De parochiekerk van Schelderode

Transcriptie

1 De parochiekerk van Schelderode Met dank aan i.s.m. CRCK (Centrum voor Religieuze Kunst en Cultuur) Met de steun van de Vlaamse overheid, de Provinciale Landbouwkamer, SOM vzw en de Koning Boudewijnstichting

2 Overzicht Begrippen Juridisch kader Historische evolutie Schelderode kerk Bedreigingen en kansen Er komt wat in beweging Soorten ander gebruik voorbeelden Toekomst? 2/33

3 Begrippen Dekenaat Dekenaat Deken Deken Oosterzele Parochie(s) Parochie(s) Sint-Martinus Parochieraad Parochieraad Pastoor Pastoor Kerkfabriek Kerkfabriek Per parochie Kerkraad Kerkraad Centraal Centraal Kerkbestuur Kerkbestuur > 4 parochies

4 Juridisch kader Na Franse revolutie: Gemeente is eigenaar Stelt gebouw ter beschikking van Kerk Gevolg: bisschop eigenaar WEL laatste woord 4/33

5 Juridisch kader erkenning geven aan Federale wetgeving: Vlaams decreet: materiële organisatie en werking regelen van Erediensten materiële steun (Provincie en) gemeente: geven aan Kerkfabrieken: beheren materiële middelen 5/33

6 Evolutie Schelderode kerk Historische ontwikkeling Oorsprong 14e eeuw (éénbeukig) Toren (15e eeuw), hersteld ca Sinds 1947 beschermd Schip in 18e eeuw vernieuwd Recente ontwikkelingen Uitwendige restauratie (afgewerkt 2007) Goedgekeurde dossiers Restauratie binnenzijde Verwarming 6/33

7 Evolutie Schelderode kerk Historische ontwikkeling Oorsprong 14e eeuw (éénbeukig) Toren (15e eeuw), hersteld ca Sinds 1947 beschermd Schip in 18e eeuw vernieuwd Recente ontwikkelingen Uitwendige restauratie (afgewerkt 2007) Goedgekeurde dossiers Restauratie binnenzijde Verwarming 7/33

8 Bedreigingen en kansen kansen bedreigingen Dalende mispraktijk Dalend priesterbestand Maatschappelijk draagvlak Minder intensief kerkgebruik Vrijwilligerswerk Tekorten gemeentelijke begroting 70% van kosten zijn onafhankelijk van eredienst Groeiende belangstelling vanuit andere sectoren: stedelijke en provinciale diensten, academische wereld, gespecialiseerde organisaties,...

9 Huidig gebruik Voor erediensten: 2x per maand Voor begrafenissen, huwelijken, doopsels Open kerk Tiental vrijwilligers 9/33

10 Al beweging rond de toekomst van parochiekerken? JA! Zowel bij bisdommen als gemeentebesturen! 10/33

11 Pastoraal plan Proc alle es binne bisd omm n en Sinds 2011: naar een andere kerkorganisatie Via lokaal pastoraal plan: Verandering rol pastoor Verandering rol kerkgebouw Denken op lange termijn Einddoel: middelen afstemmen op pastorale noden

12 Parochiekerkenplan Bisd o gem m en eent en Tegen eind 2013: vraagt minister Bourgeois na te denken over bestemming kerkgebouwen Via parochiekerkenplan: Parochiekerken als gebouw Parochiekerken in hun ruimtelijke omgeving Actuele gebruik en functie van de parochiekerken Mogelijke interesse van andere actoren Coördinatie: Centrale Kerkbestuur Einddoel: lange termijnvisie over toekomst parochiekerk

13 Richtlijnen bisschop: welk ander gebruik mag? Activiteiten die de betekenis van het gebouw kunnen versterken (cultureel, historisch, kunsthistorisch ) Het moet gaan over passend gebruik Geen niet-christelijke rituelen of vieringen Niet gericht op privébelangen, commerciële of partijpolitieke activiteiten 13/33

14 Soorten ander gebruik Valorisatie Nevengebruik Nevenbestemming Herbestemming 14/33

15 Soorten ander gebruik 1. valorisatie Wat? Alle activiteiten die waarde van de kerk voor de gemeenschap versterken Voorbeeld? Toeristische programma's, tentoonstellingen, concerten,... Gevolg? Geen investering nodig, wel goede afspraken over gebruik en inzet van vrijwilligers 15/33

16 Grootloon: Kerk is ingeschakeld in kunstproject PIT 16/33

17 Begijnhofkerk Tongeren Concertruimte tijdens festival 17/33

18 Sint-Pieterskerk Torhout Weekkapel en stilteruimte

19 Sint-Anna-ten Drieënkerk Antwerpen Inschakeling in toerismebeleid: fietskerk

20 Soorten ander gebruik 2. Nevengebruik Wat? Andere christelijke erediensten gebruiken de kerk 20/33

21 Soorten ander gebruik 3. Nevenbestemming Wat? Kerk wordt gedeeld met andere vaste gebruiker Soorten? Multifunctioneel gebruik delen van dezelfde ruimte en tijd Gedeeld gebruik ruimtes worden van elkaar afgescheiden Gevolg? Investeringen noodzakelijk, goede zakelijke afspraken tussen kerkfabriek en gebruikers, toestemming bisschop nodig 21/33

22 Nevenbestemming - gedeeld gebruik: Sint-Niklaaskerk Gent kerk en evenementenruimte gescheiden door wand 22/33

23 Nevenbestemming gedeeld gebruik via (ver)nieuwbouw: Evangelische Emmauskirche Berlijn Wereldwinkel, café, stilteruimte en kerk

24 Nevenbestemming - Gedeeld gebruik St. Gertrudis van Nijvel kerk Heerle (NL) Kerk Huisartspraktijk Dorpscentrum De Schalm

25 25/33

26 26/33

27 27/33

28

29 Soorten ander gebruik 4. Herbestemming Wat? Ontheffing aan de eredienst en nieuwe functie geven Hoe? Goedkeuring bisschop nodig! Enkel wanneer duidelijk en aanvaardbaar plan voorhanden is en voldoende garanties voor toepassing daarvan in de toekomst 29/33

30 Herbestemming voorbeelden Studie, cultureel, toerisme, erfgoed, sociaal: Spiritueel: retraitehuis, stilteplaats, bezinningsruimte, Bewoning: concertzaal, theater, gevangenis, sociaal of medisch centrum, bibliotheek, stadhuis, ossuarium, columbarium, sociale woning, beschermd wonen appartementen, lofts, individueel wonen, gemeenschapswonen, Commercieel: hotel, markthal, kantoren, commercieel centrum, evenementenruimte, casino, 30/33

31 Dominicanenkerk Maastricht: 31/33

32 Toekomst? Aan u het woord! Noden/behoeften in het dorp zelf? Voorwaarden ander gebruik Overdenk verschillende soorten gebruik Bereik een ruime doelgroep Sta open voor ieder idee Noteer ALLE ideeën! 32/33

33 Meer info Vlaamse Vereniging Dorpsbelangen Contactpersoon: Agnes Voet Adres Telefoon Mail Web Moeie 16a, 9900 Eeklo CRKC Centrum voor Religieuze Kunst en Cultuur VZW Adres Telefoon Fax Web Abdij van Park 7, B-3001 Heverlee /33