Raad voor Cultuur. mon /3

Transcriptie

1 Aan De Staatssecretaris van Onderwijs Cultuur en Wetenschap p/a Rijksdienst voor de Monumentenzorg Postbus BA Zeist Onderwerp A.J. Schimmelpennincklaan 3 Adviesaanvragen MSP-Venlo postaus AE Den Haag Telefoon Telefax [email protected] Geachte mevrouw Van der Laan, Datum -6 NOV.2OO3 ons kenmerk mon /3 L Inleiding De Raad voor Cultuur heeft van u op verschillende momenten de in bijlage I bij dit advies vermelde adviesverzoeken ontvangen. Deze verzoeken, alle afkomstig van de gemeente Venlo, betreffen objecten en complexen die in het kader van het Monumenten Selectie Project (MSP) door de gemeenteraad van Venlo van een positief aanwijzingsadvies zijn voorzien. Gedeputeerde Staten van Limburg hebben echter voor deze objecten een negatief aanwijzingsoordeel gegeven, en aldus deze buiten hun voordracht van het MSP gehouden. 2. Advieskader De Raad heeft de beschermingswaardigheid van de 20 voorgedragen objecten en complexen getoetst aan de hand van de navolgende criteria: 1. Nationaal belang, waaronder wordt verstaan: het belang van het object als geheel vanwege zijn bijdrage aan de architectuurhistorische of cultuurhistorische geschiedenis van Nederland. 2. Gaafbeid naar exterieur, mterieur en constructie: Latere aanpassingen aan het oorspronkelijke bouwwerk worden op gelijke wijze beoordeeld en gewaardeerd, omdat zij onderdeel vormen van de geschiedenis van het object. Een object of complex behoort naar de mening van de Raad in voldoende mate aan beide criteria te voldoen om voor rijksbescherming in aanmerking te kunnen komen. In het geval van een niet nadrukkelijk positieve of negatieve (+/-) beoordeling voor een van deze criteria meent de Raad dat ook nog naar andere criteria gekeken moet worden. Deze compensatiecriteria worden als volgt omschreven:

2 a. ensemblewaarde: de extra waarde die het object moet worden toegekend vanwege de samenhang met eventuele bijgebouwen; b. situationele waarde: de extra waarde die het object moet worden toegekend vanwege de samenhang met zijn omgeving (deze waarde kan alleen in combinatie met een ander compensatiecriterium tot een positief advies leiden) c. zeldzaamheidswaarde: de aan het object toe te kennen waarde vanwege de zeldzaamheid van het type, de ouderdom of vanwege Pagina een bijzondere (bouw)geschiedenis. 2 d. waarde naar bijzondere onderdelen (interieur of constructie): de aan ons kenmerk het object toe te kennen waarde vanwege de (vrijwel of nagenoeg mon /3 intacte) aanwezigheid van bijzondere of zeldzame onderdelen in het interieur of de constructie. Indien een object aan ten minste één van deze (aanvullende) criteria voldoet (+) komt het alsnog in aanmerking voor rijksbescherming. 3. Beoordeling Alle voorgelegde aanvragen zijn aan de hierboven omschreven criteria getoetst. Volledigheidshalve zij hierover nogmaals opgemerkt, dat primair is beoordeeld aan de hand van criteria betreffende nationaal belang resp. gaafheid van het desbetreffende object. In geval de toetsing aan de hand van het criterium nationaal belang tot een negatief oordeel leidde, verkreeg het object een negatieve eindwaardering. In geval deze toetsing tot een niet nadrukkelijk positief of negatief oordeel (+/-) voor het criterium nationaal belang leidde, is bezien of alsnog andere aspecten in die beoordeling zouden moeten worden betrokken. Dit werd getoetst aan de hand van de zogenaamde compensatiecriteria, als vermeld ïn 2 Advieskader. Het resultaat is samengevat in Bijlage I. Deze bijlage vermeldt voor elk object het oordeel per gesteld criterium. Deze oordelen zijn vervolgens samengevat in een totale waardering, welke tevens als het advies van de Raad over de beschermingswaardigheid van het desbetreffende object kan worden beschouwd. Voor de twee objecten die op deze wijze een positieve eindwaardering verkregen, is een nadere toelichting bijgevoegd in bijlage II. De Raad voor Cultuur adviseert u positief te beslissen inzake het verzoek tot rijksbescherming van deze twee objecten. Voor alle in de bijlage opgenomen objecten en complexen met een negatieve eindwaardering adviseert de Raad niet over te gaan tot inschrijving in het register van rijksmonumenten. Deze objecten en complexen zijn echter in de lokale context van Venlo en Tegelen wellicht toch van zodanig belang dat de gemeente Venlo plaatsing op de gemeentelijke lijst zou kunnen overwegen. Sommige aangevraagde objecten bezitten reeds terecht een gemeentelijke monumentenstatus.

3 4 " 4. Aanvullende opmerking Overigens betreurt de Raad het dat de argumenten waarop de Provincie Limburg in het kader van het MIP/MSP besloot tot een negatief oordeel voor deze objecten niet kunnen worden achterhaald. Dit advies werd voorbereid door de Bijzondere Commissie Monumenten en Archeologie van de Raad voor Cultuur. Hoo ochtend, i Pagina Ons kenmerk mon / B mr. W. o gdrage, andenbarg Voorzitter emeen secretaris

4 Bijlage II: adviesaanvragen MSP - gemeente Venlo Objecten met een positieve 'Totaal waardering'. Goltziusmuseum, Goltziusstraat 21, Venlo De aanvraag betreft een voormalige lagere school, gebouwd in 1882 naar ontwerp van stadsarchitect Johannes Kayser. De Raad voor Cultuur is van mening dat dit een bijzonder voorbeeld betreft van een dubbele openbare lagere school gebouwd in een neorenaissancestijl die beïnvloed lijkt door het door Kayser gerestaureerde 16d'-eeuwse stadhuis van Venlo, en dat in die hoedanigheid zeldzaam is. Bijzonder is ook de plaats van het object in het oeuvre van architect Johannes Kayser, voor zover bekend is dit het enige schoolontwerp van zijn hand. Ook is de markante stedenbouwkundige situering van belang. R.J. Schimmelpennincklaan 3 Postbus AE Den Haag Telefoon Telefax [email protected] Datum H.Hartklooster, Zusterstraat 20, Tegelen De aanvraag betreft een klooster, gelegen in het Kloosterdorp Steyl, gebouwd tussen 1901 en 1904 naar ontwerp van pater Beckert. De Raad voor Cultuur is van mening dat bij objecten uit de tijd van de zogenaamde 'Kulturkampf' dient te worden gesproken van een grensoverschrijdend belang, een Europees belang, in plaats van een louter nationaal belang. Aan de Kulturkampf herinneren slechts zeer weinig kloosters in Nederland. Van de overgebleven exemplaren is het H.Hartklooster op dit moment één van de gaafste en compleetste. Primair noemt de Raad het belang van het object in samenhang met de andere kloosters en overige bebouwing van het Kloosterdorp Steyl, dat een status als beschermd dorpsgezicht heeft. Nummer mon /4

5 Bijlage I: adviesaanvragen MSP - gemeente Venlo, met waardering villa De Lings Boskampstraat 1 Tegelen Nieuwe Joodse Begraafplaats Ganzenstraat bij 1 Venlo Goltziusmuseum Goltziusstraat 21 Venlo +/- + +/ n.v.t woongebouw Burg. van Rijnsingel 13 e.a Venlo +/ woonhuis Kaldenkerkenweg 29 Venlo complex woonhuizen Kaldenkerkenweg 113 e.a. Venlo - +/ woonhuis Heutzstraat 2 Venlo +/ herstellingsoord Schaapsdijkweg 56 Venlo - +/ villa Avila Wilhelminapark 14 Venlo - +/ villa Wilhelminapark 38 Venlo - +/ woonhuis Grote Kerkstraat 24 Venlo - +/ woonhuis Spoorstraat 40 Venlo +/ villa Venloseweg 2 Venlo villa Venloseweg 4 Venlo voormalig Raadhuis Raadhuislaan 11 Tegelen +/ schoorsteen kleifabriek Teeuwen Kaldenkerkenweg 33 Tegelen +/ villa De Zonnegaard Venloseweg 47 Tegelen +/ Huize Elka Venloseweg 5 Tegelen - +/ H. Hartklooster Zusterstraat 20 Tegelen +/- +/- +/ kloosterdrukkerij Sint Michaelstraat bij 6 Tegelen - +/- Legenda + : positief gewaardeerd +/- : matig gewaardeerd - : negatief gewaardeerd? : niet bekend (leeg): niet van belang