder heeft deze Adriaen nog andere goede bezittingen zowel roerend als onroerend en is daarom kredietwaardig en heeft een goede reputatie en de getuigen zou voor hem wel voor enkele duizenden borg willen staan. Hij verklaart verder dat hij jarenlang een buurman van Jacob is geweest en dat Adriaen vele jaren presidentschpen was en ook kerkmeester, heilige geestmeester en nu schepen en ook diens vader goed heeft gekend met de zelfde kredietwaardigheid en reputatie. Na voorlezing volhardt de getuige in zijn verklaring. Datum en getuigen als boven. 14-r) Peter Diercks van Tartwijck, vorster en meier alhier, oud circa 55 jaar, nadat hij de eed heeft afgelegd en nadat hem de certificatie was voorgehouden, verklaart dat Adriaen Jacob Diercks tegenwoordig schepen hier en gewezen presidentschepen, 3 verschillende erven of hoeves in eigendom heeft in St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 8

9 diverse dorpen heeft, zowel in deze heerlijkheid Gestel, het dorp Schijndel als in de vrijheid van Sint Oedenrode, waarop slechts op twee ervan huizen staan en dat deze 3 erven of hoeves wel enkele duizenden waard zijn. Ook dat daarenboven deze Adriaen Jacob Diercks verder is voorzien van andere goede bezittingen, zodat hij in deze heerlijkheid goed bekend staat en kredietwaardig is en wel zodanig dat hij als deponent wel bereid zou zijn met enkele duizenden borg voor hem te staan. De deponent voert nog aan dat genoemde Adriaen zolang hij leeft hij jarenlang naaste buur was van deze presidentschepen, die ook kerkmeester en H. Geestmeester is geweest en thans gewoon schepen en dat ook diens vader voldoende kredietwaardig is geweest en een goede naam had. De deponent volhardt in zijn verklaring dat de inhoud van de certificatie volgens de waarheid is. Datum en getuigen als boven. =================018=================== Jan Janssen Roelofs presidentschepen van de heerlijkheid Gestel, oud circa 59 jaar, Gerart Janssen Molder oud circa 55 jaar, en de eerste drie deponenten uit de vorige akte, te weten Rijckaert Jan Rijckaerts, Nicolaes Jan Claessen en Peter Diercks van Taertwijk, hebben na het dagement (oproep, dagvaarding, JT) en nadat hen de eed was afgenomen, op de inhoud van het 14e artikel in het verweerschrift en terzake van de inhoud van de produktie (getuigenverklaring, JT) zoals die aan hen deponenten hier is voorgelezen 14-v) in de vorm van een turbe (soort inwonersraadpleging van meerdere personen, JT) verklaard dat er geen poorters van de stad Den Bosch die buiten de stad wonen, gearresteerd kunnen worden en daar op de poort gevangen gezet, zonder dat er daarvoor eerst een vonnis is afgegeven, maar wel dat dergelijke poorters voor de eerwaarde heren wethouders of schepenen aldaar in rechte kunnen worden aangesproken, hetzij met een request of na voorgaande dagvaarding op de rol. Ze voeren verder aan dat enkele van de deponenten daar poorters zijn en ondanks dat, toch op de poort gevangen zijn gezet, terwijl ze het biljet of de akte van poorterschap hadden getoond, waarin de wethouders verklaren die voor kosten etc. te vrijwaren en vrij te laten, zoals onlangs is gebeurd met de persoon van Peter Diercks van Tartwijck, mededeponent en meer anderen en omdat het volgens hun weten ook altijd zo heeft plaatsgevonden. Verder verklaren de deponenten te hebben horen zeggen dat Leonaert Adriaen Jacobs poorter van de stad is. Datum als boven, getuigen als schepenen Corstiaen Jan Aerts, Jan Jan Michiels. De akte is als oorkonde opgemaakt en voorzien van het schependomszegel naast de handtekening van de secretaris. =================019=================== Wij, Adriaen Jacob Diercks en Jan Jan Michiels, schepenen alhier, verklaren dat voor ons is verschenen Antonis Peter Arien Meussen en verkoopt aan Lambert Aert Eijmberts het 1/3e deel van een stuk akkerland, groot ca. 3 lopenzaad en 8 roedes, gelegen in de heerlijkheid van Sint Michielsgestel, b.p. Jacob Mathijs Spierincks, Adriaen Everaerts, de gemeenschappelijke straat, zoals hij dit 1/3e deel van zijn ouders heeft geerfd zoals hij zei. 15-r) De verkoper belooft de verkoop gestand te doen zonder tegenspraak en alle lasten van zijn kant af te handelen, behalve 1 stuiver chijns per jaar aan de heer van Herlaer op St. Michielsdag. Datum 28 november St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 9

10 =================020=================== Wij, schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel verklaren onder de eed die wij bij het aanvaarden van ons ambt hebben afgelegd, op verzoek van de drossaard Ingenraij, dat toen hij zijn ambt aanvaardde op het moment dat er op de gebruikelijke plaats en tijd een genecht of geding was geweest te Gestel, dat er toen brieven van maintenue (handhaving, JT) werden getoond door jonker Henrick le Lijon, die deze in de Raad van Brabant in s-gravenhage had verkregen en hier op de kerkdeur had laten aanbrengen en daardoor was aangewezen, maar die brief is daarna door de inkwartiering van ca. 300 paarden onder het commando van de heer luitenant-generaal van de cavallerie van mijnheer Staeckenborg, desert gebleven (verdwenen, JT). Verder dat genoemde le Lijon nooit echt de funktie van drossaard heeft uitgeoefend, noch daarvoor de eed heeft afgelegd, noch een geding had laten houden, maar alleen voor zover men begrijpt een eed aan een particulier persoon had afgelegd, die zelf ook al niet beedigd was. Maar al mocht hij van de laatstoverledene drossaard opdracht hebben gehad diens ambt over te nemen of diens plaats als stadhouder in te nemen, dan komt desondanks 15-v) bij overlijden van genoemde le Lijon, die machtiging te vervallen. Ter meerdere zekerheid hebben wij de akte van ons schependomszegel voorzien, naast de handtekening van de secretaris. Datum 15 december =================021=================== Wij, Adriaen Jacob Diercks en Corstiaen Andriessen, schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel verklaren dat voor ons is verschenen Lambert Aert Eijmberts en verkoopt aan Joost Janssen van Gerwen het 1/3e deel van een stuk akkerland, groot ca. 3 lopenzaad en 8 roedes, gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd Thede, b.p. Jacop Mathijs Spierincks, Adriaen Everaerts, de gemeenschappelijke straat, zoals Lambert had gekocht met schepenbrief van de heerlijkheid Gestel d.d. 28 november De verkoper belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten van zijn kant af te handelen behalve een stuiver chijns aan de heer van Herlaer op St. Michielsdag. Als zekerheid hebben wij ons schependomszegel aan de akte bevestigd naast de handtekening van de secretaris. Datum 8 januari =================022=================== 16-r) Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Christiaen Andriessen, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen de geachte Dierck Delissen wonend op de Dungen in het vrijdom van de stad Den Bosch, gearresteerd door Antonis Peters van Taertwijck, onze vorster, als zijnde die van de naaste aangetrouwde familie van de 2 minderjarige kinderen van Peter Goijaert Jacobs verwekt bij wijlen zijn wettige vrouw Catalijn dochter van wijlen Peter Eijmbert Peters, die als voogd over die 2 kinderen de eed heeft afgelegd om als zodanig op te treden voor het verkopen van een zeker huis, schuur en brouwhuis, staande in de heerlijkheid Gestel tegenover de Dungense kerk, hetgeen niet kan gebeuren zonder een of meer wettige voogden. Men belooft de voogdijschap te laten eindigen zodra het bezit is verkocht en er daarna deling heeft plaatsgehad zonder dat hij enig bewijs of rekenschap aan deze kinderen hoeft af te leggen. Datum 18 januari St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 10

11 =================023=================== Al degenen die deze brief zullen zien of horen lezen, saluut! Wij, Jan Janssen Roelofs en Rutgher Corstiaen Spierincks, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen de edele jonker Geraert van Boecop onze mede-inwoner en machtigt hierbij zijn zoon jonker Christoffel van Boecop en geeft hem machtiging en opdracht om namens hem 16-v) 2 stukken hooiland te verkopen aan elkaar gelegen te Vlijmen, meestal genoemd de Zangershorst, groot circa 10 morgens. De gemachtigde moet de koper de verkoop ervan garanderen voor schepenen van de stad Den Bosch of waar zulks gewoonte is te doen en verder alles daarin handelen zoals hij zelf als opdrachtgever ook voor ogen gehad zou hebben, ook al zou er daarbij meer machtiging of bevel nodig zijn. De opdrachtgever belooft alles na te komen wat door zijn gemachtigde hierin gedaan zal worden en zal hem vrijwaren voor kosten etc. De gemachtigde moet later wel rekenschap doen en bewijs overleggen van zijn ontvangsten en administratie. Datum 27 januari =================024=================== Wij, Corstiaen Andriessen en Jan Jan Michiels, schepenen in de heerlijkheid van St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons is verschenen Mariken dochter van wijlen Stans Adriaens weduwe van Laureijs Corstens en doet afstand van haar recht van vruchtgebruik inzake een hoeve groot ca. 4 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd Theede aan de Lege Heijkant daar, b.p. Willem Bartholomeus, Willem Philips, Jacob Matijs Spierincks, 17-r) jonker Engelbert t Broeck, schout te Etten. Nog haar vruchtgebruik in een stuk akkerland groot ca. 4 lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd de Blessenakker, b.p. Jan Wouters van Gemert, Willem Bartholomeussen, meester Dirck van de Velde, de gemeenschappelijke Vaerweg daar. Nog inzake een stuk akkerland groot ca. anderhalf lopenzaad gelegen in Gestel ter plaatse genoemd de Sandtberch, b.p. Willem Bartholomeussen, Cornelis Andriessen, de gemeenschappelijke Varenwech. Nog haar recht in een stuk akkerland genoemd het Hopveld groot circa 3 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd de Volmeer, b.p. Willem Bartholomeussen, de erfgenamen van Heijman Wouters, de gemeenschappelijke straat. Nog inzake een stuk akkerland groot ca. 2 lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd de Willigenakker, b.p. jonker Herman van Middegael, jonker Engelbert van de Broeck, Stan Stans Moelenmaecker, de gemeenschappelijke Varenwech. Ze draagt haar vruchtgebruik nu over aan haar kinderen Corstiaen Laureijssen, aan Stans Laureijssen, Jan Laureijssen, Henrick Laureijssen, Marieke Laureijssen en aan Cathelijn Laureijssen, verwekt bij wijlen Laureijs Corstens haar man toen hij leefde en aan Jan zoon Joost 17-v) Joost Janssen de Visser als man van Petronella dochter van genoemde Laureijs Corstens en van Marike, en aan Peter Peters als man van Jenneken, ook dochter van genoemde Laureijs en Marieke, die daarvan het vruchtgebreuik en erfrecht zullen hebben. Ze belooft deze overdracht altijd gestand te doen zonder tegenspraak en zal alle lasten daarin van haar kant afhandelen, behalve de pachten en chijnsen etc. waarmee het bezit is bezwaard en behalve de schulden die hun moeder daarop tot vandaag de dag toe heeft gemaakt. Datum 1 februari. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 11

12 =================025=================== Wij, Adriaen Jacob Diercx en Jan Jan Michiels, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Dierick Peter Diericks als inwoner van St. Michielsgestel en verkoopt in de vorm van een belening aan Jan Dierick Adriaens een stuk akkerland groot ca. 2 lopenzaad gelegen in St. Michielsgestel ter plaatse genoemd Dochel, b.p. Jan Rutten, Peter Franssen, In marge : OP 12 maart 1642 is voor mij secretaris verschenen Jan Dierck Adriaens en heeft bekend voor deze belening van 100 guldens door Jacop Adriaens volledig te zijn betaald en doet daarom afstand van deze belening ten behoeve van Jacob Adriaens. Quod attestor : Bernaert van der Waerden, secretaris. 18-r) de Dochelsche Beemden, de Hoevelstraat daar en wel voor 100 karolusguldens, elke gulden van 20 stuivers, voor 4 achtereenvolgende jaren. De belening zal ingaan per St. Maartensdag anno 1638 en zo ook weer na te laten. Dierck zal de belening mogen aflossen als hij aan Jan Diercks die 100 gulden betaalt, maar hij moet bij aflossing wel een half jaar vooraf opzeggen. Dierck Peters belooft deze verkoop gestand te doen en de koper zal alle lasten etc. in die periode afhandelen, behalve een jaarlijkse rente van 35 stuivers aan de H. Geest van Gemonde of aan diegenen die er recht op hebben. Datum 5 februari =================026=================== Wij, Corstiaen Andriessen en Jan Jan Michiels, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Jenneken dochter van wijlen Dierck Mathijssen weduwe van Peter Diericks van Tartwijck in zijn leven vorster van St. Michielsgestel en doet afstand van haar recht van vruchtgebruik inzake alle roerend en onroerend bezit, behalve het vruchtgebruik in een akker en houtopstand gelegen in St. Michielsgestel groot ca. 6 lopenzaad, ter plaatse genoemd de Sleecbeecken, b.p. Daem Peters, joffrouw Johanna de Coenen, Jan Diericks van de Ven, Adriaen Gijsberts van Croenenburg. 18-v) Ze draagt haar rechten nu over aan Antonis Peters van Taertwijck, aan Eijmbert Diericks als man van Dierick en aan Jan Boudewijns als man van Mechteld, zijnde de voorkinderen van wijlen Peter Diericks verwekt bij wijlen Mechteld dochter van Merten Coenraets, zijn eerste vrouw. Die kinderen krijgen daarvan het vruchtgebruik en erfrecht en Jenneken belooft dit afstanddoen zonder enige tegenspraak na te komen. Datum 5 februari St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 12

13 =================027=================== Indertijd had Peter Diericks van Taertwijck toen hij leefde als vorster van St. Michielsgestel op 8 december van het jaar 1637 met zijn tweede vrouw Jenneken Dierick Mathijsen zijn testament opgemaakt waarin o.a. was vastgelegd dat Jenneken haar leven lang het vruchtgebruik zou houden van al het door hen verworven bezit, nog een rente van 12 gulden per jaar te Heesch. Daarom is hier deze Jenneken verschenen als partij ter ener zijde en de kinderen van Peter Diercks uit zijn eerste huwelijk, n.l. Antonis, Jan Pauwels als man van Mechteld, Eijmbert Diericks als man van Diericxken, alle kinderen van Peter ter andere zijde en verklaren over hetgeen in het testament is bepaald 19-r) het volgende te zijn overeengekomen. De genoemde kinderen zullen aan Jenneken haar eenmalig 300 gulden betalen, elk van 20 stuivers, de helft ervan nu meteen en de andere helft per a.s. St. Bavo dit jaar 1638, met een behoorlijke rente van 6 % en verder deze Jenneken zolang ze leeft het vruchtgebruik laten houden van een akker met de houtopstand groot ca. 6 lopenzaad ter plaatse genoemd de Sleebeecken, en verder beloven ze Jenneken nu meteen een goed bed te geven met toebehoren, nog een pot, ketel etc. en verdere uitzet al naar gelang, waarmee Jenneken dan is uitgekocht uit alle samen ingebracht en verkregen bezit, zonder dat ze van de erfgenamen van Peter verder nog iets zal opeisen. Verder beloven de kinderen alle schulden in het sterfhuis (nalatenschap, JT) van Peter te zullen betalen en Jenneken daarvoor te vrijwaren en daarvoor niet zal worden aangemaand. Voor deze belofte verbinden genoemde Antonis, Jan en Embert hun bezit en personen, samen en hoofdelijk en beloven zich te onderwerpen aan de vrijwillige rechtspraak door schepenen en zich daarin te laten veroordelen indien nodig. Als zekerheid hebben wij als schepenen ten behoeve van de verzoekers 19-v) hen daarin bij vonnis veroordeeld zodat ze als schuldenaars e.e.a. zullen nakomen. Daarom doet Jenneken afstand van haar rechten van vruchtgebruik waarop ze middels het testament rechten had en partijen verklaren over en weer deze minnelijke overeenkomst te hebben gesloten en men wil goede vrienden blijven. Men doet verder afstand van uitzonderingsposities en privileges etc. Datum en getuigen als boven. =================028=================== Wij, Jan Janssen Roeloffs en Rutger Corstiaen Spierincks schepenen van St. Michielsgestel verklaren dat voor ons zijn verschenen Henrick Eijmberts en Andries Antonisen van de Merendonck als beedigde voogden over de 4 minderjarige kinderen van wijlen Peter Eijmbert Peters en diens vrouw Jenneke dochter van Antonis van de Merendoncq toen ze leefde, met toevoeging van Peter Gijsbert Jacobs als vader van de 2 minderjarige kinderen verwekt bij wijlen diens vrouw Katarina ook dochter van genoemde Peter Peter Eijmberts en Jenneken en nog Dierck Delisse als voogd over de twee genoemde kinderen van Peter Goijaert Jacobs en Katarina en verkopen nu aan Jan Janssen de Witte een huis, schuur, brouwhuis en brouwinstallatie met de tuin, boomgaard en hopland, samen groot ca. 3 lopenzaad gelegen in St. Michielsgestel ter plaatse genoemd de Engel, tegenover de Dungense kerk, b.p. de erfgenamen van Henrick Janssen van Iersel, 20-r) de kinderen van Willem Janssen, Claes Jan Delissen, de minderjarige kinderen van genoemde Peter Eijmberts, de gemeenschappelijke straat. Dat bezit hadden deze kinderen na de dood van hun ouders geerfd en wordt nu met toestemming van de heren schepenen d.d. 18 januari 1638 verkocht. De verkopers mede op onderpand van het bezit van de kinderen beloven de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen, behalve een jaarlijkse rente van 4 gulden aan het klooster te Heusden, nog een rente van 3 gulden aan Iken van Dungen in de stad Den Bosch zijnde aflosbaar. Verder moet de koper vrede onderhouden voor dit huis en de afpaling met de Zwaan. (de omheining of erfafscheiding onderhouden, JT). Datum 19 februari St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 13

14 =================029=================== Wij, Corstiaen Andriessen en Corstiaen Jan Aerts, schepenen verklaren dat voor ons zijn verschenen Corst, Stans, Jan, Handrick en Catalijn, kinderen van wijlen Laurens Corstens in zijn leven verwekt bij 20-v) zijn wettige vrouw Marieken dochter van wijle Stans Adriaens, verder Jan Joosten de Visser als man van Petronella, Peter Peters als man van Jenneken en nog Willem Meus en Stans Stans Moelenmaeckers als voogden over hun zuster Marieken die nog minder jarig is, ook dochter van genoemde Laureijs en Marieken en verklaren een deling te hebben gemaakt inzake alle bezit gelegen in deze heerlijkheid Gestel, waarvoor Marieken afstand van haar recht van vruchtgebruik heeft gedaan op 1 februari 1638 voor schepenen van Gestel ten behoeve van haar 8 kinderen. Bij deze deling is het lot voor de minderjarige kinderen getrokken door Bernaert van der Waerden onze secretaris als daarvoor gemachtigd bij afwezigheid van de officier. Genoemde Corsten krijgt de helft van een stuk akker genoemd het Heijvelt groot in totaal 4 lopenzaad, ter plaatse genoemd de Leege Heijcant, b.p. Willem Bartholomeussen, Peter Peters als mededeler, Jacob Mathijs Spierincks, jonker Engelbert van de Broeck. Uit dit erfdeel moet Corsten jaarlijks 8 gulden betalen in een rente van 12 gulden aan Willem Loenissen in de Wan in Den Bosch en hij moet het hek onderhouden volgens de oude brieven ervan. Genoemde Peter Peters krijgt de andere helft van het genoemde heijveld, b.p. Willem Philipsen, Corst Laureijs, Jacob Mathijs Spierincks, jonker Engelbert van den Broeck schout te Etten. Dit erfdeel 21-r) moet jaarlijks 4 gulden betalen uit een rente van 12 gulden aan Willem Loenis in de Wan in Den Bosch. Genoemde Stans krijgt de helft van een stuk akkerland genoemd het Hopveld, groot ca. anderhalf lopenzaad in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd de Volmeer, b.p. Heijmen Wouters, Jan Joosten als mededeler, het erf van de Weijerserfgenamen, de gemeenschappelijke straat. Uit deze portie jaarlijks de helft te betalen van een rente van 3 gulden en 5 stuivers aan Dirck Adriaens, schaliedekker in de stad Den Bosch, nog de helft van een rente van 5 oortstuivers aan de heer van Herlaer. Verder moet dit erfdeel 7 gulden betalen ter afhandeling van de gezamelijke schulden. Genoemde Jan Joosten krijgt de helft in het hiervoor genoemde stuk land genoemd het Hopveld, voor de helft groot ca. anderhalf lopenzaad ter plaatse genoemd de Volmeer, b.p. Willem Bartholomeussen, Stans Laureijs als mededeler, de Weijerserfgenamen, de gemeenschappelijke straat. Uit dit erfdeel moet Jan jaarlijks de helft betalen van een rente van 3 gulden 5 stuivers aan Dierck Adriaens, schaliedekker in Den Bosch, nog de helft van 5 oorstuivers als gewinchijns aan de heer van Herlaer, nog 7 gulden eens te betalen vanwege de gezamelijke schulden. Genoemde Jan Laureijssen krijgt het 1/3e deel in de Blessenakker zijnde het eerste stuk zoals daar is afgepaald, b.p. Jan Wouters van Gemert, Henrick Laureijs als mededeler, jonker 21-v) Engelbert van de Broeck, de gemeenschappelijke vaarweg. Uit dit erfdeel moet Jan jaarlijks in 3 verschillende pachtbrieven in totaal 24 en een halve gulden en 1 stuiver betalen, de ene aan Leemputten zijnde 12 gulden, de andere van 6 gulden en 5 stuivers aan de blokmeesters in de Vuchterstraat en de andere aan Daem Peters 6 gulden en 6 stuivers, (de 2 laatste rentes qua bedrag om te draaien, zie de andere twee erfdelen, JT), verder nog jaarlijks het 1/3e part van de gewinchijns waarvoor de Blessenakker wordt aangeslagen door de heer van Herlaer. Genoemde Henrick Laureijs krijgt het middelste deel in de Blessenakker zoals afgepaald zal worden, b.p. Jan Laureijs als mededeler, zijn zuster Catharina, meester Dirck van de Velde en meer anderen, St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 14

15 de gemeenschappelijke Vaarweg. Uit dit erfdeel moet Henrick het 1/3e deel betalen van 3 diverse rentes, totaal 24 en een halve gulden en 1 stuiver, de ene aan van de Leemputten van 12 gulden, de andere van 6 gulden en 6 stuivers aan de blokmeesters in de stad Den Bosch en aan Daem Peters 6 gulden 5 stuivers, verder het 1/3 deel van de gewinchijns uit dit stuk akkerland. Genoemde Catarijn krijgt het 1/3e part van de Blessenakker, zijnde het derde stuk zoals wordt afgepaald, b.p. Willem Bartholomeus, haar broer Henrick Laureijs, meester Dirck van de Velde, de gemeenschappelijke Vaarweg. Uit dit erfdeel moet ze 22-r) jaarlijks het 1/3e deel betalen in 3 verschillende rentes, in totaal 24 en een halve gulden en 1 stuiver, waarvan 12 gulden aan van de Leemputte, aan de blokmeesters in Den Bosch 6 gulden en 6 stuivers en aan Daem Peters 6 gulden 5 stuivers en daarnaast nog het 1/3e deel van de gewinchijns waarmee het stuk akkerland is belast. De genoemde voogden ten behoeve van Marike als minderjarige dochter krijgen een stuk akkerland groot ca. anderhalve lopenzaad, gelegen binnen St. Michielsgestel ter plaatse genoemd de Sandtberch, b.p. Willem Bartholomeus, Cornelis Andriessen, de gemeenschappelijke Vaarweg. Uit dit deel jaarlijks een rente te betalen van 5 gulden en 5 stuivers aan de weduwe van Guiliam Appotheker in Den Bosch. De delers beloven over en weer afstand te doen van aanspraken op elkaar erfdeel. Ze beloven de deling gestand te doen zonder tegenspraak daarin. Als een erfdeel minder waard wordt of als er meer lasten op blijken te drukken dan nu bekend is, zullen ze dat samen vergoeden. Ieder zal de lasten op het eigen erfdeel zodanig betalen dat de andere erfdelen daarvoor zijn gevrijwaard. 22-v) Verder zal men elkaar overpad verlenen en aan anderen die daar van oudsher recht op hebben met de minste schade. Alle achterstallige pachten en rentes en de kosten van de uitwinning van de heer van Herlaer, zullen ze samen betalen. Datum 25 februari (de uitwinning hier te lezen dat bij erfopvolging er een extra heffing van de chijns wordt betaald, JT) =================030=================== Voor schepenen zijn verschenen Stans en Jan, broers en zoons van wijlen Laureijs Corsten en beloven samen en hoofdelijk op onderpand van hun bezit dat ze de personen van Willem Bartholomeus Haegelaer en Stans Stans Moelenmaeckers altijd zullen vrijwaren voor het feit dat Willem en Stans gisteren het lot hebben ontvangen voor Marieke hun minderjarige zuster, dochter van wijlen Laureijs Corsten, in de boedeldeling uit de vorige akte voor schepenen van St. Michielsgestel, zodat ze daarover niet worden lastiggevallen, noch hun erfgenamen of familie op geen enkele wijze omdat ze daaruit verder geen ontvangsten van hebben gehad. Actum als boven. =================031=================== Voor schepenen is gekomen Stans Laureijs en verkoopt zijn zwager Jan Joost de Visscher, de helft van een stuk akkerland groot ca. 3 lopenzaad gelegen te Gestel, ter 23-r) plaatse genoemd de Volmeer, b.p. Heijman Wouters, Willem Bartholomeussen, de erfgenamen van Weijers, de gemeenschappelijke heide, zoals hij die helft vandaag toebedeeld heeft gekregen in de boedeldeling. De verkoper belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten van zijn kant af te handelen, behalve de jaarlijkse rentes, chijnsen en pachten waarmee het stuk grond is belast, maar alle andere schulden blijven voor rekening van de verkoper zowel de achterstand als de schulden zelf. Actum als boven. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 15

16 =================032=================== Wij, Jan Jan Roelofs en Jan Jan Michiels, schepenen van St. Michielsgestel verklaren dat voor ons is verschenen Adriaen zoon Jan Adriaens van de Ven, door wijlen deze Jan verwekt bij diens wettige vrouw Catharina dochter van wijlen Jan Michiels, en verder Catharina ook dochter van wijlen genoemde Jan met haar voogd en verklaren een wettige deling te hebben gemaakt van het bezit binnen St. Michielsgestel dat door hun ouders is nagelaten. Genoemde Adriaen krijgt een esthuijs (drooghuis, JT) met tuin, boomgaard, hopland en teulland, alles bij elkaar gelegen groot ca. 3 lopenzaad in St. Michielsgestel ter plaatse genoemd het Stockeind, b.p. Adriaen Janssen Spierincks, zijn zuster Catharina, Peter Jan Peter Dickmelck, de gemeenschappelijke straat. 23-v) Nog krijgt hij een stukje akkerland of hopland groot ca. 3 lopenzaad binnen St. Michielsgestel genoemd het Moerschot, b.p. Anthonis Handricx, Jan Michiel Laureijs, wijlen jonker Johan Coenen. Nog een akkerland groot 1 lopenzaad in St. Michielsgestel, ter plaatse genoemd de Hoochstraat, b.p. Anthonis Handricks, genoemde Cathatrina mede-erfgename, Peter Jan Peters, de gemeenschappelijke straat. Uit dit erfdeel een rente van 10 gulden te betalen aan Joost de Gelaesemeker in de stad Den Bosch af te lossen met 150 gulden, nog een jaarlijkse rente van 6 gulden en 5 stuivers aan Maijken Aerts, begijn op het Grote Begijnhof in Den Bosch ook aflosbaar met 100 gulden, nog de helft van een rente van 3 gulden en 10 stuivers aan de weduwe van Willebroers van der Bracht, nog het hek aan het Moerschot te moeten onderhouden. Genoemde Catharina krijgt een huis, tuin, boomgaard met teulland, alles aan elkaar gelegen, samen groot ca. 3 lopenzaad te St. Michielsgestel ter plaatse genoemd het Stockeijnd, b.p. Geraert Aerts met meer anderen, haar broer Ariaen, Peter Jan Peters, de gemeenschappelijke straat. Nog krijgt ze een stuk akkerland deels hopland en deels houtwas, groot ca. 3 lopenzaad te St. Michielsgestel, ter plaatse genoemd het Moerschot, b.p. jonker Johan de Koenen, Jan Michiel Laureijs. Nog krijgt ze een stuk akkerland groot ca. 1 lopenzaad, gelegen te Michielsgestel ter plaatse genoemd de Hoogstraat, b.p. Jan Adriaen Janssen Spierincks, 24-r) haar broer Adriaen, Peter Jan Peters, de gemeenschappelijke straat. Uit deze portie moet Catharina jaarlijks aan de heer van Herlaer een cijnshoen op St. Michielsdag betalen, nog jaarlijks een rente van 12 gulden aan Peter Daemen, aflosbaar met 200 gulden eens, nog een jaarlijkse rente van 9 gulden aan Jan Roelofs de Gelaesemeker aflosbaar met 150 karolusguldens, nog een jaarlijkse rente van 6 gulden aan de erfgenamen van wijlen Rogier van Berckel aflosbaar met 100 karolusguldens, nog de helft van een jaarlijkse rente van 3 gulden en 10 stuivers te betalen aan de weduwe van Wilbroort van de Bracht. De delers doen over en weer afstand van aanspraken op elkaars erfdeel en beloven de deling zonder tegenspraak gestand te doen. Als iemands bezit minder waard wordt of als er meer lasten op blijken te drukken zullen ze dat samen betalen, ieder voor diens deel. Verder zal ieder de lasten op het eigen erfdeel zodanig betalen dat de erfdelen van de anderen ervoor zijn gevrijwaard. Alle achterstand ten tijde van de deling en het uitwinnen van de genoemde chijns aan de heer zullen ze ook samen betalen, ieder voor diens deel. 24-v) Datum 26 februari St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 16

17 =================033=================== Al diegenen die deze brief zullen zien of horen lezen, gegroet!. Wij, Adriaen Jacob Diercx, Rutger Corstiaen Spierincx, Corstiaen Andriessen, Corstiaen Jan Aerts en Gerard Jan Rijckaerts, schepenen te St. Michielsgestel verklaren plechtig dat voor ons zijn verschenen Jan Dierck Schuermans oud ca. 76 jaar, Peter Franssen oud ca. 72 jaar, Willem Willem van Griensven oud ca. 70 jaar, Goossen Henrick Martens oud ca. 65 jaar, Henrick Everaerts oud ca. 63 jaar, Willem Janssen van Merendoncq oud circa 50 (?) jaar, alle inwoners te St. Michielsgestel en teulmannen (landbouwers, JT) van beroep, ter instantie van jonker Chaerles van Vlierden ook inwoner alhier, die nadat ze erover waren ondervraagd en hen de eed was afgenomen, m.b.t. Rijckaert Jan Rijckaerts onze tegenwoordige borgemeester en Gerart Janssen van de Loo, beiden inwoners alhier, verklaren dat deze laatsten mannen zijn met een goede reputatie en bovendien zijn gegoed en bezit hebben zonder dat ze ooit iets over het tegendeel hebben gehoord of bevonden hebben. Ze voeren daarbij aan dat ze voor de meeste tijd geburen zijn geweest van genoemde Rijckaert Jan Rijckaerts en van Goijaert Janssen van de Loo en dat die hier van jongsaf aan zijn opgevoed en diverse handel en koopmanschap met hen hebben gedaan en dat ze zich altijd deugdzaam hebben gedragen. Als extra zekerheid hebben wij ons schependomszegel aan de akte bevestigd naast de handtekening van de secretaris. Datum 1 maart =================034=================== 25-r) Al diegenen die deze brief zullen zien of horen lezen, gegroet!. Wij, Corstiaen Andriessen en Corstiaen Jan Aerts verklaren dat voor ons zijn verschenen Rutger Corstiaen Spierincks oud ca. 54 jaar, Adriaen Jacob Diercx oud ca. 70 jaar, Gerart Jan Rijckaerts oud ca. 60 jaar, Joost Jan Antonissen oud ca. 56 jaar, Goosen Henrick Martens oud ca. 65 jaar en Jan Peter Broeren oud ca. 37 jaar, na behoorlijk te zijn ondervraagd en nadat hen de eed was afgenomen hebben inzake een bepaalde schriftelijke ondervraging vanwege jonker Chaerles van Vlierden, die aan hen deponenten is voorgelegd, eensgezind verklaard dat ze in de maand oktober 1636 zonder de precieze datum nog te weten, zijn verzocht geweest door de inwoners van Gestel dat ze zich zouden begeven naar de stad Antwerpen om daar voor de commissarissen van de Raad van Brabant in Brussel, die daarvoor waren afgevaardigd door raadsheer Malineus en secretaris Cools, om getuigenis af te leggen in de zaak tussen de gemeente tegen Jan Michiel Laureijnsen, voor welke productie (het op schrift stellen van gegevens of getuigenverklaringen, JT) jonker van Vlierden was gevraagd dat te regelen, die mogelijke debevoiren (moeite, JT) heeft gedaan om die gevraagde produktie zo spoedig mogelijk te overleggen. Dat is dan ook zo gebeurd zonder dat wij deze van Vlierden in enige stad hetzij Breda, Antwerpen of elders hebben gezien, noch op grachten, kastelen of forten, maar hij is voortdurend met ons mee bezig geweest om die toon (bewijs, JT) te verkrijgen en hij is daar ook steeds bij aanwezig geweest. De deponenten verklaren allen daar zelf ook bij aanwezig te zijn geweest zonder hem ooit gemist te hebben en zij er daarom goede kennis van hebben. Datum 3 maart St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 17

18 =================035=================== Wij, Adriaen Jacob Diercks en Corstiaen Andriessen, schepenen verklaren dat voor ons zijn verschenen Leonaert en Willem, broers, verder hun zusters Elisabeth en Margriet met hun voogden, 25-v) alle wettige kinderen en erfgenamen van wijlen Jan Lenaert Gerlings in zijn leven verwekt bij wijlen zijn wettige vrouw Geraertgen, hebben verklaard een boedeldeling te hebben gemaakt van het bezit dat ze hebben geerfd na dood van hun ouders. De loten zijn gelegd door Bernaert van Waerden onze secretaris, bij afwezigheid van de officier. Genoemde Lenaert krijgt een huis, tuin, boomgaard, hop- en akkerland, groot ca. anderhalf lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd het Hezelaer, b.p. Goossen Henrick Martens, de gemeenschappelijke straat, zijn zuster Margriet als mededeelster. Nog krijgt hij de helft van een stuk akkerland welke helft 1 lopenzaad groot is, gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd de Molenakkers, b.p. de erfgenamen van Arien Leonaerts, zijn zuster Margriet, de weduwe van Jacop Driessen, de gemeenschappelijke mesweg (=mestweg, JT) daar. Uit dit erfdeel jaarlijks een stuiver grondchijns aan de heer van Herlaer of St. Michielsgestel te betalen, verder de rente van een kapitaal van 200 gulden aan de erfgenamen van Jan Henrick Spierinck, zijnde een aflosbare rente, nog de helft van 7 of 8 stuivers per jaar aan de kerk, de pastoor of koster of aan diegene die er recht op hebben, verder moet het hek worden onderhouden voor 1/8ste deel aan de Brouwersakker. Genoemde Margriet krijgt een stuk hopland en akkerland groot ca. 2 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel, zoals lijnrecht is afgepaald, b.p. Goossen Henrick Martens, de gemeenschappelijke straat, de H. Geest van Den Bosch, haar broer Leonaert. Nog krijgt ze het 1/3e deel in 2 dagmaten 26-r) hooiland genoemd de Woordel, nog een stuk akkerland groot ca. 1 lopenzaad gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd de Moelenackers, b.p. Joest Jacobs van den Broeck, haar broer Leonaert Janssen, de weduwe van Jacob Driessen, de gemeenschappelijke mesweg (=mestweg, JT). Uit dit erfdeel een rente van 6 gulden te betalen uit een grotere rente van 10 gulden aan de blokmeesters van Den Bosch, waarvan de resterende 4 gulden staan te betalen door de erfgenamen van Adriaen Leonaerts. Nog haar deel van 7 of 8 stuivers per jaar aan de kerk, de pastoor of de koster of aan diegene die er recht op heeft. Nog moet ze het 1/8ste deel van het hek aan de Brouwersakker onderhouden, verder krijgt dit erfdeel van het eerste lot een haag opgaande berken aan het einde naast de gemeijnte. Nog krijgt dit lot van het eerste lot 12 jonge appelbomen zoals die daar zijn gemerkt en die direkt na de deling op te ruimen. Genoemde Willem krijgt een stuk akkerland groot ca. 7 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Stempels, b.p. Jenneken weduwe van Peter Broeren, de weduwe van Gijsbert Peter Denissen, de weduwe van Christoffel Henricks, de Braeckstraat daar, zoals dat wordt afgepaald met zijn zuster Elisabeth. Genoemde Elisabeth krijgt de helft van een stuk akkerland, totaal groot ca. 7 lopenzaad gelegen in deze heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Stempels, b.p. Jenneken weduwe van Peter Broeren, de weduwe van Gijsbert Peter Denissen, 26-v) Anneken weduwe van Stoffel Henricks, de Braeckstraat, zoals met haar broer Willem wordt afgedeeld. Genoemde delers beloven over en weer afstand van aanspraken op elkaars erfdeel te doen en beloven op onderpand van hun persoon en bezit de deling gestand te doen zonder tegenspraak. Als een van de erfdelen minder waard wordt of als er meer lasten op drukken, zullen ze die samen betalen elk voor diens deel ervan. Ieder zal de lasten op het eigen erfdeel zodanig betalen dat de erfdelen van de St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 18

19 anderen ervoor zijn gevrijwaard. Verder zal men elkaar overpad verlenen en aan anderen die er van oudsher recht op hebben. Alle achterstallige pachten en chijnsen op het moment van de deling en ook de uitwinning van de gespecificeerde cijns aan de heer van Herlaer zullen ze samen betalen en ook de rente van de 200 gulden kapitaal aan de erfgenamen van Jan Henricx tot aan een vervallen en een lopende termijn toe, te weten tot Maria Bodschapsdag. Datum 25 maart =================036=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincx en Christiaen Andriessen, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Willem zoon van Jan Leonaerts en verkoopt in de vorm van een belening aan Willem Peter van Griensven de helft van een stuk akkerland, voor het totaal groot 27-r) ca. 7 lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid, ter plaatse genoemd in de Stempels, b.p. Jenneken weduwe van Peter Broeren, de erfgenamen van Gijsbert Peter Denis, Anneken weduwe van Christoffel Henricks, de Braeckstraat daar, zoals afgepaald zal worden en hem in de boedeldeling van zijn ouders is toebedeeld. De koper zal het 5 jaar in de vorm van een belening houden en daarna als zijn eigendom beschouwen en de koopsom is 125 karolusguldens eens. Die termijn gaat in per 25 juli Van dat bedrag van 125 gulden zal Willem van Griensven de huur ontvangen per a.s. St. Maartensdag voor de eerste keer in 1639 en die te ontvangen van Leonaert Jan Leonaerts volgens het ceduul ervan en daarna zal Willem van Griensven aan het einde van die huur, de akker zelf gebruiken voor 4 jaar lang. Verder zal Willem Peters van Griensven uit de helft van het stuk akkerland aan Willem Jan Leonaerts jaarlijks een bedrag van 6 gulden betalen, elke gulden van 20 stuivers. Genoemde Willem Jan Leonaerts zal zolang deze huur van zijn broer Lenaert Janssen loopt, deze belening mogen aflossen tegen betaling van 125 gulden (dus alleen tijdens het eerste jaar, JT) en als Willem Jan Leonaerts in dat eerste jaar aflost, zal Willem van Griensven de huur van deze Leonaert Janssen genieten en als er het eerste jaar niet wordt afgelost zal Willem van Griensven het perceel daarna steeds gebruiken. Als er na die 4 jaar niet wordt afgelost, zal van Griensven het stuk land mogen blijven gebruiken todat er wordt afgelost, mits er een half jaar vooraf wordt opgezegd. Datum 5 maart In marge : Vandaag 12 juli 1639 heeft Willem Peters (van Griensven, JT) verklaard voor deze belening te zijn voldaan zodat hij terzake hiervan niets meer heeft te vorderen. Als oorkonde opgemaakt en getekend door : B. van der Waerden, secretaris. =================037=================== 27-v) Wij, Adriaen Jacob Diercx en Rutger Corstiaen Spierincx, verklaren hierbij plechtig dat voor ons is verschenen de geachte Jan Corsten Vercuijlen woonachtig in de baronnie van Boxtel, behoorlijk aangehouden als zijnde een van de naaste vrienden van de minderjarige kinderen van wijlen zijn broer Arien Corsten Vercuijlen in diens leven verwekt bij zijn wettige vrouw Jenneken dochter van wijlen Thomas Ambrosius en daarom dus voogd over de 3 minderjarige kinderen van deze Arien. Hij heeft de eed hiervoor afgelegd bij Bernaert van de Waerden, secretaris bij afwezigheid van de officier om daarna tot een boedeldeling te komen en verder alles te doen wat daarbij nodig is. Datum 6 maart In marge : Met toevoeging van Jan Janssen Spierincks voor de tijd dat de boedeldeling plaatsvindt en is gepasseerd, maar langer niet. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 19

20 =================038=================== Wij, Adriaen Jacop Diercks en Rutger Corstiaen Spierincks, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Jan zoon Thomas Ambrosius, door deze Thomas verwekt bij diens wettige vrouw Walberch als ze leefde, verder Jan Corsten Vercuijlen en Jan Janssen Spierincks als voogden over de 3 minderjarige kinderen van wijlen Arien Corsten Vercuijlen in zijn leven verwekt bij zijn wettige vrouw Jenneken, ook dochter van Thomas Ambrosius en genoemde Walburch, hebben verklaard met elkaar een boedeldeling te hebben gemaakt van het bezit dat ze na de dood van hun ouders hebben geerfd en voor het grootste deel in de heerlijkheid Gestel ligt en voor een deel onder Schijndel. Het lot voor de minderjarige kinderen is getrokken door Bernaert van de Waerden onze secretaris bij afwezigheid van de officier. Genoemde Jan Corsten Vercuijlen en Jan Jan Spierincks ten behoeve van de minderjarige kinderen krijgen een huis, tuin, boomgaard, groot ca. 3 en een halve lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Gestel in de parochie Gemonde zoals is afgepaald, b.p. Corst Janssen van Heesch, Jan Thomassen als deler, Geraert Janssen van de Loo, 28-r) de gemeenschappelijke straat. Uit dit lot een jaarlijkse chijns van 6 gulden te betalen aan Jacob Janssen van Empel in de stad Den Bosch af te lossen met 100 gulden, nog 7 chijnshoenderen per jaar aan de heer van Herlaer op St. Michielsdag, nog iets aan de H. Geest die er wat uit ontvangt. Nog krijgt hij een stuk akkerland groot ca. anderhalf lopenzaad gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd de Wielacker, b.p. de erfgenamen van Jacob van den Leemput, Jan Thomas als deler, de gemeenschappelijke mestweg daar. Nog de helft van een weiland onder Schijndel ter plaatse genoemd de Broeckstraat, b.p. de erfgenamen van Roelof Goijaerts van der Stappen, Arien Rijckaert van de Oetelaer, de H. Geest van Den Bosch, Jan Thomas als deler. Genoemde Jan Thomas krijgt een esthuis (drooghuis, JT), met tuin en boomgaard, groot ca. 3 en een halve lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Gestel parochie Gemonde, zoals is afgepaald, b.p. de erfgenamen van Jan Franssen, de minderjarige kinderen, Geraert Janssen van der Loo, de gemeenschappelijke straat. Dit lot krijgt van het eerste lot 2 gebonden van een varkenskooi die afgebroken moet worden en wel binnen 1 jaar. Nog krijgt dit lot uit het eerste lot 4 eikenbomen die ook binnen een jaar opgeruimd moeten worden maar het eerste lot mag ze houden voor 7 gulden. Hieruit jaarlijks aan de pastorie van Gemonde 1 lopen rog te betalen, nog een jaarlijkse grondchijns van 8 stuivers 3 oort aan de heer van Herlaer en Gestel op St. Maartensdag. Daarvoor krijgt dit lot een maaltijd. Uit het nieuwe erf een gebuurchijns te betalen van 1 oortstuiver aan de genoemde heer. Nog krijgt hij een stuk akkerland 28-v) groot ca. anderhalf lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd de Wielakker, b.p. de heer van Herlaer, de minderjarige kinderen als erfgenamen, Jacob van de Leemput, de gemeenschappelijke mesweg (=mestweg, JT). Dit lot moet het hek onderhouden bij de weduwe van Corst Jan Willem Coelen voor zover het deel ervan. Nog krijgt hij de helft van een weiland onder Schijndel genoemd de Broeckstraat, b.p. Jan Delis Weijgergancx, Arien Rijckaert van de Oetelaer, de erfgenamen van Fijcken Handrick Timmerman, de minderjarige kinderen. De delers doen over en weer afstand van aanspraken op elkaars erfdeel en beloven de deling gestand te doen zonder tegenspraak. Als een van de erfdelen minder waard wordt of als er meer lasten op blijken te drukken dan zullen ze die samen betalen, ieder naar gelang het erfdeel. Ieder zal de lasten op het eigen erfdeel zo betalen dat de andere erfdelen ervoor zijn gevrijwaard. Verder moet men elkaar overpad verlenen en aan anderen die er van oudsher recht op hebben. Alle achterstallige pachten en de kosten van de uitwinning van de chijnsen aan de heer van Herlaer zullen ze ook samen betalen. 29-r) St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 20

21 De heesters die op het eerste lot staan zullen samen worden uitgestoken en verdeeld, behalve 3 stuks die voor het eerste lot blijven en de willigen op het eerste lot zoals die zijn afgetekend, zullen ze ook samen delen en voor half maart anno 1639 opruimen. Ze beloven e.e.a. na te zullen komen. Actum als boven. =================039=================== Wij, Jan Janssen Roelofs en Rutger Corstiaen Spierincks, schepenen in de heerlijkheid St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons is verschenen Jan Janssen de Wit die ons heeft verzocht om zijn huis te komen bekijken tegenover de Dungense kerk dat hij onlangs heeft gekocht van de erfgenamen van Peter Eijmberts die het tijdens zijn leven in gebruik had en het huis dus vele reparaties nodig heeft en het zo niet bruikbaar was. Op zijn verzoek hebben we ons naar het huis begeven om een overzicht te maken van de noodzakelijke reparaties. In de eerste plaats hebben we in de kelder verschillende vensterramen gezien die niet deugden. De zoldering van de kelderkamer moet op sommige plaatsen worden dichtgemaakt, de vensters in de zelfde kamer te repareren omdat die volledig zijn vervallen en gebroken. Nog moet de middelste wand tussen de opkamer en de kleine kelderkamer worden afgemaakt, behalve de leuningen en de breedte van een beddekoets die tussenin wel is afgemaakt. De glazen boven het venster in de keuken die nu zijn dichtgespijkerd met planken, moeten worden vervangen. Het beschot van de keuken moet rondom worden dichtgemaakt. Nog een glas in te zetten boven de zijdeur naast de Swaen (=het huis van de buurman, JT). De wanden boven de muur naast de Swaen moeten worden dichtgemaakt, hetzij met planken of op andere wijze. De zoldering moet ook op sommige plaatsen worden dichtgemaakt en er moet ook enige nieuwe zoldering komen. Het voorste kamertje aan de straat ook voor een deel dicht te maken. De trap of de kelderdeur te vernieuwen. Het huis boven rondom wat betreft 29-v) het dak dicht te maken omdat het ontdakt is (zonder dak, JT). Het brouwhuis boven is volledig ontdakt en beneden zijn rondom de vensters gebroken. De reep aan de brouwketel te vernieuwen, de brouwkuip eveneens vernieuwen die niet deugt. Insgelijks het kuelvat (koelvat, JT), nog een nieuwe deur te maken aan het genoemde brouwhuis omdat die ontbreekt. Idem de paarden- en koeienstal op te maken of te repareren en de schuurdeur op te hangen. De putstijger en de goot aan het brouwhuis volledig te vernieuwen. Al deze zaken hebben wij als schepenen ondeugdelijk bevonden. Datum 10 maart =================040=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Geraert Jan Rijckaerts, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen de edele jonker Geraert van Boecop, weduwnaar van zijn wettige vrouw joffrouw Mechteld Spierincks en machtigt hierbij de geachte Johan Weijtmans en Thomas van Turnhout, samen en hoofdelijk, aanwezig of absent, en geeft hen volledige machtiging en opdracht om namens hem te verschijnen voor schepenen van Den Bosch en daar zijn recht van vruchtgebruik over te dragen inzake 2 aan elkaar gelegen hooivelden voor Vlijmen gelegen, genoemd de Zangershorst, samen groot 10 morgens, b.p. jonker Dierck van de Water, de gemeenschappelijke pad, Vlijmen. Hij doet afstand van zijn recht van vruchtgebruik ten behoeve van de jonkers Christoffel van Boecop en Ernest als broers, en de joffrouwen Margareta en Helena, gezusters, allen kinderen van genoemde jonker Geraert van Boecop en van joffrouw Mechteld Spierincks. Verder moeten de gemachtigden 30-r) afstand doen van dat bezit volgens de stijl van de schrijfkamer daar en op onderpand van zijn persoon en bezit e.e.a. beloven. De opdrachtgever belooft te goeder trouw alles na te komen wat zijn gemachtigden hierin zullen doen en zal hen daarvoor vrijwaren. Daarna zijn hier verschenen genoemde joffrouwen Margareta en Helena, gezusters en dochters van jonker Geraert van Boecop en van joffrouw Mechteld en ten overvloede hierbij nog genoemde jonker Geraert van Boecop die voor hemzelf handelt en waarbij ze samen nog handelen voor jonker Ernest van Boecop die afwezig is, en machtigen hierbij jonker Christoffel van Boecop zoon van genoemde jonker Geraert van Boecop en joffrouw Mechteld, hierin samen voor 3/4e deel waarop zij en jonker St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 21

22 Ernest recht hebben in de 2 hooivelden van 10 morgens waarvan jonker Christoffel het andere 1/4e deel heeft, om dat bezit voor schepenen van de stad Den Bosch te verkopen aan jonker Dierck van de Water en daarbij alle noodzakelijke beloftes te doen, het geld ervan te ontvangen etc. met bewijs achteraf. Datum 13 maart =================041=================== Wij, Adriaen Jacob Diercks en Corstiaen Andriessen, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Rombout Niclaessen als man van Mechteld Lamberts en verkoopt aan Jan Lambert Udemans van Brouheze een stuk akkerland groot ca. 1 lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd Theede, b.p. Henrick Lamberts, de houtwal daar, 30-v) Marieke dochter van (Henrick =doorgestreept, JT) Lambert Udemans van Brauheze, de gemeenschappelijke straat. Nog het 1/8ste deel van het bezit zoals hij dat van Cornelis Lamberts, zijnde de broer van zijn vrouw heeft geerfd en nog het 1/4e deel in genoemde houtwal of zoveel meer of minder van het gehele erfdeel dat hij na dood van zijn ouders en eerder van zijn zwagers heeft geerfd. De koper krijgt het bezit in erfrecht en de verkoper belooft op onderpand van zijn persoon en bezit de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen, behalve het 1/8ste deel van een jaarlijkse rente van 10 gulden en 10 stuivers aan Marieke Beckers in Den Bosch welk rente aflosbaar is, verder de andere lasten waarvoor het bezit is gehouden. Ter meerdere zekerheid hebben wij ons schependomszegel aan de akte bevestigd, naast de handtekening van de secretaris. Datum 20 maart =================042=================== 31-r) Wij, Adriaen Jacob Diercx en Rutger Corstiaen Spierincx schepenen in de heerlijkheid St. Michielsgestel verklaren dat voor ons zijn gekomen Antonis zoon van Henrick Delissen van Osch, door deze Henrick verwekt bij zijn wettige vrouw Henricxken dochter van wijlen Jan Antonisen van Gemert toen hij leefde, verder Peter Adriaens als man van Marieken dochter van Henrick Delissen van Osch en Joost Jan Anthonissen van Gemert en Jan Herman Schuermans als voogden over Adriaen en Willemken, minderjarige kinderen van wijlen Henrick Delissen van Osch en genoemde Henriecxken, en hebben verklaard een deling te hebben gemaakt van het bezit dat ze van hun ouders hebben geerfd, het meeste ervan in de heerlijkheid Gestel en nog wat op de Dungen in het vrijdom van Den Bosch. Voor de minderjarige kinderen is het lot getrokken door Bernaert van de Waerden onze secretaris die daarvoor was gemachtigd door de officier. Genoemde Anthonis krijgt een stuk akkerland groot ca. 4 lopenzaad gelegen in deze heerlijkheid op Midakker, ter plaatse genoemd de Swaluwaert, b.p. Ruth Corstiaen Spierincx, Marike weduwe van Huijbrecht Peter Anthonissen, de erfgenamen van kapitein Pijnappel, de Varrenwech daar. Nog krijgt hij de helft van 3 dagmaten min 1/8ste deel hooiland ook in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd de Ruijmelsche beemden, b.p. de Kerckenbeemd 31-v) van Gestel, Neesken weduwe van Henrick Adriaens van der Aa, de rivier de Dommel, het klooster van de zusters van Orthen, welk perceel om het andere jaar wordt gewisseld met de Langewert. Nog krijgt een stuk land groot 4 lopenzaad, op de Dungen in het vrijdom van Den Bosch, genoemd de Hopveldekens, b.p. de kinderen van Adriaen Delissen, de gemeenschappelijke loopgraaf, de kinderen van Henrick Eijckemans, zijn eigen erf zijnde een pad met een driesje eraan, de kinderen en erfgenamen van Jan Aerts, de gemeenschappelijke straat, Jacob Jan Dancken, de kinderen van Arien Delissen. Dit erfdeel moet het schoor (stut, JT) worden onderhouden op de genoemde pad en het hek aan het einde van de pad naast de straat. Verder moet hij overpad verlenen aan anderen die er van oudsher recht op hebben. Genoemde Peter Adriaens krijgt een stuk akkerland groot ca. 2 lopenzaad in deze heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Loocaert, b.p. de erfgenamen van Reijnder Jacobs, de erfgenamen van Willem St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 22

23 Robbrechts van Kessel, genoemde Adriaen Henricks als deler zelf, de gemeenschappelijke straat. Nog krijgt hij het 2/3e deel van een stuk akkerland genoemd de Weghacker, voor die 3 delen samen groot ca. 4 lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd de Midackers, b.p. 32-r) de Varrenwech, zijn zwager Adriaen Henricx, de Ruijmelsche beemden. Nog krijgt het 1/4e deel van 5 morgens hooiland te Orthen, meestal genoemd de Spelmaecker, b.p. de Perdtscamp, de Tochgraef, de dijk daar. Nog een stuk akkerland groot ca. 2 en ene halve lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Berlicum ter plaatse genoemd de Cruijsstraet, b.p. Hendricxken weduwe van Mathijs van Osch, zijn zwager Adriaen, de Gewatsche Hoeve daar, de gemeenschappelijke straat. Dit stuk akkerland moet gedeeld worden zodat beide delen even groot zijn. Genoemde voogden ten behoeve van Adriaen Henricx die nog minderjarig is, krijgen een stuk akkerland groot ca. 2 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Hooge Loocaert, b.p. de weduwe van Willem Robbrechts van Kessel, Gertruijdt weduwe van Jan Jan Aert Voeghs, Geraert Wouters van Sandtbeeck, Peter Adriaens als mededeler. Nog een weiland groot ca. 3 morgens gelegen in de heerlijkheid Berlicum, ter plaatse genoemd het Wout, b.p. Jan Henrick Lamberts, de weduwe van Huijbrecht Huiberts, de gemeenschappelijke pad daar. Nog krijgt hij een stuk akkerland groot ca. 2 en een halve lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Berlicum, ter plaatse genoemd de Cruijsstraet, b.p. zijn zwager Peter Adriaens, Marike Gielis en meer anderen, de Gewatssche Hoeve, de gemeenschappelijke straat. Nog het 1/3e deel van de Wegacker voor dat 1/3e deel groot 32-v) ca. 2 lopenzaad in de heerlijkheid Gestel, in de Midackers met de 2 andere 1/3 delen die even groot te maken, b.p. Antonis Janssen van Gemert, Peter Ariens mededeler, de Ruijmelsche beemden, de Varenwech. Uit dit deel jaarlijks 3 stuivers aan de heer van Herlaer te betalen of voor zoveel als men zal bevinden. Genoemde voogden ten behoeve van Willemken als minderjarige dochter krijgen een esthuis met aanliggend erf, groot samen 7 lopenzaad gelegen binnen de Dungen in het vrijdom van Den Bosch, ter plaatse genoemd de Spuercht, b.p. Jan Herman Schuermans, de gemeenschappelijke straat. Nog de helft in 3 morgens min 1/8ste hooiland in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Ruijmelsche beemden, b.p. de Kerckenbeemd van Gestel, Neesken weduwe van Henrick Adriaens van der Aa, de rivier de Dommel, het klooster van de zusters van Orthen in de stad Den Bosch, om het andere jaar te wisselen met de Langenwert. Dit lot moet 100 karolusguldens geven ten behoeve van het 2e, 3e en 4e lot omdat het zoveel beter is dan de andere drie. De delers doen over en weer 33-r) afstand van aanspraken op elkaars erfdeel. Genoemde Antonis en Peter op onderpand van hun bezit en Joost Janssen van Gemert en Jan Herman Schuermans op onderpand van het bezit van de minderjarige kinderen beloven deze deling gestand te doen zonder tegenspraak. Als een van de erfdelen minder waard wordt of als er meer lasten op blijken te drukken dan hier vermeld, zullen ze dat samen betalen, ieder naar gelang diens erfdeel. Verder zal ieder de lasten op het eigen erfdeel zo betalen dat de erfdelen van de anderen ervoor zijn gevrijwaard. Verder zal men elkaar overpad verlenen met de minste overlast en schade. Datum 26 maart St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 23

24 =================043=================== Vandaag op 7 april 1638 is er door bemiddeling van goede mannen een overeenkomst afgesloten tussen Geraert Wouters en diens zuster Engeltgen ter ener zijde en Marike dochter van Jan Gijsberts, thans vrouw van Dierck Peter Diercx daarin geassisteerd door haar man Dierck als partij ter andere zijde, terzake van een zeker kind genaamd Gertruijcken oud ca. 2 en een half jaar dat door Geraert Wouters was verwekt bij Marike Gijsberts toen ze nog 33-v) een jonge vrouw was en beiden zoals ze bekenden een natuurlijk kind bij elkaar hadden verwekt. In de eerste plaats heeft genoemde Geraert Wouters volmondig bekend dat hij de vader van het kind is dat hij bij Marike heeft verwekt. Ter ontlasting van dat kind heeft hij aan Dierck Peters als wettige man van Marike een bedrag van 30 karolusguldens gegeven, elke gulden van 20 stuivers. Daarvoor beloven deze Dierck en Marike, thans man en vrouw, daarvoor dat kind groot te brengen totdat het 15 of 16 jaar oud is, danwel eerder tot het moment dat het kind zelf de kost kan verdienen en verder is Geraert daarin voor niets anders verplicht behalve als hij zelf wil, zodanig dat Geraert Wouters en zijn familie en nakomelingen daarvoor verder zijn gevrijwaard voor de opvoeding en onderhoud van het kind. Maar Geraert moet nog wel 15 gulden betalen aan Peter Gijsberts als achterstand in het onderhoud van het kind. Partijen beloven over en weer deze overeenkomst na te komen op onderpand van hun persoon en bezit en doen afstand van uitzonderingsposities, privileges en andere listigheden die in tegenspraak zijn met deze overeenkomst. Getuigen hierbij waren Rutger Corstiaen Spierincks en Geraert Jan Rijckaerts, schepenen 34-r) in de heerlijkheid Gestel. De akte is voorzien van het schependomszegel. =================044=================== Wij, Adriaen Jacob Diericks en Corstiaen Andriessen, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Anneken weduwe van Roelof Goijaerts van der Stappen en doet afstand van haar recht van vruchtgebruik inzake een stuk akkerland dat Adriaen Rijckaerts (van de Oetelaer, JT) op 19 november 1637 had beleend ten behoeve van deze Anneken toen ze gevangen zat op de gevangenpoort in Den Bosch, met de belofte toen dat ze afstand zou doen van dat onderpand zodanig dat ze met het geld daarvan uit de gevangenpoort verlost kon worden. Daarom doet ze vandaag afstand van haar recht van vruchtgebruik voor dat stuk grond groot ca. 2 lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid Gestel, parochie van Gemonde, ter plaatse genoemd de Hoensacker, b.p. het land van de Woesterhoeve, Jan Jacob Dircxs, Jan Janssen Spierincks, de gemeenschappelijke straat. Ze draagt haar rechten nu over aan Aert Henssen van de Oetelaer als voogd over de minderjarige kinderen van Roelof Goijaerts van der Stappen en van genoemde Anneken en belooft dit afstanddoen altijd na te zullen komen. Datum 20 april =================045=================== 34-v) Wij, Corstiaen Andriessen en Rutger Corstiaen Spierincks, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Willem Peters van Griensven en draagt aan zijn vader Peter Willems van Griensven de helft van een stuk akkerland over dat Willem in de vorm van een belening had verkregen van Willem Jan Leonaerts voor schepenen van deze heerlijkheid, voor een termijn van 5 jaar en zoals hem is overgedragen op 5 maart 1638, met de verplichtingen zoals in die belening zijn afgesproken, waarnaar partijen zich hebben te voegen. Als de belening zal worden beeindigd, zal het geld ervan door Peter en Willem gelijkelijk worden verdeeld. Willem belooft op onderpand van zijn persoon en bezit deze overdracht na te komen zonder tegenspraak. Datum 28 april St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 24

25 =================046=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Adriaen Jacob Diercx, schepenen, verklaren dat vandaag voor ons zijn verschenen Adriaen Janssen Spierincks, Willem Adams, Stans Stanssen Moelenmaeckers, als gewezen schepenen van deze heerlijkheid Gestel toen Willem Willem Moelenbroecks presidentschepen was met toen Corstiaen Andriessen 35-r ) en Corstiaen Aerts die thans nog schepen zijn en destijds medeschepenen van genoemde Willem, na ondervraging en het afnemen van de eed door onze secretaris Bernaert van der Waerden, daarin gemachtigd bij afwezigheid van de officier, hebben een verklaring afgelegd ten behoeve van Jan Jan Roelofs onze huidige predidentschepen op verzoek van de inwoners van deze heerlijkheid. Nadat hun e.e.a. was voorgelezen, verklaren ze over het verzoek dat genoemde Moelenbroeck onlangs aan de huidige schepenen had gedaan en hen was overhandigd, de inhoud daarvan wel te hebben begrepen met de bijgevoegde stukken die bij dat verzoek waren toegevoegd die eveneens aan hen zijn voorgelezen zijnde een certificatie d.d. 6 juni 1636 afgegeven door Rutger Corstiaen Spierincks en Aert Jacobs na ernstig verzoek van genoemde presidentschepen. De twee deponenten van toen hebben verklaard dat genoemde Moelenbroeck onder de linde te Gestel, de persoon van Jacob Wijnants Doolvoet, broer van de overleden heer pastoor, Willem toen als gewezen borgemeester deze Jacob heeft aangemaand dat Jacob ten behoeve van het kantoor van de ontvanger van de contributies, een maand contributie diende te betalen, waarop Jacob had gevraagd waarop hij dat geld zou jurueren (op zou baseren, JT). Daarop had president Meulenbroeck geantwoord dat Jacob hem dat geld op 2 manieren schuldig was zeggend dat die achterstallig was voor de omslag van het gebruik van de tienden voor een maand of dat hij bij assignatie (toewijzing, JT) anders de zaak aan de ontvanger zou overdragen. Genoemde 35-v) 2 deponenten van toen verklaarden dat ze niet in het minst deze presidentschepen Moelenbroeck destijds als hun collegaschepen opdracht hadden gegeven voor het aanmanen voor het gebruik en de omslag van de tienden. Datum 10 mei =================047=================== Wij, Adriaen Jacob Diercx en Rutger Corstiaen Spierincx, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Laureijs Henrick Vrancken gewezen borgemeester van deze heerlijkheid voor de periode 1 juni 1627 en eindigend mei 1628 en nadat hij is opgeroepen, ondervraagd en hem de eed was afgenomen, op verzoek van Jan Janssen Roelofs als presidentschepen namens de inwoners van Gestel, heeft verklaard dat hij in die tijd als borgemeester, niet meer dan 9 of maximaal 10 keer volgens zijn beste herinnering ten huize van Adriaen Schellens is geweest toen die leefde als gewezen secretaris te Gestel, en heeft zowel tamboers, gevangenen als andere partijen te voet of te paard, gebracht (gedeclareerd, JT) waar nochtans in de specificatie van de secretaris door de weduwe aan het bestuur van deze heerlijkheid wordt vermeldt dat hij wel 20 keer of andersinds zou hebben aangebracht (gedeclareerd, JT) in diens huis, 36-r) tot wel 21 of 22 keer toe. Actum als boven. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 25

26 =================048=================== Wij, Adriaen Jacob Diercx en Rutger Corstiaen Spierincx verklaren dat voor ons is verschenen Adriaen de Pauw zoon van Augustijn de Pauw als wettige man van Elisabeth dochter van Willem N van Boxtel, in diens leven verwekt bij Ariken dochter van Willem Marcelis van Merendoncq en verkoopt nu aan Henrick Willem Spierincks een stuk akkerland groot ca. anderhalf lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Waerbraecken in de parochie Gemonde, b.p. Willem Janssen van der Merendoncq, Leonaert Adriaen Jacobs, de weduwe van Corst Jan Willems Marcelissen, Daem Peters. De verkoper heeft dat stuk geerfd van wijlen de tante van zijn vrouw zoals hij zei. De verkoper op onderpand van zijn persoon en bezit belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen, behalve een jaarlijkse rente van 6 pond 36-v) paijment te betalen met 2 gulden en 2 stuivers aan de blokmeesters in de Vuchterstraat van Den Bosch. Datum 14 mei =================049=================== Wij, Jan Janssen Roelofs en Rutger Corstiaen Spierincx schepenen van St. Michielsgestel verklaren dat voor ons zijn verschenen Leonaert Adriaen Leonaerts oud ca. 39 jaar en Leonaert Adriaen Jacobs oud ca. 43 jaar, beiden inwoners van de heerlijkheid Gestel en personen met een goede reputatie, nadat ze door de vorster Antonis Peters zijn opgeroepen, ondervraagd en nadat hen de eed was afgenomen door Bernaert van der Waerden onze secretaris in absentie van de officier, hebben op verzoek van Adriaen Jacob Diercx, ook inwoner van de heerlijkheid, eensgezind verklaard dat de kwestieuze jonge eikenboom die 3 weken terug is gekapt, die stond tegen het erf van Adriaen Jacob Diercx, eigenlijk aan deze Adriaen toebehoort met nog een andere boom die daar staat. Ze voegen daaraan toe dat toen de boedeldeling was gemaakt tussen deze genoemde Adriaen Jacobs en diens erfgenamen, inzake het erf waarlangs die bomen stonden, gelegen in de Broeckstraat, dat toen ook het voorhooft (gedeelte van de gemeijnte direkt grenzend aan het eigen erf, JT) tussen die 2 eikenbomen aan genoemde Adriaen toebehoorde en hem was toebedeeld, welk voorhooft loopt tussen een jonge eikenboom staande tegen het 37-r) voorhooft van Jan Roeffen en daar eindigend, zoals ook in de boedeldeling is vastgelegd en gepasseerd voor schepenen in de jurisdictie van Schijndel waaraan de getuigen refereren. Datum 14 mei =================050=================== Wij, Corstiaen Andriessen en Jan Jan Michiels, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Jan, Hendrick en Catharina hun zuster met haar voogd, alle kinderen van wijlen Laureijs Corstens in diens leven verwekt bij Mariken dochter van wijlen Stans Adriaens zijnde zijn wettige vrouw en verkopen aan Jan van de Ven een stuk akkerland groot ca. 4 en een halve lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd de Blessenacker, b.p. Jan Wouters van Gemert, Willem Bartholomeussen, meester Dirck van de Velde met meer anderen, de gemeenschappelijke straat, zoals ze van hun moeder hebben verkregen die afstand van haar vruchtgebruik heeft gedaan volgens de schepenbrief d.d. 1 februari De verkopers beloven op onderpand van hun persoon en bezit 37-v) de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen, behalve de grondchijns van 4 en een halve stuiver aan de heer van Herlaer en Gestel te betalen, nog een rente van 11 gulden en 15 stuivers aan mijnheer Leemput, tegenwoordig licentmeester van Zijne Koninklijke Majesteit die in Vucht woont (Leemput dus en niet de koning, JT) aflosbaar met 200 gulden, nog 6 gulden en 6 stuivers per jaar aan de blokmeesters op de Vuchterdijk aflosbaar met 100 gulden, nog 6 gulden 6 stuivers per jaar aan Daem Peters ook aflosbaar met 100 guldens. Datum 15 mei St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 26

27 =================051=================== Wij, Adriaen Jacob Diercx en Corstiaen Jan Aerts, schepenen verklaren dat vandaag voor ons is verschenen jonker Herman van Middegael, oud ca. 71 jaar, inwoner van Gestel en Rutger Corstiaen Spierincx onze medeschepen en ook gewezen schepen in 1626, nadat ze hiervoor zijn opgeroepen door onze vorster Antonis Peters en hen daarna de eed was afgenomen door Bernaert van der Waerden onze secretaris, bij absentie van de officier en daarin gemachtigd, hebben op verzoek van Jan Janssen Roelofs presidentschepen namens de gemeente Gestel, eendrachtig 38-r) en elk van hen ook afzonderlijk als volgt verklaard : Rutger Corstiaen Spierincx verklaart nadat hem de ordonnantie (bevel, JT) was voorgelezen die destijds was afgegeven aan Adriaen Schellens in zijn leven secretaris van de heerlijkheid Gestel, dat destijds door Peter Everaert Adriaens, Rutger Corstiaen Spierinck die hier nu ook als getuige is en door Peter Eijmberts, die ordonnantie toen was afgegeven wanneer op dat moment jonker Elbert le Lijon officier van deze heerlijkheid was, welke ordonnantie dateert van 24 juli 1626, waarvan deze deponent (Rutger, JT) verklaart dat die specificatie te goeder trouw was gegeven op voorwaarde dat die specificatie zou lopen voor de periode beginnend in 1618 tot aan ca toe, waarop de ordonnantie betrekking had, welke ordonnantie toen was afgegeven door jonker Herman van Middegael die toen meestal de plaats van de officier innam omdat Henrick van de Leemputten, ook eerder officier voortvluchtig was vanwege een zeker proces tegen de inwoners van deze heerlijkheid voor het hof van Brussel dat in diens nadeel was en tot vele honderden guldens was veroordeeld en waarbij ook jonker Elbert le Lijon was bevonnist. Maar genoemde Leemputten had brieven van reductie (vermindering, JT) gekregen en was gratie verleend en daarom bleef de funktie van officier vacant en werd door geen van beiden uitgeoefend of durfden ze niet uit te oefenen en dat die funktie nadien waargenomen werd door Jan Antonissen van Gemert die vele jaren schepen was en ook president zou worden, zoals korte tijd nadien is gebeurd. Als de genoemde specificatie goedgekeurd zou worden dan zou daarna die ordonnantie door alle medeschepenen worden ondertekend en 38-v) anders weer worden ingetrokken. Genoemde van Middegael, nadat hem de verklaring van genoemde Rutger Corstiaen Spierincx was voorgelezen, zegt dat hij nog goed weet inzake hetgeen door Spierincx is opgemerkt, dat de ordonnantie niet eerder van kracht zou worden dan nadat jonker Herman van Middegael en Jan Antonissen (van Gemert, JT) de genoemde specificatie zouden hebben ingezien en beoordeeld, voortvloeiend uit die ordonnantie. Verder zegt van Middegael nog door de secretaris Schellens zelf te zijn gevraagd bij hem te komen naast Jan Antonissen en naast Rutger Corstiaen Spierincks toen uit de kerk komend onder de linde te Gestel, zonder nog precies de dag te weten, en hen toen heeft meegenomen naar zijn huis en daar aangekomen heeft hij hen de genoemde specificatie ter hand gesteld, die was opgeschreven in een groot boek en in het midden daar ingebonden waaraan Middegael ook refereert met ook de ordonnantie. Maar nadat ze de specificatie goed hadden bekeken hadden ze geconstateerd dat er diverse teksten van importantie waren opgenomen die niet in het minst de gemeente betroffen en is die specificatie door de controleurs toen afgewezen. Daarna hebben genoemde Middegael en Jan Antonissen verslag gedaan aan de schepenen over hun opdrachten en die over alles geinformeerd en hebben de ordonnatie die was gegeven aan de erfgenamen van Marcelis Willems 39-r) van de Merendoncq, namelijk aan Marten Peters en aan Lenaert Adriaens, weer ingetrokken en gegeven aan Gijsbert Baexen met een verbod en bevel voor de vorster, op verzoek van genoemde Schellens dat die geen sommering of tenuitvoerlegging zou doen op de erfgenamen van genoemde Marcelis Willems. Genoemde deponenten verklaren zulks te weten omdat ze er zelf bij waren. Datum 17 mei St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 27

28 =================052=================== Wij, Adriaen Jacob Diercx en Corstiaen Jan Aerts, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen jonker Herman van Middegael, oud ca. 71 jaar en Rutger Corstiaen Spierincx onze medeschepen en ook hiervoor al vele jaren gewezen schepen nadat ze hiervoor door onze vorster Anthonis Peters waren opgeroepen en hen daarna de eed was afgenomen door Bernaert van der Waerden onze secretaris bij afwezigheid van de officier en daarvoor gemachtigd, na ondervraging ten behoeve van Jan Jan Roelofs presdentschepen namens de gemeente van Gestel, hebben de volgende verklaringen afgelegd : Genoemde Rutger Corstiaen Spierincx verklaart dat voor het overgaan van Den Bosch (val Den Bosch, sept. 1629, JT), zonder dat hij de precieze datum nog weet, als schepen ten huize van Adriaen Schellens is geweest in zijn leven secretaris 39-v) te Gestel om dorpszaken te bespreken, waar toen ook aanwezig was Joost van Heedickhuijsen (jonker van Heedickhuijsen is drossaard van Heesch, Dinther en Berlicum, JT) die hem had gevraagd daar te komen en hem toen waarschuwde en zei Rutger Corstiaen Spierincks ik hoor dat de secretaris Schellens U en Uw medeschepenen zal voorstellen om zijn specificatie afgehandeld te worden maar ziet wel toe, want een goede vriend heeft mij gewaarschuwd en aan mij verklaard dat genoemde Schellens daarvoor een bedrag van 150 gulden had beloofd, om hem te helpen die specificatie af te handelen en als die afgehandeld zou zijn dat daarmee de schepenen zich infame (oneerlijk, JT) zouden hebben gemaakt. Daarom vermaan ik Ulieden vanwege de goede vriendschap die ik altijd met U en uw broer heb gehad dat gij schepenen daar goed op toeziet om niet bedrogen te worden. Genoemde Middegael verklaart nog dat dat Schellens tijdens zijn ziekte waaraan hij ook is overleden, zich naar Den Bosch had laten vervoeren om daar met de drossaard le Lijon te spreken over zijn specificatie, waarover kwestie is, om die te mogen laten goedkeuren, waarvoor genoemde Schellens deze Middegael had gevraagd met hem mee te gaan om voor hem te spreken (goed woordje te doen, JT), zodat zijn specificatie goedgekeurd zou worden en dat deze drossaard le Lijon gevraagd zou worden of hij hem wilde helpen zijn specificatie door heren schepenen van St. Michielsgestel goedgekeurd te krijgen, hetgeen door grote interesse en bemiddeling door van Middegael ook zo is gebeurd, waarbij door genoemde Schellens aan deze drossaard le Lijon in aanwezigheid van de deponent (van Middegael, JT) werd beloofd die tussen de 200 en 300 gulden te geven of datgene te geven aan de zelfde le Lijon zodra 40-r) zijn specificatie afgehandeld zou zijn en als hij het geld van zijn specificatie zou hebben ontvangen of in ieder geval een deel ervan en dat hij le Lijon daarna zou betalen, maar niet eerder. Hiermee eindigt de deponent zijn verklaring. Actum als boven. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 28

29 =================053=================== Onlangs waren er vele kwesties ontstaan tussen de kinderen en erfgenamen van wijlen Lambert Udemans van Brouheze ter ener zijde en Lambert Henricx Rademaekers ter andere zijde over de grenspalen tussen hun beider erven te Theede. Door bemiddeling van goede mannen zijn de palen door Bernaert van de Weijer namens de heer en in aanwezigheid van Adriaen Jacob Diercks en Jan Jan Michiels als schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel daar in de grond gestoken, beginnend aan de straat waar een hekpaal zal staan, waaraan het hek wordt gehangen verder loopt de grens lijnrecht tot de paal aan de pad daar zoals neergestoken, welke hekpaal door de erfgenamen van Lambert Udemans zal worden gezet, met 2 haken aan die post en die moeten ook dat hek onderhouden. De andere hekpost met het hek komt 9 voet verderop naast het erf van Lambert Raeijmakers en die moeten de erfgenamen van Lambert daar neerzetten en ook onderhouden. Afspraak is dat die van Udemans weg door het hek zullen houden om bij hun huis en erven te kunnen komen te weten tot de 2e paal toe. 40-v) in het bescheedt (merkteken, JT) dat daar is neergestoken, naast de straat, maar verder niet de weg nemen over het erf van de erfgenamen van Lambert. Datum 20 mei =================054=================== In de naam van de heer Jesus, Amen. Middels dit openbare dokument maken we bekend dat Jacob Wijnant Doolvoet en zijn zuster Geraertgen als erfgenamen van hun broer heer en meester Henrick Doolvoet, pastoor van de heerlijkheid St. Michielsgestel toen hij leefde, in die kwaliteit met een vonnis van de schepenbank gerechtigd zijn geworden door de vorster over twee schepenbrieven van St. Michielsgestel, inzake een stuk land van ca. 11 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid van St. Michielsgestel ter plaatse genoemd Nieuw Herlaer, b.p. de erfgenamen van wijlen Stans Adriaens, de gemeenschappelijke weg. Nog inzake een stuk akkerland van ca. 7 lopenzaad en ook in de zelfde heerlijkheid gelegen, ter plaatse genoemd de Santberch, b.p. jonker Geraert Proninck, Jacob Jan Dancken, eerder eigendom van jonker Jacob Proninck van Deventer en diens erfgenamen, vanwege een bedrag van 1312 gulden en 17 stuivers, welk bedrag heer en meester Henrick Doelvoet van genoemde jonker Jacob Proninck van Deventer had te vorderen en ter voldoening van dat bedrag met de rente ervan tegen de penning zestien, waren die 2 stukken land bevonnnist, welke vonnissen ten uitvoer mochten worden gelegd. Daarna hebben genoemde Jacob Wijnants Doolvoet en zijn zuster Geraert als erfgenamen 41-r) door Willem Willems (Moelenbroecks, JT) als presidentschepen van St. Michielsgestel in naam van de drossaard, de koop van de 2 stukken land verkregen op 17 oktober 1634 in aanwezigheid van 3 schepenen en daarvoor hadden ze 1312 gulden en 17 stuivers geboden met de rente, waarop in mindering de bedragen kwamen die eerder volgens het schepenprotocol zijn betaald dat berust onder de secretaris van St. Michielsgestel. Omdat die verkoop inmiddels verjaard is, heeft men de 2 stukken land opnieuw in het openbaar laten veilen (bekendmaken, JT), in de stad Den Bosch en ook de heerlijkheid St. Michielsgestel en de parochie van Esch, op 3 verschillende zondagen zoals blijkt uit het relaas van de dienaar van de groene roede in Den Bosch en door de twee vorsters van Gestel en van Esch ondertekend zoals blijkt uit de biljetten om de percelen in het openbaar te verkopen. Daarna zijn op 26 mei 1638 voor Rutger Corstiaen Spierincks, Geraerd Jan Rijckaerts en Jan Jan Michiels als schepenen en voor mij als secretaris ten mijne woonhuize de genoemde Jacob Wijnants Doolvoet en zijn zuster Geraertgen als erfgenamen van genoemde heer en meester Henrick Doolvoet zijnde hun broer verschenen en hebben volgens de opdracht 41-v) het bezit ten behoeve van de meest biedende te koop aangeboden voor de achterstand van 1312 gulden en 17 stuivers met de vermelde rente en de kosten van de procedure, met de lasten die er al van eerdere datum op drukten zoals in het vonnis is vastgelegd en openbaar verkocht met de brandende kaars om te zien of er meer voor zou worden geboden. Als het minder opbrengt zal men dat verhalen op het andere bezit van jonker Jacob Proninck van Deventer en als het meer opbrengt komt dat ten St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 29

30 goede van Jacob Wijnants en zijn zuster Geraertgen. Betaling moet plaatsvinden binnen de eerstkomende 14 dagen 42-r) met alle genoemde achterstand en indien de koper daarbij in gebreke blijft zal men het land weer aanvaarden en weer opnieuw laten veilen. Het bezit is belast met een jaarlijkse rente van 18 gulden en 15 stuivers aan de erfgenamen van heer Henrick Doelvoet zoals blijkt uit een schepenbrief van Den Bosch d.d. 16 januari 1620 en nog met een jaarrente van 25 gulden aan joffrouw Barbara Proninck van Deventer en 9 gulden per jaar aan een onbekend persoon. Omdat er niemand is verschenen die er meer voor heeft willen bieden is het bezit na het uitgaan van de brandende kaars in eigendom overgegaan naar Jacop Wijnants en zijn zuster Geraertgen en er is aan mij als secretaris gevraagd hiervan een dokument te krijgen. Akte is opgemaakt in aanwezigheid van Geraert Jan Rijckaerts (tekent als Rijckaert Jan Rijckaerts, JT) en Jan Jan Michiels als schepenen, verder Rijckaert Janssen, Jan Henricks van Venroij en Antonis Peters van Tartwijck als inwoners te St. Michielsgestel. Getekend : Jan Jan Michiels Rutger Corstiaen Spierincks Rijckaert Jan Rijckaerts Bernaert van de Weijer bij mij : Ricart Janssen Anthonis Peters Jan Henricks van Venroij ===============055=================== 42-v) Wij, Corstiaen Andriessen en Geraert Janssen Rijckaerts, schepenen verklaren dat voor ons is gekomen Jan Geraerts en zijn zuster Mariken met haar voogd en verkopen elk voor een derde deel aan hun broer Adriaen die het andere derde deel heeft, een huis, tuin, boomgaard in totaal ca. anderhalf lopenzaad gelegen te St. Michielsgestel ter plaatse genoemd de Hoorick, b.p. Jan Peter Adriaens, de gemeijnte. Nog verkopen ze ieder het 1/3e deel van een stuk akkerland groot ca. 7 lopenzaad in Michielsgestel ter plaatse genoemd de Donck, b.p. Jan Peter Adriaens, de gemeenschappelijke pad, Claes Jan Dielissen, Jacob Mathijs Spierincks zoals ze dat bezit na de dood van hun ouders hadden geerfd. De verkopers beloven de verkoop gestand te doen en alle lasten van hun kant af te handelen, behalve 6 gulden per jaar aan het Arm Weeshuis in Den Bosch, nog 5 gulden en 5 stuivers per jaar aan zuster Mariken, begijn op het Groot Begijnhof in Den Bosch, nog 2 gulden en 10 stuivers per jaar aan Jacob Laureijssen in de Rijder in Den Bosch, nog 1 gulden en 10 stuivers aan 43-r) de kinderen van Geraert van Asten, nog een halve stuiver chijns aan de koning of aan diegene die er recht op hebben, nog 6 penningen per jaar aan de heer van Herlaer en Gestel op St. Michielsdag. Datum 8 mei St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 30

31 =================056=================== Adriaen Gerards die in St. Michielsgestel woont ter plaatse genoemd de Horrick verkoopt (=belooft, JT) aan Marike dochter van Gerarrt Diercx een jaarlijkse chijns van 6 karolusguldens, elk van 20 stuivers, steeds te betalen op St. Jan Baptistdag en voor de eerste keer per a.s. St. Jansdag 1638, vrij van lasten of heffingen, tiendes, twintigsten, honderdsten etc. of welke heffingen dan ook, al ingesteld of nog in te stellen, op onderpand van een huis, tuin, boomgaard, groot ca. anderhalf lopenzaad, gelegen in St. Michielsgestel ter plaatse genoemd de Horrick, b.p. Jan Peter Adriaens, de gemeijnte. Nog op onderpand van een stuk akkerland groot ca. 7 lopenzaad te St. Michielsgestel ter plaatse de Donck, b.p. Jan Peter Adriaens, de gemeenschappelijke pad, Claes Jan Dielissen, Jacob Mathijs Spierinck. De schuldenaar belooft de onderpanden 43-v) in goede staat te houden en alle lasten af te handelen. Het onderpand is verder belast met een jaarlijkse chijns van 6 gulden aan het weeshuis in Den Bosch, nog 5 gulden en 5 stuivers per jaar aan zuster Marike, begijn op het grote begijnhof in Den Bosch, nog 2 gulden 10 stuivers aan Jacob Laureijs in de Rijder in Den Bosch, nog een jaarlijkse chijns van 1 gulden 10 stuivers aan de kinderen van Goijaert van Asten, nog een halve stuiver chijns aan de koning, nog 6 penningen aan de heer van Herlaer en Gestel. De verkoper (=schuldenaar, JT) moet de rente ineens of in delen naar keuze aflossen met 125 gulden, elke gulden van 20 stuivers, mits er een half jaar vooraf wordt opgezegd. Getuigen hierbij waren Corstiaen Andriessen en Geraert Jan Rijckaerts. Datum 8 juni =================057=================== Voor schepenen is verschenen Adriaen Geraerts en belooft aan zijn broer Jan Geraerts die een bedrag van 125 karolusguldens te betalen, elke gulden van 20 stuiver, vrij van alle belastingen, welk bedrag hij belooft voor de koop van het 1/3e part van een huis, tuin, boomgaard en akkerland zoals Jan Geraerts dat 1/3 e deel vandaag voor schepenen heeft overgedragen. Adriaen belooft op onderpand van zijn persoon en bezit deze belofte na te komen. Datum en getuigen als boven. In marge : Vandaag op 14 februari 1642 is voor mij ondergetekende gekomen Jan Geraerts en heeft bekend voor dit bedrag volledig te zijn betaald zodat ik (zal wel bedoeld zijn Jan, JT) terzake hiervan niets meer te vorderen heb. Als oorkonde opgemaakt en getekend : B. van der Waerden. =================058=================== 44-r) Al diegenen die deze brief zullen zien of horen lezen, gegroet!. Wij, Willem Adams en Jan Claes Michiels, schepenen, verklaren plechtig dat voor ons is verschenen Roelof Adriaens als man van Thunisken dochter wijlen Adriaen Delissen van Osch, soldaat (Roelofs, JT) in de compagnie van kapitein Sander, garnizoen houdend in de stad Lier, in dienst van Zijne koninklijke majesteit van Hispaignien, zoals hij verklaarde en machtigt hierbij de geachte Jan Herman Schuermans inwoner van de heerlijkheid Gestel om namens hem te komen tot een boedeldeling van het bezit dat hij namens zijn vrouw heeft geerfd van Delis Janssen van Osch, wijlen de grootvader van zijn vrouw. De gemachtigde moet daarvan het lot ontvangen en het bezit verpachten of beheren alsof of de opdrachtgever daar zelf bij aanwezig zou zijn geweest en voor ogen zou hebben gehad. Verder mag de gemachtigde op dat bezit een bedrag van 60 gulden eens opnemen onder de noodzakelijke belofte daarvoor. De gemachtigde moet later bewijs overleggen en rekenschap doen. Datum 23 juni =================059=================== 44-v) Wij, Jan Jan Michiels, Adriaen Jan Spierincx en Willem Adams, schepenen verklaren dat voor ons zijn verschenen Everaert en Joost, broers en kinderen van wijlen Peter Everaert Adriaens in diens leven verwekt bij Marieken dochter van Joost Claessen zijnde zijn wettige vrouw, verder Geertruijd dochter van Peter Everaerts met haar voogd en Jan Henricks van Venroij als vroegere man van Jenneke toen ze leefde ook dochter van genoemde Peter Everaerts en van Mariken die 2 minderjarige kinderen heeft nagelaten met name Henrick en Perijntgen waarbij verder genoemde Everaert met Bartholomeus van Venroeij als voogden over deze twee minderjarige kinderen optreden, hebben St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 31

32 verklaard met elkaar een boedeldeling te hebben gemaakt van het bezit dat ze na de dood van hun ouders hebben geerfd, gelegen in deze heerlijkheid, behalve het bezit te Haren en elders dat nog onverdeeld zal blijven. Voor de minderjarige kinderen heeft Willem Adams als stadhouder van de officier het lot van deze kinderen getrokken. Genoemde Everaert krijgt een huis, esthuis, tuin, boomgaard en hopland samen groot ca. 1 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd Nieuw Herlaer, b.p. Geraert Ambrosius, Stans Stans Moelenmaeckers, 45-r) de pad naast de Herlaersche Akkers, de gemeenschappelijke straat daar tegenover de korenmolens. Nog het 1/4e deel in een stuk akkerland, in totaal groot ca. 9 lopenzaad en 14 roedes gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Flaes, b.p. monsieur Meegens, de genoemde minderjarige kinderen, de erfgenamen van Adriaen Jan Adriaens, de pad daar. Uit dit erfdeel moet Everaert jaarlijks aan Dirck Janssen van Ravesteijn een rente van 10 gulden betalen, aflosbaar met 200 guldens en nog een rente van 5 gulden per jaar, welke rente het 4e lot en dit eerste lot samen moeten betalen tot het moment van aflossing en men ook samen zal moeten aflossen. Genoemde voogden ten behoeve van de minderjarige kinderen krijgen een stuk hopland of akkerland genoemd de Hof, groot ca. 1 lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid, ter plaatse genoemd Nieuw Herlaer, b.p. Stans Stans Moelenmaeckers, de minderjarige kinderen van Anthonis Henricks Hasselmans, de pad naast de Herlaersche Akkers, Bartholomeus Pauwels. Nog krijgen ze een halve dagmaat hooiland gelegen te Gestel ter plaatse genoemd de Theeder beemden, b.p. 45-v) de erfgenamen van Willem Jan Adriaens, jonker Henrick van Middegael, nog het 1/4e deel van een stuk akkerland in totaal groot 9 lopenzaad en 14 roedes, gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Flaes, b.p. Everaert Peters als mededeler, Joest Peters ook mededeler, de erfgenamen van Adriaen Jan Adriaens, de gemeenschappelijke pad. Uit dit erfdeel moeten ze jaarlijks een halve Wilhelmustuin betalen aan de H. Geest te Gestel. Genoemde Joost krijgt een stuk akkerland groot ca. 2 lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd Lemkensland, gelegen in de Herlaersche Akkers, b.p. joffrouw Anna Proeninck genoemd van Deventer, weduwe van jonker Wernaer van Honseller, de Varenwech daar, jonker Herman van Middegael, het Loo daar. Nog het 1/4e deel van een stuk akkerland groot in totaal ca. 9 lopenzaad en 14 roedes, b.p. de genoemde minderjarige kinderen, zijn zuster Geertruijd, Ariaen Jan Adriaens, de gemeenschappelijke pad daar. 46-r) Genoemde Geertruijdt krijgt een stuk akkerland groot ca. 3 lopenzaad en... roedes, gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd het Donderswijck, b.p. de weduwe Marieken Goovaerts, de weduwe van Aert Govaerts, Stans Stans Moelenmaeckers, de meswech (=mestweg, JT). Nog het 1/4e deel van een stuk akkerland genoemd de Flaes, in totaal groot ca. 9 lopenzaad en 14 roedes, gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse als voor, b.p. haar broer Joost Peters, joffrouw Anna Proenincks genoemd van Deventer weduwe van jonker Wernaert van Honsellaer, Jacob Mathijs Spierincks, de gemeenschappelijke pad. Uit dit erfdeel jaarlijks aan Steven Aelbrechts een rente van 5 gulden te betalen uit een rente van 10 gulden die samen met het eerste lot ook betaald en samen afgelost moet worden, aflosbaar met 200 gulden voor zoveel als partijen willen aflossen omdat er maar een enkele rentebrief van bestaat en kan dus alleen samen worden afgelost. Dit lot moet aan het eerste lot 25 gulden betalen. Genoemde delers 46-v) St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 32

33 beloven over en weer afstand van aanspraken op elkaars erfdeel te doen en beloven de deling zonder tegenspraak gestand te doen. Als een erfdeel minder waard wordt of als er meer lasten op zouden drukken dan nu bekend is, dan zullen ze die samen betalen ieder volgens zijn erfdeel. Verder zal ieder de lasten op het eigen erfdeel zodanig betalen dat de erfdelen van de anderen ervoor zijn gevrijwaard. Verder moet men elkaar overpad verlenen en aan anderen die er van oudsher recht op hebben, met de minste overlast en schade. Alle achterstallige rentes en pachten op het moment van de deling zullen ze samen betalen tot aan de lopende termijn toe. Datum 26 juli =================061=================== 47-r) Voor schepenen uit de vorige akte zijn verschenen Everaert Peters en Bartholomeus Henricx van Venroeij en hebben de eed afgelegd als voogden over de minderjarige kinderen van Jan Hendricx van Venroeij, zoals in de voorgaande deling staan vermeld. Actum als boven. =================061=================== Wij, Jan Janssen Roelofs, Willem Adams, Geraert Rijckaerts en Goossen Henrick Martens, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Wouter Claessen de jonge, oud circa 68 jaar, en Adriaen Janssen van Merendoncq oud ca. 66 jaar, beiden inwoners van de Dungen in het vrijdom van de stad Den Bosch, verder Rutger Eijmberts oud ca. 55 jaar en Willem Peters van Griensven oud ca. 38 jaar, beiden inwoners van Schijndel, Adriaen Adriaens van Roeij en Luijcas Roelofs Haegelaers beide inwoners van de baronnie van Boxtel, Geraert Jan Herberts oud ca. 56 jaar en Marten Adriaens oud ca. 53 jaar, beide inwoners van St. Oedenrode, alle naaste nageburen (uit omliggende dorpen, JT) van Gestel, nadat ze zijn ondervraagd en hen de eed is afgenomen, hebben verklaard dat het zo is dat 47-v) in de maand november 1637 er in de heerlijkheid Gestel de heer luitenant-generaal Staeckenbroeck (hij is aanhanger van de Prins van Oranje, staatsgezind, JT) gelogeerd was met compagniepaarden, opmarcherend naar het kwartier Antwerpen of elders voor de tenuitvoerlegging van exploiten (beslagleggingen, JT) en hebben daar een hele nacht in Gestel verbleven en dat heeft de inwoners wel 400 gulden gekost. En dat ook in de maand januari compagnieen ruiters die van de stad Den Bosch kwamen afkomstig van mijnheer Staeckenbroeck in opdracht van hem een hele nacht of halve dag in Gestel hebben gelogeerd dat de gemeente wel 350 gulden heeft gekost en dat daarenboven nog in de maand augustus 1638 de heer commandeur Golsteijn met de hele ruiterij van Maastricht zich naar Den Bosch heeft begeven die de koningin van Frankrijk vergezelden en 4 dagen en 5 nachten in deze heerlijkheid hebben gelogeerd hetgeen de inwoners van Gestel wel meer dan 3000 gulden heeft gekost behalve nog het vele verteer van andere dagelijkse partijen zowel te voet als te paard. Men voert nog aan dat ze alle naaste nageburen zijn van de heerlijkheid Gestel en er dus goede wetenschap van hebben. Datum 3 september =================062=================== 48-r) Wij, Adriaen Jan Spierincx, Corstiaen Jan Aerts en Geraert Janssen Rijckaerts, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Goijaert Jacob Smits wonend in de Dungen in het vrijdom van Den Bosch en Gerard Janssen Molder, inwoner van Gestel en hebben verklaard dat de beledigende woorden die ze onlang tegen Jan Jan Roelofs hebben geuit inzake een bepaalde diefstal die deze Jan zou hebben gepleegd bij Goijaert Jacob Smits, waar Jan Roelofs van deze Goijaert een eikenboom zou hebben gestolen, gedaan was door drank en door kwaadspreken door de vijand, en dat alles was gelogen en verzonnen en ze daarom deze beledigingen herroepen en dat ze van Jan Roelofs niets anders weten te zeggen dan dat hij een eerlijk en vroom persoon is. Datum 4 september St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 33

34 =================063=================== Voor schepenen en regeerders van deze heerlijkheid St. Michielsgestel en met ons Jan Leonaerts als gewezen borgemeester van Gestel, verklaren onder ede die we bij het aanvaarden van ons ambt hebben afgelegd, dat wij namens ons nooit aan jonker Herman van Middegael opdracht hebben gegeven dat hij met meester Jan Melis als arresterende partij ter ener zijde de genoemde Jan Leonaerts zou doen arresteren maar dat daarentegen de zelfde jonker Middegael 48-v) in Den Bosch was ontboden dat de eisende partij of diens procureur niet verder met deze zaak zou doorgaan zoals Middegael hier nu aan enkelen van ons heeft verklaard dat hij die nooit heeft ontboden, maar daarentegen hem alleen had gedaagd om hem later te ontbieden en dat hetgene dat nu is aangevoerd of verklaard op de rol van 13 maart jongstleden in Den Bosch zoals deze meester Jan Melis als arresterende partij heeft gedaan, onwaar is. Genoemde Jan Leonaerts als gearresteerde verklaart verder onder ede die hij opnieuw voor de officier heeft afgelegd, dat hij deze meester Jan Melis in het jaar 1635 of op andere tijden hem nooit tijd heeft gegeven (is dus nooit gebeurd, JT) om diens pachtsommen van zijn land (van Jan Leonaerts?) te Gestel destijds tot aan St. Bavodag te borgen (zich garant te stellen, JT). De deponent voert nog aan dat hij genoemde meester Jan Melis sedert die verpachting nooit heeft kunnen spreken niet eerder dan toen die hem in Den Bosch liet arresteren omdat deze Melis genoemde Jan die slecht ter been was, steeds heeft ontweken om niet te hoeven betalen. Datum 4 september =================064=================== Al degenen die deze brief zullen zien of horen lezen, gegroet!. Hierbij verklaren wij plechtig dat voor ons zijn verschenen de geachte Luijcas Roelofs en Adriaen 49-r) Adriaens van Roeij, beide inwoners van de baronnie Boxtel, verder Rutger Eijmberts en Willem Peters van Griensven, beiden inwoners van Schijndel, op verzoek van de gemeente en inwoners van Gestel, nadat ze waren ondervraagd en hen de eed was afgenomen, hebben verklaard dat zij weten dat op 8 september 1638 de heer ritmeester Hanscomekers (?), die garnizoen houdt in Maastricht komend uit het leger van zijne prinselijke majesteit met 7 troepen paarden de hele nacht en dag in de heerlijkheid St. Michielsgestel hebben gelogeerd, waardoor de inwoners wel 400 gulden schade hebben geleden. Zij verklaren verder door de dagelijkse grote en zware belegeringen door de ruiters en het verteer van de soldaten, de inwoners van Gestel en Gemonde geruineerd zijn en er zijn veel percelen land onbewerkt gebleven, veel huizen zijn afgebroken, zowel door de belegeringen van de stad Den Bosch als ook door grote sterfte. Die huizen zijn niet opgebouwd en de inwoners zijn naar andere plaatsen vertrokken en er vertrekken er dagelijks nog meer, omdat de inwoners op het kantoor zoveel in de maandelijke lasten achterstallig dat het onmogelijk is om die lasten nog op te brengen. Ze voeren verder nog aan dat ze naaste nageburen (buren uit omliggende dorpen, JT) zijn en zij er dus goede kennis van hebben. Datum 14 september St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 34

35 =================065=================== 49-v) Wij, Jan Jan Roelofs en Jan Jan Michiels, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen de geachte Adriaen Jan Spierincks, oud ca. 55 jaar en Willem Adams oud ca. 34 jaar, Corstiaen Jan Aerts oud ca. 60 jaar, en Corstiaen Andriessen als gewezen schepenen en hebben onde ede die ze bij het aanvaarden van hun ambt eerder hebben afgelegd, verklaard dat ze als schepenen van Gestel voor het jaar 1636 tot 13 juni 1637 hebben gediend en dat ze nooit opdracht of bevel hebben gegeven aan Willem Moelenbroeck alias de Man die toen voorschepen was, om uit het dorp Gestel te vertrekken of hem voortvluchtig te doen maken of zich te latiteren (schuilhouden, JT) in Den Bosch, vanwege de kwellingen die hem werden aangedaan door Adriaen van Meerwijck als plaatsvervanger van de heer fiscaal over het zetten van de tienden en voor hetgeen hem dienaangaande ten laste is gelegd. Er is daarover nooit in de schepenvergaderingen gesproken of enig voorstel over gedaan of een dergelijk opdracht gegeven of enig besluit over genomen. En als er ergens een eigenhandig geschreven akte zou bestaan die het tegendeel beweert en is ondertekend, dan zullen wij ons daaraan houden. De deponenten voeren nog aan dat ze toen schepenen waren en er dus goede kennis van hebben. Datum 19 oktober =================066=================== 50-r) Wij, Adriaen Janssen en Jan Jan Michiels, schepenen verklaren dat voor ons in eigen persoon zijn verschenen de edele jonker Herman van Middegael oud ca. 71 jaar, jonker Dierck van Gerwen oud ca. 33 jaar en Jan Janssen Roelofs, president of voorschepen, allen inwoners van de heerlijkheid Gestel en verklaren op verzoek van de inwoners van Gestel nadat ze behoorlijk waren ondervraagd en hen de eed was afgenomen, dat Willem Willem Moelebroecx in de tijd dat hij werd lastigegevallen door de heer fiscaal van Brabant of diens plaatsvervanger, inzake de kwestie van het zetten van de tienden, of voor hetgeen hem daarin betrof en ten laste was gelegd, zij deze Moelenbroeck hebben horen verklaren dat zijn kwellingen niet ten laste van het dorp Gestel zouden komen, omdat hij zijn garande wist (die borg voor hem stonden, JT) en dat deze Moelenbroecx hem daarna fugitief (voortvluchtig, JT) had gemaakt en ook daarna diverse keren in discours (onvindbaar, JT) was hoe de zaak zou aflopen. Verder verklaren jonker Dierck van Gerwen en Jan Jan Roelofs president dat zij deze Moelenbroecx hebben horen verklaren dat men hem daarna zoude laten gewerden (zijn gang laten gaan, JT) en nog zei niets anders te willen dan (hem) de helfter (wrsch. halster, halsband JT) op het hoofd zou leggen (om zijn hals zou doen, JT) en dat hij de man die hem dit had aangedaan wel zou vinden. Genoemde jonker Herman verklaart 50-v) nog dat hij in Nieuw Herlaer bij Jan van der Borch (?) in de achterkamer was en hem hetgeen hier voor staat heeft horen zeggen. Jan Jan Roelofs verklaart in zijn huis hetzelfde te hebben gehoord toen hij hem zijn ordonnantie als gewezen borgemeester had betaald en ook genoemde jonker Gerwen heeft het ook gehoord in Den Bosch op het einde van de straat. Actum als boven. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 35

36 =================067=================== Wij, Willem Adams en Jan Jan Michiels schepenen, verklaren hierbij plechtig dat vandaag voor ons is verschenen in eigen persoon Adriaen Pauwels, oud ca. 32 jaar en Marcelis Henricx oud ca. 50 jaar en hebben op verzoek van Henrick Laureijs nadat ze behoorlijk waren ondervraagd en hen de eed was afgenomen, verklaard dat ze weten en erbij waren dat in het jaar 1634 toen Henrick Laureijns als producent in deze, ten huize was van de secretaris van deze heerlijkheid en toen op Nieuw Herlaer woonde, toen aan de schepenen zijn afrekening had gegeven over zijn beheer en toezicht van de minderjarige kinderen van wijlen Michiel Henricx om door deze schepenen te worden onderzocht en afgehoord. Dat toen deze Henrick Laureijns als rendant in het openbaar tegen de schepenen zei, dat als zij in de zaak van de rekeningen niet vroet (verstandig, JT) zouden handelen, op kosten van 51-r) zijn ongelijk daarin te halen, hij wel zijn advies zou halen omdat hij als grootvader de kinderen niet in het minst wilde benadelen. Na deze woorden had Ruth Janssen die een van de minderjarige kinderen had getrouwd, met name Bertgen, deze Henrick Michiels met fors geweld over de bank gestoten zodat hij ter aarde viel, ja zelfs tot de dood toe die erop zou hebben gevolgd, ware het niet dat zulks door anderen werd belet. Daardoor werd het afhoren en sluiten van de rekening uitgesteld tot groot geklaag en verdriet van de rendant die thans 80 jaar oud zijnde, deze kinderen op zijn kosten had grootgebracht. De deponenten verklaren nog dat ze er persoonlijk bij aanwezig waren en er dus mee bekend zijn. Als oorkonde opgemaakt. Actum als boven. =================068=================== Wij, Jan Janssen Roelofs en Willem Adams, schepenen, verklaren hiermee plechtig dat vandaag voor ons is verschenen jonker Geraert van Boecop wonend op de Ruwenberch in de heerlijkheid van Gestel en machtigt hierbij de persoon van jonker Christoffel van Boecop om namens hem als opdrachtgever voor hem en diens erfgenamen cessie (=overdracht, JT)) te doen voor de edele magistraat van Kampen ten behoeve van de edele Joris (?) Sluiter cum suis, diens vrouw en hun erfgenamen inzake een tuin met alle grond in de stad Kampen, genoemd de Quinckelerberch, met de grenzen volgens de koopcedullen. 51-v) De gemachtigde moet voor hem en voor zijn erfgenamen belofte doen, de genoemde tuin aan de kopers en hun erfgenamen overdragen, verder de koopvoorwaardes nakomen zodanig dat de opdrachtgever en zijn erfgenamen daarvoor zijn gevrijwaard. De opdrachtgever belooft alles na te komen wat door zijn gemachtigde hierin zal worden gedaan, hetzij in het ontvangen van de restantkoopsom hetzij anders waarbij de gemachtigde later wel rekening en verantwoording van zijn handelen moet afleggen. Datum 4 november =================069=================== Wij, Willem Adams en Jan Jan Michiels, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen jonker Robbert de Beever, heer van Milheeze als wettige man van joffrouw Maria van Erp van Lancvelt en verkoopt aan jonker Johan de Koenen van Zeegewerp een stuk akkerland groot ca. 4 lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Gestel, rondom het erf van de hoeve van Zeegewerp met aan het einde nog een heiveldje. 52-r) De koper krijgt hiervan het erfrecht en de verkoper belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen. Datum 17 november St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 36

37 =================070=================== Wij, Jan Jan Roelofs en Corstiaen Jan Aerts, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen de edele jonker Geraert van Boecop weduwnaar van joffrouw Mechteld Spierincx en machtigt hierbij de geachte Thomaes van Turnhout, zowel aanwezig als afwezig, om namens hem als opdrachtgever te verschijnen voor schepenen van de stad Den Bosch en daar ten behoeve van joffrouw Margareta en Helena, gezusters en kinderen van de opdrachtgever, het 1/4e part van de St. Huibertstiende alhier gelegen te St. Michielsgestel en Gemonde over te dragen. Die tiende levert jaarlijks ongeveer 20 mud koren op of zoveel als de opdrachtgever daarin toekomt, zowel verkregen door erfenis als 52-v) door aankoop. De gemachtigde moet daarin alles doen dat hij zelf als opdrachtgever ook gedaan zou hebben, ook al zou de zaak meer machtiging of bevel nodig hebben, zoals daar in de secretarie zal worden gevraagd. De opdrachtgever belooft alles na te komen wat door zijn gemachtigde zal worden gedaan zonder tegenspraak en zal hem vrijwaren voor alle kosten. Datum 29 november =================071=================== Wij, Corstiaen Jan Aerts en Geraert Jan Rijckaerts, schepenen, verklaren dat voor ons is gekomen Jan Willems van Griensven en verkoopt aan Jan Janssen Roelofs een stuk akkerland groot ca. 8 lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd de Bellenbroeck, b.p. Laureijs Handrick Vrancken, de weduwe van Gerart Janssen Stockhorst, Dirck Delissen en meer anderen, de gemeenschappelijke straat, zoals 53-r) hij dat stuk land had geerfd na de dood van zijn ouders. De verkoper krijgt er het erfrecht van en de verkoper belooft op onderpand van zijn persoon en bezit de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen, behalve een jaarlijkse grondchijns van... groten als grondchijns aan de heer van Herlaer en Gestel, zoals vermeld in het chijnsboek van de heer. Verder moet de koper de dijkasie (=dijk, JT) onderhouden waarin het stuk land is gehouden welke dijckasie eerder toebehoorde aan het erf van Peter Willem Driessen die daarvan de helft moest onderhouden zoals hij zei. Datum 3 december =================072=================== Wij, Adriaen Janssen Spierincx en Jan Janssen Michiels, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Henrick Eijmbert Peters en Anthonis Thonis van der Merendoncq als beedigde voogden over Eijmbert, Anneken, Elisabeth en Margariet, minderjarige kinderen van wijlen Peter Eijmbert Peters in zijn leven verwekt bij Jenneken van den Merendoncq, zijnde zijn wettige vrouw, verder hierbij Peter Goijaert Jacobs die is getrouwd met 53-v) Catharina ook dochter van wijlen Peter Eijmbrechts en Jenneken en met hen nog Dierck Delissen als voogd over de 2 minderjarige kinderen van genoemde Peter en Catharina, en hebben verklaard een wettige deling te hebben gemaakt van zowel grond als huisraad die ze hebben geerfd na de dood van hun ouders, het meeste hiervan gelegen in deze heerlijkheid. Voor de minderjarige kinderen is het lot getrokken door Antonis Peters (van Tartwijck, JT) als vorster in afwezigheid van de officier. Genoemde Peter Goijaerts en Dierck Delissen ten behoeve van de 2 minderjarige kinderen krijgen de helft van een huis, tuin en boomgaard, met de aangelegen akkers samen groot ca. 8 lopenzaad binnen deze heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd het Heeselaer, b.p. Anthonis Thonissen van der Merendoncq, de gemeenschappelijke straat, de Broeckstraat daar. Nog de helft van een veld gelegen tegenover de Dennenboomsche Hoeve, b.p. Anthonis Thonissen van der Merencdoncq, Marij Diercx van de Venne, Ruth 54-r) Henrick Janssen, de gemeenschappelijke straat. Nog de helft van 1/4e part van 3 dagmaten hooiland gelegen in de Ruijmelsche beemden, voor 2/3e deel. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 37

38 Genoemde Henrick Eijmberts en Anthonis Thonissen ten behoeve van Margrietgen minderjarige dochter van Peter Eijkberts krijgen de andere helft van het genoemde huis, tuin en boomgaard met het akkerland en de helft van het hei-eeuwsel, het veld en hooiland zoals hiervoor vermeld en nog onverdeeld is. Hieruit moeten de 2 genoemde erfdelen ieder voor de helft, jaarlijks 4 zesters rogge betalen aan de H. Geest van Den Bosch, nog 1 zester rogge per jaar aan het altaar van O.L. Vrouw in deze heerlijkheid en nog 12 gulden 10 stuivers aan de zusters in Den Bosch. Nog 50 gulden eens in een groter kapitaal van 300 gulden met de jaarlijkse rente aan de weduwe van Herman van Iersel, nog jaarlijks een chijnshoen aan de heer van Herlaer en dat voor het recht op de Bleecken. Genoemde Eijmbert krijgt een stuk akkerland genoemd de Speijt groot ca. 4 en een halve lopenzaad gelegen in deze heerlijkheid, ter zelfder plaatse, b.p. Willem Geraert Spierincx, de gemeenschappelijke straat, de Speijtgraef daar. Nog krijgt hij een hopveldje gelegen in de Molenstraat, b.p. 54-v) de kinderen van Claes Jacobs, Goijaert Jacob Smith en Heesken Willem Henricx van Broeck, Geraert Jacobs, Cornelis Rijen (Reinier, JT) de Becker. Uit dit lot jaarlijks 2 chijnshoenderen aan de heer van Herlaer te betalen, nog een jaarlijkse rente (bedoeld is hier kapitaal, JT) van 50 gulden in een rente (=kapitaal, JT) van 300 gulden. Genoemde voogden ten behoeve van genoemde Anneken krijgen een stuk akkerland gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd de Swaen tegenover de Dungense kerk, b.p. Dirck Delissen, Jan Janssen de With, de kinderen en erfgenamen van Willem Janssen Weijgergancx, de gemeenschappelijke straat. Nog krijgen ze een stuk land op Mughovel, b.p. Henrick Henrick Willems, Jacob Thijs Spierincx, de dijk daar, de kinderen van Anthonis Thonissen van Merendoncq, met nog een veldje er achteraan tussen het erf van Anthonis Thonisen en het minderjarige kind van Jan Claessen, verder b.p. Dierck Delissen, Henrick Henrick Willems. Hieruit jaarlijks een oortje en eenmalig 3 penningen te betalen in diverse teksten (=chijnsdelen, JT) ) chijns aan de heer van Herlaer, nog de rente (=kapitaal, JT) over 100 gulden uit een grotere rente van 300 gulden, waarvan de hele rente van die 300 gulden als die prompt wordt betaald 15 gulden bedraagt en anders 15 stuivers meer, nog jaarlijks aan het Groot Gasthuis in Den Bosch het 1/3e part in de dijckasie waarin de onderpanden zijn gehouden en nog een roede dijk aan de 55-r) zelfde dijckasie. Genoemde voogden ten behoeve van Elisabeth krijgen een stuk land gelegen op de Keer, gelegen in deze heerlijkheid, b.p. Victor van Wamel, Anthonis van de Merendoncq, de gemeenschappelijke straat. Nog krijgen ze een morgen hooiland gelegen op t Broeck, b.p. Henrick Henrick Vreijssen, het erf van het St. Claraklooster, Vranck Jan Jacobs, de gemeenschappelijke straat. Hieruit aan het St. Janskapittel in Den Bosch 8 pond paijment te betalen, nog de jaarlijkse interest van 100 gulden in een grotere rente van 300 gulden (bedoeld is kapitaal, JT). Nog moet dit lot het 1/3e part van de dijk onderhouden waarin ze zijn gehouden samen met Anthonis Thonissen en diens mede-erfgenamen. De boedeldelers beloven over en weer afstand te doen van aanspraken op elkaars erfdeel en beloven de deling gestand te doen zonder tegenspraak. Als er op iemands erfdeel meer lasten drukken dan nu bekend is, zullen ze die samen betalen, ieder voor diens deel. Verder zal ieder 55-v) de lasten op het eigen erfdeel zo betalen dat de erfdelen van de anderen ervoor zijn gevrijwaard. Verder moet men elkaar overpad verlenen en aan anderen met de minste overlast. Alle achterstallige pachten zullen ze samen betalen tot aan een vervallen en de lopende termijn. Datum 6 januari St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 38

39 =================073=================== Wij, Willem Adams en Jan Janssen Michiels, schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons is verschenen Hendricxken dochter van wijlen Peter Janssen van de Ven, weduwe van Marcelis Henricx van de Dootleggen met haar voogd en doet afstand van haar rechten inzake alle goederen en erven waar dan ook gelegen en zonder uitzondering, die ze heeft geerfd na de dood van haar man en draagt dat bezit nu over aan 56-r) Laureijs, Jan, Cornelis en Anthonis zijnde haar meerderjarige kinderen die daarvan het erfrecht krijgen. Hendriecxken met haar voogd belooft deze overdracht gestand te doen en alle lasten van haar kant af te handelen, behalve dat de kinderen de gebuurlijke plichten hebben te vervullen en andere servituten waarin het bezit is gehouden. Datum 18 januari In marge : Een kopie voor Hendricxken en kopie voor Berckenbos. =================074=================== Wij, Geraert Jan Rijckaerts en Willem Adams, schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel verklaren dat voor ons zijn verschenen Geraert zoon wijlen Wouter Jan Marcelissen van de Merendoncq, verder zijn zusters Engelken en Jenneken met hun voogden en verkopen een stuk akkerland groot ca. 3 lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid op Haenwijck, ter plaatse genoemd de Beecxakker, b.p. de weduwe van kapitein Pijnappel, Marcelis Jan Marcelissen, Arien Ariens, de weduwe van Henrick Adriaens van der Aa. Dat stuk 56-v) akkerland hadden ze geerfd na de dood van hun ouders en verkopen het nu aan Heijlken weduwe van Matheus Matheussen die daarvan het erfrecht krijgt. De verkopers beloven de verkoop gestand te doen en alle lasten van hun kant af te handelen, behalve een jaarlijkse rente van 3 gulden aan de kerk van Gemonde zoals ze zeiden. Datum 27 januari =================075=================== Voor genoemde schepenen is verschenen Jenneken dochter van Jan Marcelis van de Merendoncq met haar voogd en verkoopt haar 1/3e deel van een hofstad groot in totaal ca. 5 en een halve lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd de Pleijn, b.p. de weduwe van Hendrick Adriaens van der Aa, de weduwe van Jan Henrick Goijaerts van der Doncq, de weduwe van Matheus Matheussen, de gemeenschappelijke 57-r) straat, zoals ze dat 1/3e deel had geerfd van haar ouders. Ze verkoopt het perceel aan haar broer Geraerd en haar zus Engeltgen die daarvan het erfrecht krijgen. De verkoopster op onderpand van haar persoon en bezit belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten van haar kant af te handelen voor dat 1/3e deel, behalve het 1/3e deel van 2 penningen grondchijns aan de heer van Herlaer, nog behalve het 1/3e deel van 6 gulden aan de erfgenamen van Jan Jacobs, nog behalve het 1/3e part van jaarlijks 6 gulden aan Anthonij van den Bergh, nog behalve het 1/3e part van 3 gulden per jaar aan de H. Geest in deze heerlijkheid. Actum als boven. =================076=================== Voor genoemde schepenen is verschenen genoemde Jenneken dochter van wijlen Wouter Jan Mercelissen (van de Merendoncq, JT) en heeft verklaard voor dat 1/3e deel van haar broer Geraert Wouters en haar zuster Engeltgen een bedrag van 100 karolusguldens te hebben ontvangen elk van 20 stuivers, waarmee ze verklaart voldaan te zijn en verder is uitgesloten van alle bezit van haar ouders zaliger, met inbegrip van alle schulden en vorderingen zodat ze hierin niets meer zal pretenderen, 57-v) zonder tegenspraak daarin. Actum als boven. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 39

40 =================077=================== Wij, Jan Jan Roelofs en Corstiaen Jan Aerts, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Wouter Wouter van Groesbeeck als wettige man van zijn vrouw Augneesken dochter van Henrick Goijaert Hoppenbrouwers en verkoopt aan Geraert Jansen Mulder een stuk akkerland groot ca. 3 lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Verckensakker, b.p. Conraet Goossens, de weduwe van Henrick Dierck Seeben en meer anderen, Peter Jeronimus, de gemeenschappelijke straat, zoals zijn vrouw had geerfd en was toebedeeld met haar mede-erfgenamen voor schepenen alhier. De koper krijgt er het erfrecht van en de verkoper belooft de verkoop gestand te doen zonder tegenspraak en 58-r) alle lasten van zijn kant af te handelen, behalve een jaarlijkse chijns van 15 gulden aan Goijaert Goijaerts. Actum als boven. =================078=================== Wij, Willem Adams en Jan Jan Michiels, schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel, verklaren hierbij plechtig dat voor ons is verschenen de edele joffrouw Margareta van Etten weduwe van jonker Johan Coenen, inwoonster van deze heerlijkheid, die gezond van lijf en leden is en in het bezit van haar verstand en verklaart dat ze uit liefde en affectie en vanwege ander haar daartoe moverende redenen, als onherrroepelijke gift aan jonker Willem van Vlierden ten behoeve van zijn kinderen verwekt bij joffrouw Adriana Coenen, zijnde haar dochter in wettig huwelijk verwekt, hem 2 obligaties vermaakt. De ene van 1600 rijnsguldens van 40 groten vlaams per gulden die werden beloofd door schepenen en gezworenen van de vrijheid Oisterhout zowel in hun naam als in naam van de inwoners op 23 juni 1617 aan jonker Johan Coenen. De andere obligatie betreft 799 rijnsguldens beloofd door Huibert Jaspar Heijs ten overstaan van schepenen In marge : Verschenen is in de secretarie van de heerlijkheid Gestel de weledele jonker Maximiliaan van Vlierden zoon van wijlen jonker Willem van Vlierden en verklaart voor zijn 1/3e deel van deze 2 obligaties door de weledele jonker Aert de Coenen te zijn voldaan met de rente tot aan vandaag toe en doet afstand van verdere aanspraken in deze 2 obligaties en verklaart er volledig voor te zijn betaald. Verder wil jonker Maximiliaan dat zijn 1/3e part in deze 2 rentes ten goede komt aan genoemde jonker Aerdt de Coenen en verder aan diens broer en zuster (vervolg op folio 58-v) en dat die voor heren wethouders te Oisterhout wordt overgedragen volgens de stijl van de secretarie daar. Actum op 28 maart 1659, in aanwezigheid van Willem Daniels en van Aert Jacobs van Gruenendael als schepenen van St. Michielsgestel. Akte is als oorkonde opgemaakt en door de comparant ondertekend. Getekend : Maximiliaen van Vlierden en J. Elsevier, secretaris v) en heren wethouders te Oisterhout op 7 december 1618 ook ten behoeve van jonker Johan Coenen. De comparante draagt beide obligaties over aan genoemde jonker Willem van Vlierden die hierbij ook aanwezig is en deze obligaties accepteert ten behoeve van zijn kinderen. Als een van de obligaties tijdens haar leven of na haar dood zal worden afgelost zal het geld aan genoemde kinderen ten goede komen. De comparante belooft op onderpand van haar persoon en bezit deze gift en overdracht altijd gestand te doen zonder tegenspraak en wil dat er voor de kinderen een of meer dokumenten van worden gemaakt. Actum in St. Michielsgestel op 28 januari St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 40

41 =================079=================== Wij, Willem Adams en Jan Janssen Michiels, schepenen 59-r) van de heerlijkheid St. Michielsgestel verklaren dat vandaag hier is verschenen de edele joffrouw Margareta van Etten weduwe van jonker Johan Coenen inwoonster van deze heerlijkheid, gezond van lijf en leden en in het bezit van haar verstand en heeft verklaard dat haar schoonzoon jonker Willem van Vlierden diverse jaren voor haar het bewind over haar bezit heeft gevoerd of geadministreerd en hij heeft haar daarvan rekenschap en verantwoording gedaan van dat beheer en goed bewijs overlegd tot haar tevredenheid en zij heeft hem hiervoor behoorlijk kwijting gegeven en ontslaat hem van verdere aansprakelijkheid en wil niet dat haar toekomstige erfgenamen hem daarover lastig zullen vallen, noch dat hij verder verantwoording of rekenschap zal hoeven af te leggen omdat ze hiervoor volledig voldaan is geweest. Ze wil niet dat jonker Willem of iemand van diens erfgenamen zal worden aangemaand of lastig gevallen over het verteer en ander onderhoud dat hij en zijn vrouw en familie en paarden etc. tot nu toe bij haar heeft genoten. Ze verklaart dit aan hem, zijn vrouw en kinderen als tegemoetkoming te hebben gegeven voor zijn trouwe diensten in het beheer van haar bezit en verder ook uit liefde en affectie, 59-v) welke diensten door hem nog zullen worden verleend en ze geeft hem daarvoor kwijting. Ze wil niet dat hij daarover in de toekomst door wie dan ook op deze wereld zal worden lastig gevallen of dat hij er enige kwestie of moeilijkheid van ondervindt. Actum in de heerlijkheid van St. Michielsgestel op de 28ste dezer maand 1639 (= januari, JT). =================080=================== Wij, Willem Adams en Goossen Henrick Martens, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Cornelis Goossens, woonachtig op de Made in de jurisdictie van Geertruidenberg, voor hemzelf handelend en voor Aert Jaspers Molenaers als man van Martijntgen dochter van Embrecht Cornelissen in diens leven verwekt bij zijn wettige vrouw Marieke dochter van Henrick Janssen Duijs en verkopen nu aan Heijlken Duijs weduwe van Wouter Matheussen het 1/4e deel van een stuk hooiland in totaal groot ca. 2 en een halve morgen, gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Endekoeij gelegen in de Doijbroecken, b.p. de zusters van Orthen, Rutger Corstiaen Spierincx en meer anderen, Margariet weduwe van Henrick Geraerts van de Loo, de weduwe van Thomas Willems. Nog verkopen ze het 1/4e deel van een heiveld met de dries eraan gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd het Varrenbroeck, b.p. Jan Peter Henricks, 60-r) de erfgenamen van Arien Janssen, de weduwe van Jan Huiberts en meer anderen, de gemeenschappelijke straat. Nog het 1/4e deel van een morgen hooiland gelegen nabij de Pettelaersche Schans, b.p. jonker Geraert van Boecop. Nog de helft van een stuk akkerland groot ca. 2 lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Gestel op de Haenwijcxe akkers, b.p. Arien Adriaens, de weduwe van Henrick Adriaens van der Aa, Marcelis Jan Mercelissen. Nog het 1/4e part van een vergraven akkerland groot ca. 2 lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Pleijn aan de Breden Eijck, b.p. Peter Gijsberts, Jan Thijs Spierincks, Henrick Janssen Vercuijlen, de gemeenschappelijke straat daar. Nog de helft van een rente van 5 gulden per jaar op onderpand van een huis, tuin, boomgaard, thans eigendom van Henrick Janssen Vercuijlen, aflosbaar volgens de brieven. Dat vierde part hadden ze geerfd van de ouders van hun echtgenoten zoals ze zeiden. 60-v) De koopster krijgt er het erfrecht van. De verkopers op onderpand van hun persoon en bezit beloven de verkoop gestand te doen zonder tegenspraak en zullen alle lasten van hun kant afhandelen, behalve de lasten waarmee het bezit is belast. Datum 14 februari St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 41

42 =================081=================== Omdat Huibert Huiberts thans in het buitenland is, is het niet zeker dat hij nog leeft zoals men veronderstelt en daarom is er in de voorgaande akte geen melding gemaakt over het 1/3e deel van het bezit. Als hij onderwijl is komen te overlijden zal genoemde Heijlken Henricks (=Duijs, JT) van het geld dat hem daaruit toekomt daarover geen rente hoeven te betalen, maar wel zijn deel van de koopson aan de wettige erfgenamen. Als hij wel terugkeert zal Heijlken hem een behoorlijke rente moeten betalen, daarvoor stelt zich Cornelis Goossen garant met zijn persoon en bezit. Opgemaakt voor genoemde schepenen, datum als boven. =================082=================== 61-r) Jonker Johan van Raveschot woonachtig in de heerlijkheid St. Michielsgestel, ter plaatse genoemd de Ruwenberch, verkoopt (=belooft, JT) aan zijn broer jonker Adolf van Raveschot, als alpherus onder kapitein Croon in het garnizoen in de stad Herenthals in dienst van de koninklijke majesteit van Hispaignien, een jaarlijkse chijns van 135 gulden, elke gulden van 20 stuivers in goed gangbaar geld, steeds te betalen op St. Jan Baptistdag anno 1640 in deze heerlijkheid, vrij van alle belastingen of heffingen, tiendes, twintigsten, honderdsten etc., gewone of buitengewone lasten die al zijn opgelegd of nog opgelegd zullen worden, op onderpand van al zijn bezit, zowel hier te St. Michielsgestel of in de heerlijkheid van Capell, Wasbeeck (=Waspik, JT) of in het land van Breda in het dorp genoemd Bael (=Bavel, JT) zonder enige uitzondering waar dat bezit zich ook bevindt. De verkoper (=schuldenaar) belooft op onderpand van zijn persoon en bezit In marge : Vandaag op 1 maart 1647 is voor genoemde schepenen verschenen monsieur Hugo de Roeij wettige man van joffrouw Maria dochter van jonker Adolf van Raveschot en heeft bekend door jonker Johan van Raveschot zijnde zijn oom, voor deze schepenrentebrief ter waarde van 2700 gulden d.d. 18 februari 1639 te zijn betaald, welke rente Adolf van Raveschot aan zijn broer jonker Johan had verkocht, en welke rente later aan Hugo de Roeij die gehuwd is met joffrouw Marie zijnde de dochter van jonker Adolf als huwelijksgift was gegeven zoals blijkt uiit een bepaald kontrakt of huwelijkse voorwaardes opgemaakt voor notaris Ervaert van Beemd (?) en getuigen in de stad Lier. Hugo de Roeij verklaart dat de rente is afgelost samen met alle achterstallige termijnen en is hiervoor ten volle voldaan en belooft op onderpand van zijn persoon en bezit niets meer te vorderen te hebben. Ter meerdere zekerheid heeft hij deze aantekening ondertekend in aanwezigheid van Adriaen Jan Spierincx en Willem Roelof Haegelaer als schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel als getuigen. Datum 1 maart Ondertekend : Arien Jan Spierincx Willem Roelofs Hugo de Roij Oorkonde : B. van der Waerden, secretaris. 61-v) de rente te garanderen en de onderpanden in goede staat te houden voor de betaling van de rente. De verkoper (schuldenaar, JT) mag de rente altijd aflossen in 4 termijnen of voor zoveel hij wil, met een totaal bedrag van 2700 gulden, elk van 20 stuivers, samen met de lopende termijn en de achterstand, maar als hij wil aflossen moet hij een half jaar vooraf opzeggen. Getuigen waren hierbij Jan Janssen Michiels en Goossen Henrick Martens als schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel. Datum 8 februari In marge : Opdat deze schepenbrief doorgehaald kan worden, verklaar ik, ondergetekende stadhouder dat jonker Adolf de Raveschot naar mijn huis is gekomen ten tijde dat Hugo de Roij zijnde diens schoonzoon in Den Bosch samen met zijn voerman gevangen was gezet, die mij nadrukkelijk toen heeft gevraagd dat zodra hij (vrij) gekomen zou zijn en als deze Johan van Raveschot hem betaald zou hebben, ik de brief dan zou laten doorhalen. Als oorkonde door mij ondertekend : W. Culamswagestein (??), datum 1 maart St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 42

43 =================083=================== Wij, Willem Damen en Corst Jan Aerts, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Leonaert zoon van Joost Peters en belooft een jaarlijkse rente van 3 carolusguldens van elk 20 stuivers, steeds te betalen op St. Mathijsdag en voor de eerste keer per a.s. St. Mathijsdag anno 1640 en binnen deze heerlijkheid te betalen, vrij van alle heffingen, tiendes, twintigstes, honderdstes, gewone of buitengewone In marge : Vandaag 1 februari 1643 is verschenen Marten Peters van de Ven als H. Geestmeester en heeft verklaard dat deze rente door Hendrick Peters is afgelost ten behoeve van de tafel van de H. Geest zodat de H. Geest niets meer te vorderen heeft inzake deze rentebrief en is daarom doorgehaald. Als oorkonde opgemaakt, ondertekend : B. van der Waerden. 62-r) lasten van welke aard dan ook, zowel van de ene als de andere kant (de kant van de republiek of de koning van Spanje, JT), op onderpand van een stuk land groot ca. 6 lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse Theede aan de Heikant daar, b.p. Leonaert Joosten, de gemeenschappelijke straat, Willem Meus, de erfgenamen van Peter Everaert Adriaens. Hij verkoopt (=belooft, JT) deze rente aan Marten Peters van de Ven en aan Geraert Jan Rijckaerts als rentmeesters van de tafel van de H. Geest en Leonaert belooft het onderpand in goede staat te houden voor de betaling van de rente en alle lasten hierin af te handelen. Het onderpand is belast met een jaarlijkse grondchijns van 6 stuivers aan de heer van Herlaer en van Gestel. Datum 23 februari =================084=================== Genoemde Leonaert of zijn nakomelingen zullen de rente mogen aflossen tegen betaling van 50 gulden samen met de achterstallige termijnen op het moment van de aflossing. Als hij wil aflossen moet hij een half jaar vooraf opzeggen. =================085=================== 62-v) Wij, schout en schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel verklaren dat de toonder van deze brief zijnde Jan Adriaen Goijaerts een inwoner is alhier die als zodanig de dorpslasten betaalt ter ener en ter andere zijde, zonder enige uitzondering hierin volgens zijn staat (bezit, JT) en labuer (inkomsten, JT) en hij volgens onze contributieboeken daarin is aangeslagen. En dat hij daarnaast in de tijd als inwoner met zijn vrouw en kinderen en familie zich hier behoorlijk heeft gedragen en te goeder naam en faam bekend staat, zodat wij hem deze certificatie niet hebben kunnen weigeren. Als oorkonde opgemaakt en voorzien van ons schepensdomszegel naast de handtekening van de secretaris. Datum 25 februari St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 43

44 =================086=================== Op 7 november 1637 zijn destijds voor schepenen van deze heerlijkheid St. Michielsgestel verschenen Jan Jan Roelofs, presidentschepen als gemachtigde voor het dorp volgens zijn opdracht hiertoe d.d. 19 juni 1637 vanwege de gemeente ter ener zijde en 63-r) Michiel zoon Jan Michiels vanwege diens vader ter andere zijde, en hebben verklaard over het vonnis dat deze Jan Michiels heeft verkregen ten laste van het dorp Gestel, welk vonnis is afgegeven door de Raad van Brabant in Brussel d.d. 27 september 1633, daarover een overeenkomst te hebben gesloten. Daarbij was gezegd dat de gemeente in uitvoering van dat vonnis hem een bedrag van 2000 guldens eens zou betalen en wel in de stad Brussel, de eerste 1000 gulden op St. Bavodag anno 1637 en de andere 1000 gulden met St. Jansdag erna en dat ook de gemeente zou instaan voor de aanspraken die de ontvanger Fockenster ten laste van de genoemde Jan Michiels zou kunnen hebben. Nochtans is het zo dat deze Jan Michiels de processtukken waarover kwestie was in Den Bosch met het vonnis en het nadeel (de vordering) van genoemde Fockenster zoals is het vonnis is vermeld op 27 november 1635 (vonnis Den Bosch?, moet waarschijnlijk 1637 zijn, zie hierna, JT) eerstdaags aan het bestuur van de gemeente zou dienen over te leveren. Daarna is de gemeente door deze Jan Roelofs als hun president gehoord en door de afgevaardigden is toen gesteld dat men dat voorstel zou accepteren, zoals Michiel namens 63-v) zijn vader heeft verklaard voor schepenen alhier om dat akkoord ook te accepteren, zodat op de zelfde dag 27 november 1637 (1635 zie hiervoor, JT) die verklaarde van die 2000 gulden een bedrag van 1000 gulden te hebben ontvangen. Hij beloofde toen de overeenkomst namens zijn vader na te komen zonder dat de gemeente Gestel verder over het eerstgenoemde vonnis van de Raad van Brabant of hetgeen ermee samenhangt zou worden lastig gevallen, behalve de aanspraken van genoemde Fockenstaers voor schepenen van de stad Den Bosch die deze opeist in dat proces. Hij beloofde toen de gemeente en haar bestuur daarvoor te vrijwaren en de kwijting voor de 1000 gulden altijd te garanderen. Daarna heeft genoemde Michiel op de tweede en laatste termijn 726 gulden ontvangen volgens zijn eigen handschrift en kwitantie. Daarom zijn vandaag opnieuw 64-r) voor schepenen alhier deze Jan Roelofs presidentschepen verschenen als afgevaardigde en ook Michiel Jan Michiels die is gemachtigd met een procuratiebrief d.d. 6 oktober 1638 en hebben ter voldoening van het kontrakt d.d. 27 november 1637, het volgende verklaard. Jan Michiels verklaart aan Jan Roelofs de stukken van het proces tegen Fockenstaer, hem door genoemde Michiel in kopie te zijn aangeleverd, waarvan het origineel op de griffie van de stad Den Bosch is en dat hij van Michiel ook de autentieke kopie van de originele kwitanties heeft ontvangen vanwege deze Fockenstaer, te weten een van 1200 gulden d.d. 2 mei 1623 en een van 800 gulden d.d. 26 mei 1623, nog 800 gulden van 28 juni direkt daarna en nog een van 509 gulden ook van 28 juni, zijnde de achterstalligheid waarover Fockenstaer vonnis had verkregen in de kwestie. De president op grond van zijn machtiging belooft de verdere pretenties van Fockenstaer alsnog te accepteren, en daarvoor genoemde Jan Michiels te vrijwaren en hem de principale kwitantie ter hand te stellen. Genoemde Michiel bekent het andere geld van de vermelde 2000 gulden van de gemeente te hebben ontvangen en zal hen 64-v) daarin verder vrijwaren op onderpand van zijn persoon en bezit, nogmaals herhalend dat de gemeente Gestel terzake van het vonnis van de Raad van Brabant en wat ermee samenhangt zonder uitzondering anders dan de vordering van Fockenstaer daarin niet verder lastig gevallen zal worden en hij belooft hen daarvoor te vrijwaren. Zowel Jan Jan Roelofs als Michiel Jan Michiels namens zijn vader zijn bereid zich hierover later vrijwillig te laten veroordelen als zulks niet wordt nagekomen, hetgeen wij als schepenen ook zullen doen, met name Willem Adams, Adriaen Jan Spierincx, Jan Jan Michiels, Corst Jan Aerts en Goossen Henrick Martens. Datum 18 maart 1639, getekend : B. van der Waerden. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 44

45 =================087=================== 65-r) Al degenen die deze brief zullen zien of horen lezen, gegroet!. Wij, Willem Adams en Jan Jan Michiels, schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel verklaren hierbij plechtig dat voor ons is verschenen Jacob Henricx van Venroeij en Eijmbert Henrick Leonaerts, beiden raaimakers van beroep en inwoners van de heerlijkheid Gestel en nadat ze behoorlijk waren ondervraagd en onder ede gesteld, op verzoek van Marten Peters Servaessen cum suis, hebben verklaard dat inzake het kwestieuze omgehakte hout staande naast de hoeve van de H. Geest van Den Bosch binnen deze heerlijkheid aan het Heezelaer, dat hout gekocht te hebben en hetzelfde bewerkt, gezaagd en gebruikt. Ze hebben geconstateerd aan de hand van de wassen (=boomringen, JT) dat de bomen niet ouder waren ten hoogste 26 of 27 jaar. De deponenten verklaren dat ze zulks zeer goed weten omdat ze dagelijks veel hout gebruiken en bewerken. Ter meerdere zekerheid hebben wij ons schependomszegel aan deze akte bevestigd, naast de handtekening van de secretaris. Datum 23 april =================088=================== 65-v) Wij, Willem Adams en Jan Jan Michiels schepenen verklaren hierbij dat voor ons is verschenen Geraert Aert Geraerts oud ca. 60 jaar, Leonaert Adriaens Jacobs oud ca. 42 jaar en Jan Herman Schuermans, oud ca. 44 jaar, alle inwoners van deze heerlijkheid en hebben nadat ze waren ondervraagd en onder ede gesteld, op verzoek van Marten Peters Servaessen cum suis, het volgende verklaard. Genoemde Geraert en Leonaert verklaren goede kennis ervan te hebben dat de varkenskooi die tegenwoordig op de hoeve van de H. Geest van Den Bosch staat binnen deze heerlijkheid aan het Heezelaer, waarin nu Adriaen Jacobs woont, bij het hermaken en repareren, buitenwaards op de gemeijnte is gezet en ze vaak door verschillende omwoners hebben horen zeggen dat deze kooi er buitenwaards stond. Genoemde Leonaert verklaart nog dat hij zijn vader Adriaen Jacobs als hoevenaar van genoemde hoeve, deze timmerlieden heeft bekijfd en tegen hen had gezegd waarom zij die varkenskooi buiten op de gemeijnte hadden gezet. Genoemde Jan Hermans verklaart nog zeer goede herinnering te hebben dat hij Willem Celen (= van de Merendonck, JT) vele jaren terug heeft horen zeggen dat de bomen die tegenwoordig aan het einde van het huis van de H. Geest staan hem eigenlijk toebehoorden. Insgelijks verklaart genoemde 66-r) Geraert Aert Geraerts dat hij deze Willem Ceelen dat dikwijls heeft horen zeggen dat die bomen eigenlijk zijn eigendom waren. De deponenten verklaren nog dat ze van jongsaf aan daar nabij die hoeve hebben gewoond en er daarom goed mee bekend zijn. Datum 23 april (zie folio 86-v, ondanks deze verklaringen, trekt de tegenpartij toch aan het langste eindje, JT) =================089=================== Wij, Willem Adams en Jan Jan Michiels schepenen in de heerlijkheid van St. Michielsgestel verklaren dat voor ons is verschenen Ariken dochter van Stans Adriaens weduwe van Dierck Eijmberts met haar voogd en verkoopt nu aan haar zwager Geraert Ambrosius de helft van een huis, tuin, en boomgaard met het aanliggend hopland, voor die helft ongeveer anderhalf lopenzaad groot, gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd Nieuw Herlaer, b.p. Evert Peter Everts, Goijaert Geraerts van Hall, de gemeenschappelijke pad daar naast de Herlaersche akkers, verder belendend de gemeenschappelijke akkers tegenover de rivier de Dommel, zoals Ariken als weduwe van haar ouders zaliger had geerfd. 66-v) Haar zwager Geraert heeft van het verkochte bezit daarvan de andere helft die nu ook het erfrecht van haar helft krijgt. De verkoopster en haar voogd beloven op ondepand van haar persoon en bezit deze verkoop gestand te doen en alle lasten van haar kant af te handelen, behalve de helft van een gewinchijns van 7 oortkens aan de heer van Herlaer, nog een rente van 20 stuivers aan de zoon van Cornelis de Gast in Den Bosch, nog een chijns van 25 stuivers aan de H. Geest in Den Bosch en nog een chijns van 14 stuivers per jaar aan meester Dierck van de Velde in Den Bosch. Datum 3 mei St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 45

46 =================090=================== Wij, Willem Adams, en Jan Janssen Michiels, schepenen verklaren dat vandaag voor ons zijn verschenen de edele jonker Christoffel van Boecop en Jan Herman Schuermans, beiden inwoners van deze heerlijkheid Gestel en nadat ze daarover behoorlijk waren ondervraagd en hen de eed was afgenomen, op verzoek van het bestuur en inwoners van Gestel, hebben verklaard dat zij als deponenten 67-r) in het jaar 1637 in gezelschap van meester Adriaen van Merweijck als substituut van het Hoog Officie Fiscaal voor Brabant daarbij met hem overleg hebben gehad over de kwestie van Willem Willem Moelenbroecx over de dagvaarding die aan Willem is gedaan door het Hoog Officie en dat ze toen van Merwijck hebben horen zeggen nadat die de zaak van deze Molenbroecx had bezien en bestudeerd, dat hij niet de minste bezwaren zag, maar dat hij die persoonlijk wilde spreken in Breda om de zaak te onderzoeken. Daarop had Boecop geantwoord dat deze Moelenbroecx zeer bevreesd was dat als hij daar zou komen gevangen gezet zou worden. Daarop zei van Merwijck tegen jonker Christoffel van Boecop hem met schone beloftes verzekerend dat als hij deze Moelenbroecx ondervraagd zou hebben, hij hem daarna binnen 2 of 3 dagen vrij zou laten en naar huis zou laten gaan en ter meerdere zekerheid sloeg hij toen daarop met zijn hand op zijn borst en zei moste ook wel een rabant (rabouw, JT) zijn, soude ick anders of boven mijn gelofte doen. Maar als deze Meulenbroecx daar wilde blijven om zijn zaak voort te zetten of iemand anders daarvoor in zijn plaats te stellen, zou die daarin de vrije hand hebben, menend dat in 5 of 6 weken de zaak zou worden afgehandeld. Verder verklaarde de deponenten nog dat ze met advokaat Wermont een discussie over de zaak Moelenbroecks hebben gehad die tegen hen zei nadat hij de stukken had overzien, daarin ook geen enkel bezwaar of probleem kon zien en dat hij waarschijnlijk door het Hoog Officie Fiscaal daarvoor zou worden gemachtigd binnen Breda om over deze Moelenbroecx te beslissen. De deponenten hadden dit alles aan genoemde Moelenbroecx meegedeeld in het bijzijn van de drossaard le Lijon, jonker Chaerl van Vlierden en Adriaen Janssen Spierincks die daarop had geantwoord : ik weet dat, ik salder nijet comen. Hiermee eindigen zij hun verklaring. Datum 3 mei =================091=================== 67-v) Wij, Adriaen Janssen Spierincx en Jan Jan Michiels, schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons zijn verschenen Peter Willems van Griensven en zijn zoon Willem Peters en verder Geraert Aert Geraerts van de Ven als voormalige man van wijlen zijn vrouw Mariken dochter van Peter Willems van Griensven, voor een helft hierin, verder Leonaert Adriaen Jacobs en Marten Peter Servaessen die ook handelt voor Aert Jacobs die afwezig is voor de andere helft en verkopen nu een houtveld genoemd het Gagelveld groot ca. 2 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Pleijn, b.p. meester Johan Melis licentiaat in het recht, de erfgenamen van Lambert Goijaerts met meer anderen, Goossen Henrick Martens, zoals dat perceel door Peter Willems, zijn zoon Willem Peters en diens zwager Geraert Aerts was geerfd en genoemde Leonaert Adriaen Jacobs en Marten Peters namens Aert Jacobs voor hun helft daarin hebben gekocht gehad. Ze verkopen het perceel nu aan Willem Adams die er het erfrecht van krijgt en beloven alle lasten van hun kant af te handelen, behalve de chijns die op het perceel drukt. Datum 12 mei St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 46

47 =================092=================== 68-r) Wij, Willem Adams en Jan Jan Michiels, schepenen in de heerlijkheid van St. Michielsgestel verklaren dat vandaag in eigen persoon zijn verschenen de geachte Jan Adriaen Loeckaert en Jan Aert Hendricx als gewezen borgemeesters ten tijde dat Willem Willem Moelenbroecx presidentschepen was, en nadat ze behoorlijk waren ondervraagd en hen de eed was afgenomen, op verzoek van de inwoners van de heerlijkheid Gestel hebben verklaard dat ze in het jaar 1636 toen Willem Willem Moelenbriecx president was ze diverse sommen geld aan deze Moelenbroecx hebben uitgereikt om het dagement (eis, vordering, JT) van meester Adriaen van Merweijck als substituut van het Hoog Officie Fiscaal te betalen welk dagement aan deze Moelenbroecks in Breda was opgelegd, zonder dat iemand van de schepenen of het gemeentebestuur daartoe opdracht had gegeven of hem daarvoor machtiging hadden gegeven, maar dat zulks alleen was gebeurd in opdracht van genoemde Molenbroecx. De deponenten verklaren nog dat ze deze president diverse sommen geld hadden gegeven en dat ze daarom goed bekend zijn met e.e.a. en dat zulks alleen in opdracht van de presidentschepen is gebeurd. Datum 13 mei (dus de borgemeesters betaalden aan Moelenbroeks buiten medeweten van de schepenen, JT) =================093=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincx en Corsten Jan Aerts, schepenen, verklaren dat vandaag voor ons zijn verschenen 68-v) Willem Adams en Jan Herman Schuermans, beiden inwoners van de heerlijkheid Gestel, na gedane ondervraging en nadat hen de eed was afgenomen, hebben op verzoek van het bestuur en de inwoners van Gestel, verklaard dat zij deponenten in het jaar 1637 in Breda zijn geweest op het Sijnde daar, bij meester Adriaen van Merwijck en hem o.a. hebben gesproken over het zetten van de tienden, welke middelen men daarvoor zou gebruiken om zichzelf niet te verlopen (?). Daarop had van Merwijck geantwoord dat de zetting (belasting?, JT) op de tiendes was bedoeld ter betaling van de contributies (dorps- oorlogsbijdrages, JT) en die niet mogen worden overgedragen aan rentmeester Hamel en alleen bij de gebruikers zelf opgehaald mag worden door de borgemeesters zonder daarin achterhaald te kunnen worden. (zonder dat die borgemeesters daarin belemmerd konden worden?, JT). Daarna wilden de deponenten op de zelfde dag weer naar zijn huis gaan en hebben toen ten huize van Jenneken weduwe van meester Cornelis van Breda daar een pot of twee bier zitten drinken en daar kwamen toen heer en meester Antonij de Roeij en heer Willem van Beurden kanunniken van het kapittel van Boxtel die hen als deponenten hadden verzocht om hun clampen (gedeeltes, JT) van de tiendes gelegen onder Gestel in de contributie te willen zetten, om die voortaan te mogen hebben om door de borgemeesters te worden opgehaald zodat die door de rentmeester vanwege de heren van de Staten-Generaal niet langer daarover lastig gevallen zouden worden zonder het zelf te hebben aangenomen. De deponenten verklaren nog dat ze met van Merwijck in diens gezelschap waren en aldus e.e.a. hebben horen zeggen. Datum 14 mei St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 47

48 =================094=================== 69-r) Voor genoemde schepenen zijn verschenen Jan Jan Peters Broeren, borgemeester en Geraert Janssen van der Loo, beiden inwoners van de heerlijkheid daartoe ondervraagd en de eed afgenomen en hebben verklaard dat zij deponenten met Willem Willem Meulenbroecx presidentschepen op 12 mei 1637 volgens hun beste herinnering, waarbij deze borgemeester afgevaardigde was voor de dorp, naar Breda zijn gegaan om te vragen aan meester Adriaen van Merwijck over de dagvaarding die door het Hoog Officie Fiscaal van Brabant was gedaan aan genoemde Moelenbroecx of dat die dagvaarding de gemeente betrof of zijn particulier persoon, waarbij de deponenten zeiden als zulks zou zijn gebeurd ten laste van het dorp ze daarover verwonderd zouden zijn als van Merweijck onnodige kosten op de gemeente zou verhalen zonder vooraf daar waarschuwing voor te hebben gekregen. Daarop had van Merweijck geantwoord het dorp hoeft zich daarover niet te beklagen want er zijn tot nu toe weinig of geen kosten gemaakt ten laste van het dorp, maar dat hij deze Moelenbroecks had gedagvaard voor diens particuliere zaken die deze in Breda had verricht. Genoemde Geraert verklaart nog dat hij enige tijd ervoor, hetgeen hierboven is vermeld door deze van Merweijck heeft horen zeggen en dat hij er de gemeente ook voor had gewaarschuwd en het is daarom dat hij (van Merwijck?, JT) door genoemde Moelenbroecx was uitgescholden voor leugenaar. Om dit in deze zaak te verantwoorden is hij toen met de borgemeester en met Willem Willem Moelenbroecks naar Breda gegaan en toen heeft van Merwijck hetzelfde verklaard. Als zekerheid hebben wij ons schependomszegel aan de akte bevestigd, naast de handtekening van de secretaris. Datum 14 mei =================095=================== 69-v) Al degenen die deze brief zullen zien of horen lezen, gegroet! Wij señor Ingenraij drossaard en Adriaen Janssen Spierincx, Geraert Jan Rijckaerts, Corst Jan Aerts, Goossen Hendrick Martens en Jan Wouters van Gemert, schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel, Jan Handricx van Venroeij en Mathijs Henricks als kerkmeesters, Marten Peters van de Ven en genoemde Gerardt Jan Rijckaerts als H. Geestmeesters, Willem Ruelens, Michiel Corsten van Heesch en genoemde Mathijs Henricks als borgemeesters, Adriaen Everts, Corst Vreijns Leonaerts en Ruth Willems als gezworenen, verder enkele gequalificeerde grondbezitters, zoals in een volle vergadering is voorgesteld en derhalve het gehele corpus (gemeentebestuur, JT) vertegenwoordigend, machtigen hierbij de edele jonker Herman van Middegael, Rutger Corstiaen Spierincx, Willem Adams en Jan Janssen Roelofs, en geven hen machtiging om namens het corpus van de gemeente Gestel te verschijnen voor de heren commissarissen in Den Bosch volgens de bemiddeling in de kwestie tussen Willem Willem Moelenbroecx ter ener zijde en de gemeente Gestel ter andere zijde. De gemachtigden moeten hierin alles doen ten profijte van de gemeente, ook met toestemming om zaken goed te keuren, te ratificeren en verder daarin alles te doen hetgeen door de heren commissaarissen in deze affaire zal worden uitgesproken. De gemachtigden moeten verder alles doen wat zij als opdrachtgevers ook zouden hebben gedaan als ze er zelf bij aanwezig waren geweest. De opdrachtgevers beloven alles na te komen wat door de gemachtigden wordt afgesproken en ze zullen hen daarvoor vrijwaren, daarvoor verbinden ze hun persoon en bezit. Opgemaakt als oorkonde en voorzien van het schependomszegel naast de handtekening van de secretaris. Datum 28 mei St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 48

49 =================096=================== 70-r) Wij, Geraert Jan Rijckaerts, Goossen Hendrick Martens en Corstiaen Jan Aerts verklaren dat heden voor ons is verschenen de geachte Stan Stan Moelenmaeckers, na oproep hiertoe, ondervraagd en de eed afgenomen zijnde, heeft verklaard ten behoeve van het gemeentebestuurt en de inwoners van de heerlijkheid Gestel dat ten tijde dat de presidentschepen Moelenbroecx was gedagvaard door meester Adriaen van Merwijck als substituut van het Hoog Officie Fiscaal, hij afgevaardigde is geweest met Jan Janssen Broeren als borgemeester om naar Breda te gaan en te vragen aan meester van Merweijck wie de dagvaarding betrof, of het Meulenbroecx persoonlijk betrof of de gemeente Gestel. Daarop had van Merwijck geantwoord dat hij hem alleen had gedagvaard over het aanmanen van de tienden en het daarbij hield en als hij Moelenbroecx hier had gehad om zich daarover te laten verantwoorden, dan waren er weinig of geen kosten geweest. Genoemde deponent ondervraagd zijnde over het 10e artikel in het nadere interdit (klacht, JT) door genoemde Moelenbroecx overlegd, waarin hij voorstelt in de naam van de gemeente aan genoemde Merwijck te vragen om hem uit de gevangenis te verlossen, heeft men bevonden dat de genoemde Moelenbroecks in Breda niet in de gevangenis zat en dat het dus niet aan de gemeente was om hem te verlossen en daar ook geen opdracht toe hadden en daarna is hij met hem weer thuis gekomen. Inzake de kosten van verteer van genoemde Moelenbroecks destijds bij Jan Eeten in Breda gemaakt, verklaart hij deponent niet in het minst daarvoor opdracht aan de borgemeesters te hebben gegeven om die te betalen. Als zekerheid hebben wij hieraan ons schependomszegel bevestigd naast de handtekening van de secretaris. Datum 29 mei =================097=================== 70-v) Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Jan Wouters van Gemert, schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel verklaren dat voor ons is verschenen heer Henrick Berckenbosch, pater van het grote Begijnhof en verkoopt aan Mathijs Henrick Willems een stuk akkerland groot ca. 5 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd op te Beeckgraef, b.p. Jan Diercx van de Ven, Mathijs Henrick Willems, de weduwe van Gielis Dircks, de Beeckgraef. Dat stuk land had hij van zijn overleden ouders geerfd en was hem met zijn mede-erfgenamen toebedeeld voor schepenen van Den Bosch d.d. 28 februari 1620 zoals ons is gebleken. De koper krijgt er het erfrecht van en de verkoper belooft de verkoop gestand te doen zonder tegenspraak en alle lasten af te handelen. Datum 31 mei =================098=================== 71-r) Mathijs zoon Henrick Willems, woonachtig in deze heerlijkheid St. Michielsgestel belooft terzake van de voorgaande koop aan Robbrecht Berckenbosch die per a.s. Allerheiligendag zijnde 1 november 1639 hem een bedrag van 375 gulden te betalen, elke gulden van 20 stuivers, zonder verder uitstel daarin en het bedrag zonder rente te voldoen. Actum als boven. In marge : Vandaag 3 januari 1640 is verschenen Robbrecht van Berckenbosch en heeft verklaard voor deze schuldbrief van 375 gulden door Mathijs Henricks te zijn voldaan en heeft daarover niets meer te vorderen. Ter oorkonde, getekend : B. van der Waerden, secretaris. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 49

50 =================099=================== Het is zo dat Goijaert Geraerts van Hall die in St. Michielsgestel woont als weduwnaar van Jenneken dochter van Vreijs Janssen, nu is gehuwd met Grietgen dochter van wijlen Handrick Janssen en hij Goijaert in zijn eerste huwelijk een huis, tuin en toebehoren had gekocht op Nieuw Herlaer nabij de molens daar, en daarna na de dood van zijn eerste vrouw die was overleden zonder testament, volgens het recht alleen het vruchtgebruik van het bezit had verkregen en zijn 2 voorkinderen het erfrecht, en daardoor is hij in de problemen gekomen, omdat de totale koopsom 850 guldens was en dat bedrag nog schuldig is en om dat te kunnen betalen wil hij het bezit verkopen, maar is daarin na het overlijden van zijn eerste vrouw belet. Nadat de voogden daarover zijn geraadpleegd denkt men dat het zeer onredelijk zou zijn 71-v) dat de verzoeker volgens lokaal gebruik alleen maar het vruchtgebruik zou houden en hij daarentegen wel met de schulden wordt belast tot groot nadeel van hem. Ook nog in aanmerking genomen dat zijn eerste vrouw aan de pest is overleden, die geen roerend goed heeft nagelaten om daarmee de schulden te kunnen betalen, hebben vandaag door tussenspreken van goede mannen, deze genoemde voogden ter ener zijde en Goijaert Geraerts als vader van de minderjarigen ter andere zijde, de volgende overeenkomst gesloten. Daarbij zal genoemde Goijaert na het afstaan van het recht van vruchtgebruik aan de voogden, aan hem het huis met toebehoren en landerijen door de voogden worden overgedragen gelegen te Boxtel en ook alle inventaris in dat huis zoals aanwezig op het moment van overlijden van zijn eerste vrouw, waarvan hij en de kinderen van zijn tweede vrouw het erfrecht verkrijgen, zonder dat daar iemand bezwaar tegen kan maken, met de verplichting dat Goijaert uit dat huis met grond een kapitaal van 100 gulden zal beloven ten behoeve van de 2 minderjarige voorkinderen, elke gulden van 20 stuivers, te betalen na de dood van Goijaert als vader over de 2 minderjarige voorkinderen, te betalen door zijn tweede vrouw ofwel door zijn nakinderen. Indien die 100 gulden niet direkt na de dood van Goijaert worden betaald aan de voorkinderen, zullen die voorkinderen een jaarlijkse rente gaan genieten van 72-r) 5 gulden totdat die 100 gulden zijn voldaan. Verder is afspraak dat Goijaert gehouden is alle schulden te moeten betalen zonder dat daarbij in acht wordt genomen door wie ze zijn gemaakt. Verder moet hij zijn schoonvader Laureijns Janssen en Wouter Eelkens vrijwaren voor de borgstelling die deze eerder voor Goijaert hebben gedaan bij een obligatie voor Goijaert bij de aankoop van het huis ten bedrage van 600 gulden zodat deze Laureijns en Wouter nu of in de toekomst daarmee niet worden lastiggevallen. Elk van de partijen beloven op onderpand van hun personen en bezit de overeenkomst na te komen. Datum 3 juni 1639, aanwezig hierbij waren Rutger Corstiaen Spierincx en Willem Adams, schepenen in de heerlijkheid St. Michielsgestel. =================100=================== Voor de zelfde schepenen zijn verschenen op die dag Laureijns Janssen en Goijaert Geraerts en hebben de eed afgelegd als voogden over de 2 minderjarige kinderen van Goijaert Geraerts van Hall verwekt bij Jenneken dochter van Laureijs Janssen, zijnde zijn eerste vrouw. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 50

51 =================101=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Willem Adams, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Hendricxken van Vechel, weduwe van Jan Janssen van Merendoncq met haar voogd en doet afstand van haar recht van vruchtgebruik waarop ze recht heeft inzake een stuk akkerland 72-v) groot ca. 1 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd de Waubraecken, b.p. Corst Jan Willems, de erfgenamen van Daem Peters, Willem Janssen van de Merendoncq, Corstiaen Janssen van de Merendoncq. Dat vruchtgebruik had ze geerfd na de dood van haar man Jan Janssen van de Merendoncq en draagt het nu over aan haar zoons Willem, Pauwel en Joosten en haar dochters Anneken en Jenneken zijnde de 5 kinderen van genoemde Jan bij haar verwekt, die daarvan het erfrecht krijgen. Hendricxken met haar voogd belooft deze overdracht altijd gestand te doen zonder tegenspraak en belooft alle lasten van haar kant af te handelen, behalve een jaarlijkse chijns van 6 gulden aan Tieleman Handricx in Den Bosch, nog 3 gulden per jaar vanwege een obligatie aan Peter Damen. Datum 14 juni =================102=================== 73-r) Voor schepenen zijn verschenen Willem, Pauwel en Joost, verder Anneken en Jenneken hun zusters, voor welke laatste 2 kinderen de eerste 3 kinderen optreden, alle kinderen van Jan Janssen van Merendoncq in diens leven verwekt bij Hendricxken dochter van wijlen Aert Handricx van Vechel en verkopen in de vorm van een belening ieder daarin voor 1/5e part, een stuk akkerland groot ca. 1 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd Waubraecken, b.p. Corst Jan Willems, de erfgenamen van Daem Peters, Willem Jan Willems. Ze verkopen het perceel aan Peter zoon van Daem Peters zoals ze dat bezit vandaag voor schepenen hier hadden verkregen nadat er door hun moeder afstand van haar recht van vruchtgebruik was gedaan. Peter mag het stuk land gebruiken totdat er een bedrag van 53 gulden in paducons (=pattacons, JT) is terugbetaald. Het perceel zal los en vrij worden opgeleverd zonder rentes, chijnsen van welke aard dan ook. Voorwaarde is In marge : Op 15 april 1650 is verschenen Peter Daems en heeft bekend voor de belening door Willem Janssen van Merendoncq te zijn voldaan en heeft geen verdere aanspraken. Quod attestor : B. van der Waerden. 73-v) dat men deze belening altijd mag lossen in een keer of in meerdere keren, mits er een half jaar vooraf is opgezegd. Actum als boven. =================103=================== Wij Adriaen Janssen Spierincx en Jan Wouters van Gemert, schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons is verschenen de eerwaarde heer Jacob van Meuter, persoon en pastoor van deze heerlijkheid en machtigt hierbij de edele jonker Herman van Middegael, inwoner van deze heerlijkheid St. Michielsgestel die hierbij aanwezig is en de machtiging aanneemt, en geeft hem opdracht om namens hem met recht of in der minne voor alle gerechtshoven etc. te verschijnen en zich in verbinding te stellen met joffrouw Haestrecht weduwe van jonker Arnout van Raveschot, heer van Capell en inwoonster alhier ter voldoening van de tiende van een stuk akkerland genoemd de Rouwenberch die ze nu ongeveer 2 of 3 jaar niet heeft willen laten tienden. De opdrachtgever keurt alles goed wat zijn gemachtigde daarin zal doen en verleent hem volmacht om andere gemachtigden daarin te benoemen, hetzij een of meer en daarin alles te doen hetgeen hem als opdrachtgever ook voor ogen gestaan zou hebben, ook al zouden er verdere opdrachten nodig zijn. 74-r) De opdrachtgever belooft op onderpand van zijn persoon en bezit alles na te komen wat door zijn gemachtigde hierin wordt gedaan en zal hem daarvoor vrijwaren. Datum 25 juni St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 51

52 =================104=================== Wij, Adriaen Janssen Spierincx en Jan Wouters van Gemert, schepenen verklaren dat voor ons zijn verschenen Joost Janssen van Gemert, oud ca. 59 jaar en Marten Peters van de Ven, tegenwoordig H. Geestmeester oud ca.56 jaar, beiden inwoners van de heerlijkheid Gestel die na ondervraging en nadat hen de eed was afgenomen, op verzoek van de eerwaarde heer Jacob Meuter pastoor van deze heerlijkheid verklaren dat zij als pachters van de Midackersche Tiende ten tijde van hun pacht en ook als jongeling door hun ouders meer dan 40 jaar geleden daar altijd de Tiende van een stuk akkerland genoemd de Rouwenberch hebben gehaald naast het erf van jonker Geraert van Boecop, behorend onder de Midackersche Tienden, zonder enig beletsel daarin. Die tiende is altijd vredig betaald geweest behalve voor de jaren 1637 en 1638, waarbij de tiendenaars door de heer van Capell of door iemand anders in diens plaats, daarin belet zijn zonder enige tienden daarvan gehad te hebben. Genoemde Joost van Gemert verklaart nog dat de oude jonker Johan van Raveschot tegen hem zei dat als hij van het stuk akkerland het koren zou tienden dat men dan zijn heg of schaarhout niet zou beschadigen. Insgelijks verklaart Mariken weduwe van 74-v) Willem Jan Adriaens oud ca. 53 jaar, inwoonster van de heerlijkheid daartoe ondervraagd en de eed afgenomen zijnde, dat zij wel weet dat ze meer dan 32 jaar geleden deze zelfde tiende van de Rouwenberch met wijlen haar man zonder beletsel daarin van iemand, heeft getiend en opgehaald. Actum als boven. =================105=================== De heer Arnouot van Campen, ridder etc., zoon van jonker Johan van Campen in zijn leven raadsheer van de stad Den Bosch, verwekt door deze Johan van Campen bij diens vrouw joffrouw Willelma Snoeck, hierin voor 1/4e deel in de helft van de grote Tiende gelegen te Theede genaamd de Vrouwe van Erpstiende danwel de rechten voor zover hij die daarin heeft in een clamp van een tiende in de parochie van St. Michielsgestel en Gemonde waarvan de andere 3/4e delen van die helft eigendom zijn van jonker Geraert van Boecop en zijn kinderen, en welke clamp om het andere jaar wordt gewisseld met een tiende te Gemonde genoemd N.N. (niet met name genoemd, JT) en welk 1/4e deel of het deel waarop genoemde heer recht heeft, hij had verkregen vanwege het testament van genoemde jonker Johan van Campen zijnde zijn vader, na de dood van zijn moeder joffrouw Willelma Snoeck die de tiende verkreeg voor wat betreft het vruchtgebruik, doet hierbij afstand van zijn rechten en brieven en dokumenten ten behoeve van zijn zoon jonker Christiaen van Campen, verwekt bij vrouwe Marie Sol...selicxi (?). De comparant op onderpand van zijn persoon en bezit belooft deze overdracht gestand te doen. 75-r) Aldus gedaan en gepasseerd voor Adriaen Janssen Spierincx en Jan Wouters van Gemert, schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel. Datum 27 juni St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 52

53 =================106=================== Al degene die deze brief zullen zien of horen lezen, gegroet!. Wij, Willem Adams en Geraert Jan Rijckaerts verklaren dat voor ons is verschenen in eigen persoon Jacop Wijnant Doolvoet oud ca. 68 jaar en Adriaen Pauwels oud ca. 33 jaar, beiden inwoners van de heerlijkheid Gestel, na behoorlijk te zijn ondergevraagd en hen de eed is afgenomen, verklaren op verzoek van het dorpsbestuiur en inwoners van St. Michielsgestel, dat hij Doolvoet als een van de erfgenamen van wijlen de heer pastoor in het jaar 1636 diverse keren is aangemaand door Willem Willem Moelenbroecx alias de Man, ter betaling van de bijdrage voor de pastoorstiende te St. Michielsgestel volgens de nieuwe inzettingen (bepalingen, JT) en dat niet alleen in Den Bosch op de markt en andere plaatsen, maar ook binnen deze heerlijkheid onder de linde toen de geboden (dagvaardingen, JT) daar werden gedaan, dat toen deze Moelenbroecx aan hem als deponent nu, in grote woede en heftigheid deze aanmaningen aan het doen was met de openbare dreiging dat als de getuige in gebreken zou blijven hij de zaak zou overdragen aan de overleden ontvanger Hamel. Daarop had de deponent geantwoord waarom valt gij mij daarmee meer lastig dan anderen, als een andere geeft zal ik ook geven. Daarop zei deze Moelenbroecx o.a. deze of 75-v) dergelijke woorden : gij condt het haelen van het Papengelt dat gij gemackt hebt. Daarop ontstond er onder de omstanders die deze kijfelijke woorden aanhoorden een duidelijke onrust en gemor. Verder verklaren deze Doolvoet en Adriaen Pauwels dat korte tijd na deze dreigende aanmaningen ook onder de linde daar, het is gebeurd dat beide getuigen vanwege de niet-betaling van de bijdragen aan die tienden, in opdracht van de erfgenamen van Hamel of vanwege de kontroleur van diens kantoor, toen soldaten naar hun huizen zijn gekomen om hen te zoeken en daarna hebben genoemde deponenten borgen gesteld zodat ze de andere dag naar Den Bosch konden gaan om zich te melden. Toen ze de volgende dag naar Den Bosch kwamen zijn ze daar toen gegijzeld en door soldaten gevangen gezet en toen 14 dagen vastgehouden ten huize van een zekere Ariaen, tambour in de St. Jorisstraet totdat ze de vereiste contributie hadden betaald volgends de nieuwe bepalingen die ze met een vermindering hebben moeten voldoen. Hij voegt er nog aan toe dat toen ze in gevangenschap zaten de controleur toen tegen Jacob Wijnants zei of hij zich niet schaamde dat een eerlijk man naar Breda was gegaan om Merwijck te bedraegen (bedreigen of bedriegen?, JT). Daarop had Doolvoet geantwoord dat hij nooit in Breda was geweest en zulks ontkende en dat de controleur dat zou moeten kunnen bewijzen. Daarop repliceerde de controleur dat hij Doolvoet dadelijk op de gevangenpoort zou vastzetten en hem vandaar uit naar s-gravenhage zou vervoeren. De deponenten verklaren nog dat zij zelf 76-r) in die gevangenis hebben gezeten en er dus goede wetenschap van hebben. Wij als schepenen hebben hieraan ons schependomszegel bevestigd naast de handtekening van de secretaris. Datum 14 juli =================107=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Willem Adams, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Goijaert Geraerts van Hall weduwnaar van Jenneken dochter van Laureijs Janssen zijnde zijn wettige vrouw toen ze leefde, en doet afstand van zijn recht van vruchtgebruik, inzake een huis, tuin, boomgaard en hopland aan elkaar gelegen groot ca. 2 lopenzaad gelegen in deze heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd Nieuw Herlaer, b.p. Geraert Ambrosius, Robbrecht van Berckenbosch, de gemeenschappelijke straat, de pad naast de Herlaersche akkers daar. Dat recht had hij verkregen na de dood van genoemde Jenneken en draagt zijn recht met alle brieven nu over aan Laureijs Janssen en aan Goijaert Geraert Janssen als voogden over de minderjarige kinderen van Goijaert Geraerts van Halle verwekt bij zijn eerste vrouw Jenneken ten behoeve van deze minderjarige kinderen 76-v) met name Marieken en Anneken die daarvan het erfrecht krijgen. Goijaert belooft deze overdracht gestand te doen op onderpand van zijn persoon en bezit en alle lasten af te handelen, bejahalve de jaarlijkse rente van 500 gulden in 2 verschillende brieven aan Dierck Janssen van Ravesteijn en nog 14 stuivers per jaar aan de H. Geest in deze heerlijkheid en nog 4 penningen grondchijns aan de heer van Herlaer en Gestel. Datum 21 juli St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 53

54 =================108=================== Voor schepenen zijn verschenen Laureijs Janssen en Goijaert Geraert Janssen als beedigde voogden over de minderjarige kinderen van Goijaert Geraerts van Hall in diens leven verwekt bij zijn eerste vrouw Jenneken resp. grootvader en voogd over de genoemde minderjarige kinderen en verkopen een huis, tuin, boomgaard en hopland alles aan elkaar gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd Nieuw Herlaer, b.p. Geraert Ambrosius, Robbrecht van den Berckenbosch, de gemeenschappelijke straat, de pad naast de Herlaersche akkers, zoals deze voogden dat bezit hadden verkregen nadat Goijaert als vader afstand van zijn recht van vruchtgebruik had gedaan 77-r) ten behoeve van die kinderen. Ze dragen dat bezit nu over, na hiervoor authorisatie te hebben verkregen van schepenen van deze heerlijkheid d.d. 21 juli 1637 aan genoemde Goijaert Geraerts van Halle die daarvan het erfrecht krijgt. De voogden op onderpand van het bezit van de kinderen beloven de overdracht gestand te doen zonder tegenspraak, behalve dat de koper daaruit jaarlijks de rente zal betalen van een kapitaal van 500 gulden in 2 brieven aan Dierck Janssen van Ravesteijn, nog 14 stuivers aan de H. Geest van St. Michielsgestel, nog 4 penningen grondchijns aan de heer van Herlaer en Gestel. Verder nog na de dood van Goijaert als koper door diens tweede vrouw of nakinderen aan de genoemde voorkinderen eenmalig 100 carolusguldens te betalen en als dat geld niet door zijn tweede vrouw of nakinderen wordt betaald, moeten ze daarvoor jaarlijks aan de voorkinderen 5 gulden betalen als rente totdat de 100 gulden worden afgelost, e.e.a. volgens het kontrakt tussen de voogden en de vader van de minderjarige kinderen voor schepenen van deze heerlijkheid d.d. 3 april 1639, waarnaar hier wordt verwezen. Datum 21 juli =================109=================== 77-v) Al degenen die deze brief zullen zien of horen lezen, gegroet!. Wij, Rutger Corstiaen Spierincx en Willem Adams, schepenen, verklaren hierbij plechtig dat vandaag voor ons is verschenen Jan Dielis Geraerts en Willem Goijaerts inwoners van Gestel die nadat ze waren ondervraagd en hen de eed was afgenomen, hebben verklaard ten behoeve van Claes Janssen Lombaerts, ook inwoner van Gestel dat het zo is dat de 12 zakken hop die de producent (Claes, JT) op 6 verschillende karren heeft geladen om naar Antwerpen te vervoeren, dat zulks zijn eigen gewassen zijn zonder dat er daarvan enige hop van andere plaatsen tussen zit. De deponenten verklaren dat ze de buurlui zijn van de producent en hem de hop zelf hebben zien en helpen zakken en er daarom goed mee bekend zijn dat zulks zo het geval is. Wij hebben daarom ook ons schependomszegel aan de akte bevestigd naast de handtekening van de secretaris. Datum 22 augustus =================110=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Adriaen Janssen Spierincks, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Peter, Willem, Geraert en Jan, broers en kinderen van wijlen Daem Peters in zijn leven verwekt bij wijlen Peterken dochter van Geraert Driessen zijnde diens eerste vrouw als 78-r) partij ter ener zijde en Jan Janssen Broeren en Jan Handrick Schallicx met Jan Daemen van hiervoor als bij testament aangestelde voogden over de minderjarige nakinderen van Daem Peters in zijn leven verwekt bij Jenneken dochter van Handrick Schallicx zijnde zijn tweede vrouw ter andere zijde en hebben een deling gemaakt van het bezit, het meeste deel gelegen in dze heerlijkheid en sommig bezit in de jurisdictie van Schijndel en elders, dat ze na de dood van hun ouders hebben geerfd. Voor de minderjarige kinderen is het lot getrokken door de officier of diens gemachtigde. Genoemde voogden ten behoeve van de minderjarige kinderen krijgen een huis, esthuis (drooghuis, JT), tuin, boomgaard en akkerland groot ca. 4 lopenzaad, gelegen in de parochie van Gemonde in de jurisdictie van Schijndel in de Broeckstraat, b.p. Leonaert Adriaen Leonaerts, de kerk van Gemonde, Wouter Janssen en meer anderen, de gemeenschappelijke straat. Hieruit jaarlijks een malder rogge te betalen aan het Groot Gasthuis in Den Bosch, aflosbaar en betaalbaar tegen 2 gulden 10 stuivers per jaar, nog 3 stuivers gebuurchijns te Schijndel. Nog krijgen ze een weiland genoemd de Cleijnen St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 54

55 Camp, groot ca. 3 en een halve morgen gelegen in de jurisdictie van Schijndel ter plaatse genoemd de Broeckstraat, b.p. het erf dat ervan is afgedeeld, de gemeijnte daar, Jan Roeten. Hieruit aan de H. Geest in Den Bosch een malder rogge te betalen, steeds 78-v) vervallend op Maria Lichtmisdag en voor de eerste keer anno Nog krijgen ze een stukje akkerland genoemd de Larde met de dries en de kanten gelegen op het einde van de Luijsakker groot ca. 12 lopenzaad, gelegen in de parochie van Gemonde jurisdictie van St. Michielsgestel, b.p. de kinderen van Bastiaen Lamberts en meer anderen, het erf van het Grote Gasthuis van Den Bosch genoemd de Luijsakker. Nog een stuk akkerland groot ca. 6 lopenzaad, in de parochie van Gemonde jurisdictie van Gestel, ter plaatse genoemd de Waubraecken, b.p. het grote gasthuis van Den Bosch genoemd de Luijsakker, Willem Janssen van den Merendoncq en meer anderen, de erfgenamen van Daem Peters. De grote en de oude schuur wordt aan dit lot toegevoegd en moet binnen een jaar worden afgebroken na datum van deze deling. Nog krijgen ze een halve morgen hooiland genoemd de Woordel, gelegen in de beemden achter Zeegenworp, b.p. de jonker van Eijck met meer anderen, de erfgenamen van Handrick Jan Schellekens, Willem Janssen van de Merendonck, de rivier de Dommel. Nog een stuk akkerland groot ca. 3 lopenzaad gelegen in de parochie van Gemonde, jurisdictie van Gestel, ter plaatse genoemd 79-r) de Pijper, b.p. de gemeenschappelijke straat, de medelers met de halve sloot tussen beide afgepaald, b.p. de H. Geest van Den Bosch, de gemeenschappelijke straat. Nog krijgen ze een stuk akkerland groot ca. 2 lopenzaad, gelegen op de Ochellen genoemd de Hoolstraat, het Slijcksesterzaad, b.p. Willem Daemen, Jan Rutten, Peter Fransen, de kinderen en erfgenamen van Daem Peters. Nog krijgen ze ca. 3 en een half lopenzaad genoemd de Corstenacker in de zelfde parochie en heerlijkheid gelegen, aldaar genoemd de Ochellen, b.p. de kerk van Gemonde, Leonaert Geraerts en meer anderen, genoemde erfgenamen, Peter Franssen. Nog de helft van een heiveld in totaal groot 1 morgen gelegen in de jurisdictie van Schijndel ter plaatse genoemd het Coeijsput, b.p. Lenaert Adriaens, Jacob Roelofs, de weduwe van Joost Handricx van Delft, de weduwe van Jan Peter Broeren. Nog de helft van een zeker moerven, gelegen aan de Langenberch bij Gijsbert de Mulder en Jenneken weduwe van Peter Broeren dat nog onverdeeld is. Genoemde voorkinderen krijgen een huis, kleine schuur met esthuis, tuin, boomgard, hopland en akkerland alles aan elkaar gelegen groot ca. 12 lopenzaad gelegen in de parochie van Gemonde, jurisdictie van St. Michielsgestel 79-v) aan de Leusige Heijde, b.p. de gemeenschappelijke straat, Jan in Belaemen in Den Bosch, het erf van het grote gasthuis van Den Bosch genoemd de Luijsacker. Nog een stuk weiland groot ca. 6 morgens in de parochie van Gemonde jurisdictie van Schijndel, ter plaatse genoemd de Broeckstraat, meestal genoemd de Grooten Camp, b.p. Adriaen Rijckaert van Oetelaer, de erfgenamen van Bastiaen Janssen en meer anderen, Geraert Janssen van den Loo, de mededelers zelf. Nog een hooiveldje groot ca. een halve dagmaat gelegen in de parochie van Gemonde jurisdictie van Gestel ter plaatse genoemd den Genenberch het Beecxken, b.p. de gemeenschappelijke loop daar, Jan Antonissen Cloot, de kosterij van Gemonde, Anthonis van Eijck. Nog een stuk akkerland groot ca. 5 lopenzaad zelfde parochie en jurisdictie, ter plaatse genoemd de Pijper aan het einde van de sloot daar afgepaald b.p. Goossen Handricx, de mededelers, de H. Geest van Den Bosch, de gemeenschappelijke straat aldaar. Nog een stuk akkerland groot ca. 6 lopenzaad, zelfde parochie en heerlijkheid als voor, 80-r) ter plaatse genoemd Sleebeeck, b.p. Jan Michiels van de Venne, het erf van de parochiekerk van Gemonde, Jan Janssen van Belaemen, Jenneke weduwe van Peter Direcx van Tartwijck. Nog de helft van een zeker moerven aan de Langenberch in de parochie van Gemonde, baronnie van Boxtel, b.p. Gijsbert de Mulder en Jenneke weduwe van Peter Broeren, nog te verdelen. Uit dit erfdeel moeten de voorkinderen jaarlijks de gewinchijns betalen van 7 stuivers min 2 penningen aan de heer van Herlaer St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 55

56 en Gestel. Nog in het hoenderboek van de zelfde heer 5 hoenderen per jaar, nog jaarlijks een gewinchijns aan de hertog van Brabant of diens afgevaardigden in het St. Michielsboek zijnde 3 stuivers en 12 penningen. Verder nog de helft van een halve roede dijk te moeten onderhouden op de Herlaersche dijk. De delers doen over en weer afstand van aanspraken op elkaars erfdeel. Genoemde Peter, Willem, Geraert en Jan op onderpand van hun persoon en bezit en de voogden op onderpand van het bezit van de kinderen beloven de deling gestand te doen. Als een van de erfdelen minder waard wordt of dat er meer lasten op blijken te drukken dan nu bekend zijn, dan zullen ze die samen betalen elk naar gelang het erfdeel. 80-v) Ieder zal verder de lasten voor het eigen erfdeel zo betalen dat de erfdelen van de anderen ervoor worden gevrijwaard. Verder zal men elkaar overpad verlenen en aan anderen die er van oudsher recht op hebben, met de minste overlast. Alle achterstallige pachten en chijnsen tot het moment van de deling zullen ze samen betalen te weten tot a.s St. Maartensdag anno Verder zullen alle gemerkte bomen zowel eiken, berken, populieren en essen worden gereserveerd voor de gezamelijke erfgenamen, om gelijk te worden gekapt en gedeeld zonder bedrog daarin. Datum 22 augustus =================111=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Willem Adams schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Laureijs van Santvoirt vorster op de Dungen in het vrijdom van de stad Den Bosch en heeft vanwege een machtiging eigenhandig geschreven door Guilliam Donckers en daarna gepasseerd voor meester Handrick van Eijndhoven als geadmitteerde notaris in Den Bosch en getuigen, zijn blinkende en klinkende geld aangeboden dat zijn eigendom is zoals hij verklaarde om beroep te doen op het recht van vernadering als naaste bloedverwant om daarmee 8 lopenzaad akkerland af te lossen gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd het Bellenbroeck, 81-r) dat zijn oom Jan Willems van Griensven had verkocht aan Jan Jan Roelofs volgens de verkoopvoorwaardes ervan. Hij belooft dat hij het geld direckt zal restitueren dat Jan Jan Roelofs er voor heeft betaald. Datum 2 september =================112=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincx en Willem Adams, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen jonker Herman van Middegael als gemachtigde voor Jan zoon Peter Janssen van de Ven, meestal genoemd de Cleijnen (ex-secretaris van Vucht, JT), verder Anneke zuster van genoemde Cleijnen met haar voogd ook dochter van genoemde Peter Janssen in diens leven verwekt bij wijlen Jenneken dochter van Handrick Janssen van de Sande zijnde zijn wettige vrouw en verklaren een boedeldeling te hebben gemaakt van het bezit, voor het meeste gelegen in deze heerlijkheid Gestel en sommig in de heerlijkheid Liempde en elders, welk bezit ze na de dood van hun ouders hebben geerfd en zoals met hun andere zusters en broers is afgedeeld voor schepenen in het dorp Vucht. Bij deze deling krijgt jonker Herman van Middegael ten behoeve van Jan Peters van den Ven den Cleijnen een stuk akkerland groot ca. 1 lopenzaad en 8 roedes gelegen in de heerlijkheid Liempde ter plaatse genoemd de Tijsacker aan het Heezelaer, b.p. de erfgenamen van Henrick Everts, de gemeenschappelijke straat. Nog krijgt hij een stuk heide en weiland in de heerlijkheid Liempde nabij Velders Wal aldaar. Uit dit erfdeel moet hij jaarlijks de grondchijns betalen van 5 stuivers aan de heer van Boxtel of aan diens rentmeester. 81-v) Nog krijgt hij de helft van 1 morgen land gelegen onder Vucht ter plaatse genoemd de Langhe Campen, over de Diese in een grotere camp van 3 morgens, b.p. Jan Dries Cuijpers, de gemeenschappelijke pad daar. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 56

57 Genoemde Anneken met haar voogd krijgt een huis, tuin, boomgaard en hopveld, samen groot een lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd het Heezelaer, b.p. de tafel van de H. Geest in Den Bosch met meer anderen, de gemeenschappelijke straat, Herman Jacobs, Gijsbert Peter Denissen. Hieruit moet Anneken jaarlijks een chijns betalen van ca. 15 stuivers 2 oort aan het klooster van Baesselaer (=Bazeldonck, JT) in Den Bosch. Nog krijgt ze de helft van een morgen hooiland gelegen onder Vucht ter plaatse genoemd de Lange Camp over de Diese uit een grotere camp van 3 morgens. Dit lot moet het andere lot van de Cleijnen 27 guldens betalen van elk 20 stuivers in goed geld omdat dit lot meer waard is. De delers doen over en weer afstand van aanspraken op elkaars erfdeel. Jonker Herman van Middegael op onderpand van het onderpand van de Cleijne en Anneken op onderpand van haar persoon en bezit 82-r) beloven de deling gestand te doen zonder tegenspraak. Als enig bezit hierin minder waard wordt of als er meer lasten op blijken te drukken dan nu bekend is, zullen ze dat samen betalen, al naar gelang ieders deel volgens de deling te Vucht in januari Ieder zal de lasten op het eigen bezit zodanig betalen dat het erfdeel van de anderen ervoor is gevrijwaard. Datum 5 september =================113=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincx en Willem Adams, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Jenneke dochter van Peter Janssen van de Ven, thans de vrouw van Goijaert Janssen van Gestel, als gemachtigde door haar man, welke machtiging is gepasseerd voor schepenen van Esch d.d.12 mei 1635 zoals ons is gebleken, verder Rutger Dielissen als wettige man van Marieken dochter van genoemde Peter, Hendriecxken weduwe van Marcelis Hendricks, ook dochter van genoemde Peter Janssen, Margarietgen wettige vrouw van Willem Thomassen ook dochter van genoemde Peter als gemachtigde door haar man hierin voor wethouders van de stad Den Bosch, waarbij genoemde Rutger Dielissen ook mede voor haar optreedt, nog Cornelis Aerts als wettige man van Corstiaentgen ook dochter van genoemde Peter Janssen, verder Barbara en Jenneken die handelen 82-v) voor hun zuster Beatricx die hier afwezig is, ook kinderen van genoemde Peter Janssen, in diens leven verwekt bij wijlen Jenneken dochter van Hendrick Janssen van de Sande zijnde diens wettige vrouw, welke erfgenamen samen ook nog handelen voor Jenneken minderjarige dochter van Jan zoon Peter Janssen van de Ven, in diens leven ex-secretaris van Vucht, verwekt bij wijlen Diercxken dochter van Ruth Robben zijn diens wettige vrouw, verkopen een stuk akkerland groot ca. 3 lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Stempels, b.p. Jan Dierck Schuermans, Rutger Dielissen, Jan Diercx van de Ven, de Broeckstraat daar, zoals ze dat bij dood van hun vader Peter hebben geerfd. Ze verkopen het perceel nu aan hun zuster Anneken ook dochter van Peter Janssen die daarvan het erfrecht krijgt. De verkopers beloven deze verkoop gestand te doen en alle lasten van hun kant af te handelen, behalve dat de koopster jaarlijks aan het Arm Weeshuis 83-r) in de stad Den Bosch de helft van een pacht van 2 mud rogge en 3 zesters moet betalen, over te nemen met een lopende en een vervallen termijn en de rest door ieder van hen voor hun aandeel daarin af te handelen. Verder heeft dit perceel overpad over het erf van Jan Dircks van de Ven. Ter ondersteuning van de helft van die pacht van 2 mud en 3 zesters rogge stelt ze in onderpand een esthuis met het hopland eraan, gelegen in deze heerlijkheid bij het Heezelaer zoals haar dat bij de boedeldeling met de erfgenamen van haar moeder was toebedeeld, b.p. de H. Geest van Den Bosch, Jan Leonart Gerlings, Handrick de Wit, de gemeenschappelijke straat en verder al haar andere bezit, zodat de verkopers en hun erfgenamen daarvoor zijn gevrijwaard. Datum 5 september St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 57

58 =================114=================== Voor genoemde schepenen is verschenen Anneken dochter van Peter Janssen van de Ven als weduwe van Christoffel Hendricks en verklaart van de groep erfgenamen uit de vorige akte een bedrag van 60 karolusguldens te hebben ontvangen van elk 20 stuivers, vanwege de excessieve rogpacht op het perceel. Ze verklaart dit bedrag extra te hebben ontvangen omdat ze haar andere bezit voor die rogge in onderpand had gegeven als waarborg ervoor. Ze dankt hen voor de goede betaling ervan en zal verder niets meer pretenderen. Actum als boven. =================115=================== 83-v) Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Adriaen Janssen Spierincks, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen jonker Herman van Middegael en verkoopt vanwege een machtiging gepasseerd voor Caspaer van Beeck (later Becx genoemd, JT) notarius publicus geadmitteerd te Heusden door het Hof van Holland d.d. 10 augustus 1639, zoals ons schepenen is gebleken, handelend namens joffrouw Barbara en joffrouw Jozine Proninck genoemd van Deventer, beiden in die stad wonend, aan jonker Cornelis Proeninck genoemd van Deventer zijnde de neef van genoemde opdrachtgeefsters, hun rechten in een jaarlijkse rente van 25 carolusguldens, elk van 20 stuivers, in goed gangbaar geld, die ze te vorderen hebben van Jacob Wijnant Doolvoet op onderpand van 18 lopenzaad land gelegen in de heerlijkheid Gestel te Herlaer in de Voirakkers en aan de Sandtberch daar. Ze hebben die rente van wijlen hun vader geerfd middels diens testament. Genoemde jonker Herman van Middegael belooft deze overdracht van de rente altijd gestand te doen zonder tegenspraak. Datum 5 september =================116=================== 84-r) Jacop Wijnant Doelvoet en zijn zuster Geraertgen met haar voogd, samen als erfgenamen van heer en meester Henrick Doelvoet hun broer, pastoor destijds te St. Michielsgestel, verkopen een stuk akkerland, groot ca. 11 lopenzaad, gelegen in St. Michielsgestel ter plaatse genoemd Nieuw Herlaer, b.p. de erfgenamen van Stans Adriaens, de gemeenschappelijke weg. Nog verkopen ze een stuk akkerland groot ca. 7 lopenzaad ook in St. Michielsgestel gelegen ter plaatse genoemd de Zandberch, b.p. Jacob Dancken, jonker Proninck. Die 2 stukken land hadden ze als erfgenamen verkregen met medewerking van Willem Willems als presidentschepen (=Moelenbroecks, JT) en de drossaard (met een vonnisbrief, JT) op 17 oktober 1634 en ze hebben de percelen daarna voor schepenen en inwoners in het openbaar laten veilen voor de meestbiedende. Nadat toen de kaars was uitgegaan zijn de 2 stukken land finaal in hun bezit gekomen op 26 mei 1638 ook voor schepenen en inwoners van St. Michielsgestel. Het bezit van 11 lopenzaad met alle houtwas, bomen is gelegen tussen b.p. de gemeenschappelijke waterweg, Gerard Diercks van Roeij, Stan Stanssen, de gemeenschappelijke pad, jonker Herman van Middegael. 84-v) Het bezit van de 7 lopenzaad is b.p. de Berchsaens, joffrouw Anna van Deventer weduwe van jonker Bernaert van de Honselaer, Jacob Jan Dancken, joffrouw Gerwen, welke percelen beide eerder van jonker Jacob Proeninck van Deventer en zijn kinderen waren. Daarop is vervolgens door Nicolaes de Moeij voor deze 2 stukken akkerland op 23 juni 1638 in het openbaar gemijnd en bij de finale verkoop op 7 juli 1638 door Sebastiaen die Vriese weer ontslagen (hogere bieding, JT) en deze laatste had het bezit dan in koop verkregen. De verkopers dragen het bezit nu samen met alle brieven ervan en de verkoopvoorwaardes etc. over aan genoemde Sebastiaen de Vries. Jacob en zijn zuster beloven de verkoop gestand te doen en alle lasten van hun kant af te handelen ook namens hun broer de heer pastoor. De koper zal hieruit wel een aflosbare rente van 25 gulden per jaar dienen te betalen aan joffrouw Barbara Proninck van Deventer, nog een aflosbare rente van 18 gulden en 15 stuivers aan de erfgenamen van genoemde heer en meester Henrick Doelvoet en nog een rente van 9 gulden 85-r) aan Maijken dochter van Wouter Goijaerts weduwe van Jan Janssen de Cock. Verder moet de koper 1 roede dijk onderhouden over de Hooibrugge en 2 roedes dijk aan de Groote brugge bij de schuur van de oude vorster, alles in St. Michielsgestel en moet de gebuurlijke verplichtingen nakomen en de St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 58

59 dorpslasten betalen. Als er meer of minder lasten op het bezit drukken zullen de verkopers en de koper dat met elkaar verrekenen tegen de penning 20. Getuigen als schepenen waren Rutger Corstiaen Spierincks, Jan Wouters van Gemert, Gerard Jan Rijckaerts, Adriaen Jan Spierincks en Goossen Henrick Martens. Akte is voorzien van het schependomszegel. Datum 29 oktover (Vreemd dat de openbare verkoop en toewijzing van de koop ruim 1 jaar en 3 maanden eerder plaatsvond dan de verkoopakte van hierboven, zie ook weer hierna in dit protocol waar het bezit van Bastiaen weer terug wordt verkocht aan de Doolvoets, JT). =================117=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Willem Adams, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Peter Aerts van Overbeeck inwoner van de baronnie van Boxtel en verkoopt een stuk akkerland groot ca. 40 roedes binnen deze heerlijkheid van St. Michielsgestel, parochie van Gemonde, ter plaatse genoemd de Rijacker, b.p. Seger Aerts, driehoekig aan de gemeenschappelijke mestweg daar, verder Lucas Roelofs, Antonis Jaspers de Bresser. Dat perceel had Peter als verkoper 85-v) na de dood van zijn ouders van zijn vrouw geerfd en was hem toebedeeld met zijn mede-erfgenamen en wordt te leen gehouden van de koning of van de Staten van Brabant. Hij verkoopt het nu in de vorm van een ruil aan Antonis Jaspers de Bresser en de verkoper belooft de verkoop altijd gestand te doen en alle lasten af te handelen. De koper moet overpad aan anderen verlenen die er van oudsher recht op hebben. Datum 29 oktober (de tegengestelde transactie van deze ruil heeft niet te St. Michielsgestel plaatsgevonden, JT) =================118=================== Voor ons schepenen is verschenen Peter Aerts van Overbeeck en verkoopt aan zijn broer Seger zoon Aert Peters van Overbeeck de helft van een stuk akkerland groot ca. 2 en een halve lopenzaad gelegen te St. Michielsgestel ter plaatse genoemd de Rij-ackers, b.p. Antonis Jaspers de Bresser, Willem Jan Handrick Spierincx, Luijcas Roelofs, de erfgenamen van Goijaert Roelofs. 86-r) Dat stuk leengoed had hij van zijn ouders zaliger geerfd en is leenroerig aan de koning of aan de staten van Brabant. De verkoper belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten van zijn kant af te handelen. De koper moet wel overpad aan anderen verlenen die daar van oudsher recht op hebben. Actum als boven. =================119=================== Wij. Adriaen Jan Spierincx en Gerard Jan Rijckaerts schepenen te St. Michielsgestel, verklaren dat vandaag in eigen persoon is verschenen de edele jonker Herman van Middegael oud ca. 70 jaar, Rutger Corstiaen Spierincx oud ca. 56 jaar en Willem Adams oud ca. 36 jaar, allen inwoners van St. Michielsgestel die nadat ze waren verzocht ter instantie van 86-v) Herman de Bittere, rentmeester van het H. Geesthuis in Den Bosch, hebben verklaard dat ze ermee bekend zijn dat op een bepaalde dag op verzoek van deze rentmeester ze zich hebben begeven op de hoeve de Heezelaer gelegen in deze heerlijkheid en eigendom van dat godshuis, om daar de situatie in ogenschouw te nemen over de 3 eikenbomen waarover kwestie is met Marten Peter Servaessen cum suis, die deze bomen heeft omgekapt en ze zijn in de sloot gaan staan op de scheiding van hun resp. oude erven om aldus ieder zijn rechten te geven inzake de aanplant op de gemeijnte, waarbij ieder recht heeft op het voorhoofd volgens oude gewoontes in deze heerlijkheid. Er is na rijp beraad bevonden dat de omgekapte bomen niet tegen het oude erf van genoemde Peter hebben gestaan maar wel nabij het oude erf van het genoemde godshuis van de stad Den Bosch. Ze voegen er nog aan toe dat ze dit persoonlijk hebben geconstateerd. Datum 29 oktober St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 59

60 =================120=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Willem Adams, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Lenaert Adriaen Jacobs als man van zijn wettige vrouw Catharina dochter van Willem Marcelis van de Merendonck, verder Jan Arien Rijckaerts van Oetelaer als man 87-r) van zijn wettige vrouw Jenneken, dochter van Willem Marcelis, verder Elisabeth vrouw van Adriaen de Pauwe als door hem gemachtigd zijnde in een persoonlijk machtiging door hem ondertekend en zoals ons is gebleken, wettige dochter van Ariaentgen Willem Marcelis, verder Marten Peter Servaessen als man van zijn wettige vrouw Lijsken dochter van Willem Marcelis van de Merendonk, en verder nog jonker Willem van Vlierden die daarvan eerder een 1/5e deel had gekocht zoals hij verklaarde, hebben een deling gemaakt van hun bezit. Bij deze deling krijgt Elisabeth namens genoemde Adriaen de Pauwe een perceel heide en hooiland met de houtwas, zoals daar met putten is afgetekend, gelegen in de baronnie van Boxtel, b.p. het groot gasthuis van Den Bosch, de andere mededelers, Henrick Everts de Bever, Bartholomeus Janssen en de moeder van de erfgenamen met de sloot daar tot aan de Dommel zoals is afgetekend. Genoemde Jan Arien Rijckaerts krijgt de houtopstand met het groesland zoals met putten is afgetekend, ter zelfder plaatse bij de rivier de Dommel. Genoemde jonker van Vlierden krijgt een stuk hooiland en heiveld ook ter zelfder plaatse gelegen, b.p. de mededelers, Bartholomeus Janssen en meer anderen, de rivier de Dommel, zoals is afgetekend. 87-v) Genoemde Marten Peter Servaessen krijgt de helft in het groot busselken genoemd de Haren, gelegen in de baronnie van Boxtel, zoals met putten is gemerkt, b.p. de rivier de Dommel, de erfgenamen van Peter Peters van Roeijen en meer anderen. Genoemde Lenaert krijgt de andere helft van het groot busselken zoals met Marten is afgepaald of afgetekend, Genoemde Marten of Lenaert of voor wie hij handelt, moeten op wederzijds verzoek daarvan een deling maken en in geval van weigering zal de verdeling ervan plaatsvinden door de officier ten laste van degene die onwillig is. De delers doen over en weer afstand van aanspraken op elkaars gedeelte zoals gebruikelijk is en ze beloven deze deling gestand te doen. Als een van de delen minder waard wordt of dat er meer lasten op blijken te drukken dan zullen ze dat samen betalen, ieder volgens diens deel. Ieder zal de lasten op het eigen gedeelte zo betalen dat de andere delen ervoor 88-r) zijn gevrijwaard. Verder moet men elkaar overpad verlenen ten naaste velde. Datum 31 oktober St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 60

61 =================121=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Willem Damen, schepenen van St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons is verschenen de edele heer Aernt van Campen, ridder, en deze machtigt de geachte Thomas Janssen van Turnhout, notaris en klerk in de secretarie van de stad Den Bosch, absent als present, en geeft hem machtiging om namens hem te compareren voor schepenen van Den Bosch of elders waar dat nodig is en daar bepaalde percelen te verkopen, die de heer van Campen nog zal specificeren men wel aan señor Joris Verheijden, koopman in de stad Den Bosch, ter voldoening van de vorderingen die deze señor van genoemde opdrachtgever heeft te vorden vanwege aan hem geleend geld. De gemachtigde moet hem dat bezit overdragen en verder alles doen op onderpand van het bezit van de opdrachtgever en zoals die dat zelf ook gedaan zou hebben als hij zelf daarbij aanwezig was geweest 88-v) ook al is het misschien zo dat er meer bevelen nodig zijn. De opdrachtgever belooft alles na te komen wat door zijn gemachtigde hierin gedaan zal worden en zal hem vrijwaren voor alle kosten en schades etc. Datum 4 november =================122=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Willem Adams, schepenen van St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons is verschenen de edele heer Arnout van Campen, ridder, en verkoopt een weiland groot ca. 2 morgens gelegen in deze heerlijkheid nabij de kerk achter het huis van de pastoor, b.p. Rutger Corstiaen Spierincks, het Schildersgasthuis, de rivier de Dommel, de erfgenamen van heer Henrick Doelvoet, de heer van Campen zelf. Nog verkoopt hij een hooiveldje gelegen achter het huis van de pastoor, groot ca. 2 dagmaten, b.p. het erf van de Woesterhoeve en meer anderen, Rutger Corstiaen Spierincks, het erf van het Schilders 89-r) gasthuis in de stad Den Bosch, de rivier de Dommel, zoals hij deze 2 stukken wei- en hooiland na de dood van zijn ouders heeft geerfd. Hij verkoopt de percelen nu aan Joris Verheijden die er het erfrecht van krijgt. De verkoper belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen, behalve dat de koper wel jaarlijks de lasten moet betalen die erop drukken volgens de oude brieven. Datum 4 november =================123=================== Wij, Willem Adams en Rutger Corstiaen Spierincks verklaren dat voor ons zijn verschenen Jan Evert Schellekens en Jan Peter Jan Maessen als man van Elisabeth zijn wettige vrouw, dochter van wijlen Henrick Roelofs en verkopen aan Hendrick Hendricks de helft van een stuk akkerland in totaal groot anderhalf lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid St. Michielsgestel, ter plaatse genoemd de Heezelaer, b.p. Bartholomeus Goijaerts, Huibert Aert Huijberts, Jan Gijsberts, 89-v) de gemeenschappelijke straat, zoals ze die helft na de dood van hun ouders hebben geerfd, alsmede het recht dat Jan Peters heeft geerfd van zijn schoonzuster wijlen Aleijt. Nog het recht dat genoemde Jan Peters en Jan Evert Schellekens eerder hadden gekocht van hun zwager Peter als echtgenoot van hun zuster Marieke. Ze verkopen dat bezit nu en beloven de verkoop gestand te doen en alle lasten van hun kant af te handelen, behalve pro rate het deel van 4 pond paijment voor zover dit stuk land of andere percelen daarvoor worden belast. Datum 9 november St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 61

62 =================124=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Adriaen Jan Spierincks, schepenen van St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons zijn verschenen Peter, Willem, Geraert en Jan, voorkinderen van wijlen 90-r) Daem Peters toen hij leefde verwekt bij wijlen zijn eerste vrouw Peterken dochter van Geraert Driessen en verklaren dat ze een boedeldeling hebben gemaakt van het bezit dat voor het grootste deel in St. Michielsgestel ligt en sommig bezit in de jurisdictie van Schijndel of elders, zoals ze dat bij de dood van hun ouders hebben geerfd. Genoemde Jan krijgt het grote huis met de varkenskooi en de tuin, boomgaard, hopland en de helft van 12 lopenzaad akkerland met de roede te delen, gelegen in de parochie van Gemonde in de jurisdictie van Gestel, b.p. de gemeenschappelijke straat, Jan in Melanen (=Milaan, JT) in de stad Den Bosch, de Luijsacker eigendom van het groot gasthuis in Den Bosch, met de halve aanplant op het voorhoofd daar, scheidend op de sloot aan het einde van de schans recht tegenover de waterkuil. Nog krijgt hij de helft van een stuk weiland groot ca. 6 morgens gelegen in de parochie van Gemonde in de jurisdictie van Schijndel, ter plaatse genoemd in de Broeckstraat, b.p. Adriaen Rijckaerts van Oetelaer, Bastiaen Janssen en meer anderen, Geraert Janssen van de Loo, Jenneken weduwe van Daem Peters. Nog krijgt hij de helft van een stuk akkerland groot in totaal 5 lopenzaad, gelegen in de parochie van Gemonde jurisdictie van Gestel, 90-v) ter plaatse genoemd de Pijper, b.p. Goossen Henricks, Jenneken weduwe van Daem Peters, de H. Geest van Den Bosch, de straat. Nog de helft van een hei- en houtbusseltje genoemd de Vrolissen, groot een morgen gelegen in de parochie van Gemonde in de jurisdictie van St. Oedenrode, b.p. Aert Wouters van Tuijl, Lambert Jan Diercx, de erfgenamen van Jan Franssen en meer anderen. Nog de helft van een beekje gelegen aan het einde van de Wabraecken, b.p. Jenneken weduwe van Daem Peters, de loop daar, de weduwe van Corst Jan Willems, Marieke dochter van Corst Goijaerts. Nog de helft van een stukje akkerland genoemd het Hoorich ackerken, b.p. Jan Rutten, Willem Janssen van der Merendoncq, Jenneken weduwe van Daem Peters, de kerk van Gemonde. Nog de helft van een erf zijnde een huis, tuin, boomgaard, genoemd het Nieuwland groot ca. 1 lopenzaad gelegen in de parochie van Gemonde in de heerlijkheid van Gestel, b.p. Jenneken weduwe van Daem Peters, de gemeenschappelijke straat, jonker Chaerl van Vlierden, 91-r) Jenneken weduwe van Jan Peter Broeren. Nog de helft van een morgen hooiland gelegen op de Pettelaer, b.p. Jacop Wijnants, Sebert Lambrechts met meer anderen, Sijmon Betmeer, het klooster van de fraters. Nog de helft in twee rentebrieven elk van 100 gulden kapitaal, de ene op de erfgenamen van Jacop Peters van de Broeck, de andere op de weduwe van Mathijs Dircks te Roode. Genoemde Peter krijgt een esthuis, de kleine schuur en verder wat volgens schatting van goede mannen het ene lot beter is dan het andere dat zullen ze elkaar vergoeden. Nog krijgt Peter de helft van een perceel zoals in voorgaand erfdeel vermeld, zowel akker- wei- hooiland en heide zoals die percelen naderhand gedeeld zullen worden. Genoemde Gerard krijgt een huis en esthuis en varkenskooi, tuin, boomgaard hop- en akkerland, alles aan elkaar gelegen in de heerlijkheid van Gestel, ter plaatse genoemd aan het Heezelaer, b.p. Huijbert Adriaens van der Heijen, de gemeenschappelijke straat. Nog krijgt hij een morgen hooiland op de Pettelaer zoals in het 1e en 2e lot is vermeld. Nog krijgt hij een rentebrief van 100 gulden te vorderen van 91-v) het bezit van Jan van Esch. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 62

63 Genoemde Willem krijgt een stuk akkerland, groot ca. 6 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid van St. Michielsgestel, ter plaatse genoemd de Sterdt, b.p. Wauter Janssen te Hall, Cathelijn Lambert Hooren, de gemeenschappelijke straat, Willem Willems. Nog een stuk akkerland groot ca. 6 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd op de Sleeckbeecken, b.p. Jan Michiels van de Ven, de kerk van Gemonde, Jan Jan Melanen, Jenneke weduwe van Peter Diercx van Taertwijck. Nog een stuk akkerland groot ca. 3 en een halve lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd de Sleebeecken, b.p. Jenneken weduwe van Peter Diercks van Taertwijck, het land van de kerk van Gemonde, de kinderen en erfgenamen van Adriaen Gijsberts van Croenenborch, zijn eigen erf. Nog krijgt hij een stuk akkerland groot ca. 3 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd de Genenberch, b.p. Jan Anthonis Cloot, het land van de Wuesterhoeve, 92-r) Jan Jan Melanen. Nog een beekje of hooibeemdje groot ca. een halve dagmaat hooiland, gelegen in de parochie van Gemonde in de jurisdictie van Gestel ter plaatse genoemd de Ghenenberch, b.p. de gemeenschappelijke loop daar, Jan Anthonis Cloot, de kosterij te Gemonde, Anthonis Aerts van Eijck. Het moer aan de Langenberch blijft nog onverdeeld en is voor de 4 erfgenamen om samen te gebruiken. Alle gemerkt hout zowel eiken, essen, berken e.a. soorten zullen ook samen worden gedeeld. De chijnsen zoals van oudsher zowel aan de koning als aan de heer van Herlaer en Gestel, zullen door de 4 erfgenamen samen worden betaald, ieder evenveel. Ook moeten ze samen de helft onderhouden in een halve roede dijk op de Herlaersche dijk en er moet overpad aan anderen worden verleend die daar van oudsher recht op hebben, met de minste schade. De delers doen over en weer afstand van aanspraken op elkaars erfdeel en beloven op onderpand van hun persoon en bezit 92-v) deze deling gestand te doen. Indien iemands bezit minder waard wordt of als er meer lasten op iemands erfdeel drukken, meer dan vermeld, zullen ze dat samen betalen, ieder voor zijn deel. Ieder zal de lasten op het eigen erfdeel zo betalen dat de erfdelen van de anderen ervoor zijn gevrijwaard. Datum 14 november =================125=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincx en Adriaen Janssen Spierincx, schepenen, verklaren onder de eed die wij bij het aanvaarden van ons schepenambt hebben afgelegd dat wij vandaag op verzoek van de edele heer Arnout van Campen, ridder, ons naar zijn erf hebben begeven, genoemd het Campen Hoefken bij de rivier de Dommel, waar wij hebben gezien dat de netten en visgerei van de heer van Campen, die in zijn eigen geweijre en visserij waren opgesteld en zoals hij die van zijn ouders heeft geerfd, door enkele particulieren in bezit waren genomen en wel sinds een jaar of drie geleden, 93-r) zonder de toestemming echter van genoemde heer, die hen niet heeft toegestaan zijn geweijre en visserij te bezitten, waartegen hij nadrukkelijk bezwaar maakt en zal eventueel zijn aanspraken alsnog op deze personen verhalen als hem dat goeddunkt. Datum 29 november St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 63

64 =================126=================== Elisabeth van Godts genoemd Princes zu Zolleren, gravinne zu den Bergh, markgravinne van Bergen op ten Zoom, vrijbaandervrouw van Kerp, Biland en Boutersum, van Heedel, Vrentz, van Oudt Herlaer, St. Michielsgestel, Milingen en Spalbach, vrijvrouwe van het vorstendom Gelre en Zutphen etc., vanwege de veelvuldige, langdurige, trouwe en aangename diensten die aan haar genade persoon voor vele jaren zijn gedaan en nog dagelijks aan haar worden gedaan, haar verleend door de heer Jacobus Condi, priester, zowel in zijn funktie als priester al ook als haar genade elemosinarius (=aalmoezenier, mededeling van Dhr. August de Man, JT) zoals hij en zijn gevolg (groep?, JT) als onderdanige dienaar voor haar werkzaam is geweest, zowel in zaken buiten haar huis alsmede ook dat hij zorgt voor zaken binnenshuis met het beheer ervoor etc. en dat alles tot haar volle tevredenheid, wil hem daarom daarvoor vergoeden, zonder dat ze daartoe is gevraagd dat te doen en uit vrije wil van haar. Ze verklaart onherroepelijk hem een pensioen toe te kennen van 200 rijnsguldens per jaar, elk van 20 Brabantse stuivers, op onderpand van haar bezit, 93-v) ingaande toen afgelopen Kermis (=Kerstmis, is Kerstmis anno 1638 toen ze het blijkbaar al beloofde, JT) zodat het eerste jaar zal zijn a.s. Kerstmis van dit lopende jaar 1639 en zo steeds verder, zolang heer Jacob leeft. Daarvoor stelt ze al haar huidig en toekomstig bezit in onderpand en in het bizonder het patrimonale bezit van de heerlijkheden Oudherlaer en St. Michielsgestel gelegen in de Meierij van Den Bosch. Ze geeft opdracht aan haar admodiateur, ontvanger of rentmeester van haar inkomen, deze lijfrente uit haar bezit te betalen en wel uit haar meest courante inkomen zodat hij geen redenen heeft zich daarover te beklagen. Ze belooft daarin alles na te komen op haar woord als prinses. Tot zekerheid van de akte heeft zij de akte doen depecheren (uitvaardigen, JT) en notarieel laten erkennen en verder laten voorzien van haar prinselijk pitzier volgens een bepaalde gepasseerde akte zoals 94-r) volkomen duidelijk is d.d. 27 augustus Voor ons schepenen is daarom hier verschenen Jan Henricks van Venroeij, gebruiker van de aan hem gegeven volmacht als eerste brenger van deze akte, en belooft op onderpand van het bezit van genoemde genade Prinses de genoemde lijfrente van 200 gulden per jaar ten behoeve van heer Jacob Condi te zullen betalen zoals hiervoor is omschreven en daarvoor verbindt hij haar bezit en zal deze belofte nakomen. Aldus gepasseerd in de heerlijkheid St. Michielsgestel op 29 september 1639 in aanwezigheid van Gerard Jan Rijckaerts en Corstiaen Jan Aerts, schepenen. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 64

65 =================127=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincx en Willem Adams, schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel verklaren dat voor ons zijn verschenen Henrick Cornelissen als man van Mariken dochter van Geraert Jan Herberts en Aert Handricx als man van Willemke dochter van genoemde Geraert Jan Herberts voor 1/3e deel, verder Aert Jan Rijckaerts als voogd over de minderjarige kinderen van wijlen Roelof Goijaerts van der Stappen verwekt bij Anneken dochter van Mathijs Geraerts, nog Aleijt 94-v) vrouw van Jan Jacob Dircks die nu ziek te bed ligt (haar man dus die ziek is, JT), en verklaren een boedeldeling te hebben gemaakt van het bezit dat ze hebben geerfd na de dood van Cathelijn Roelofs gelegen in de parochie van Gemonde, jurisdictie van Gestel. Bij deze deling krijgt Willem Damen als stadhouder, m.b.t. de minderjarige kinderen het 1/3e part in een stuk akkerland groot in totaal ca. 3 lopenzaad, b.p. de mededelers, Seger Aerts van Overbeeck, de gemeenschappelijke mestweg daar. Genoemde Henrick Cornelissen en Aert Hendricx krijgen het 1/3e part in het genoemde stuk akkerland, b.p. Anthoni Jasper de Bresser, de mededelers zelf, genoemde Seger Aerts, de gemeenschappelijke mestweg. Genoemde Aleijt namens haar man krijgt het 1/3e part in het genoemde stuk land van 3 lopenzaad, zoals is afgepaald van haar mededelers, b.p. de kerk van Gemonde, Seger Aerts, 95-r) de mestweg. Het middelste lot zal hieruit jaarlijks 3 gulden moeten blijven betalen aan het altaar van O.L. Vrouw te Gemonde. Verder moet men elkaar overpad verlenen met de minste overlast. De delers beloven over en weer afstand te doen van aanspraken op elkaars erfdeel en beloven de deling gestand te doen. Als iemands bezit minder waard wordt of als er meer lasten op drukken dan zullen ze die samen betalen, ieder naar gelang het erfdeel. Ieder zal de lasten op het eigen erfdeel zo betalen dat het erfdeel van de andere ervoor blijft gevrijwaard. Datum 16 december =================128=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincx en Goossen Henrick Martens schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Michiel Franssen van de Beeckant en verkoopt aan Willem Daemen het 1/5e deel van 95-v) een bepaald stenen huis, schuur, stalling, tuin en boomgaard alles aan elkaar gelegen in Gestel nabij de kerk daar, b.p. het huis en erf van de kinderen en erfgenamen van wijlen meester Adriaen Schellens, de gemeenschappelijke straat, de waterloop daar genoemd de Vestgraff. Nog het 1/5e deel in ene weiland genoemd de Verlooren Cost met de plantasie, daarop, gelegen in de heerlijkheid Gestel nabij het Gestelsche Bosch, b.p. het Schildersgasthuis en meer anderen, de rivier de Dommel, Willem Meursen, het klooster van de zusters van Orthen, zoals Michiel die 1/5e delen voor schepenen van deze heerlijkheid zijn opgedragen op 22 januari 1635, waarnaar wordt verwezen. De koper krijgt daarvan nu het erfrecht en Michiel belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen. Datum 31 december St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 65

66 =================129=================== 96-r) Wij Willem Adams en Rutger Corstiaen Spierincx, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Delis Handricx Laureijssen oud ca. 78 jaar en zijn broer Willem Hendrick Laureijssen oud ca. 76 jaar, beiden inwoners van het dorp Schijndel en na gedane ondervraging en nadat hen de eed was afgenomen, hebben ze vanwege Pauwels Jan Pauwels ook inwoner van Schijndel verklaard dat deze Pauwels Janssens wel minstens tussen 76, 76 of 77 jaar oud is. Ze voeren aan dat ze van jongsaf aan met elkaar zijn opgevoed en altijd met elkaar omgang hebben gehad zodat ze hiervan goede kennis hebben. Hiermee eindigen ze hun verklaring. 96-v) Wij als schepenen hebben ons schependomszegel aan deze akte bevestigd naast de handtekening van onze secretaris. Datum 4 januari =================130=================== Wij, Goossen Handrick Martens en Geraert Jan Rijckaerts, schepenen, verklaren dat vandaag voor ons is verschenen Rutger Corstiaen Spierincks onze presidentschepen oud ca. 56 jaar en verklaart onder ede, welke eed hij heeft afgelegd bij het aanvaarden van zijn ambt, dat Anthonis Mathijssen van Beeck oud ca. 70 jaar, gedaagd is geweest om het borgemeesterschap van Gestel uit te oefenen, maar omdat hij zeer oud is, is hij door schout en schepenen, na advies hierover van rechtsgeleerden, daarvoor gevrijwaard en van die plicht ontslagen, welk advies de deponent (=Rutger, JT) nog onder zich heeft. De deponent voegt er nog aan toe 97-r) dat hij (Rutger, JT) door de ouderdom van Anthonis dat borgemeestersambt zelf heeft moeten doen uitoefenen omdat een dergelijk persoon met zo n hoge ouderdom die funktie niet meer hoeft te bedienen en ook volgens menselijk verstand daarvoor onbekwaam zou zijn. Datum 4 januari =================131=================== Wij, Corstiaen Jan Aerts, Geraert Jan Rijckaerts en Goossen Hendrick Martens, schepenen van de heerlijkheid van St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons zijn verschenen Jan Jan Roelofs gewezen presidentschepen oud ca. 61 jaar en Jan Janssen Michiels oud ca. 34 jaar, ook destijds schepen met deze president, nadat ze zijn ondervraagd en hen de eed is afgenomen, hebben verklaard ten behoeve van de inwoners van Gestel, dat de overeenkomst met jonker Herman van Middegael met het bestuur en de inwoners van Gestel op 22 juni 1638, die was gemaakt over diens pretenties waarvoor van Middegael in de Raad van Brabant te Brussel vonnis had verkregen 97-v) ten laste van de genoemde inwoners, en nadat die overeenkomst was voorgelezen, dat die toen had beloofd die overeenkomst na te komen zonder enig voorbehoud en was daarmee ook tevreden en beloofde die te zullen ondertekenen zodra het akkoord aan de gemeente zou zijn medegedeeld. Daarna hadden de presidentschepen en zijn medeschepen elk in het bizonder handtastinge (overleg of moeite?, JT) gepleegd om het genoemde akkoord te laten ondertekenen, behoudens dat de gemeente, bovenop het akkoord nog ca. 30 of 40 karolusguldens voor haar rekening zou nemen vanwege de onkosten gemaakt voor de bemoeienis van procureur Lanckriet in de kwestie van van Middegael te Brussel. De getuigen verklaren dat zij zulks destijds zelf hebben gehoord en gezien. Datum 13 januari St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 66

67 =================132=================== Wij, Adriaen Janssen Spierincx en Jan Wouters van Gemert, schepenen in de heerlijkheid St. Michielsgestel verklaren hierbij plechtig, dat voor ons is verschenen 98-r) Rutger Corstiaen Spierincks oud ca. 56 jaar inwoner van Gestel, nadat hij behoorlijk was ondervraagd en hem de eed was afgenomen, heeft op verzoek van de inwoners van deze heerlijkheid verklaard dat de overeenkomst tussen jonker Herman van Middegael op 22 juni 1638 met het besuur en de inwoners van de heerlijkheid Gestel, over de pretenties die hij had vanwege het vonnis van de Raad van Brabant te Brussel, ten laste van de inwoners d.d. 7 april 1637, het zelfde akkoord van hiervoor op alle punten in aanwezigheid van de genoemde getuigen toen heeft beloofd na te komen en te zullen ondertekenen zodra het akkoord aan de gemeente zou zijn voorgelegd en goedgekeurd, welke goedkeuring toen direkt is gegeven, behalve dat de gemeente bovenop het akkoord een bedrag van 30 of ten hoogste 40 karolusguldens zou betalen voor de onkosten die procureur Lankriet in zijn zaak had verdiend zoals van Middegael verklaarde. De getuige verklaart nog dat hij dit akkoord van begin tot einde heeft aanhoord en dus weet dat het zo is gebeurd. Datum als boven. =================133=================== 98-v) Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Adriaen Janssen Spierincx, schepenen, verklaren hierbij plechtig dat voor ons zijn verschenen Corstiaen Jan Aerts, Geraert Jan Rijckaerts en Goossen Handrick Martens, onze collegaschepenen en verklaren onder de eed die eerder door hen is afgelegd bij het aanvaarden van hun ambt, dat hetgeen hiervoor staat vermeld, de waarheid is. Ze verklaren nog toen het akkoord werd gesloten zij daarbij zelf aanwezig waren. Als extra teken van waarheid hebben wij schepenen hieraan ons schependomszegel bevestigd naast de handtekening van de secretaris. Datum 13 januari =================134=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Geraert Jan Rijckaerts, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen jonker Dirck Millinck van Gerwen en verkoopt een stuk akker- en heiland aan elkaar gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd Theede zoals daar is afgepaald en daar scheidt bij een gehoede (afgeknotte, JT) eik die daar als herinnering staat 99-r) en altijd zal blijven staan, b.p. de weduwe van Henrick Geraerts van der Loo, de pad daar, zoals is afgetekend, verder grenzend aan het erf van de erfgenamen van jonker Jacob van der Cammen en de gemeenschappelijke Heistraat. Dat perceel had hij na de dood van zijn ouders geerfd en was hem in de boedeldeiing van hun bezit toebedeeld. Hij verkoopt het nu aan Adriaen Peter Pelsch die het in erfpacht zal bezitten en de verkoper belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten van zijn kant af te handelen, behalve dat van Gerwen het hek aan het einde van de pad aan de Heijstraat met de posten behoorlijk moet repareren en daarna zal Adriaen Pelsch en zijn nakomelingen het voortaan onderhouden. Wel is het zo dat de grond van het pad eigendom is vanvan Gerwen, maar Adriaen mag wel gebruik maken van die pad 99-v) met varen, stouwen en drijven zonder bedrog hierin. Datum 18 januari St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 67

68 =================135=================== Sebastiaen de Vriese verkoopt een stuk akkerland groot ca. 11 lopenzaad met toebehoren, gelegen in de heerlijkheid St. Michielsgestel ter plaatse genoemd Nieuw Herlaer, b.p. de gemeenschappelijke vaarweg, Geraert Diercx van Roeij, Stan Stanssen. Nog een stuk land groot ca. 7 lopenzaad ook in de zelfde heerlijkheid ter plaatse genoemd de Sandtberch of ook wel Berchsaens genoemd, b.p. joffrouw Anna van Deventer, weduwe van jonker Wernaert van Honselaer, Jacob Jan Dancken en nu zijn erfgenamen. Die twee stukken akkerland had Sebastiaen eerder gekocht van Jacob Wijnant Doelvoet en diens zustere Geraertgen als erfgenamen van hun broer heer en meester Henrick Doelvoet toe hij leefde pastoor van de heerlijkheid St. Michielsgestel op r) oktober 1639, met alle toebehoren en houtopstand. Hij verkoopt de percelen nu aan Jacop Wijnant Doelvoet en aan diens zuster Geraertgen met alle brieven en belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten van zijn kant af te handelen zodat Jacop en zijn zuster daarvoor zijn gevrijwaard. Getuigen als schepenen in Michielsgestel Rutger Corstiaen Spierincx en Willem Adams. Als zekerheid is de akte door ons gezegeld. Datum 21 januari =================136=================== Wij, Rutger Corstiaens Spierincks en Willem Adams, schepenen van St. Michielsgestel verklaren dat voor ons zijn verschenen Goijaert 100-v) Janssen Strick en Jan Huijberts, beiden inwoners van Den Dungen in het vrijdom van Den Bosch, nadat ze waren aangehouden en hen de eed was afgenomen, zijn ze benoemd als voogden voor de kinderen van Isaack Daniel Henricx (van Osch, JT) een boedeldeling te maken en voor hen het lot in ontvangst te nemen en verder alles te doen wat daarbij nodig is. Datum 27 januari =================137=================== Voor de zelfde schepenen zijn verschenen Antonis Goijaerts en Peter Ariaens die waren aangehouden en hebben de eed afgelegd als voogden over de 2 minderjarige kinderen van Abraham Handrick Daniels (van Osch, JT). Actum als boven. (Isaack en Abraham uit beide voorgaande aktes zijn broers, zie volgende akte, JT) =================138=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks, Willem Adams en Adriaen Janssen Spierincks, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Claes zoon wijlen Handrick Daniels van Osch in diens leven verwekt bij wijlen diens wettige vrouw Elken dochter van Dierck Gerlings van Orthen (voor 1/6e deel is weggelaten, omdat hij het leengoed krijgt, JT), verder Michael Wouterssen als man van zijn wettige vrouw Gertruijdt ook dochter van Henrick Daniels van Osch en genoemde Elken, ook medevoogd van de 2 minderjarige voorkinderen van zijn vrouw, nog Claes Hendrik Daniels met zijn collegavoogd samen 101-r) voor het 1/6e deel hiervan, verder Geraert Adriaens als man van Jenneken dochter van Daniel Hendrick Daniels van Osch en genoemde Elken, door deze Daniel verwekt bij zijn wettige vrouw Barbara dochter van Jan Martens, verder Laureijs Willems als man van Heijlken ook dochter van Daniel Henricks en genoemde Elken (deze Elken hier moet zijn Barbara, JT), verder Peter Janssen als man van Marijken dochter van Daniel Henricks en genoemde Barbara en nog Gertruijdt minderjarige dochter van genoemde Daniel Hendricks en Barbara samen ook voor 1/6e deel, verder Goijaert zoon van Simon Goijaert Berniers verwekt bij Cathelijn dochter van Henrick Daniels en Elken ook voor 1/6e deel, nog Abraham Handrick Daniels verwekt bij diens vrouw Hilleken dochter van Dielis Adriaen Cornelis, nog Adriaen Willem Jacops als man van Marieken dochter van Abraham Henrick Daniels en genoemde Hilleken, nog Anthonis Goijaerts en Peter Ariaen Peters, beiden als voogden over Hilleken en Peter ook kinderen van Abraham Hendricx en Hilleken, samen ook voor 1/6e part, nog Goijaert Janssen Strick en Jan Huiberts als voogden over de 5 minderjarige kinderen van wijlen St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 68

69 Isaack zoon van Handrick Daniels van Osch en genoemde Elken verwekt bij Jenneken dochter Huibert Jan Huijberts, samen ook voor 1/6e deel, nog Marieken dochter van Dries Huiberts verwekt bij diens wettige vrouw Marieke dochter van Hendrick Daniels en nog Claes Handrick Daniels en Handrick Huijberts van Vlijmen als voogden over het minderjarige kind van wijlen 101-v) Handrick Peter Becker verwekt bij Merieken dochter van wijlen Dries Huijberts en diens wettige vrouw Marieken dochter van Hendrick Daniels van Osch en genoemde Elken, ook samen voor 1/6e deel, verklaren een boedeldeling te hebben gemaakt van het bezit, het meeste gelegen in St. Michielsgestel en sommig te Schijndel en elders, dat ze na de dood en testament hebben geerfd van Handrick Daniels van Osch en diens vrouw Elken zaliger gedachtenis. Het lot voor de minderjarige kinderen is getrokken door Willem Damen als stadhouder namens de officier.(ik tel 7 kinderen, maar Claes krijgt dus het leengoed en de andere 6 kinderen krijgen ieder een zesde van de rest, JT) Bij deze deling krijgt Claes zoon Hendrick Daniels als leenman voor zijn portie een stuk akkerland en heide en riet met houtopstand samen leengoed zijnde, als is gelegen binnen St. Michielsgestel, b.p. Handrick Adriaens van der Aa, Willem Jan Willems van der Donck met meer anderen, de pad van de heer, de gemeenschappelijke straat, waarmee Claes tevreden is en doet daarmee afstand van het overige bezit en Claes zal 102-r) tussen nu en a.s. Vastenavond aan het vierde lot 175 gulden betalen. Genoemde Goijaert Simon Beniers en Claes Henrick Daniels met Handrick Huijberts van Vlijmen als voogden over het minderjarige kind van Hendrick Peter de Becker en van Marieke Dries Huijberts ( dit is een dubbele portie voor twee keer 1/6e, JT) krijgen samen een huis, schuur, brouwhuis met de brouwinstallatie en het esthuis met aanliggend land en houtopstand groot ca. 6 lopenzaad gelegen in Michielsgestel ter plaatse genoemd aan de Lijnde, b.p. Aert Faessen, Arien Pauwels, Adriaen Willem Jacobs, de gemeenschappelijke pad daar, Marieke weduwe van Michiel Jan Rutten, de gemeenschappelijke straat bij de lindeboom, welke lindeboom wordt gerekend tot het bezit te horen. Hieruit moet jaarlijks aan een zeker persoon 10 gulden worden betaald die aflosbaar is, over te nemen met 1 lopende en 1 vervallen termijn, nog de rente van 5 pond per jaar aan diverse personen of zoveel meer of minder. Als er meer lasten zijn die hier niet zijn genoemd dan komen die ten laste van de eerste 2 loten. De erfgenamen van Daniel Hendrick Daniels te weten Laureijs, Gerard, Peter en Gertruijd krijgen samen een huis genoemd t Patershuis, groot ca. 6 lopenzaad, 102-v) gelegen in St. Michielsgestel, b.p. Hendrick op t Hooghe met meer anderen, de gemeijnte, Bastiaen Jan Bastiaens, Aert Faessen. Dit lot moet tussen nu en a.s. Vastenavond anno 1640 aan een van de voogden over de kinderen van Isaack Handrick Daniels de som van 100 karolusguldens geven, elk van 20 stuivers, zoals dat bedrag door Handrick Daniels van Osch en zijn vrouw Elken in hun testament was vermaakt om vooraf te ontvangen of er een jaarlijkse rente van 5 gulden en 10 stuivers voor te betalen en als dit legaat niet wordt voldaan, moet men daarvoor die rente vestigen en die een half jaar vooraf opzeggen. Verder moet dit lot de chijnsen betalen die op het bezit drukken, zonder overlast voor de andere erfgenamen. In marge : De voogden van de minderjarige kinderen van Isaack Handricks Daniels zijn op 22 februari 1640 voor mij als secretaris van St. Michielsgestel samengekomen en hebben bekend voor deze 100 karolusguldens volledig te zijn betaald en pretenderen verder niets meer. Getekend : B. van der Waerden, secretaris. Genoemde Michiel Wouters en Claes Handrick Daniels ten behoeve van de minderjarige voorkinderen van Michiel Wouters krijgen een stuk akkerland genoemd de Fellenoort (?) gelegen St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 69

70 binnen St. Michielsgestel tegenover de windmolen, b.p. Cornelis Anthonis Strick, Marieke weduwe van Handrick Diercx en meer anderen, de erfgenamen van Herman van Iersel, de gemeenschappelijke Molenheide. Dit perceel moet de chijns betalen die er op drukt. Nog krijgen ze een stuk akkerland groot ca. 6 lopenzaad, 103-r) gelegen in St. Michielsgestel, ter plaatse genoemd de Locht, b.p. Mathijs Janssen Weijgergancs, Servaes Andriessen, de erfgenamen van Wouter Driessen, de erfgenamen van Willem Thijssen van Beeck. Het perceel moet overpad aan anderen verlenen zoals van oudsher gebruikelijk is. Dit lot krijgt verder tussen nu en a.s. Vastenavond van Claes Handrick Daniels 175 guldens in goed gangbaar geld. In marge : Vandaag 11 april 1640 is verschenen Michiel Wouters als man van Geertruijt dochter van wijlen Handrick Daniels van Osch en heeft bekend van Claes Handrick Daniels deze 175 gulden te hebben ontvangen en pretendeert verder niets meer. Als oorkonde opgemaakt, B. van de Waerden, secretaris. Genoemde Goijaert Janssen Strick en Jan Huiberts als voogden over de 5 kinderen van Isaack Handrick Daniels van Osch krijgen 6 stukken akkerland gelegen in de jurisdictie van Schijndel volgens de brieven ervan, met de houtopstand aan de pad tegen dit erf en men moet het achterste lot overpad over dit pad geven en aan diegenen die er van oudsher recht op hebben, b.p. Aert Jan Handrick Spierincx, Jan Handrick Eijkemans, de erfgenamen van Adriaen Willem Goijaerts, de andere medelers. Uit dit land jaarlijks aan zekere geinteresseerde 2 gulden en 10 stuivers te betalen zijnde de helft van een rente van 5 gulden per jaar. Nog krijgen ze een morgen hooiland gelegen in de parochie van Rosmalen nabij 103-v) de Teijtelaer, b.p. de tafel van de H. Geest in Den Bosch, de gemeenscappelijke straat, de gemeenschappelijke wetering, de erfgenamen van Geraert Thijssen te Orthen. Genoemde Abraham Arien Peters en Cornelis Ariens met nog Antonis Goijaerts en Peter Ariens als voogden van de minderjarige kinderen van Abraham Handrick Daniels krijgen een stuk akkerland en het Werschstuk eraan, scheidende op de halve sloot in de jurisdictie van Schijndel onder de Booden (=Bodem, JT) van Elde, b.p. Aert Jan Handrick Spierincks, de pad daar, Jacob Mathijs Spierincks, Jan Rutger meester Peters, de andere delers. Hieruit jaarlijks 2 gulden 10 stuivers te betalen uit een rente van 5 gulden aan zekere personen. Verder moeten ze zelf wegen over de genoemde pad. Nog krijgen ze 1 morgen hooiland in de jurisdictie van Rosmalen, nabij de Tuijtelaer, b.p. de tafel van de H. Geest in Den Bosch, de gemeenschappelijke straat, de erfgenamen van Geraert Thijssen. De delers beloven over en weer afstand te doen van aanspraken op elkaars erfdeel 104-r) op onderpand van hun bezit en de voogden op onderpand van het bezit van de kinderen. Ze beloven de deling gestand te doen zonder tegenspraak hierin. Indien een van de erfdelen minder waard wordt of als er meer lasten op blijken te drukken zullen ze dat samen betalen. Elk zal de lasten op het eigen erfdeel zo betalen dat de erfdelen van de anderen ervoor zijn gevrijwaard. Verder dient men de bestaande rechten van overpad te respecteren zoals van oudsher. Datum 27 januari St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 70

71 =================139=================== Wij, Willem Adams en Goossen Hendrick Martens, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Aerdt Handrick Michiels als man van Willemken en verder Handrick Cornelis van den Oordt als wettige man van Maijken, beiden kinderen van 104-v) Geraert Jan Herberts verwekt bij diens wettige vrouw Mariken dochter van Goijaert Roelofs van der Stappen en als zodanig erfgenamen van deze Goijaert en Katarina voor 1/3e deel, verder Aert Jan Rijckaerts als voogd over de minderjarige kinderen van wijlen Roelof Goijaert Goijaerts van der Stappen verwekt bij Anneken dochter van Mathijs Geraerts en met hem Adriaen Jcobs als medevoogd van deze minderjarige kinderen op grond van de autorisatie van schepenen van St. Michielsgestel d.d. 7 december 1632, samen ook voor 1/3e deel, verkopen aan Jan Jacob Diercks hun gedeeltes in een stuk akkerland groot ca. 3 lopenzaad en 3 roedes, gelegen in St. Michielsgestel parochie van Gemonde nabij de kerk daar, b.p. Antonis Jasper Bresser, de kerk van Gemonde, Jan Gerlings, Zeger Aerts van Overbeeck. De verkopers 105-r) op onderpand van al hun bezit en van de minderjarige kinderen beloven de verkoop gestand te doen en alle lasten van hun kant af te handelen voor de 2/3e delen. Datum 4 februari =================140=================== Wij, Rutgher Corstiaen Spierincks en Jan Wouters, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Bartholomeus Pauwels en verkoopt aan zijn zoon Pauwels Bartholomeussen een huis, tuin, boomgaard etc. groot ca. 18 roedes, gelegen in St. Michielsgestel ter plaatse genoemd Nieuw Herlaer, b.p. de erfgenamen van Peter Evert Adriaens en meer anderen, de gemeenschappelijke weg daar, Stan Stanssen Moelenmaeckers, de erfgenamen van Antonis Handricx Hasselmans. Dat huis etc. had genoemde Bartholomeus Pauwels met 18 roedes land eerder gekocht voor schepenen van St. Michielsgestel volgens de brieven ervan en 105-v) zijn zoon krijgt daar nu het erfrecht van. Bartholomeus als verkoper belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen behalve een jaarlijkse rente van 6 gulden aan Thomas Janssen in de Visbank van Den Bosch, nog een jaarlijkse rente over 100 gulden kapitaal aan Maijken Janssen Speckmesch en nog 100 gulden kapitaal aan zijn zoon Pauwels. Datum 7 februari In marge : Op 28 oktober 1653 is verschenen Frans Cornelis Roscamp en bekent de 100 gulden kapitaal namens Maijke Jan Speckmesch te hebben ontvangen, die verklaart de rente van Maijken te hebben gekocht. Mij present : J. Elsevier, =================141=================== Compareerde voor genoemde schepenen Pauwels zoon van Bartholomeus Pauwels en belooft als schuldenaar boven de genoemde lasten ten behoeve van zijn vader Bartholomeus die 200 karolusguldens te betalen, elke gulden van 20 stuivers waarmee de verkoop ten volle is betaald, daarvoor verbindt Pauwels al zijn bezit. Actum als boven. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 71

72 =================142=================== 106-r) Wij, Adriaen Janssen Spierincks en Willem Adams, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Geraert Ariens van Sgrevenmoer als man van Jenneken dochter van Daniel Handirck Daniels (=van Osch, JT) in diens leven verwekt bij zijn wettige vrouw Barbara dochter van Jan Martens, verder Laureijs Willems als man van Heijlken dochter van genoemde Daniel en van Barbara, nog Peter Janssen als man van Marieken ook dochter van Daniel en Barbara, nog Delis Peters en Cornelis Ariens als voogden over Geertruidt minderjarige dochter van Daniel Handrick Daniels en Barbara, hebben verklaard een deling te hebben gemaakt van het bezit dat ze hebben geerfd na dood van Handrick Daniels (van Osch, JT) en diens vrouw Elken, zijnde hun voorouders (=grootouders, JT), welke bezit is gelegen in St. Michielsgestel. Het lot voor het minderjarige kind is getrokken door Willem Adams als stadhouder van de officier. Genoemde Laureijs Willems met Delis Peters en Cornelis Adriaens als voogd over Gertruijdt krijgen een esthuis, tuin en boomgaard met akkerland zoals is afgetekend, groot ca. 4 lopenzaad gelegen bij het Patershuis, b.p. Handrick opt Hooghe, 106-v) de gemeenschappelijke straat, de weduwe van Ruth Aerts, de mededelers, Dit lot moet aan het lot van de kinderen van Isaack Handricks Daniels een bedrag van 25 karolusguldens betalen volgens de deling van 27 januari Genoemde Geraert Ariens en Peter Janssen krijgen samen een huis, tuin, en boomgaard met het akkerland, groot ca. 2 lopenzaad gelegen in St. Michielsgestel ter plaatse genoemd het Paterhuis, b.p. de erfgenamen van Aert Faessen, de mededelers, Reijnder Hermans, de gemeenschappelijke straat. Dit lot moet 75 gulden betalen aan de kinderen en erfgenamen van Isaack Handrick Daniels, nog de chijnsen en andere lasten. De delers beloven over en weer afstand te doen van aanspraken op elkaars erfdeel en 107-r) Geraert, Laureijs, Peter beloven onder verband van hun persoon en bezit en Delis en Cornelis als voogden op onderpand van het bezit van het minderjarige kind, deze deling gestand te doen. Als er op iemands erfdeel meer lasten zouden drukken dan hier vermeld zullen ze die samen betalen ieder naar gelang diens deel. Ieder zal de lasten op het eigen erfdeel zo betalen dat de andere erfdelen ervoor zijn gevrijwaard. Datum 11 februari =================143=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Adriaen Janssen Spierincks, schepenen in St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons is verschenen Jan Goijaerts en verkoopt aan Jenneken weduwe van Huijbert Huijberts van de Merendoncq de helft van een stuk akkerland, groot in totaal ca. 1 lopenzaad en 3 roedes, gelegen in St. Michielsgestel aan de Dungensche kant daar, b.p. 107-v) Huibert Huijberts, Aelbert Janssen Hertoch, Peter Herman Ooms, de gemeenschappelijke straat, zoals hij die helft na dood van zijn ouders zaliger heeft geerfd. De verkoper op onderpand van zijn persoon en bezit belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen, behalve de helft van een jaarlijkse grondchijns van 1 stuiver en 2 penningen Brabants aan de heer van Herlaer en Gestel op St. Michielsdag. Datum 14 februari St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 72

73 =================144=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Willem Damen, schepenen van St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons is verschenen Anneken dochter van Mathijs Geraerts, weduwe van 108-r) Roelof Goijaerts van der Stappen en verkoopt (=belooft, JT) een jaarlijkse chijns van 25 stuivers, steeds te betalen op 1 maart en voor de eerste keer per a.s. anno 1641 binnen deze heerlijkheid, vrij van alle belastingen en heffingen, tiendes, twintigstes, honderdsten etc. op onderpand van een huis, tuin, boomgaard, hopland en akkerland, samen groot ca. 6 lopenzaad, gelegen in de parochie van Gemonde, jurisdictie van St. Michielsgestel, b.p. de weduwe van Eijmbert Jan Franssen, Jan Claes Spierincks, Peter Franssen, de gemeenschappelijke straat. Ze verkoopt de rente (=belooft, JT) aan Jan Jacob Dircx en Aert Jan Rijckaerts als voogden over de minderjarige kinderen van haar en van wijlen Roelof Goijaerts van der Stappen, ten behoeve ook van die kinderen. Anneke belooft het verkopen gestand te doen en alle lasten af te handelen, behalve dat het onderpand is belast met 108-v) een jaarlijkse chijns van 20 gulden aan Marieke weduwe van Anthonij in t Hoochuijs, en nog 5 gulden aan het grote begijnhof in de stad Den Bosch, nog 3 gulden per jaar aan Anthonij Donckers in Den Bosch en nog 4 gulden per jaar aan Geraert in t Spaijken. Ze belooft het onderpand in goede staat te houden voor de betaling van de chijns. Datum 16 februari =================145=================== Anneke of haar nakomelingen mogen de rente in een keer of in meerdere keren aflossen tegen betaling van 24 gulden met de achterstallige termijnen op het moment van aflossing. Bij aflossing moet er een half jaar vooraf worden opgezegd. =================146=================== Voor schepenen uit de vorige akte is verschenen Geraert zoon van Roelof Goijaerts (=van der Stappen, JT) in zijn leven verwekt bij Anneke van hiervoor en belooft voor zichzelf en voor zijn minderjarige broers en zusters, dat hij de voogden inzake de genoemde chijns in de toekomst geen nadeel zal berokkenen. Daarvoor verbindt hij zijn bezit, nu en in de toekomst. Actum als boven. =================147=================== 109-r) Wij, Willem Adams en Adriaen Janssen Spierincks, schepenen verklaren dat voor ons zijn verschenen Geraert Adriaens als man van zijn wettige vrouw Jenneken dochter van wijlen Daniel Handricx van Osch in diens leven verwekt bij Barbara, verder Peter Janssen als man van Marieken ook dochter van genoemde Daniel en Barbara en verkopen een huis, tuin, boomgaard met toebehoren, groot ca. 2 lopenzaad gelegen te St. Michielsgestel ter plaatse genoemd op de Dungensche Kant, b.p. den Pater, Reijnder Hermans van Orthen, de gemeenschappelijke straat, Aert Servaessen, de medelers zelf, zoals dat bezit hen was toebedeeld in de deling te St. Michielsgestel op 1 februari Ze verkopen het nu aan Diercken zoon Jorden Diercx, samen met alle brieven, die daarvan het erfrecht krijgt. De verkopers beloven de verkoop gestand te doen en alle lasten van hun kant af te handelen 109-v) behalve de jaarlijkse gewinchijns van 3 oortstuivers op St. Michielsdag aan de heer van Herlaer en Gestel. Datum 21 februari St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 73

74 =================148=================== Wij, Willem Adams en Adriaen Janssen Spierincks, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Handrick Joordens en draagt in de vorm van een ruil een stuk akkerland over, genoemd de Nieuwen Hof met de boomgaard samen groot ca. 20 roedes, gelegen in St. Michielsgestel aan de Dungensche Kant, rondom in de gemeijnte daar met het recht te mogen poten tegenover de straat. Nog de helft van een stuk akkerland met houtopstand groot in totaal ca. 10 lopen gelegen in St. Michielsgestel ter plaatse genoemd op de Hooghstraat, af te delen van de andere helft, b.p. Dierck Joordens, Jan Delissen Weijgergangs, de erfgenamen van Gerard Peters, de gemeenschappelijke straat. Die 2 stukken waren Handrick Joordens in een boedeldeling toebedeeld in de deling voor schepenen van St. Michielsgestel d.d. 9 februari Het bezit wordt nu overgedragen aan Adriaen Pauwels van Oirschot, 110-r) smid van beroep die daarvan het erfrecht krijgt. Genoemde Hendrick Joordens krijgt van Adriaen Pauwels van Oirschot het 1/4e deel van een huis, tuin, akkerland, met weiland zoals Adriaen dat nu bezit en hem voor schepenen van Uden in een boedeldeling was toebedeeld. Hanrick Joordens verklaart verder voor deze ruil te zijn voldaan. Zowel Hendrick als Adriaen beloven onder verband van hun persoon en bezit, deze ruil altijd gestand te zullen doen, behalve dat Adriaen jaarlijks uit de 2 stukken akkerland alle lasten en chijnsen moet betalen zoals die aan Hendrick in de boedeldeling werden vermeld. Datum 22 februari =================149=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Willem Adams, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Leonaert Adriaen Jacobs en verkoopt aan Huijberden Adriaens van der Heijden een stuk land groot ca. 4 lopenzaad, samen met de driessen, beekjes en de beide grachten (=sloten, JT) en houtopstand, gelegen in de parochie van Gemonde in de heerlijkheid van St. Michielsgestel aan het Heezelaer, ter plaatse genaamd de Handrick Martensakker, 110-v) b.p. Marten Peter Servaessen, Aert Jacobs, Wouter Bastiaens, de gemeenschappelijke straat, zoals Leonaert dat had gekocht van Marcelis Willems voor schepenen van St. Michielsgestel. De koper krijgt daarvan het erfrecht en Leonaert belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen, behalve een jaarlijkse aflosbare rente van 6 gulden in een rente van 12 gulden aan de heer van Griensven in de stad Den Bosch en nog 2 gulden per jaar uit een grotere rente aan Peter Willems van Griensven. Er is recht van overpad over het erf van Wouter Bastiaens en dat van Aert Jacobs. Datum 27 februari =================150=================== 111-r) Wij, Rutger Corstiaen Spierincx en Willem Adams, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Huijbert Adriaens van der Heijden en verkoopt aan Geraerd zoon van Daem Peters een stuk akkerland, groot ca. 5 lopenzaad, gelegen in St. Michielsgestel, ter plaatse genoemd het Hezelaer, b.p. de weduwe van Jan Handrick Everts, Geraert Daemen, de gemeenschappelijke straat, zoals hij dit perceel in een overeenkomst had verkregen vanwege het onderhoud van zijn simpele en onnozele broer Handrick. Hij verkoopt het nu aan Gerard Daem Peters samen met alle brieven en dokumenten die er het erfrecht van krijgt. De verkoper belooft op onderpand van al zijn bezit de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen. Datum 27 februari St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 74

75 =================151=================== 111-v) Wij, Rutger Corstiaens en Willem Adams, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Handrick Anthonis Meussen en machtigt hierbij Marieken dochter van Geraert Henricks zijnde zijn wettige vrouw en geeft haar volmacht om namens hem de helft van een bepaald hooiveldje te verkopen, gelegen te Lennishovel in de baronnie van Boxtel, genoemd de Coevaert, b.p. Adriaen in Velder, de gemeenschappelijke straat, Coen Daemen en meer anderen. De gemachtigde moet het bezit voor wethouders overdragen en hij als opdrachtgever belooft alles na te komen wat daarin door de gemachtigde zal worden gedaan zoals gebruikelijk, zonder bedrog daarin. Datum 28 februari =================152=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincx en Willem Adams, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen 112-r) de geachte Delis Joost Janssen die nadat hij was ondervraagd en hem de eed afgenomen, ten behoeve van Jan Roefs als gewezen presidentschepen heeft verklaard dat hij als assistent op verzoek van genoemde Jan Roefs destijds met jonker Johan van Raveschot zowel toen zijn moeder leefde als nadien, diverse keren heeft meegeholpen de staten en rekening op te maken m.b.t. de hele contributie van zijn moeder (waarschijnlijk de moeder van Jan Roefs, JT) die tijdens diens (van Jan Roefs waarschijnlijk, JT) borgemeesterschap opeisbaar waren en hij als deponent altijd heeft geloofd dat die de contributie eerlijk aan genoemde verzoeker (Jan Roefs, JT) heeft willen voldoen zonder daarin ooit insolvent te zijn gebleven (schuldig te blijven, JT) of dat die de hele contributie niet zou hebben willen voldoen, maar altijd heeft gezegd dat zij de rekeningen inzake de contributie behoorlijk aan hem zou voldoen. De deponent is hiermee bekend omdat hij altijd de toegevoegde hulp was met genoemde Jan Roelofs toen hij borgemeester was zowel voor als na de dood van zijn moeder en met jonker Johan van Raveschot heeft afgerekend en altijd heeft beloofd Jan Roelofs te voldoen. Datum 6 maart (Jan Roefs was inderdaad ooit borgemeester vóór 1638, JT) =================153=================== 112-v) Wij, Willem Adams en Adriaen Janssen Spierincx, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Leonaert Adriaen Jacobs als man van zijn wettige vrouw Cathalijn dochter van wijlen Willem Marcelis, en verkoopt aan Hendrick Willems Spierincx een stuk akkerland groot ca. anderhalf lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd de Waebraecken, b.p. de weduwe van Corst Jan Willem Marcelissen, Handrick Willems, Peter Jan Daemen. Nog verkoopt hij anderhalf zevenste part in een hooiveld gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd de Wielbeemd in de Dickebos, nog onverdeeld zijnde. Hieruit jaarlijks anderhalf zevende part te betalen van 5 stuivers als grondchijns. Nog verkoopt hij een stuk akkerland groot ca. 1 lopenzaad gelegen in de parochie van Gemonde in de jurisdictie van Gestel, b.p. Jan Adriaen Rijckaerts van Oetelaer, de weduwe van Adriaen Geraerts van de Lo, Huibert Aerts, Jan Antonissen Cloot, zoals Leonaert dat heeft verkregen in de deling 113-r) met de broers en zusters van zijn vrouw en ook deels door koop voor schepenen van deze heerlijkheid. De verkoper belooft de verkoop gestand te doen zonder tegenspraak hierin. Datum 14 maart St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 75

76 =================154=================== Wij, Rutgerr Corstiaen Spierincks en Willem Adams, schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons zijn verschenen de geachte Jan Driessen woonachtig te Vucht, oud ca. 67 jaar die daarvoor is aangehouden en Handrik Peters, jongeman (!), oud ca. 63 jaar, inwoner van St. Michielsgestel, nadat ze zijn ondervraagd en hen de eed is afgenomen, hebben een verklaring afgelegd op verzoek van Peter van Innenraij, drossaard en kastelein van de heerlijkheid Gestel en Oud Herlaer. 113-v) Jan Driessen verklaart dat hij geboren is op de hoeve van Oud Herlaer en bij zijn vader en schoonvader daar wel meer dan 58 jaar geleefd en gewoond heeft en dat hij verschillende officieren heeft gekend die altijd naast andere casteleijns goederen de Emkensbeemd, de Casteleijnsweide en de beemdjes aan het einde van het bos langs de hoeve hebben gebruikt die tot die goederen behoorden. Genoemde Handrick Peters verklaart diverse jaren te hebben gewoond bij Hendrick van de Leempudt, kastelein aldaar die ook altijd die Casteleijnsgoederen heeft gebruikt en er zijn voordeel van heeft gehad, waaronder de Emkensbeemd, de Casteleijnsweide en de beemdjes aan einde van het bos aan de wertgens langs de hoeve. Jan Driessen verklaart nog dat hij van jongsaf aan op die hoeve is opgevoed en er gewoond heeft en dat hij weet dat tot die Casteleijngoederen ook de beemdjes horen bij het einde van het bos, gelegen bij het erf van zijn moeder en dat die de beemdjes diverse keren van kastelein Clusius heeft gehuurd en gebruikt. Genoemde Henrick Peters verklaart nog dat hij diverse jaren bij kastelein Leemput als dienstknecht daar heeft gewoond en de genoemde beemden daar altijd heeft gemaaid en gezaaid voor die kastelein en daarom ook weet dat die beemden tot de Casteleijnsgoederen behoren. Datum 28 februari =================155=================== 114-r) Wij, Adriaen Janssen Spierincks en Goossen Handrick Martens, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Willem Janssen Spierincks als man van zijn wettige vrouw Hester dochter van Dierick Lenaerts en verkoopt aan zijn oom Jan Lenaert Handricks de Decker, een huis, tuin, boomgaard en akkerland, alles aan elkaar gelegen groot samen 4 en een half lopenzaad alhier in deze heerlijkheid Gestel ter plaatse genaamd Theede aan de Hoge Heikant, b.p. Lambert Handricks Rademaekers, Adriaen Janssen Spierincx, Lambert Willems, Heijman Wouters, de gemeenschappelijke straat. Hij had dat bezit geerfd na de dood van de ouders van zijn vrouw. De verkoper belooft alle lasten van zijn kant af te handelen, behalve dat de koper jaarlijks een halve roede dijk aan de grote brug moet onderhouden naast Theede. Datum 16 maart =================156=================== 114-v) Wij, Rutger Corstiaens en Goossen Handrick Martens, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Lenaert zoon Adriaen Jacobs als man van zijn wettige vrouw Catharina dochter van Willem Mercelissen van de Merendoncq en machtigt hierbij de geachte Willem Adams, stadhouder van de heerlijkheid Gestel en geeft hem machtiging om namens hem te verschijnen voor schepenen van de stad Den Bosch of elders waar dat nodig is en daar aan Henrick Willem Spierincx een stuk akkerland over te dragen groot ca. 4 lopenzaad gelegen in de parochie Gemonde, jurisdictie van Schijndel, b.p. de weduwe van Jan Peter Broeren, Joost Handricks van Delft, de opdrachtgever zelf, de gemeijnte. Nog de helft van een hooiveld in totaal groot ca. 4 morgens, gelegen in de parochie van Gemonde, jurisdictie van Schijndel, ter plaatse genoemd de Vogelsanck, b.p. het Schildersgasthuis en meer anderen, de weduwe van Daem Peters, de tafel van de H. Geest in Den Bosch, Handrick Wouter Spierincks. Nog een stuk akkerland groot ca. 2 en een half lopenzaad, 115-r) gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Moelenackers, b.p. Lenaert Jaspers, Adriaen de Pauw, de weduwe Gertruidt Rutten, Aert Jacobs. Nog een stuk akkerland groot ca. 4 en een halve lopenzaad gelegen in de parochie en jurisdictie van Schijndel genoemd de Vorste Heijde, b.p. Jan Adriaen Rijckaerts, Adriaen de Pauw, Marten Peters, Jan Michiels van de Ven. Nog de helft van een St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 76

77 houtbusseltje genoemd de Haeren, gelegen in de parochie van Gemonde in de baronnie van Boxtel, b.p. jonker Willem van Vlierden, de Dommel, de erfgenamen van Peter Peters, Henrick Willem Spierincks, Adriaen de Pauw. Genoemde Henrick Willem Spierincx moet daaruit de rente betalen van een kapitaal van 260 gulden aan Jaspar de Bruijn, nog 75 gulden kapitaal in een groter kapitaal aan Baetgen Beckers, 150 gulden aan Steven Aelberts, 150 gulden aan Adriaentgen Baexen en 50 gulden in een groter kapitaal van 150 gulden op de achterste heide, samen met alle achterstand ervan. Voor het voldoen ervan moet deze Hendrik Willems verder al zijn ander bezit veronderpanden zodat de opdrachtgever daarvoor is gevrijwaard. De gemachtigde moet het bezit overdragen aan Henrick Willems (Spierincks, JT) en aan Adriaen de Pauw, en moet daarvoor de noodzakelijke beloftes doen 115-v) volgens de schrijfstijl daar en zoals de opdrachtgever zelf ook voor ogen gehad zou hebben. De opdrachtgever belooft de machtiging gestand te doen zonder tegenspraak hierin en alles na te komen wat door zijn gemachtigde hierin gedaan zal worden en zal hem vrijwaren voor alle kosten. Datum 19 maart 1640.(op een enkele plaats wordt als koper slechts Henrick Willems genoemd, maar iets verderop blijkt dat zowel Henrick Willems als Adriaen de Pauw de kopers zijn, dus 2 kopers, JT. =================157=================== Wij, Willem Adams en Geraert Jan Rijckaerts, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Geraert zoon Wouter Jan Marcelissen door deze Wouter verwekt bij zijn wettige vrouw Geertruidt dochter van wijlen Jan Rijckaerts, verder Heijliger Gijsberts als wettge man van 116-r) Engelken dochter van genoemde Wouter en Geertruijdt, verklaren een deling te hebben gemaakt van het bezit in de heerlijkheid Gestel dat ze na de dood van hun ouders hebben geerfd. Genoemde Geraert krijgt een stuk akkerland groot ca. 2 lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd de Pleijn, b.p. Jan Handrick Goijaerts, de medelers zelf, de weduwe van Matheeus Matheus, de gemeenschappelijke straat. Hieruit moet Geraert jaarlijks aan de weduwe van Anthonij van Berge een rente van 6 gulden betalen met alle achterstand. Genoemde Heijliger Gijsberts krijgt een stuk akkerland groot ca. 2 lopenzaad gelegen in deze heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd de Pleijn, b.p. de weduwe van Handrick Adriaens van der Aa, het erf dat ervan is afgedeeld, Heijlken weduwe van Mathues Matheussen, de gemeenschappelijke straat. Hieruit moet Heijliger jaarlijks een rente van 6 gulden betalen aan Jan Jacobs in Den Bosch met alle achterstand, 116-v) nog 2 penningen grondchijns aan de heer van Herlaer op St. Maartensdag. De delers doen over en weer afstand van aanspraken op elkaars erfdeeel en beloven deze deling altijd gestand te doen. Als er op iemands erfdeel meer lasten drukken dan zullen ze die samen betalen, elk naar gelang diens erfdeel. Ieder zal de lasten uit het eigen erfdeel zo betalen dat het erfdeel van de andere ervoor is gevrijwaard. Datum 28 maart St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 77

78 =================158=================== 117-r) Wij, Rutger Corstiaen Spierincx en Adriaen Jan Spierincx, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Heijlken dochter van Handrick Janssen Duijs, weduwe van Wouter Matheussen met haar voogd en verkoopt aan Corst Rijckaerts een stuk akkerland groot ca. 6 lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd de Midackers, b.p. Handrick Jansen Vercuijlen, Handrick Peters van der Aa, Corst Rijckaerts, de erfgenamen van kapitein Pijnappel, met de pad aan het einde en land van die pad voor zover men recht heeft op dat pad, verder b.p. Marten Peters, Handrick Jansen Vercuijlen, Willem Willem Moelenbroecx, de gemeenschappelijke straat. Nog verkoopt ze een stuk akker- en hopland groot ca. anderhalve lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd de Pleijn, b.p. de erfgenamen van kapitein Pijnappel, Handrick Janssen Vercuijlen, Willem Willem Moelenbroecx, driehoekig uitkomend op de missie (mesthoop, JT) van Handrick Vercuijlen. Er is recht van overpad daar tot aan de gemeenschappelijke straat. Nog verkoopt ze de 2/3e delen van een stuk akkerland, groot ca. 2 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse 117-v) genoemd de Haenwijcxe Akkers, b.p. Adriaen Adriaens Straffen, Agnes weduwe van Handrick Adriaens van der Aa, de Varenwech daar. Nog verkoopt ze de 2/3e delen in de helft van een stuk akkerland groot ca. 2 lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd het Mettenveldeken aan de Pleijn daar, b.p. Handrick Janssen Vercuijlen, Jan Mathijs Spierincks, Peter Gijsberts, de gemeenschappelijke straat. Nog de 2/3e delen van een stuk akkerland, heide en weiland in totaal groot ca. 2 morgens, gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd de Pleijn, b.p. de erfgenamen van Jan Peter Handricx, de erfgenamen van Adriaen Jan Hermans, Jan Huiberts van den Steen, de gemeenschappelijke straat. Nog verkoopt ze de 2/3e delen van een morgen hooiland gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd d Endekoij, het Drijbroeck daar, b.p. de zusters van Orthen, Rutger Corstiaen Spierincks 118-r) en meer anderen, Handrick Janssen Vercuijlen, de erfgenamen van Rogier van Berckell. Er is recht van overpad over het veld van Rutger Corstiaen Spierincx tot aan de gemeenschappelijke straat toe. Die erven had Heijlken als weduwe eerder geerfd bij de dood van haar vader Handrick Jan Duijs en deels verkregen voor schepenen van deze heerlijkheid d.d. 14 februari De verkoopster belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten van haar kant af te handelen, behalve een jaarlijkse rente van 12 gulden aflosbaar met 200 gulden eens en de koper moet een halve roede dijk onderhouden aan het Faessenbrugske naast de Heesakkers. Datum 11 april =================159=================== 118-v) Voor genoemde schepenen is verschenen Corstiaen Rijckaerts uit de vorige akte en belooft dat hij de pacht die genoemde Heijlken Duijs aan de Infermerie (=ziekenhuis, JT) van het Grote Begijnhof in Den Bosch moet betalen of als die daarover in de toekomst daarin nog iets zouden opeisen inzake het verkochte bezit, dat hij haar daarvoor altijd zal vrijwaren. Actum als boven St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 78

79 =================160=================== Voor de zelfde schepenen is verschenen Heijlke dochter van Handrick Jan Duijs en belooft dat Christiaen Rijckaerts voor het 1/3e deel van alle voorgaande bezit waarop Huibert Huiberts van der Dussen recht heeft die nu in het buitenland verblijft, in geen enkele pacht of huur is gehouden, indien men bevindt dat Huibrecht weer terugkeert of is overleden, maar dat Heijlken dan enkel en alleen haar derde deel van de principale koopsom zal krijgen 119-r) zoals Corstiaen en Heijlken dan die koop ervan zullen goedkeuren. Als het gebeurt dat Huijbrecht weer terug zou komen, dan is Corstiaen verplicht deze Huibrecht uit het jaarlijkse inkomen van diens 1/3e deel, een vergoeding te betalen volgens het huurkontrakt ervan zoals eerder is opgemaakt, welke huur 19 gulden en 10 stuivers bedraagt en derhalve voor het 1/3e part 6 gulden en 10 stuivers, die aan Huibert zodra hij terugkomt door Cort Rijckaerts moeten worden vergoed. Dat betreft het land op de Hespacker dat in totaal wordt verhuurd voor 6 gulden, voor de eendenkooi met de morgen land een huur van 11 gulden en 10 stuivers en de heide met het driesland in totaal 2 gulden en 10 stuivers. Op die 6 gulden en 10 stuivers moet jaarlijks het 1/3e part van een halve malder rogge in mindering worden gebracht. Actum als boven. =================161=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincx en Willem Adams, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Delis Janssen van den Steen en verkoopt aan Handrick Peters van der Aa een morgen hooiland gelegen in deze heerlijkheid, ter plaatse genoemd in het Belssenbroeck, b.p. 119-v) Jan Cornelis Jacobs, Pauwels Wijnants, Jan Dierck Lenaerts, zoals hij die morgen land heeft gekocht voor schepenen van de stad Den Bosch, d.d. 11 april De verkoper draagt het bezit nu met alle schepenbrieven, instrumenten etc. over en belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten van zijn kant hierin af te handelen, behalve de dorpslasten die erop drukken. Datum 13 april =================162=================== 120-r) Wij, Adriaen Jan Spierincx en Jan Wouters van Gemert, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Willem Adams onze medeschepen en Bernaert van der Waerden onze secretaris, ter instantie van de inwoners van de heerlijkheid Gestel, nadat ze zijn ondervraagd hebben ze onder ede, welke eed ze hebben afgelegd bij het aanvaarden van hun ambt, verklaard dat op 22 juni 1638, jonker Herman van Middegael met het besuur en enkele inwoners bijeen zijn gekomen over het vonnis van 7 april 1637, door deze van Middegael verkregen ten laste van de schepenen en het bestuur van deze heerlijkheid als verdedigende partij, uitgesproken in de Raad van Brabant te Brussel, waarmee ook alle andere geschilpunten en kredieten zijn komen te vervallen, die door deze van Middegael tot nu toe van de gemeente werden opgeeist, zoals is vastgelegd en zoals de overeenkomst destijds nadrukkelijk aan van Middegael is voorgelezen en waarbij die beloofde de overeenkomst ook in alles na te zullen komen, zodra de overeenkomst door de gemeente zou zijn goedgekeurd, behalve wat betreft een bedrag van 30 of maximaal 40 gulden aan procureur Langriet, die deze van Middegael in de zaak heeft gediend. De deponenten 120-v) verklaren nog dat ze bij het oplezen van de overeenkomst zelf in de secretarie aanwezig zijn geweest en er dus mee bekend zijn. Datum 20 april St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 79

80 =================163=================== Voor schepenen zijn verschenen Rutger Corstiaen Spierincx, Corstiaen Jan Aerts, Geraert Jan Rijckaerts, Goossen Hendrick Martens en Jan Jan Michiels, zijnde zowel huidige als gewezen schepenen van de heerlijkheid Gestel, nadat ze zijn ondervraagd over de inhoud van de getuigenverklaring d.d. 3 januari 1640, door hen aan de inwoners van Gestel tegen jonker Herman van Middegael afgelegd, verklaren hierbij onder ede, welke eed zij eerder bij het aanvaarden van hun ambt hebben afgelegd, dat de voorgaande certificatie in de vorige akte, die aan hen is voorgelezen, op waarheid berust en waaraan ze woordelijk refereren. Actum als boven. =================164=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincx en Willem Adams, schepenen, verklaren dat voor ons zijn gekomen Corstiaen Jan Aerts en Geraert Jan Rijckaerts onze medeschepenen en hebben ter instantie van de huidige drossaard (officier c.q. schout, JT) Ingenraij, onder ede, 121-r) welke eed ze eerder bij het aanvaarden van hun schepenambt hebben afgelegd, het volgende verklaard. Genoemde Corstiaen verklaart dat hij wel meer dan 50 jaar geleden heeft gewoond bij Andries Cuijpers, toendertijd hoevenaar op de hoeve van Oud-Herlaer die toen vanwege de troebele tijden op het kastel van Oudherlaer was gevlucht en altijd heeft gezien dat de kastelijn daar en de eerdere officieren steeds de inkomsten en opbrengst hebben gehad van de Casteleijnsgoederen, waaronder de Casteleijnsweijde en de Emkensbeemd die behoren bij de casteleijnie. Genoemde Geraert verklaart tot nu toe altijd op Haenweijck te hebben gewoond nabij Oud Herlaer en daarom zeer wel weet dat de Casteleijnsweijde en de Emkensbeemd met meer casteleijnengoederen door de voorgaande officieren gehooid en geweid zijn geweest. De getuigen verklaren dat ze ermee bekend zijn omdat ze er jarenlang hebben gewoond. Als extra bevestiging verklaart genoemde Geraert Jansen nog dat de Castelijnsweijde door Corstiaen Peters en door Jan Peters, zijnde zijn zwagers en inwoners van Gestel, die percelen voor de helft met haver hadden ingezaaid en daarom die helft voor hun profijt en gebruik hebben gehad van die officieren. Datum 25 april =================165=================== 121-v) Wij, Rutger Corstiaen Spierincx en Willem Adams, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Aert zoon meester Luijcas van de Loo en Mathijs Handricx als man van zijn wettige vrouw Catharina dochter van genoemde meester Luijcas van de Loo in diens leven verwekt bij zijn wettige vrouw joffrouw Agnes van Raveschot, verder Steven Henrick Ruijssen en Aert meester Luijcas als voogden over Jan, Ida en Elisabeth, als minderjarige kinderen van Jan Henrick Ruijssen in zijn leven verwekt bij diens wettige vrouw Anneken dochter van genoemde meester Luijcas van de Loo en van genoemde joffrouw Agnes, en na toestemming van de schepenen van St. Michielsgestel d.d. 26 april 1640, verkopen ze samen met alle brieven en dokumenten aan Jan zoon meester Luijcas (van de Loo, JT) een hooiveld van ca. anderhalve morgen gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd de Endenpoel, b.p. Geraert Wouters en meer anderen, Handrick de Backer in Den Bosch, de gemeenschappelijke straat, zoals ze dat hooiveld na de dood van hun ouders hebben geerfd. 122-r) De koper krijgt er het erfrecht van en Aert en Mathijs, op onderpand van hun persoon en bezit en Steven en Aert als voogden op onderpand van het bezit van de kinderen, beloven deze verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen, behalve een jaarlijkse rente van 1 pond paijment aan Jan Blommers in Den Bosch. Datum 26 april St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 80

81 =================166=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincx en Willem Adams, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Aert zoon meester Luijcas van de Loo en Mathijs Handricx als wettige man van Cathelijn dochter van genoemde meester Luijcas in diens leven verwekt bij joffrouw Agnes van Raveschot, verder Steven Handricx Ruijssen en Aert zoon meester Luijcas van de Loo als voogden 122-v) over Jan, Ida en Elisabeth, minderjarige kinderen van Jan Handrick Ruijssen, in zijn leven verwekt bij zijn wettige vrouw Anneken dochter van meester Luijcas van de Loo en van Agnes van Raveschot, op grond van een behoorlijke autorisatie door schepenen van deze heerlijkheid d.d. 6 april 1640, verkopen samen met alle brieven etc. aan Bartholomeius Handricx van Venroij een stuk akkerland groot ca. 4 lopenzaad gelegen in deze heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Palssche Heide, b.p. jonker Jan van Raveschot, zoals ze hebben geerfd van hun ouders. De koper krijgt er het erfrecht van en de verkopers beloven de verkoop gestand te doen zonder tegenspraak daarin en alle lasten 123-r) van hun kant af te handelen. Datum 26 april (is een belening, zie volgende akte, JT) =================167=================== Voor schepenen is verschenen meester Jan Luijcas van de Loo en belooft aan Steven Ruijssen en aan Aert zoon meester Aert Luijcas van de Loo als voogden over de minderjarige kinderen van Jan Handrick Ruijssen in diens leven verwekt bij zijn wettige vrouw Anneken dochter van Luijcas van de Loo, die per heden datum over een jaar een bedrag van 100 karolusguldens te betalen met nog 6 gulden als rente en dat geld binnen Osch te voldoen. Meester Jan bekent dat bedrag aan die voogden schuldig te zijn en ook ten behoeve van die minderjarige kinderen vanwege de aankoop door hem van een hooiveld genoemd de Endenpoel gelegen in de heerlijkheid Gestel. Afspraak is dat de aflossing (=belening, JT) een half jaar vooraf moet worden opgezegd. Actum als boven. In marge 1 : Vandaag op 6 oktober 1642 is voor schepenen verschenen jonker Jan van Raveschot en belooft op onderpand van zijn persoon en bezit, aan meester Jan Luijcas van de Loo deze obligatie van 100 gulden met nog 6 gulden als rente als verplichting over te nemen, zodat genoemde meester Jan daarvoor is gevrijwaard. Actum als boven in aanwezigheid van Willem Damen en Jan Herman Schuermans, schepenen van St. Michielsgestel. In marge 2 : Vandaag op 12 februari 1644 heeft jonker Johan van Raveschot deze 100 karolusguldens die hij van meester Jan Luijcas als verplichting had overgenomen aan de voogden over de minderjarige kinderen van Jan Handrick Ruijssen ten volle voldaan zoals blijkt uit de kwitantie van deze voogden en door hen ondertekend. Als oorkonde opgemaakt, getekend : B. van der Waerden, secretaris. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 81

82 =================168=================== Wij, Adriaen Janssen Spierincx en Geraert Jan Rijckaerts als schepenen verklaren dat voor ons zijn verschenen Mathijs en Goossen broers en kinderen van wijlen Jan Marcelissen van de Merendoncq, waarbij Mathijs is gemachtigd door zijn broer Dierick als soldaat in de compagnie van kapitein Munster dat garnizoen houdt binnen 123-v) de stad Ravestein welke machtiging is gepasseerd voor de auditeur Vol... Elen (?) en getuigen d.d. 24 april 1640 zoals ons is gebleken, verkopen aan Heijlken weduwe van Matheus Matheeussen een stuk akkerland groot ca. anderhalf lopenzaad gelegen in de deze heerlijkheid, ter plaatse genoemd in de Venstraat, b.p. Marcelis Janssen, de gemeenschappelijke straat, meester Jan Melis, Heijlken weduwe van Matheus Matheeussen, zoals ze bij de dood van hun ouders zaliger hebben geerfd. De verkopers beloven de verkoop gestand te doen op onderpand van hun persoon en bezit en beloven alle lasten van hun klant af te handelen, behalve 124-r) een jaarlijkse rente van 1 gulden en 10 stuiver aan Jan Willem Blommers en nog 3 pond paijment aan de geestelijke ontvanger in Den Bosch of aan diegene die er recht op heeft. Datum 26 april =================169=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks, Willem Adams en Jan Wouters van Gemert, schepenen, verklaren onder ede op verzoek van het bestuur en de inwoners van Vucht, welke eed wij eerder hebben afgelegd bij het aanvaarden van ons schepenambt, waarachtig te zijn dat de landerijen binnen deze heerlijkheid Gestel, zowel akker- groesland, heide en weiland, houtbosjes en andere percelen met geriefhout zonder enige uitzondering een contriubutie betalen waarover ze al naar gelang de waarde worden aangeslagen zoals in onze kommerboeken is aangetekend. Wij verklaren verder dat wij hierbij vaak aanwezig zijn geweest en het ons dus bekend is dat elk bezit moet betalen. Datum 27 april =================170=================== 124-v) Wij, Willem Adams en Jan Wouters van Gemert, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Rutger Corstiaens en Adriaen Janssen Spierincks, beiden onze collegaschepenen en verder Bernaert van der Waerden onze secretaris en hebben op verzoek van Rijckaert Janssen, hoevenaar op de hoeve van de zusters van Orthen in deze heerlijkheid nabij de Pettelaersche Schans onder de eed die ze eerder bij het aanvaarden van hun ambt hebben afgelegd, verklaard dat zij op 18 april 1640 daarvoor ontboden zijnde, naar de stad Den Bosch zijn gegaan ten huize van mijnheer Thienen, commandeur van die stad die de majoor van de Pettelaersche Schans bij zich had, die o.a. tegen de deponenten zei dat men geen schuld had aan het feit dat de koninklijke soldaten zowel uit Gennip als afkomstig van Lier, genoemde hoevenaar op de Pettelaersche Hoeve hadden gedwongen te moeten komen als zij dat wilden omdat hij slechts een busketschot ver van het fort van de Pettelaersche Schans woonde en dat die ook enkele andere buurlieden van de heerlijkheid Gestel wilden dwingen die te laten komen en dat die het ook niet zouden wagen om het niet te doen. De deponenten verklaren nog dat zij de heer commandeur Thienen en de majoor van de Pettelaersche Schans dat in eigen persoon hebben horen zeggen dat ze de genoemde hoevenaar van de Pettelaersche Schans hadden gedwongen dat hij daar moest komen. Datum 27 april (de majoor als vertegenwoordiger van de staatse troepen wist het dus wel maar geeft de schuld aan de soldaten van de spaanse koning, JT) St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 82

83 =================171=================== Wij, Rutger Corstiaen Spierincks en Adriaen Janssen Spierincks, schepenen verklaren dat voor ons zijn verschenen Nicolaes Jan Lombaerts oud ca. 27 jaar en Jan Willem Mathijssen oud ca. 38 jaar, Nicolaes als inwoner van de heerlijkheid Gestel en Jan als inwoner van Den Dungen in het vrijdom van Den Bosch en hebben nadat ze daarover zijn ondervraagd en hen de eed was afgenomen op verzoek van Mathijs Jan 125-r) Robben, als ongehuwde jongeman, verklaard dat ze ermee bekend zijn dat het huis van wijlen Jan Robben waarin nu Mathijs Jan Robben en zijn mede-erfgenamen wonen, zozeer is belast met jaarlijkse rentes en achterstallige schulden, dat de waarde van dat huis met toebehoren en het jaarlijks inkomen ervan niet meer is dan de schulden die erop drukken en waarvoor men het bezit tegenwoordig laat uitwinnen. Niclaes Lombaerts verklaart nog dat hij thans in dat huis woont en dus goed op de hoogte is van de schulden die erop drukken omdat hij de crediteuren (schuldeisers, JT) meestal moest betalen. Jan Willems verklaart nog dat hij buurman is van genoemde Mathijs en er daarom ook kennis van draagt. Datum 27 april =================172=================== Wij, Willem Adams en Jan Herman Schuermans, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Bastiaen zoon Wouter Bastiaens en heeft blinkende en klinkende munten (geld) geboden die zijn eigendom zijn zoals hij zei, om beroep te doen op het recht van vernadering als zijnde meer bloedverwant, inzake bepaald eikenhout staande op het voorhooft 125-v) van het huis en de grond van Goossen Handrick Martens, zijnde zijn oom aan de Heeselaer daar, die deze Goossen zoals men heeft begrepen op 5 mei 1640 had verkocht aan Geraert Janssen de Molder. Datum 7 mei. =================173=================== Wij, Willem Adams en Jan Herman Schuerman, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Antonis Peters van Taertwijck onze vorster, verder Handrick Handrick Spierincx onze substituutvorster en Jan Jansen Spierincks borgemeester en inwoner van deze heerlijkheid, nadat hen de eed was afgenomen en waren ondervraagd, hebben verklaard ten behoeve van de heer officier van deze heerlijkheid, dat ze op 5 mei in volle schepenbankvergadering bijeen zijn geweest ten huize van de secretaris met ook Adriaen Everts tegenwoorig borgemeester en Geraert Janssen van de Loo, ook mede inwoner hier, waarbij deze Adriaen Everts en Geraert van de Loo met elkaar krakeelden en elkaar met blote 126-r) messen aanvielen en hebben gezien dat Gerard van de Loo met diens mes genoemde Adriaen Everts zwaar letsel toebracht in zijn arm of hand en toen ernstig bloedde. Datum 7 mei St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 83

84 =================174=================== Wij, Adriaen Jansen Spierincx en Jan Wouters van Gemert, schepenen, verklaren dat vandaag jonker Chaerl van Vlierden inwoner van de heerlijkheid heel ziek te bed ligt en zijn eerdere verklaring van 13 januari jongstleden nogmaals bevestigt, zoals hem door onze secretaris in onze aanwezigheid is voorgelezen en nadat die de eed had afgelegd, heeft die op verzoek van het besuur en de inwoners van deze heerlijkheid in zijn verklaring volhard en heeft gezegd dat hij zelfs in zijn zware en gevaarlijke ziekte daarvoor bereid was de dood te sterven en zijn ziel aan de almachtige God aan te bieden. Verder verklaart hij nog dat de destijdse belofte over het vermelde akkoord door genoemde jonker Herman 126-v) van Middegael niet alleen aan hem was gedaan maar ook aan de schepenen en alle anderen van het gemeentebestuur van Gestel die toen ten huize van de secretaris waren om die overeenkomst op te stellen en dat daarna deze van Middegael door de schepenen op diens verzoek was ontlast en ermee akkoord ging. Verder werd er toen met een opdracht in de marge (=apostille, JT) opdracht gegeven over de kosten van een sauvegarde (persoonlijke bewaker, JT) die in zijn huis had gelogeerd in het jaar 1633 toen de Prins van Oranigen met zijn leger in Boxtel was gelegerd, en dat deze jonker Herman van Middegael eerst en vooral volledig zeker wilde zijn van zijn ontlasting en indemniteijt vooraleer hij die transaktie wilde goedkeuren, maar het er eigenlijk niet mee eens was. Van Middegael had er nog duidelijk in het openbaar aan toegevoegd : Gijlieden, bedoelend de secretaris en de aanwezigen, hebt mij wel voor 100 gulden of daalders bij de neus genomen, maar ik heb het van mijn kant alleen gedaan om rust en vrede met de gemeente te hebben. Datum 15 mei =================175=================== 127-r) Wij, Adriaen Janssen Spierincks en Jan Wouter van de Loo, schepenen van de heerlijkheid St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons zijn verschenen Willem Adams onze medeschepen en Bernaert vander Waerden onze secretaris, ter instantie van de inwoners van de heerlijkheid Gestel, nadat ze waren ondervraagd en onder ede, welke eed ze eerder hadden afgelegd bij het aanvaarden van hun ambt, hebben verklaard dat ze zeer wel weten dat op 22 juni 1638 jonker Herman van Middegael met het bestuur en enkele inwoners van de gemeente bijeen waren over deze overeenkomst waarbij alle andere akties en pretenties waren komen te vervallen en alle punten voor deze Middegael op schrift waren gesteld die beloofde die in alles na te komen en zoals aan hem was voorgelezen 127-v) onder voowaarde dat deze overeenkomst direkt van kracht zou worden en door hem ondertekend zodra het door de hele gemeente was goedgekeurd, zonder dan verdere pretenties te hebben behoudens een bedrag van 30 of hooguit 40 guldens te betalen aan de procureur Langriet die voor Middegal was opgetreden. Verder is aan genoemde comparenten ook de verklaring voorgelezen van jonker Chaerl van Vlierden en verklaarden ook de inhoud ervan te onderschrijven. De deponenten verklaren verder dat ze bij het opstellen van de overeenkomst aanwezig waren in de secretarie en er derhalve mee bekend zijn. Wij als schepenen hebben ons schependomszegel aan de akte bevestigd naast de handtekening van de secretaris op datum als voor. =================176=================== Voor de zelfde schepenen zijn nog verschenen Rutger Corstiaen Spierincx, Corstiaen Jan Aerts, Geraert Jan 128-r) Rijckaerts, Goossen Hendrick Martens en Jan Michiels zowel huidige als voormalige schepenen te St. Michielsgestel, na ondervraagd te zijn over de inhoud en de getuigenis d.d. 13 januari 1640, zoals hier aan de inwoners is gedaan tegen jonker Herman van Middegael, nadat hen ook de verklaring uit de voorgaande akte is voorgehouden, hebben onder ede, welke eed ze bij het aanvaarden van hun ambt eerder hebben afgelegd, verklaard dat deze weergave juist is. De akte is voorzien van ons schependomszegel naast de handtekening van onze secretaris. Getekend : B. van der Waerden. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 84

85 =================177=================== Wij, Geraert Jan Rijckaerts en Adriaen Janssen Spierincx, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen de edele jonker Geraert van Boecop en die machtigt hierbij de geachte Geraert Wouter Haesberch, zowel absent als present en geeft hem machtiging om namens de opdrachtgever voor schepenen van de stad Elburg te verschijnen of elders waar nodig, om daar aan Jacob Hannissen zijn rechten over te dragen inzake het Bloeme Huijsje, staande in genoemde 128-v) stad en aan de tuin van de weduwe van Jan Coopsen, gelegen buiten de stadsvesten van Elburg. De gemachtigde moet hem dat bezit overdragen volgens de schrijfstijl en daar garantie voor stellen en daarvoor in onderpand zijn huis te geven, staande in de Zusterstraat in de stad Elburg. De gemachtigde moet verder alles doen hetgeen hij zelf als opdrachtgever indien hij aanwezig zou zijn geweest ook gedaan zou hebben. De opdrachtgever belooft alles na te komen wat door zijn gemachtigde hierin gedaan zal worden en zal hem voor alle kosten en schades daarin vrijwaren. Datum 15 mei =================178=================== Wij, Geraert Jan Rijckaerts en Jan Herman Schuermans, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Dierick zoon Peter Diercx als man van Mariken dochter van Jan Gijsberts en verkoopt nu samen met alle brieven aan Gijsbert Pauwels een stuk akkerland, groot ca. 2 lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid in de parochie van Gemonde, ter plaatse genoemd Dechellen, b.p. 129-r) Peter Franssen, Jan Ruth Wouters en meer anderen, Jan Delissen, de gemeenschappelijke straat, zoals hij heeft geerfd bij het overlijden van de ouders van zijn vrouw en hem was toebedeeld met zijn mede-erfgenamen voor schepenen en jurisdictie van Schijndel. De koper krijgt er het erfrecht van. De verkoper belooft op onderpand van zijn persoon en bezit de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen, behalve een jaarlijkse rente van 35 stuivers aan de tafel van de H. Geest te Gemonde. Datum 15 mei =================179=================== Wij, Willem Adams en Jan Herman Schuerman, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Aert zoon meester Luijcas van de Loo en Mathijs Hendricx als wettige man van Catharina dochter van meester Luijcas van de Loo in diens leven verwekt bij joffrouw Agnes van Raveschot, zijnde diens wettige vrouw, verder Steven Henrick Ruijssen 129-v) en Aert meester Luijcas van de Loo als voogden over Jan, Ida en Elisabeth minderjarige kinderen van Jan Handrick Ruijssen in diens leven verwekt bij zijn wettige vrouw Anneken dochter van meester Luijcas van de Loo en genoemde Agnes, nadat ze hier voor toestemming van schepenen van deze heerlijkheid hebben verkregen d.d. 26 april 1640, verkopen nu een stuk akkerland, groot ca. 2 lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd de Legestaepelacker, b.p. de Hogestaepelacker, mevrouw van Capelle, Willem Willem Moelenbroecx, zoals ze dat perceel hebben geerfd na de dood van hun grootouders. Ze verkopen het perceel nu aan Josina Agnes de Haestricht (wed. van jonker Aert van Raveschot, JT) vrouwe van Capell etc. die daarvan het erfrecht krijgt. De verkopers beloven de verkoop gestand te doen en alle lasten daarin af te handelen, behalve het 1/3e deel van een jaarlijkse pacht van 4 lopen rogge, zijnde per jaar 1 lopen en 4 kannen (dus 1 lopen = 12 kannen, JT), aan diegene die er recht op heeft. Datum 29 mei St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 85

86 =================180=================== 130-r) Voor schepenen is verschenen meester Jan Luijcas van de Loo en heeft aangeboden om voogd te worden in plaats van zijn broer Aert meester Luijcas van de Loo over de 3 minderjarige kinderen van Jan Handrick Ruijssen verwekt bij wijlen zijn wettige vrouw Anneke dochter van genoemde meester Luijcas van de Loo en heeft beloofd zijn broer Aert vanaf nu te ontheffen voor deze voogdijschap en heeft daarom de eed afgelegd aan handen van onze stadhouder om voor deze minderjarige kinderen op te treden en hun bezit te beheren, met de verplichting daar later rekenschap voor af te leggen. Actum als boven. =================181=================== Wij, Adriaen Janssen Spierincx, Jan Herman Schuermans, Willem Adams, Jan Wouters van Gemert en Willem Roelof Haegelaers, schepenen van St. Michielsgestel, verder Andries Janssen Santegoets, Jan Theuwen en Peter Willems als borgemeesters, Jan Handricx van Venroij en Mathijs Handricx als kerkmeesters, Geraert Janssen en Marten Peters van de Ven als H. Geestmeesters, verder de gezworenen en andere redelijke personen en inwoners van St. Michielsgestel en daarom het gehele corpus (bestuur, JT) vertegenwoordigend, geven samen machtiging aan de geachte heer Peter van Ingenraij, drossaard van Gestel, aan jonker Christoffel van Boecop, jonker Dirck van Gerwen, verder aan Geraert Jan Rijckaerts en aan Corstiaen Jan Aerts ook onze collegaschepenen en nog aan Jan Jan Roelofs, Rijckaert Janssen en Jan Jansen Spierincks machtiging om namens het gemeentebesuur zich naar Heedel te begeven (7 kilometer N.O. van Den Bosch, waar ze waarschijnlijk op het kasteel daar woonde, JT) om daar te spreken met hare vorstelijke mevrouw de Prinses van 130-v) Hoogzollern, in der minne en in alle vriendschap over de contributie van haar bezit hier in St. Michielsgestel zoals dat het meest voordelig voor de gemeente uitkomt. De opdrachtgevers beloven alles na te komen wat door de gemachtigden hierin zal worden gedaan en in geval er geen overeenstemming met haar is te bereiken of in geval van tegenspraak van haar kant, in dat geval te handelen in het belang van de gemeente. De akte is voorzien van het schependomszegel en als oorkonde opgemaakt. Datum 7 juli =================182=================== Rutger zoon Henrick Hasselmans en Stans zoon wijlen Stans Adriaens als beedigde voogden over de 5 minderjarige kinderen van Antonis zoon van Handrick Hasselmans door deze Antonis verwekt bij diens vrouw Anthonisken dochter van genoemde Stans Adriaens, als zodanig aangesteld door schepenen van St. Michielsgestel en daarin geautorizeerd d.d. 31 maart 1640,verkopen nu aan Frans Leonaert Franssen een huis, erf, tuin, met boomgaard groot ca. 1 lopenzaad gelegen te St. Michielsgestel ter plaatse genoemd Nijewe Herlaer, b.p. Peter Aerts, Peter Evert Adriaens, welke huis Antonis Henricks (Hasselmans, JT) had verkregen van Peter Evert Adriaens volgens schepenbrief van Den Bosch d.d. 8 februari 1625 en zoals dat huis etc. daar nu staat, b.p. de weduwe en kinderen van Peter Everts, de kinderen van Jan Handricx Raeijmakers verwekt bij Jenneke Peter Everts, Pauwels Bartholomeussen, de Herlaersche pad daar. 131-r) De verkopers namen de 5 kinderen doen er nu afstand van en beloven de verkoop gestand te doen en alle lasten ook namens Anthoinis Henricks af te handelen. De voogden beloven dat als er meer lasten op het bezit drukken dan 9 gulden 7 stuivers en 2 oort aan de zoon van Steven Aelberts Snellen en meer dan een aflosbare rente van 6 gulden aan het klooster van de Wijntmolenbergh, dat zij dat aan Frans als koper zullen vergoeden. Frans als koper belooft de 2 rentes zo te betalen dat de kinderen van Anthonis Handricx daarvoor zijn gevrijwaard. Datum 1 juni 1640, getuigen als schepenen Willem Adams en Jan Herman Schuermans. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 86

87 =================183=================== Voor schepenen is verschenen Huibert Adriaens van der Heijden en doet afstand van een stuk akkerland groot ca. 4 lopenzaad dat hij op 27 februari 1640 had gekocht van Lenaert Adriaen Jacobs. Datum 13 juni 1640, getuigen Willem Adams en Adriaen Janssen Spierincx als schepenen. (zie volgende akte, daar wordt het doorverkocht door Lenaert Adriaen Jacobs, hij draagt het dus hier blijkbaar over aan Lenaert, alhoewel Lenaert niet als zodanig vermeld, JT) =================184=================== 131-v) Wij, Willem Adams en Adriaen Janssen Spierincx, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Leonaert zoon Adriaen Jacobs en verkoopt de helft van een stuk akkerland, in totaal ca. 4 lopenzaad met de dries, de beekjes en de beide grachten (sloten, JT) en de houtopstand gelegen in de parochie van Gemonde, in de heerlijkheid St. Michielsgestel aan het Heeselaer, ter plaatse genoemd de Handrik Martensacker, b.p. Marten Peter Servaessen, Aert Jacobs, Wouter Bastiaens, de gemeenschappelijke straat, zoals Lenaert eerder had gekocht van de erfgenamen van Marcelis Willems van de Merendoncq en daarna vanwege afstanddoen door Huibert Adriaens van der Heijden op 13 juni 1640 opnieuw had verkregen. Hij verkoopt het perceel nu met alle brieven ervan aan Peter Willems van Griensven die voor die helft het erfrecht krijgt. De verkoper belooft de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen, behalve een jaarlijkse rente van 2 gulden die hij als koper daar zelf uit ontvangt. Datum 13 juni =================185=================== Wij, Geraert Jan Rijckaerts en Willem Adams, schepenen van St. Michielsgestel verklaren dat vandaag voor ons zijn verschenen Jan de Moij en Nicolaes de Moij, 132-r) zoon van genoemde Jan de Moij en machtigen hierbij de heer Hendrick de Clerck, schepen van de stad Antwerpen, om namens hen daar een kapitaal te ontvangen met de rente van 200 gulden per jaar, elk gulden van 20 stuivers en elke stuiver tegen 3 groten Brabants, welke rente wijlen Jan Jan de Haze op 25 mei 1621 had verkocht (of beloofd?, JT) aan genoemde Jan de Moij, die daarvan het vruchtgebruik kreeg en diens kinderen of erfgenamen het erfrecht volgens het testament van wijlen joffrouw Catharina de Moij, weduwe van wijlen Jan de Bocke op onderpand van alle rechten van Jan de Haze in een huis, met grond en toebehoren genoemd St. Joris, staande in de stad Antwerpen in de Leesstraat, met de helft van het achterhuis, naast het huis genoemd de Groet Gans daar achter in de Appelstraat. De gemachtigde moet daarvan het geld ontvangen, kwijting geven en brieven van ontlasting laten maken en daarna het geld opnieuw beleggen op ander goed onderpand en bescheiden laten maken van de aflossing van de 200 gulden per jaar en verder alles doen wat de opdrachtgevers zelf ook gedaan zouden hebben, ook al zouden er meer bevoegdheden nodig zijn. Verder verklaren de beide opdrachtgevers dat de tweede persoon de enige zoon is van de eerste en dat hij geen andere kinderen of kleinkinderen heeft. Datum 15 juni =================186=================== 132-v) Wij, Geraert Jan Rijckaerts, Adriaen Jan Spierincks, Jan Herman Schuermans en Willem Adams, schepenen van St. Michielsgestel verklaren dat voor ons zijn verschenen in eigen persoon de geachte Jan Dirck Schuermans oud ca. 75 jaar, Lenaert Jaspers oud ca. 73 jaar, Willem Willems van Griensven oud ca. 75 jaar en Peter Willems van Griensven oud ca. 80 jaar, allen inwoners van St. Michielsgestel die een verklaring hebben afgelegd ten behoeve van de inwoners van St. Michielsgestel nadat ze hierover waren ondervraagd en hen de eed was afgenomen. Genoemde Jan Dircks verklaart dat 40 jaar of meer geleden toen hij gezworene was geworden van de Bodem van Elde, hem door Adriaen Geraerts van de Loo, die eerder gezworene was, hem de palen had aangewezen van de genoemde Bodem van Elde, welke van de Loo toen zei dat hij de Bodem met Handrick Martens had gedeeld, en daarom die palen had aangewezen, n.l. vanaf het hekkegat van het veld dat tijdens diens leven eigendom was van Daem Peters tot op het Cloosters eindgat en van daaruit naar de eiken en willigen aan het veld van Corst Jan Willem Marcelissen en zo verder tot de St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 87

88 vonder van de Wielscamp rechtdoor naar het paadje tot bij de 5 of 6 klaterbomen (ratelpopulieren, JT) daar bij de Mildoornse Hoeve nu. De deponenten verklaren samen ook dat wel 40 of 50 jaar geleden rechts voor het vonderken langs het paadje komende vanaf de Wielencamp zoals aangeduid, daar Adriaen Geraerds van de Loo en genoemde Handrick Martens vaak hadden geturfd en die turf daar toen steeds vredig hadden geschrankt (gestapeld, JT) en geregenereerd (gedroogd, JT) zonder 133-r) daarin door iemand lastig te zijn gevallen, daarna de turf hadden opgeladen en naar huis gebracht, verder vlaggen (plaggen, JT) tegen het geerken (spits toelopend stukje grond, JT) gelegd nabij de populierenbomen aan de Mijldooren en die turf hebben verkocht, gevlagd en weggevoerd zonder daarin gehinderd te worden. De inwoners van Schijndel hebben daar beneden het paadje nooit turf gestoken, na de tijd dat genoemde gezworene Adriaen Geraerts van de Loo nu is beginnen te incorporeren (beweren, JT). De getuigen zijn hier zeker van omdat ze altijd onder de Bodem van Elde hebben gewoond, zowel te Schijndel als in Gestel en dat de 2 eerste getuigen daar gezworenen zijn geweest en beheerders van de gemeijnte daar. Daarom weten ze ook dat in de hoek beneden het paadje vanaf het vonderke rechtdoor, de inwoners van St. Michielsgestel daar altijd hebben geturfd en die turf naar hun huis hebben gebracht zonder daarin ooit gehinderd te zijn geweest. Datum 22 juni =================187=================== Wij, Willem Adams en Jan Herman Schuermans, schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Peter zoon Adriaen Geraerts van de Loo en verkoopt aan Jan Adriaen van de Oetelaer een stuk akkerland, groot ca. 1 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gastel op de Sleebeecken, ter plaatse genoemd het Louck, b.p. de weduwe van Adriaen Geraerts van de Loo, Jan Adriaen Rijckaerts van de Oetelaer als koper, Jan Anthonissen Cloot, Wouter Peterssen, zoals Peter dat heeft verkregen voor schepenen van Den Bosch zoals hij zei. 133-v) De verkoper belooft de verkoop altijd gestand te doen en alle lasten van zijn kant hierin af te handelen. Datum 16 augustus =================188=================== Wij, genoemde schepenen verklaren dat voor ons is verschenen Jan Adriaen Rijckaerts van de Oetelaer en belooft genoemde Peetr Adriaen van de Loo die te vrijwaren voor het geld dat Peter Adriaens voor dit stuk akkerland eerder aan Handrick Willem Spierincx had beloofd te voldoen, zijnde 100 karolusguldens volgens de verkoopovereenkomst. Hij belooft dit op onderpand van zijn persoon en bezit. Datum en getuigen als boven. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 88

89 =================189=================== Wij, Willem Adams en Jan Herman Schuermans, schepenen, verklaren plechtig dat voor ons is verschenen in eigen persoon de geachte Dierck Jorissen oud ca. 40 jaar, nadat hij daarvoor was opgeroepen ondervraagd en beedigd, heeft hij op verzoek van de eerwaerde heer Jacob Meute, pastoor van de heerlijkheid St. Michielsgestel veklaard dat in het jaar 1618 hij knecht was geworden van Jan Peter Handricks toen wel voor 7 achtereenvolgende jaren vanaf 1618 tot en met 1626 en met zijn meester Jan Peter Handricks in die tijd 134-r) voor de heer pastoor toen hij de Nieuwe Tienden had gepacht die meestel de Hausse Tiend wordt genoemd, waartoe ook het erf behoort van Peter Willems van de Ven, dat hij toen altijd de achterste 3 stukken van erf heeft getiend, naast de Gheer (de scheve kant, JT) en dat de 2 voorste stukken over het schoot naast het beemdje in die tijd zijn getiend door Jan Hans Jan Claessen, die toen pachter was van de Ruimelsche Tienden en ook nog had getiend op het erf van Ruth Jan Robben genoemd de Sleuwenhoeve en nog een zesterzaad land of meer had getiend naast het loopgraefken. Nog 2 stukken akkerland op de Hespackers die nu eigendom zijn van Willem Willem Moelebroecx, naar de genoemde loopgraaf. Verder nog het voorste perceel van Wouter Jan Marcelissen. Verder heeft hij met zijn meester Jan Peter Handricks de tiende gehaald uit de achterste houwe van Jan Diercks dat nu eigendom is van Jan Wouter Cuijpers in Den Bosch, aan beide einden zowel voor als achter. Nog 2 stukken land in de Hoogbraeck, langs de heg daar en nog de beide einden van het erf van Ruth Jan Robben en verder langs de rivier de Dommel diverse nieuwe tienden. De getuige verklaart dat hij samen met zijn meester deze tiendes altijd mee heeft helpen ophalen zonder daarin door iemand te zijn gehinderd. Datum 17 augustus =================190=================== Wij, Gerard Jan Rijckaerts en Willem Adams, schepenen van St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons zijn verschenen Gijsbert Pauwels, oud ca. 40 jaar, Peter Daemen oud ca. 38 jaar en Peter Adriaens van de Loo oud ca. 28 jaar, allen inwoners van 134-v) Gestel, verder Handrick Handrick Claeesen oud ca. 50 jaar, inwoner van Schijndel, welke Gijsbert, Peter Ariens en Peter Damen door de vorster waren opgeroepen en genoemde Henrick was aangehouden, die nadat ze waren ondervraagd en hen de eed was afgenomen, op verzoek van de heer deken en de kanunniken van Boxtel, samen en afzonderlijk het volgende hebben verklaard. Peter Adriaens verklaart dat hij als tiendenaar van de klamptiende genoemd Gemonde boven de Loop naar een stuk akkerland is gegaan genoemd de Vogelsanck dat in gebruik is bij Handrick Geraert Martens en eigendom van de erfgenamen van Lambert Michiels, gelegen onder de genoemde Clamp genoemd Gemonde boven de Loop, en daar toen aangekomen het stuk akkerland daar leeg aantrof, zonder enige tiende daarop. Daarop vroeg hij toen aan de vrouw van genoemde Handrick Geraerts waar zij de tiende van het akkerland had gelaten en die zei toen dat ze de tiende samen met haar andere koren naar huis had gehaald, omdat de kanunikken het voorgaande jaar haar melk of de room hadden gehad en nu schijnt het dat ze ook de brokken willen hebben. Genoemde Gijsbert Pauwels, Peter Daems en Peter Adriaens verklaren dat ze op 10 augustus 1640 zich hadden begeven ten huize van genoemde Handrick Geraerts om hem te vragen waar hij de tiende had gelaten van het genoemde akkerland de Vogelsanck waarop de vrouw van Handrick toen opnieuw had geantwoord dat ze de tienden samen met haar andere koren in huis had gehaald. Verder verklaren Gijsbert, Peter Daemen, Peter Ariens en Hendrick nog eensgezind dat zij daarna op 10 augustus 135-r) met ander gezelschap hadden zitten drinken te huize van Jacob Jorissen herbergier aan het Heeselaer en dat dat toen ook genoemde Handrick Geraerts bij kwam die ze toen o.a. hebben gevraagd waar hij de tiende van de Vogelsanck had gelaten, welk perceel hij in gebruik had. Daarop had deze Handrik geantwoord dat zijn vrouw de tiende in huis had gehaald. Daarop vroegen de getuigen hem of hij zijn vrouw daarvoor niet uit zijn huis zou jagen en daarop had Henrick neen geantwoord. De getuigen St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 89

90 verklaren dat zij er persoonlijk bij aanwezig waren en er daarom mee bekend zijn. Datum 22 augustus =================191=================== Wij, Jan Wouters van Gemert en Willem Adams, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Marcelis dochter van Goossen Goossens weduwe van Willem Goijaerts Lochte met haar voogd en draagt nu aan Pauwels Bartholomeussen al haar rechten over inzake een huis, tuin, boomgaard gelegen in St. Michielsgestel, ter plaatse genoemd Nieuw Herlaer, b.p. de kinderen en erfgenamen van Jan Handricx van Venrooij, de gemeenschappelijke straat, de Dommel, Stans Stanssens, de weduwe van Peter Aerts. Verder draagt ze ook alle roerend bezit over zonder enige uitzondering dat 135-v) ze na de dood van haar zuster Elsken dochter van Goossen Goossens, laatstelijk echtgenote van Bartholomeus Pauwels had geerfd. Over die aanspraken was er eerder hier voor schepenen van St. Michielsgestel proces gevoerd en om de kwestie op te lossen is er bemiddeling geweest door goede mannen en arbiters en hebben hierover nu een minnelijke overeenklomst gesloten. Marieke verklaart de overdracht gestand te doen op onderpand van haar persoon en bezit en alle lasten daarin af te handelen, behalve alle pachten, chijnsen en rentes die op het bezit drukken. Datum 4 september =================192=================== Wij, Adriaen Janssen Spierincks en Geraert Jan Rijckaerts, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Luijcas en Willem, broers en kinderen van wijlen Roelof Aert Haegelaers, voor henzelf handelend en als voogden over de minderjarige kinderen van wijlen hun broer Antonis Roelofs (Hagelaers, JT), verder nog optredend voor hun broer Jan Roelofs die nu afwezig is, ook voor Jan zoon Aert Roelof Aerts en voor Goijaert Bartholomeus als man van Jenneken dochter van genoemde Aert Roelofs Aerts en verklaren dat ze hun zuster Marieken Roelofs 136-r) een malder rogge hebben toebedeeld, maat van Boxtel, uit diverse onderpanden daar ter plaatse genoemd Tongeren, volgens de schepenbrief van Boxtel d.d. 9 maart Deze pacht was verkregen door wijlen Lambert zoon van Aert Schoenmakers, zijnde de grootvader van moederskant van genoemde comparanten van hierboven volgens een schepenbrief van Den Bosch d.d. 21 februari 1539 ondertekend door Os, senior. Die onderpanden of een deel ervan worden nu gebruikt door Arien Leonaert Willems en meer anderen en de comparanten doen afstand van het malder rogge ten behoeve van genoemde Meriken Roelofs en ze beloven de overdracht gestand te doen op onderpand van hun persoon en bezit. Datum 8 oktober St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 90

91 =================193=================== Hierbij verklaren Corstiaen Spierincx en Adriaen Jacobs als voormalige schepenen van St. Michielsgestel onder ede dat men een nieuw stuk erf in eigendom heeft, genoemd de Pranghe, gelegen in de heerlijkheid St. Michielsgestel dat in de tijd jonker Chaerl van Vlierden toen hij leefde had laten ingraven (laten begrenzen, JT) uit de gemeijnte, hetgeen hem toen door de schepenen, kerkmeesters, H. Geestmeesters, borgemeesters en gezworenen, derhalve door het hele corpus was toegestaan en dat vanwege diens verdiensten voor de gemeente vanwege diens vacatien (bezigheden, bemoeienissen, JT), geldschieten en dergelijke ten 136-v) behoeve van de gemeente zoals blijkt uit de duidelijke specificatie van schepenen, alhoewel tot vandaag de dag toe men verzuimd en verontachtzaamd heeft om het stuk land officieel over te dragen volgens het octrooi daarvoor verleend door de welgeboren heer excellentie graaf Hendrick zu den Berghe, heer van Gestel en Herlaer en zoals destijds aan ons werd verleend d.d. 9 maart Daarom zijn hier verschenen Geraert Jan Rijckaerts, Willem Adams, Arien Janssen Spierincks, Corst Jan Aerts en Willem Roelofs als huidige schepenen van St. Michielsgestel, verder Mathijs Handricx als kerkmeester, Marten Peters van de Ven en Gerard Jansssen als H. Geestmeesters, Arien Jan Rijckaerts en Ruth Willems als gezworenen, Andries Janssen en Jan Teuwens als borgemeesters en dragen nu volgens dat octrooi aan jonker Johan Coenen en aan jonker Johan Ratelant als voogden over de minderjarige kinderen van wijlen jonker Chaerl van Vlierden tijdens zijn leven verwekt bij wijlen joffrouw Honoria van Coenen, ten behoeve van genoemde minderjarige kinderen een stuk akkerland over groot ca. 5 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid van St. Michielsgestel te Gemonde, ter plaatse genoemd de Pranghe, b.p. de weduwe van jonker Johan Coenen, de gemeenschappelijke straat, Bastiaen van de Hoevel, de kinderen en erfgenamen van Daem 137-r) Peters. Genoemde personen beloven deze overdracht gestand te doen. De kinderen moeten uit dit perceel wel de grondchijns aan de heer van Herlaer en Gestel betalen zijnde een gewinchijns van 5 stuivers Brabants op St. Michielsdag. Datum 28 oktober =================194=================== Wij, Willem Adams en Geraert Jan Rijckaerts, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen jonker Johan Coenen en jonker Johan Ratelant als voogden bij testament benoemd over de minderjarige kinderen van wijlen jonker Chaerl van Vlierden in diens leven verwekt bij joffrouw Honoria Coenen zijnde zijn wettige vrouw, en verkopen aan Handrick Handricxen een stuk akkerland groot ca. 5 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel in de parochie van Gemonde, ter plaatse genoemd de Pranghe, b.p. de weduwe van jonker Johan Coenen, de gemeenschappelijke straat, Bastiaen van de Hoevel, de kinderen en erfgenamen van Daem Peters, zoals deze kinderen dat vandaag van het gemeentebestuur van St. Michielsgestel werd overgedragen. De verkoop geschiedt met goedkeuring van de heren schepenen zoals door hen is aangeven in de apostille.(kantlijnaantekening, JT). 137-v) De genoemde voogden namens de kinderen beloven de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen, behalve dat de koper daaruit jaarlijks een gewinchijns van 5 stuivers moet betalen aan de heer van Herlaer en van Gestel op St. Michielsdag. Datum 28 oktober St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 91

92 =================195=================== Wij, Willem Adams, Jan Herman Schuermans, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Andries Faessen oud ca. 80 jaar, en Jan Diercx Schuermans oud ca. 75 jaar, beiden inwoners van de heerlijkheid Gestel en hebben, nadat ze daarover zijn ondervraagd en hen de eed is afgenomen, ten behoeve van Margriet weduwe van Hendrick Geraerts van de Loo, verklaard dat ze ermee bekend zijn dat de weg tussen het erf van genoemde Margriet en dat van Wouter Anthonissen eerder veel breder was als die thans is, en wel zoveel breder dat deze weg met een 138-r) leijffve (aanbouw, JT) was betimmerd boven de gang daar en dat diezelfde gang bijna even breed was, behalve voor aan de straat waar die wat breder was dan achteraan en dat zij uit de keuken vanaf het andere erf door deze leijffve gingen tot in de kelder op het erf dat nu eigendom is van de weduwe van Handrick Geraerts van de Loo. De getuigen verklaren dat ze er meer dan 60 jaar geleden hebben gewoond en er daarom goed mee bekend zijn. Datum 6 november =================196=================== Wij, Willem Adams en Adriaen Jansen Spierincks, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Antonis Jacobs als wettige man van Aleijtgen dochter van Jan Peter Handricx, in diens leven verwekt bij zijn wettige vrouw Thonisken dochter van Lenaert Janssen Glavimans, verder Peter Gijsberts als wettige man van wijlen Thoniske dochter van genoemde Jan Peter Handricx en van genoemde Thonisken, ook mede namens zijn minderjarige kinderen en met hem Marten Peters van de Ven als voogd die hierin alleen tijdelijk optreedt voor de boedeldeling maar voor niet langer, nog Willem Roelof Haegelaer als man van zijn 138-v) wettige vrouw Elizabeth ook dochter van genoemde Jan Peter Handricks, als medevoogd over Cathelijn, Marieken en Peterken zijnde zijn minderjarige kinderen verwekt bij wijlen zijn wettige vrouw Elizabeth en met hem Geraert Jan Rijckaerts als medevoogd over die 3 minderjarige kinderen ten behoeve van deze deling en voor niet langer, nog Willem Roelofs als koper volgens de schepenbrieven van de stad Den Bosch d.d...(=blanko gelaten, JT) en ons is gebleken, die handelt voor het erfdeel van Peter Joosten als wettige man van zijn vrouw Maijken en ook namens Jacob Gijsberts als wettige man van Catharina, beiden dochters van wijlen Peter Jan Peter Handricks en van genoemde Thonisken, hebben verklaard een deling te hebben gemaakt van het bezit dat ze na de dood van hun genoemde ouders hebben geerfd. Het lot voor de genoemde minderjarige kinderen is getrokken door de officier. Genoemde Peter Gijsberts en Marten Peters ten behoeve van de kinderen van Peter, te weten Gijsbert, Jan, Peter, Thonis, Aleijtgen en Henricxken, zowel meerderjarig als minderjarig, krijgen een stuk akkerland groot ca. 7 lopenzaad gelegen in deze heerlijkheid Gestel, ter plaatse 139-r) genoemd de Hofstadt, gelegen aan het Hemelrijck, b.p. de gemeenschappelijke straat, Leonaert Rijckaerts. Hieruit jaarlijks een rente te betalen aan heer Ardij, priester in Den Bosch, nog een rente van 7 guldens per jaar aan heer Henrick Gevers van Eijndhoven kanunnik aldaar (In Eindhoven of in Den Bosch?, JT), nog een jaarlijkse gewinchijns van 2 stuivers in 2 onderscheiden teksten aan de heer van Herlaer en Gestel. Genoemde Willem Roelofs en Geraert Janssen als voogden over en ten behoeve van Cathelijn, Mariken en Peterken, zijnde kinderen van genoemde Willem, krijgen een stuk akkerland, groot ca. 5 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid St. Michielsgestel ter plaatse genoemd het Vijftalfhondert, b.p. de weduwe van Hendrick Geraerts van de Loo, Willem Willem Moelenbroecx en meer anderen, Willem Lonis, Hendrick Peter Ariens. Hieruit een jaarlijkse rente van 5 gulden te betalen aan Joost Pauwelssen, glaesemaker in Den Bosch. St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 92

93 Genoemde Willem namens Peter Joosten en Jacob Gijsberts als kopers krijgen in die hoedanigheid een stuk akker- en heiland met een busselke of weide gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Heijde bij de Pleijn, b.p. Jan Handricx Duijs, de heer van Griensven, de erfgenamen van Joost de Visscher, de Pettelaersche straat daar. Hieruit 139-v) een jaarlijkse gewinchijns te betalen van 3 stuivers en 2 oort aan de koning of aan diens rentmeester. Genoemde Anthonis Jacobs krijgt een stuk akkerland, groot ca. 3 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Haenwijcxe akkers, b.p. Antonis Janssen van Gemert, Jan Wouters kuiper in Den Bosch, Arien Ariens, de Venstraat daar, los en vrij. Genoemde delers doen over en weer afstand van aanspraken op elkaars erfdeel. Genoemde Antonis belooft op onderpand van zijn persoon en bezit en genoemde voogden op onderpand van het bezit van de kinderen, dat ze de deling altijd gestand zullen doen. Indien een van de erfdelen minder waard wordt of als er meer lasten op blijken te drukken, zullen ze dat samen betalen ieder voor diens deel ervan. Ieder zal de lasten op het eigen erfdeel 140-r) zodanig betalen dat de andere erfdelen daardoor geen schade leiden. Verder moet men elkaar overpad verlenen zoals van oudsher met de minste overlast. Datum 17 november =================197=================== Wij, Willem Adams en Jan Herman Schuermans, schepenen te St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons zijn verschenen Luijcas Henrick Aerts oud ca. 72 jaar, Willem Claessen oud ca. 63 jaar beide inwoners van het dorp Schijndel, nadat ze behoorlijk zijn ondervraagd en hen de eed is afgenomen, hebben ten behoeve van de heer officier van deze heerlijkheid verklaard dat Peter Janssen van Antwerpen, hier in deze heerlijkheid is getrouwd met zijn wettige vrouw Mechteld Henricx en waarvan men heeft begrepen dat deze Peter onlangs in Breda is gestorven, maar geboortig was van Schijndel, wiens vader Jan van Antwerpen was, maar welke Peter in bastaardij is verwekt bij Elisabeth Geraerts van Dinter zodat Peter Janssen van Antwerpen een natuurlijk kind was. De getuigen verklaren nog dat ze van jongsaf aan altijd nabij genoemde Jan van Antwerpen en Elisabeth Geraerts van Dinter hebben gewoond, die nu onlangs in Schijndel zijn 140-v) gestorven en dat ze daarom weten dat genoemde Peter Janssen van Antwerpen nooit een wettig kind is geweest uit een huwelijk. Datum 14 december St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 93

94 =================198=================== Wij, Adriaen Jansen Spierincks en Jan Herman Schuermans, schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Marieken dochter van Jacob (in de kop staat vermeld Joost, JT) Peters van de Broeck weduwe van Jan Matheussen, door deze Jacob in diens huwelijk verwekt bij zijn wettige vrouw wijlen Gertruijdt dochter van Gerard Claessen, verder haar zuster Anneken ook dochter van genoemde Jacob van den Broeck en Geertruijdt en hebben verklaard een deling te hebben gemaakt van het bezit in de heerlijkheid Gestel en enig bezit onder Schijndel. Genoemde (is blanko gelaten, JT) krijgt een stuk akkerland, groot ca. 2 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd het Moerschot, b.p. de erfgenamen van jonker Johan Coenen, de mededeelster, haar eigen erf, de gemeenschappelijke straat. Nog krijgt ze een nieuw stuk land ook gelegen in het Moerschot, groot ca. 2 en een halve lopenzaad, b.p. de andere deelster, Willem Daemen. Nog krijgt ze een stuk akkerland groot ca. anderhalve lopenzaad met de houtopstand, gelegen in de jurisdictie van Schijndel, ter 141-r) plaatse genoemd de Cleijn Heijde, b.p. de mededeelster, haar eigen erf, de erfgenamen van jonker Johan Coenen, de gemeenschappelijke straat. Nog krijgt ze een stuk akkerland groot ca. anderhalve lopenzaad gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd de Moelenackers, b.p. jonker Geraert van Boecop, de mededeelster, de erfgenamen van Jacop de Mulder in de stad Den Bosch, de gemeenschappelijke straat. Hieruit jaarlijks ca. 7 stuivers te betalen aan de heer van Herlaer en Gestel als grondchijns, nog jaarlijks 6 gulden aan de H. Geest van Gestel, aflosbaar met 100 guldens, nog de helft van een rente van 7 gulden en 10 stuivers per jaar aan de erfgenamen van Aert Peters van Overbeeck, aflosbaar met 125 gulden. Verder moet ze het hek aan de straat onderhouden, nog het hek voor het genoemde nieuwe stuk land zodat men daar nimmer schade door lijdt. Genoemde... (is blanko gelaten, JT) krijgt een stuk akkerland groot ca. 2 lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel, ter plaatse genoemd het Moerschot, b.p. Willem Daemen, de mededeelster. Nog krijgt ze een nieuw stuk land en heide groot ca. 2 en een halve lopenzaad zoals is afgepaald, b.p. de mededeelster, Willem Daemen. Nog een stuk akkerland groot ca. anderhalve lopenzaad met de houtopstand, 141-v) gelegen in de jurisdictie van Schijndel ter plaatse genoemd de Cleijn Heijde, b.p. de mededeelster, de erfgenamen van jonker Johan Coenen, de gemeenschappelijke straat. Nog krijgt ze een stuk akkerland groot ca. anderhalve lopenzaad, gelegen in deze heerlijkheid ter plaatse genoemd de Moelenackers, b.p. de mededeelster, Jan Leonaert Gerlings, de erfgenamen van Jacob de Mulder in Den Bosch, de gemeenschappelijke straat. Hieruit een jaarlijkse rente van 6 gulden te betalen aan Cornelis Jacobs van Vechel aflosbaar met 100 gulden, nog de helft van een rente van 7 gulden en 10 stuivers aan de erfgenamen van Aert Peters van Overbeeck, aflosbaar met 125 gulden, nog een jaarlijkse gewinchijns van 3 stuivers en 6 penningen aan de heer van Herlaer en Gestel. De deelsters beloven elkaar over weer afstand te doen van aanspraken op elkaars erfdeel. Mariken en Anneken met hun voogden op onderpand van hun persoon en bezit beloven de deling altijd gestand te doen. Indien een van de erfdelen minder waard wordt of er meer lasten op drukken dan nu bekend is, zullen ze die samen betalen, ieder naar gelang het erfdeel. 142-r) Ieder zal verder de lasten uit het eigen erdeel zo betalen dat het andere erfdeel daar geen hinder van heeft. Verder moet men overpad verlenen aan anderen zoals van oudsher gebruikelijk is en men zal samen de chijnsen betalen tot aan een vervallen en de lopende termijn toe. Datum 15 december St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 94

95 =================199=================== Wij, Willem Adams en Jan Herman Schuermans schepenen, verklaren dat voor ons is verschenen Wijnant Dircxen van Moeck (=Mook, JT) als man van Cathelijn Cornelissen van Oisterhout en verkoopt aan Willem Geraerdt Spierincks een stuk akkerland groot ca. een zesterzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Locht, b.p. de kinderen en erfgenamen van Adriaen Huijberts, de erfgenamen van Goijaert Willem Cuijpers en meer anderen, de kinderen van Henrick Daniels van Osch, de gemeenschappelijke straat. Nog verkoopt hij een stuk heide groot ca. 3 en een halve lopenzaad, gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Mijldooren, gelegen in de Griet Spierincksheide, b.p. Adriaen Janssen Dooren, de erfgenamen van Peter Geraertssen, jonker Johan van Raveschot, de erfgenamen van Peter Jeronimus. Die 2 genoemde percelen heeft hij verkregen en geerfd van de eerste mans ouders van zijn vrouw (lees de ouders van de eerste man van Cathelijn, JT) 142-v) Genoemde Wijnant Dircx van Moeck belooft op onderpand van zijn persoon en bezit deze verkoop gestand te doen en alle lasten van zijn kant af te handelen. Datum 18 december =================200=================== Wij, Jan henrick Schuermans en Willem Adams, schepenen van St. Michielsgestel, verklaren dat voor ons zijn verschenen Peter Adriaens en Andries Adriaens en hebben bij de officier de eed afgelegd als voogden over de minderjarige kinderen van wijlen Jan Henrick Timmermans en beloven de gebruikelijke verplichtingen hierin. Datum 8 januari =================201=================== Wij, Willem Adams en Jan Herman Schuermans, schepenen, verklaren dat voor ons zijn verschenen Peter Adriaens als wettige man van Metken dochter van wijlen Jan Henrick Timmermans in diens leven verwekt bij zijn vrouw Jenneken, verder Tuenisken en Lijsken, gezusters ook kinderen van genoemde Jan Henricks en Jenneken met hun voogden, waarbij genoemde Peter Adriaens en Andries Adriaens optreden als voogden over de 3 minderjarige kinderen van wijlen Jan Henricks en Jenneken, en verkopen nu Laureijs Willems een huis, tuin, boomgaard en akkerland samen groot ca. 2 lopenzaad gelegen in de heerlijkheid Gestel ter plaatse genoemd de Hooghstraat, rondom in de gemeijnte daar, 143-r) zoals ze dat huis etc. hadden geerfd na de dood van hun vader zaliger en hun vader eerder had gekocht van Adriaen Pauwels, smid volgens schepenbrief van het jaar De verkoop geschiedt na verkregen autorisatie van schepenen van St. Michielsgestel van vandaag en de koper krijgt het erfrecht van dat bezit. De verkopers beloven de verkoop gestand te doen en alle lasten af te handelen, behalve een jaarlijkse gewinchijns van 3 stuivers aan de heer van Herlaer en Gestel en nog een jaarlijkse chijns van 2 en een halve gulden aan de H. Geestmeesters van Dungen, nog een jaarlijkse chijns van 2 en een halve gulden aan Adriaen Peter Adriaenssen. Datum 8 januari ====================================== St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 95

96 Het project "VAN PAPIER NAAR DIGITAAL is een onderdeel van Geneaknowhow.net St. Michielsgestel Protocol van akten van overdracht etc pag. 96