Inhoud. WERFADRES - Fedasil Grens Arendonk

Transcriptie

1 WERFADRES - Fedasil Grens Arendonk BOUWHEER - REGIE DER GEBOUWEN Italiëlei 4 bus ANTWERPEN Tel : Fax: ARCHITECT - Luc Kelders - Regie der Gebouwen Tel 03/ [email protected] INGENIEURSBUREAU Arcade Groep Groeningenlei Kontich Inhoud 0. ALLERLEI ALGEMEEN: AFLEVEREN VAN GETUIGSCHRIFTEN, ATTESTEN, BEREKENINGEN EN DERGELIJKE: WATERDICHTE AFDICHTING VAN DE WANDDOORVOERINGEN: VEILIGHEIDS- EN PREVENTIEMAATREGELEN: UITVOERINGSDETAILLERING EN TECHNISCHE FICHES: INRICHTING WERF AS-BUILTDOSSIER SANITAIR / LEIDINGNET SANITAIR / LEIDINGNET - ALGEMEEN AFVOERBUIZEN - ALGEMEEN afvoerbuizen - kunststof / PE afvoerbuizen - kunststof / PP (sifons) afvoerbuizen isolatie VERLUCHTINGSBUIZEN - ALGEMEEN verluchtingsbuizen - kunststof / PE AANVOERLEIDINGEN & TOEBEHOREN - ALGEMEEN aanvoerleidingen & toebehoren - buizen / kunststof aanvoerleidingen & toebehoren - collectoren aanvoerleidingen & toebehoren - leidingisolatie aanvoerleidingen & toebehoren - brandbescherming AANSLUITING LEIDINGNET - ALGEMEEN CIRCULATOREN Circulatoren warm tapwater Circulatoren voeding boiler SANITAIR / TOESTELLEN & TOEBEHOREN Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 1

2 2.1. SANITAIR / TOESTELLEN & TOEBEHOREN - ALGEMEEN CLOSETPOTTEN & TOEBEHOREN - ALGEMEEN closetpotten & toebehoren - hangend closetpotten & toebehoren hangend mindervaliden HANDWASTAFELS & TOEBEHOREN - ALGEMEEN handwastafels & toebehoren - wandmodel / porselein DOUCHES - ALGEMEEN douches - acrylaat SPECIALE TOEBEHOREN - ALGEMEEN speciale toebehoren - douchedeuren / -wanden speciale toebehoren - muurhandgrepen AFWASTAFELS - ALGEMEEN afwastafels - inbouwmodel / roestvast staal (RVS) UITGIETBAKKEN - ALGEMEEN uitgietbakken - sanitair porselein SANITAIR / KRANEN & KLEPPEN SANITAIR / KRANEN & KLEPPEN - ALGEMEEN TERUGSLAGKLEPPEN - ALGEMEEN terugslagkleppen - messing INSTALLATIEKRANEN - ALGEMEEN installatiekranen - afsluitkranen / messing installatiekranen - afsluitkranen met aftapkraan / messing WANDAFSLUITKRANEN - ALGEMEEN wandafsluitkranen - enkelvoudige stopkraan wandafsluitkranen - stopkraan met dienstkraan DIENSTKRANEN - ALGEMEEN dienstkranen - gevelkom / vorstvrije buitenkraan ÉÉNGATSKRANEN - ALGEMEEN ééngatskranen - handwastafelkraan ééngatskranen - lavabomengkraan ééngatskranen - afwastafelmengkraan MUURMENGKRANEN - ALGEMEEN muurmengkranen - douchemengkraan & armatuur muurmengkranen - uitgietbakmengkraan BRANDBESTRIJDING BRANDBESTRIJDING - ALGEMEEN BRANDBLUSAPPARATEN - ALGEMEEN brandblusapparaten - poedersnelblussers brandblusapparaten - CO2-snelblussers INTERNE BLUSWATERVOORZIENING - ALGEMEEN interne bluswatervoorziening - leidingen interne bluswatervoorziening muurhaspels zonder kast interne bluswatervoorziening - manometers interne bluswatervoorziening - pictogrammen BRANDWERENDE BESCHERMING - ALGEMEEN Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 2

3 0. ALLERLEI 0.1. Algemeen: a. Doorboringen van muren, plafonds, vloeren... en in het algemeen alle bijkomende werken nodig om de installatie te verwezenlijken, waar kan wordt steeds geboord. Plafonddoorboringen van onder naar boven tenzij de methoden het boren van boven naar beneden toelaten zonder beschadiging van het onderplafond dat wil zeggen dat er een zuivere boring kan gerealiseerd worden. b. Opkuisen van de werf en regelmatig wegvoeren van puin. c. Alle herstellingswerken, na uitvoering der werken, in hun oorspronkelijke staat en dit regelmatig meegaande met de uitvoering der werken. Inbegrepen de opvulling van de doorvoeringen, zelfs indien deze door een andere aanneming voorzien werden. d. Aanduidingplaatjes op de verschillende toestellen (zoals pompen, circulatoren, gemotoriseerde kranen, afsluit- en regelkranen ) met technische gegevens en op kringen en kraanwerk met functieaanduiding. De plaatjes voor kringen, kraanwerk zijn van het type in kunststof + 8 x 4 cm met spanbord bevestigd om de buis + afstandsdraadstang, verwisselbaar insteekkaart afgedekt met doorzichtige afdekkap. e. Leveren in drie exemplaren van: - Een technische documentatiemap van alle geplaatste materialen, firma-adres, telefoon... Geen globale documentatieboeken, maar enkel specifiek van het geplaatste toestel. - Een technische handleiding voor de bediening van de installatie met opgave van zaken die eventueel speciale aandacht vragen. f. Leveren van een samenvattende gebruikshandleiding van de installatie, onder glas of plastiek omlijst, en in de stookplaats en andere technische lokalen te plaatsen altijd volledig herwerkt met de bestaande toestand inbegrepen. g. Dichtheidsproeven op de hydraulische installaties, hetzij in één keer na de voltooiing van de werken, hetzij in gedeeltes gedurende de uitvoering voor de elementen die, na voltooiing, niet meer bereikbaar zullen zijn. Met inbegrip van de vullingen en ledigingen. h. Laatste vulling van de installatie alsmede de circulatieproeven. i. Het aanbrengen van fonische isolatie bij alle doorgangen alsook tussen bevestigingsmiddelen van leidingen en toestellen om alle contactgeluiden te weren. j. Alle nodige werken en voorzieningen voor het binnenbrengen van de materialen, rekening houdende met de toegangsmogelijkheden van het gebouw (dit houdt o.a. eventueel in dat toestellen in delen moeten binnengebracht worden) en in coördinatie met de andere aannemingen. k. De installateur zal na de toewijzing van de werken alle uitvoeringsplannen opmaken in overeenstemming van de door hem gekozen en aangenomen toestellen + elektrische schema's. Deze zijn in drie exemplaren ter goedkeuring voor te leggen voor uitvoering. l. Leveren van een versterkte rubberdarm, 20 m, met bijhoren, koppelstuk voor aansluiting op aflaat-vulkranen + ophangsel in halfwielvorm. m. Leveren van sleutelring met volledig stel van de benodigde sleutels voor de luchtspuiers, ledigingkranen, regelbare radiatorkoppelingen, elektrische borden... n. Doorboren van betonwanden en balken met voorafgaand akkoord van de ir. stabiliteit. o. Brandwerende dichtingen (voor zover niet voorzien onder artikel 24) bij doorgangen van brandcompartimenten o.a.: Tussen bouwlagen. Tussen technische ruimtes en andere ruimtes. * Tussen traphallen en andere ruimtes. aard van de overeenkomst: Globale Prijs (GP) 0.2. Afleveren van getuigschriften, attesten, berekeningen en dergelijke: Dit omvat o.a.: - keuringsattesten van de leveranciers van de brandwerende voorzieningen zoals dichtingen, brandbestrijdingstoestellen... alsmede een controleattest op de plaatsing ervan door de installateur Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 3

4 overeenkomstig de vigerende normen alsook de plaatselijke brandweervoorschriften in toepassing aan de eigenheid van het gebouw ter zake; - keuringsattest van de plaatselijke brandweer; - specifieke keuringsattesten van de verschillende aggregaten, materialen, regeling - akoestische berekeningen vooraf en geluidsmetingen achteraf door een wettelijke erkend organisme; - leidingenberekeningen volgens de definitief goedgekeurde uitvoeringsplannen opgemaakt door de inschrijver; - eventueel andere berekeningen of attesten indien noodzakelijk voor de beoordeling van de uitvoering, hetzij in verband met de installatie zelf hetzij in verband met de algemene of andere aannemingen alsook in het algemeen naar beoordeling van de architect en het opdrachtgevend bestuur; - attesten van de firma's i.v.m. de aansluiting van hun specifieke toestellen waarbij deze verklaren dat hun toestel aangesloten is volgens hun voorschriften en aan alle omstandigheden voldaan werd om een optimale en bedrijfsklare werking te verzekeren; - Voor zover aanwezig, is dit in het bijzonder van toepassing voor: o de ketels o het expansiesysteem o de pompen o de lucht- en extractiegroepen o de regelapparatuur aard van de overeenkomst: Globale Prijs (GP) 0.3. Waterdichte afdichting van de wanddoorvoeringen: Alle wanddoorvoeringen van de leidingen die het gebouw binnen of buiten gaan, zijn waterdicht uit te voeren door de installateur, ook de nutsleidingen. De afdichting dient te bestaan uit afzonderlijk in elkaar passende rubber schakels met een zodanige vormgeving dat ze de ruimte tussen de buis en de wandopening perfect opvullen. De schakels worden door middel van bouten met elkaar verbonden, zodat ze een rubber ketting vormen rond de leiding met een glasvezelversterkte polyamide drukplaat onder elke bout en moer. Na het plaatsen van de afdichting in de vrije ruimte tussen leiding en doorvoeropening, worden door het aanhalen van de bouten, de rubber schakels samengedrukt zodat een waterdichte afdichting bekomen wordt. Het geheel dient zodanig geconstrueerd te zijn dat de leiding en de wand elektrisch van elkaar geïsoleerd zijn, zodanig dat het risico op elektrochemische corrosie tot een minimum herleid wordt. De aannemer zal de vereiste diameter van elke doorvoeropening bepalen vóór het bestellen of aanvangen met de montage. De inwendige diameter van de doorvoeropening, dient overeenkomstig de aanbevelingen van de fabrikant bepaald te worden, zodat een perfecte waterdichtheid gegarandeerd kan worden. aard van de overeenkomst: Globale Prijs (GP) 0.4. Veiligheids- en preventiemaatregelen: De aannemer neemt op zijn verantwoordelijkheid alle nodige organisatorische en technische maatregelen om gedurende het ganse verloop van de werken de veiligheid te verzekeren van zijn personeel en van alle op de werf toe te laten personen. aard van de overeenkomst: Globale Prijs (GP) Materialen en uitvoering Alle werken worden uitgevoerd overeenkomstig de voorschriften van: - de Codex over het welzijn op het werk Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 4

5 - de welzijnswet van 04/08/ het KB van 25/01/2001 betreffende tijdelijke of mobiele bouwplaatsen, en haar wijzigingen - de nog geldende voorschriften van het Algemeen Reglement voor de Arbeidsbescherming (ARAB) - de diverse publicaties van het Nationaal Actiecomité voor de Veiligheid en hygiëne in het Bouwbedrijf (NAVB). De aannemer zal zich schikken naar de aanbevelingen van de veiligheidscoördinator-verwezenlijking en de richtlijnen van het veiligheids- & gezondheidsplan, zoals gevoegd bij het aanbestedingsdossier. Alle eventueel hieraan verbonden kosten zijn inbegrepen in de aanneming. Volgens het art.159 van het KB van 15/07/2011 inzake overheidsopdrachten is de opvraging van documenten zoals vermeld in punt 1 en punt 2 van art. 30 van het KB van 25/01/2001 (gewijzigd door het KB van 19/01/2005) facultatief. - Aangezien het veiligheids- en gezondheidsplan voldoende nauwkeurig beschrijft op welke wijze het bouwwerk moet worden uitgevoerd, worden er door de coördinator-ontwerp geen bijkomende documenten opgevraagd aan de inschrijvers. - Door het ondertekenen van de overeenkomst van deze aanneming bevestigt de inschrijver dat hij de werkmethode zal volgen die voortvloeit uit dit veiligheids- en gezondheidsplan. Personen die de veiligheidsvoorschriften overtreden, kunnen van de bouwplaats worden gestuurd sdetaillering en technische fiches: Dit omvat het opmaken en leveren van uitvoeringsplans, technische fiches, berekeningsnota's... zoals voorzien in huidig bestek en in art. 3 par. 3 van de administratieve voorwaarden van het typebestek 105. Globale prijs aard van de overeenkomst: Globale Prijs (GP) Voorafgaandelijk aan de uitvoering van de verschillende technische installaties zal de aannemer zijn uitvoeringsdossiers in hardcopy (papieren versie) overmaken aan Opdrachtgever, Ingenieur Technieken en Architect. Het uitvoeringsdossier omvat technische fiches van alle installatie-onderdelen, calculaties, selecties, schema s en uitvoeringsplannen. Alle technische fiches worden voorzien van een uniform voorblad. Dit voorblad bevat minstens: Gegevens installateur Een nummering Verwijzing naar bestek Samenvatting van de inhoud Ruimte voor ondertekening door installateur/aannemer, Opdrachtgever, Ingenieur Technieken, Architect De technische fiches worden voorafgegaan door een overzichtsblad. Indien niet alle technische fiches in één pakket kunnen overhandigd worden, wordt dit overzichtsblad aangepast en opnieuw overhandigd bij een volgend pakket technische fiches. Calculaties (warmteverliesberekeningen, kabelberekeningen, ) en selecties (selectie verwarmingstoestellen, selectie pompen, ) worden ingediend in de vorm van een technische fiche. De uitvoeringsplannen worden voorzien van een uniforme cartouche en een plannummering eigen aan de aanneming (plannummers van architect of ingenieur worden niet gekopieerd!). Indien nodig voor een goede interpretatie en leesbaarheid worden de plannen in kleur afgedrukt. Schaal van de plannen 1/100 of 1/50 voor de overzichtsplannen, 1/10 voor de uitvoeringsplannen van technische ruimte en stookplaats. De uitvoeringsplannen worden voorafgegaan door een overzichtsblad. Indien niet alle uitvoeringsplannen in één pakket kunnen overhandigd worden, wordt dit overzichtsblad aangepast en opnieuw overhandigd bij een volgende set plannen. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 5

6 De installateur/aannemer dient 2 werkweken in te calculeren als periode voor goedkeuring/opmerkingen door het Bestuur. Er worden geen onderdelen geïnstalleerd die niet werden goedgekeurd. Indien dit toch zou gebeuren, behoudt het Bestuur het recht om deze onderdelen op kosten van de installateur/aannemer te laten verwijderen Inrichting werf aard van de overeenkomst: Globale Prijs (GP) Te voorzien: Veiligheidsvoorzieningen : De aannemer zal bij het inrichten van de werf en bij het uitvoeren der werken alle nodige voorzieningen treffen om ongevallen uit te sluiten en hij zal voortdurend toezicht uitoefenen op de goede staat van deze uitrustingen. De veiligheidsvoorschriften dienen dus op de werf gehandhaafd ten voordele van eventueel nadien komende personen, ambachten of aannemers, en ze mogen slechts worden weggenomen mits uitdrukkelijk en schriftelijk bevel van het werkbestuur. De verantwoordelijkheid voor de veiligheid op de werf ligt uitsluitend bij de aannemer. Onderstuttingen, onderschoringen en stellingen : Alle onderstutting- en schoringwerken gebeuren op volle verantwoordelijkheid van de aannemer, zonder inmenging van het werkbestuur noch ingenieur. De aannemer dient derhalve zelf de nodige berekeningen te maken en de risico s moeten door een verzekering gedekt zijn. De aannemer zal kopie van de polis aan de bouwheer overhandigen voor de aanvang der werken. Het werkbestuur is gerechtigd bijkomende veiligheidsmaatregelen te eisen, indien hij de genomen schikkingen onvoldoende acht, en dit zonder de verantwoordelijkheid van de aannemer te verminderen. Voorzieningen voor het personeel : De sanitairen, schaftlokalen, vestiaireketen en schuilplaatsen zullen voldoen aan de eisen van het ARAB. Deze lokalen mogen niet als opslagplaats gebruikt worden. Het aantal sanitairen moet voldoende zijn voor alle werklieden die meewerken aan het project (het moet dus ook dienstig zijn voor het personeel van de nevenaannemers). De werfketen en in het bijzonder werfsanitairen mogen na voltooiing van de werken slechts worden weggenomen na uitdrukkelijke toelating van het Werkbestuur. Container voor de veilige opslag van materiaal en/of werfdeur voor een opgesloten ruimte in het gebouw die aan de aannemer zal toegewezen worden voor de opslag van zijn materiaal As-builtdossier Voor alle documenten die moeten geleverd worden na de uitvoering van de werken en vóór de voorlopige oplevering. Deze post omvat de verschillende te leveren dossiers alsook verschillende andere procedures die hierna beschreven worden. AS-BUILTdossier: Het AS-BUILT dossier wordt opgemaakt in drie exemplaren (waarvan één exemplaar door de leidend ambtenaar dient overgemaakt te worden aan de veiligheidscoördinator uitvoering) en omvat de volgende documenten: - inhoudstafel: samenstelling van het dossier, - hoofdstuk I: het geheel van de uitvoeringsplans van de werken en installaties zoals zij uitgevoerd zijn (kopie op papier), - hoofdstuk II: goedgekeurde technische fiches van het geheel van het materieel en van het toebehoren, - hoofdstuk III: het geheel van de montageplans van de uitrustingen, met inbegrip van het toebehoren (kopie op papier), - hoofdstuk IV: de naam, het volledig adres en het telefoonnummer van alle betrokken onderaannemers, samen met een omschrijving van de leveringen of werken die door die onderaannemers gerealiseerd zijn, - hoofdstuk V: een enig exemplaar van de AS-BUILTplans (Civiele bouwkunde en brandbeveiliging) op informaticadrager die verenigbaar is met AUTOCAD 2000 of ALLPLAN De wijzigingen die tijdens de uitvoering aangebracht werden aan de plans van de Administratie moeten afzonderlijk voorkomen op de AS-BUILTplans, door één (of meer) «layers» toe te passen en voor de «layers» andere kleuren te gebruiken dan voor de oorspronkelijke plans die overgemaakt zijn door de Administratie; Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 6

7 Het volledige as-built dossier dient tevens volledig digitaal ter beschikking worden gesteld. Plannen in dwgformaat. aard van de overeenkomst: Globale Prijs (GP) 1. SANITAIR / LEIDINGNET 1.1. sanitair / leidingnet - algemeen De post "sanitair / leidingnet" omvat de levering, plaatsing en aansluiting van het geheel van sanitaire aanvoer- en afvoerleidingen, inclusief alle vereiste toebehoren tot het optimaal functioneren van de sanitaire toestellen zoals opgenomen in paragraaf 2, de installatie- en toestelkranen zoals beschreven in paragraaf 3, en de warmwatervoorzieningen zoals beschreven in paragraaf van het dossier HVAC. De aannemer kan zich dienaangaande niet op een onvolledigheid van de plans of het bestek beroepen om zijn leveringen en/of werken te beperken. Door het indienen van zijn offerte erkent de aannemer dat hij hiermee heeft rekening gehouden bij het opstellen van zijn respectievelijke eenheidsprijzen. Materialen ALGEMEEN Alle toegepaste materialen zijn in overeenstemming met de beschrijvingen van onderhavig en/of het bijzonder bestek. Algemeen gelden onderstaande standaardbepalingen : Alle gebruikte materialen zijn onderling verenigbaar. Bijzondere aandacht wordt besteed aan het vermijden van elektrochemische koppels. In hun functie en plaatsing mogen de materialen geen negatieve invloed hebben op de goede en rendabele werking van de sanitaire installatie of gelijk welke component ervan (elektrolyse, putcorrosie, galvanische koppels). Alle materialen zijn nieuw en voorzien van een aangepaste verpakking en codering conform de normering terzake die een gemakkelijke identificatie toelaat. De aannemer zal pas overgaan tot de bestelling van de materialen na goedkeuring door de ontwerper en het Bestuur van een materiaallijst aangevuld met alle nodige technische documentatie, attesten, monsters, en vermelding van oorsprong, evenals alle bijkomende informatie nuttig geacht door het Bestuur en de ontwerper. Alle materialen zijn afkomstig uit landen van de Europese gemeenschap, zoniet wordt dit uitdrukkelijk vermeld in de voor te leggen materialenlijst. Bij levering op de werf wordt door de ontwerper de overeenstemming met de goedgekeurde materialenlijst nagegaan. Alle afgekeurde leveringen moeten onmiddellijk van de werf verwijderd worden. De goedkeuring van de leveringen houdt geenszins de goedkeuring van de werken in. De aannemer is volledig verantwoordelijk en neemt alle nodige maatregelen voor het transport, de opslag en de verwerking van de materialen volgens de wettelijke voorschriften, de bepalingen van het bestek, de regels van goed vakmanschap en de voorschriften van fabrikant en leverancier. REFERENTIENORMEN STS 61 - Sanitaire toestellen (1982) STS 62 - Sanitaire leidingen (1966) STS 63 - Waterkranen (1967) TV Sanitair Reglement (WTCB, 1977) TV Praktische toepassing van het sanitair reglement (WTCB, 1978) TV Sanitaire installaties, deel 1: installaties voor de afvoer van afvalwater in gebouwen (voorstel van Sanitair Reglement) (WTCB, 1996) NBN S Akoestiek - Grenswaarden voor de geluidsniveaus om het gebrek aan comfort in gebouwen te vermijden (1987) Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 7

8 NBN ISO Wetenschappelijke tekeningen - Inrichtingen - Deel 1 : Beeldkentekens voor loodgieterij, verwarming, verluchting en leidingen (1992) NBN ISO Tekeningen voor het bouwwezen - Inrichtingen - Deel 2 : Vereenvoudigde tekenwijze van sanitaire toestellen (1992) ALGEMEEN De werken worden uitgevoerd door een aannemer gespecialiseerd in loodgieterij en sanitaire werken. De uitvoering voldoet aan de voorschriften van het Technisch Reglement van SVW en de technische voorschriften van Belgaqua, de plaatselijke waterverdeling maatschappij en eventuele bijzondere eisen gesteld door de plaatselijke brandweer. LEIDINGVERLOOP - DIMENSIONERING Het leidingverloop voor watertoevoer- en afvoerleidingen samen met de vereiste diameters worden schematisch aangeduid op de plannen. Bij ontbreken van dergelijk schema en/of wanneer de aannemer het - i.v.m. het optimaal functioneren van de installatie - nodig acht hieraan wijzigingen door te voeren, zal een hydraulisch schema en/of zijn voorstellen tot wijziging ter goedkeuring worden overgemaakt aan het Bestuur en de ontwerper voor de aanvang van de werken. Het definitieve tracé van de leidingen zal worden vastgelegd in gemeen overleg. DOORVOEREN - SLEUVEN In het gebruikelijk geval van een algemene aanneming zal het aantal boringen, kapwerken en sleuven tot een minimum beperkt blijven, de nodige openingen in muren en vloeren moeten zoveel mogelijk uitgespaard worden tijdens de ruwbouwwerken. In geval van een uitgesplitste offerte voor de posten sanitair, verwarming, ventilatie en elektriciteit, dient de aannemer sanitair er op toe te zien dat eventuele gemeenschappelijke kruisingen, doorvoeren of andere moeilijkheden vakkundig worden opgelost in coördinatie met de uitvoeringsposten ruwbouw, verwarming, ventilatie, elektriciteit, afwerking,. Bij het zagen, slijpen en boren van openingen, sleuven en doorgangen moet voorzichtig tewerk worden gegaan, teneinde nutteloze beschadigingen aan aangrenzende constructieonderdelen te vermijden. Er wordt uitsluitend gebruik gemaakt van aangepast trillingsarm materieel (zagen, frezen, slijpen, boren, ). Doorboringen in zichtbaar blijvend metselwerk of betonelementen zullen steeds uitgevoerd worden met een gekoelde diamantboor of -schijf. Daarbij wordt erop toegezien geen wapeningen van het beton te beschadigen of bloot te leggen. Bij twijfel omtrent de juiste locatie van de wapeningen raadpleegt de aannemer voorafgaandelijk de architect en/of de stabiliteitsingenieur. Sleuven in gemetste muren hebben een aangepaste sectie, zonder de stabiliteit in gevaar te brengen. Het horizontaal inwerken van leidingen in wanden met een dikte minder dan 9 cm en in de holle ruimten van samengestelde wanden is verboden. Alle doorvoeringen worden zo voorzien dat muur- of vloerzettingen de buizen niet kunnen belasten. Bij een muurof vloerdoorgang worden daartoe aangepaste beschermhulzen / doorvoermoffen rond de leidingen geplaatst, waarin de buizen vrij kunnen bewegen. Afhankelijk van de voorziene oppervlakteafwerking zullen de hulzen circa 1 cm door de afgewerkte muren en de plafonds uitsteken en circa 2 cm door de bovenzijde van de afgewerkte vloeren. Na het plaatsen van de leidingen moeten de gemaakte sleuven en doorgangen opnieuw worden gedicht, rekening houdend de voorziene oppervlakteafwerking van de omgevende wand. De dichting mag de uitzetting van de leidingen niet verhinderen. Er wordt rekening gehouden met eventuele bijkomende eisen inzake brandveiligheid conform de basisnormen brand (KB 19/12/1997 en aanvullingen). Bij iedere doorgang van een leiding door een aanwezige brandcompartimentering (vloer of muur) wordt dienaangaande gebruik gemaakt van geattesteerde doorgangshulzen of van een kragensysteem met een brandwerende massa. Attesten dienen voorgelegd te worden bij de monsterkeuring. Zichtbare leidingen, hun bevestigingen en isolatie worden afdoende beschermd tegen bevuiling en beschadiging, bij het voltooien van de installatie zorgt de aannemer voor een grondige reiniging ervan. AKOESTISCHE VOORZORGEN Een goede contact- en/of luchtgeluidsisolatie is qua resultaat sterk afhankelijk van de uitvoering. Ieder rechtstreeks contact tussen de bevestigingsmiddelen en de leidingen (metaal op metaal), alsook tussen de leidingen en wanden of vloeren moet worden vermeden, om hinder veroorzaakt door wrijving van de buizen in de beugels of tegen het gebouw, als gevolg van uitzetting of inkrimping, te voorkomen. Om geluidsoverdracht in het gebouw tegen te gaan zal de installateur voorzieningen treffen, zoals Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 8

9 het opvullen van de ruimte tussen doorvoerkokers en buizen met een aangepaste isolatiestof; het aan de binnenzijde van de steunbeugels voorzien van een samendrukbare isolatielaag. De gebruikte trilling isolerende stoffen moeten bestand zijn tegen de normale gebruikstemperatuur, zelfdovend en rotvrij zijn. voorzieningen te treffen om waterslag te vermijden. Voor meer informatie raadpleeg "Lawaai veroorzaakt door sanitaire uitrustingen" (WTCB, nr.1981/1). Veiligheid Overeenkomstig paragraaf 0Fout! Verwijzingsbron niet gevonden., opgemaakt door de veiligheidscoördinatorontwerp en gevoegd bij het bijzonder bestek. Alle richtlijnen terzake en concrete aanwijzingen van de veiligheidscoördinator-verwezenlijking zullen nauwkeurig worden opgevolgd. Keuring GELIJKVORMIGHEIDSKEURING De drinkwaterinstallatie dient te voldoen aan de voorschriften van de waterdistributiemaatschappij, het Technische Reglement van het SVW (Samenwerking Vlaams Water) en de technische voorschriften van Belgaqua. Bij toepassing van het decreet betreffende water bestemd voor menselijke aanwending van 24 mei 2002 (Drinkwaterdecreet, verschenen in het BS van 23/07/2002) dient de installateur de door hem uitgevoerde sanitaire installatie te laten goedkeuren door een erkend organisme, aanvaard door de watermaatschappij. Deze gelijkvormigheidskeuring moet plaatsvinden voor de eerste ingebruikname. Voor de verschillende installaties dient een afzonderlijk verslag te worden voorgelegd. Voor alle keuringen zal een keuringsattest zonder opmerkingen afgegeven worden. Het aanvragen, evenals de kosten verbonden aan de keuring van de sanitaire installaties, alsook alle gebeurlijke onkosten verbonden aan veranderingen, die zouden worden opgelegd wegens disconformiteit met de reglementaire voorschriften, zijn volledig ten laste van de inschrijver. De vereiste gelijkvormigheidskeuringen dienen minimaal 30 kalenderdagen vóór de officiële einddatum van de werken ter beschikking gesteld worden van de bouwheer. Bij het ontbreken van de keuringsattesten binnen de vooropgestelde termijn is de aannemer verantwoordelijk voor alle eventuele bijkomende kosten m.b.t. de ontzegeling van verzegelde watermeters, dewelke in voorkomend geval zullen worden verrekend aan de tarieven van de betreffende netbeheerder. GETUIGERINGEN & KLEURCODES De nodige getuigeringen volgens kleurcoderingen zijn inbegrepen in de prijs van de leidingen. 1 e kleur : functie fluïdum - 5 cm breed 2 e kleur : typerende eigenschap fluïdum - 2,5 cm breed 3 e kleur : bijkomende eigenschap fluïdum - 1,5 cm breed De kleuren worden ringvormig rond de leidingen of de isolatie geplaatst door middel van gekleurde kleefband met een tussenafstand van circa 6 m en ter plaatse van elke aftakking en afsluitkraan en met ten minste 1 aanduiding per niveau of technisch geheel. De ringen worden naast elkaar aangebracht. Voor bluswater, gassen en stookolieleidingen moet de leiding over zijn volledige lengte in de basiskleur (1e kleur) geschilderd worden. Voor luchtkanalen volstaat een kleuraanduiding van een 10-tal cm hoog aan te brengen om de 3 m en op minstens 2 vlakken. Fluïdum Kleurcode WATER Koud - niet onthard Koud - onthard Warm (sanitair)- vertrek Warm (sanitair)- terug Afvoer - riolering (onder vloer) Afvoer - fecaliën Afvoer - verluchting Afvoer - huishoudelijk (grijs water) Groen - wit - zwart Groen - wit - grijs Groen - geel - rood Groen - geel - blauw Groen - zwart - zwart Groen - zwart - bruin Groen - zwart - blauw Groen - zwart - grijs Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 9

10 Afvoer - regenwater (wit water) Verwarming (secundaire kring) - vertrek Verwarming (secundaire kring) - terug Verwarming (primaire kring) - vertrek Verwarming (primaire kring) - terug Groen - zwart - wit Groen - oranje - rood Groen - oranje - blauw Groen - groen - rood Groen - groen - blauw BLUSWATER Rood STOOKOLIE Vertrek Terug Bruin - wit - rood Bruin - wit - blauw GASSEN Aardgas Geel - bruin LUCHTBEHANDELING Buitenluchtname Behandelde lucht (warm)- aanvoer Behandelde lucht (koud)- aanvoer Afzuiging omgevingslucht - afvoer Afzuiging recyclagelucht - afvoer Blauw - blauw Blauw - geel - rood Blauw - wit - rood Blauw - zwart - blauw Blauw - grijs - blauw KENPLAATJES De te voorziene kenplaatjes zijn inbegrepen in de prijs van de toestellen en leidingen. Toestellen Elk toestel wordt aangeduid met gegraveerde kunststofplaatjes overeenkomstig de op de as-built-plannen en schema s voorkomende gegevens. Ventilatoren, motoren voor kleppen, driewegkranen, Batterijen, pompen, thermostaten, Filters, drukmeters, thermometers, voelers, regelpanelen, brandkleppen, luchtkleppen, vertrek- en retourleidingen, verwarmingsleidingen, Afsluitkranen en regelkranen, Leidingen Op alle leidingen worden kenplaatjes met benaming en kringnummer aangebracht met een tussenafstand van circa 10 m en bij alle aftakkingen. De benaming en de nummering stemt overeen met deze aangeduid op de as-built-plannen en schema s. De plaatjes worden onverliesbaar bevestigd afvoerbuizen - algemeen Algemeen CODERING B : voor sanitair gebruik bovengronds binnen het gebouw Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 10

11 DB : voor sanitair gebruik binnen de woning als in de onmiddellijke omgeving U : voor riool ondergronds vanaf 1 m buiten het gebouw UD : voor riool ondergronds zowel binnen als buiten het gebouw De rubriek afvoerbuizen omvat alle leidingen, gelegen binnen het gebouw (types B en BD), bestemd voor de afvoer van huishoudelijk afvalwater (desgevallend ook regenwater). In overeenstemming met de algemene en/of specifieke bepalingen van het bijzonder bestek, dienen de onder deze post begrepen eenheidsprijzen, hetzij volgens uitsplitsing in de samenvattende opmeting, hetzij in hun globaliteit, steeds te omvatten : de eventueel noodzakelijke studies, voorzover niet opgenomen in het aanbestedingsbundel. de sleuven, inkepingen en doorboringen in muren en vloeren, nodig voor het verwezenlijken van bovenvermelde werken, evenals alle daaruit voortvloeiende herstellingen; de levering en plaatsing van alle afvoerbuizen, met inbegrip van de nodige bocht-, koppel- en hulpstukken, de bevestigingsmiddelen; de aansluitingen met het rioleringstelsel op funderingsniveau; de keuring en vereiste dichtheidsproeven; de asbuilt-plannen van het gerealiseerde afvoernet, evenals een volledige technische documentatie en onderhoudsvoorschriften; het verwijderen van alle afval van de werf; Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per lopende m, desgevallend opgesplitst volgens DN-diameter. meetcode : netto lengte van de leidingen, gemeten volgens aslijn, tot in het centrum van kruisingen, aftakkingen, putten en/of afscheidingstoestellen. De bocht- en koppelstukken alsook de ophangingen worden niet gemeten en zijn inbegrepen in de eenheidsprijs. aard van de overeenkomst : Vermoedelijke hoeveelgheid Materialen HERKENNING & MARKERING SANITAIRE AFVOERLEIDINGEN - TYPES B en BD PVC-U Licht grijs (RAL 7037) met zwarte markering : B-SANITAIR - NBN EN Fabrikant - BENOR - diameter x dikte - fabricatiecode PVC-C Licht grijs (RAL 7037) met zwarte markering : B-SANITAIR - NBN EN Fabrikant - BENOR - diameter x dikte - fabricatiecode PE Zwart (RAL 9005) gemarkeerd (opgedrukt of ingevormd) : B of DB - SANITAIR - NBN EN Fabrikant - BENOR - diameter x dikte - fabricatiecode RIOLERINGSLEIDINGEN - TYPES U en UD PVC-U UD - RIOOL-EGOUT - NBN EN PVC-U - SN klasse - Fabrikant - BENOR - diameter x dikte - fabricatiecode of Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 11

12 U - RIOOL-EXT-EGOUT - NBN EN PVC-U - SN klasse - Fabrikant - BENOR - diameter x dikte - fabricatiecode PP UD - RIOOL-EGOUT - PP-C (of R of HM) - NBN EN Fabrikant - BENOR - SN klasse - diameter x dikte - fabricatiecode of U - RIOOL-EXT-EGOUT - PP-C (of R of HM) - NBN EN Fabrikant - BENOR - SN klasse - diameter x dikte - fabricatiecode PE Zwart PE AFVOER-EVACUATION - Producent - diameter x dikte - fabricatiecode - BENOR De kwaliteit van de buizen is onafhankelijk van de kleur. De kleur bepaalt mee de toepassing, meer bepaald in het vooruitzicht van gescheiden rioleringsstelsels volgens het BENOR toepassingsreglement van NBN EN en staat ter aanduiding van het respectievelijk gebruik bij gescheiden afvoerstelsels, bij PVC-U en PP : grijs voor vuil water (WC, bad, wasmachine, ) en roodbruin voor regenwater. Roodbruin (benadering RAL 8023) voor vuilwaterleidingen (fecaliën, sanitaire waters..). DWA (Droog Weer Afvoer) of VWA (Vuil Water Afvoer). Grijs (benadering RAL 7037) voor gemengde stelsels of regenwaterleidingen (RWA) Voorlopig worden zowel vuil- als regenwater gescheiden gehouden tot vóór de riool, waar de roodbruine buis (vuil water) aangesloten wordt op de grijze (regenwater). Het is de grijze buis die aangesloten wordt op de riool. Voor beide toepassingsgebieden worden de 2 kleuren geproduceerd in alle wanddiktereeksen. Samen met het toepassingsgebied wijzigen ook sommige wanddikten : oude reeks 20 => SN 4 (SDR 41) / oude reeks 25 => SN 2 (SDR 51) / oude reeks 16 => SN 8 (SDR 34) ALGEMEEN De sanitaire afvoerleidingen beantwoorden aan de bepalingen van STS 62, deel I - Proeven en deel II - Materialen. Voor zover niet gewijzigd door onderhavige voorschriften en deze van het bijzonder bestek zijn deze bepalingen algeheel van toepassing. Alle geleverde buizen moeten voorzien zijn van een fabrieksmerk. De opdruk vermeldt : het buistype - de betreffende norm - naam van de fabrikant - BENOR - diameter en dikte - fabricatiecode, en voor bochten de afbuigingshoek. De buizen en hulpstukken zijn geschikt voor de afvoer van regenwater en huishoudelijk afvalwater, overeenkomstig de te verwachten gebruikstemperaturen. De buizen zijn universeel toepasbaar (koud en warm water). Het materiaal van de buizen moet bestand zijn tegen was- en oplosmiddelen, zoals benzine, whitespirit, benzol, tentra-koolstofchloride, aceton en methylalcohol, Alle vrij opgestelde leidingen moeten bovendien UVbestendig zijn. De nominale buitendiameters (DN) stemmen steeds overeen met de opgegeven formaten op de plannen, in het bijzonder bestek en/of de aanduidingen in de samenvattende meetstaat. De doorsneden van de buizen zijn volkomen rond. De minimale wanddikten, volgens diameter en aard van het materiaal, bedragen respectievelijk : Minimale wanddikten Afvoerleidingen Sanitair - Types B en DB PVC-U PVC-C PE PP Ongeplastificeerde Gechloreerde Polyethyleen Polypropyleen Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 12

13 polyvinylchloride polyvinylchloride NBN EN NBN EN NBN EN NBN EN BCCA TRA 1329 BCCA TRA 1566 BCCA TRA 1519 BCCA TRA ,0 mm (Ø t/m 90 mm) 1,8 mm (Ø t/m 90 mm) 3,0 mm (Ø t/m 90 mm) 2,0 mm (Ø t/m 90 mm) 3,2 mm (Ø tot 160 mm) 2,2 mm (Ø 110 mm) 3,4 mm (Ø 110 mm) 3,0 mm (Ø 110 mm) 3,9 mm (Ø 200 mm) 2,5 mm (Ø 125 mm) 3,9 mm (Ø 125 mm) 3,2 mm (Ø 125 mm) 4,9 mm (Ø 250 mm) 3,2 mm (Ø 160 mm) 4,9 mm (Ø 160 mm) 4,3 mm (Ø 160 mm) 6,2 mm (Ø 315 mm) 6,2 mm (Ø 200 mm) 7,7 mm (Ø 250 mm) 9,7 mm (Ø 315 mm) Minimale wanddikten Afvoerleidingen Riolering - Types U en UD (mm x mm) PVC-U Ongeplastificeerd PVC PE Polyethyleen NBN EN NBN T BCCA TRA SN 2 (SDR 51) SN 4 (SDR 41) SN 8 (SDR 34) S-Reeks 12.5 S-Reeks x 3,2 110 x 3,2 110 x 3,2 355 x 13,6 355 x 10,4 200 x 3,9 125 x 3,2 125 x 3,7 400 x 15,6 400 x 12,3 250 x 4,9 160 x 4,0 160 x 4,7 450 x 17,2 450 x 13,8 400 x 7,9 200 x 4,9 200 x 5,9 500 x 19,1 500 x 15,3 500 x 9,8 250 x 6,2 250 x 7,3 630 x 24,2 630 x 19,3 630 x 12,3 315 x 7,7 315 x 9,2 710 x 27,2 710 x 21,8 400 x 9,8 400 x 11,7 800 x 30,6 800 x 24,5 500 x 12,3 500 x 14,6 900 x 34,7 900 x 27,6 630 x 15,4 630 x 18, x 38, x 30,6 Alle toebehoren zoals T- en Y-stukken, bochten, koppelstukken, enz. hebben dezelfde samenstelling en wanddikte als de buizen, zijn van hetzelfde merk en zijn conform de bepalingen van de BENOR en/of ATG certificatie. Tot en met diameter 160 mm worden zij gespoten uit één stuk. Het gamma van de buizen voorziet tevens speciale hulpstukken, zoals uitzetmoffen, schroefkoppelingen, inspectie-elementen met schroefdop. REFERENTIENORMEN NBN EN Binnenriolering onder vrij verval - Deel 3 : Ontwerp en berekening van Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 13

14 hemelwaterafvoersystemen (2000) NBN EN Binnenriolering onder vrij verval - Deel 4 : Pompinstallaties voor afvalwater - Ontwerp en berekening (2000) NBN EN Binnenriolering onder vrij verval - Deel 5 : Installatie en beproeving, instructies voor functionering, onderhoud en gebruik (2000) NBN EN Afvoerinrichtingen voor sanitaire toestellen - Deel 1 Eisen (2002) NBN EN Afvoerinrichtingen voor sanitaire toestellen - Deel 2 Beproevingen (2002) NBN EN Afvoerinrichtingen voor sanitaire toestellen - Deel 3 Kwaliteitscontrole (2002) NBN EN Binnenriolering onder vrij verval - Deel 1 : Algemene en uitvoeringseisen (2000) NBN EN Binnenriolering onder vrij verval - Deel 2 : Ontwerp en berekening van huishoudelijkafvalwatersystemen (2000) NBN EN Algemene eisen voor onderdelen gebruikt in binnen- en buitenrioleringen onder vrij verval (1997) STS Sanitaire leidingen - Plaatsing van de buizen (1966) TV Sanitaire installaties, deel 1: installaties voor de afvoer van afvalwater in gebouwen (voorstel Sanitair Reglement) (WTCB, 1996) STUDIE - ONTWERP De installaties moeten voldoen aan TV 200 Sanitaire installaties - Deel 1 : Installaties voor de afvoer van afvalwater in gebouwen van het WTCB, aangevuld met NBN EN Binnenriolering onder vrij verval - Deel 2 : Ontwerp en berekening van huishoudelijk-afvalwatersystemen. Op de plannen van het as built dossier (opgemaakt door de aannemer) wordt het tracé van de diverse afvoerleidingen aangegeven evenals de locatie van alle belangrijke onderdelen (toezichtsputten, klokputten, collectoren, ). De studie wordt overeenkomstig de beschikbare gegevens in de aanbestedingsdocumenten en/of de bepalingen van het bijzonder bestek : door de ontwerper geleverd. Deze maakt het rioleringsschema op (met vermelding van de type afvalwaters, leidingdiameter), eveneens in overeenstemming met de van kracht zijnde richtlijnen van de verantwoordelijke diensten van het openbaar rioleringsnet. voor de aanvang van de uitvoering moet op aanvraag een gedetailleerd uitvoeringsplan aan de ontwerper overgemaakt worden, met aanduiding van bevestigingspunten, inspectie-elementen, uitzetmoffen, bochten, enz., Deze plannen zullen in drie exemplaren afgeleverd worden. De aannemer zal vooraf de nodige informatie inwinnen, m.b.t. de aansluitingen (gescheiden rioleringsstelsels, ), bij de diensten verantwoordelijk voor het openbaar rioleringsnet. LEIDINGVERLOOP - DIMENSIONERING De afvoernetten voor afvalwater moeten minstens volgende debieten kunnen afvoeren (TV 200) Wastafel, bidet,: 30 l/min Bad, douche, gootsteen, wasmachine, vloerkolk DN 50 : 48 l/min Vloerkolk DN 70 : 90 l/min WC, vloerkolk DN 100 : 120 l/min De afvoerleidingen worden geplaatst volgens de aanwijzingen op de plannen en in het bijzonder bestek, de voorschriften van de fabrikant en de hierboven vermelde referentiedocumenten. Er wordt zoveel mogelijk gewerkt volgens rechtlijnige tracés en rechte buizen uit één stuk. De buizen worden vorstvrij opgesteld. De buizen worden geplaatst met een constante helling van minimum 1 tot 3 cm per meter (richtwaarden : DN < 100 : > 1,5%, DN > 100 : > 2%). Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 14

15 De plaatsing van buizen met vaste of losse moffen begint stroomafwaarts, met het mofeind stroomopwaarts gericht. PLAATSINGSWIJZE Overeenkomstig de aanduidingen op plan en bijzonder bestek kunnen voor de plaatsing van de buizen volgende technieken aangewend worden : opbouw - vrije opstelling (standaard) : deze techniek wordt standaard toegepast bij bevestiging van de buizen op zichtbaar metselwerk, in kokers, achter valse plafonds,. inbouw (ingewerkt in de muren) o kleine afstanden (verbinding van apparaten) : bezetting van minimaal 1 cm; o grote afstanden (minder dan 1,5 m) : bezetting van minimaal 1,5 cm; o grote afstanden (meer dan 1,5 m) : bezetting van minimaal 1,5 cm + vasthechting van buis in de muur. VERBINDINGEN - KOPPELSTUKKEN - INSPECTIESTUKKEN De aangewende verbindingstechnieken stemmen overeen met de BENOR en/of ATG bepalingen en met de voorschriften van de fabrikant, die alle waarborgen biedt voor een volledige en blijvende dichtheid van het systeem. PVC-buizen mogen volgens het BENOR-toepassingsreglement verlijmd worden tot en met diameter 125 mm, bij grotere diameters dient de koppeling met rubberen ringen te gebeuren. PE kan niet verlijmd worden. De koppeling gebeurt d.m.v. lassen of rubberen dichtingringen. PP kan niet verlijmd worden, veelal wordt lassen toegepast. Daarbij dient de MFR (melt flow rate) van beide te lassen buizen gelijk of aangrenzend zijn. Geen enkele buisverbinding of koppeling mag in een muurdoorvoering aangebracht worden. Vóór het samenvoegen van de buizen, worden de moffen en buisuiteinden ontvet en ontdaan van alle verontreinigingen en vreemde stoffen, zoals stoppen, snijbramen,... Voor bochten en vertakkingen maakt men gebruik van specifieke geprefabriceerde hulpstukken, gegoten uit één stuk. Voor de overgang tussen verschillende materialen (PVC / PE / ) worden aangepaste verloopstukken gebruikt. De buizen mogen niet gebogen worden, iedere richtingsverandering gebeurt, met een bochtstuk of een speciaal koppelstuk, onder een maximale hoek van 45. De verticale aansluiting op horizontale leidingen of collectoren gebeurt steeds door Y-stukken 45. De horizontale aansluitingen op een verticale kolom gebeuren d.m.v. Y-stukken 45 of T-stukken 90 (88,5 ) (wanneer er geen secundaire verluchting voorzien is). De nodige inspectie-elementen of kuisopeningen moeten worden voorzien, volgens aanduiding op plan. Ze moeten toelaten de afvoerleiding volledig te inspecteren, te ontstoppen en/of te reinigen. Zij worden toegankelijk geplaatst en mogen geen obstructie vormen in de leidingen. Deze inspectie-elementen worden minimum op de volgende plaatsen voorzien : verticale leidingen : per verdieping en/of bij de overgang naar een horizontale leiding. horizontale leidingen : minstens om de 12m. UITZETTINGSMOFFEN Bij het bepalen van het leidingtracé en het plaatsen van de leidingen wordt rekening gehouden met de uitzetting van de buizen, ten gevolge van temperatuurschommelingen. Tussen twee vaste punten, en minstens om de 6m voor PE -buizen en 3 m voor PVC -buizen, zullen uitzettingsbenen (of speciale uitzettingsmoffen) worden voorzien om lengteveranderingen van de leidingen op te vangen. Voor de standleidingen worden zij per verdieping en zo laag mogelijk bij de vloer geplaatst. De uitzettingsmoffen worden geleverd door de leverancier van de leidingen en geplaatst volgens zijn instructies. Zij kunnen opgevat worden als een zogenaamde lange mof, bestaande uit een lang insteekgedeelte, afgedicht door een ring in neopreenrubber (zuurvast en bestand tegen veroudering), die, ongeacht bewegingen van de buis, een volmaakte dichtheid waarborgt. De insteekdiepte van de buis moet geregeld worden op het ogenblik van plaatsing. De mof moet op de buitenzijde een aanduiding dragen die, afhankelijk van de plaatsingstemperatuur, de insteekdiepte weergeeft. De lange mof moet bevestigd worden met een vaste beugel (of vast punt). DOORVOEREN - SLEUVEN De sleuven in gemetste muren worden uitgefreesd en hebben een aangepaste sectie. Na plaatsing en bescherming van de afvoerleidingen worden de sleuven aangewerkt met een zandcementmortel. Doorvoeren Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 15

16 door vloerplaten worden zorgvuldig geboord of gekapt en na de plaatsing van de afloop terug gedicht met een zandcementmortel. De vrije uitzetting moet steeds gewaarborgd blijven. Bij muur- en vloerdoorgangen worden de leidingen steeds beschermd door aangepaste doorvoermoffen. De doorvoeren zijn zo voorzien dat muur- of vloerzettingen de buis niet kunnen belasten. Dienaangaande en in functie van de uitzetting, worden in de ruwbouw kokers voorzien of worden soepele doorvoermoffen voorzien. De ruimte tussen doorvoermof en buis wordt afgedicht met een aangepaste kit of isolatie. Geen enkele buisverbinding of koppeling mag in een muurdoorvoering aangebracht worden. BEVESTIGING - BEUGELS Zichtbaar geplaatste, opgehangen en/of in kokers opgestelde leidingen moeten dusdanig gemonteerd worden dat de uitzetting van de buizen verzekerd is en doorbuiging vermeden wordt. De bevestigingswijze gebeurt conform de eisen van de fabrikant en/of onderstaande bepalingen : De leidingen worden bevestigd met glijbeugels of vastpuntbeugels die de uitzetting en de krimp in de juiste richting moeten geleiden. De beugels mogen niet drukken op de buizen. Glijbeugels laten toe dat de buis er gemakkelijk doorglijdt. De glijsteunen zijn vervaardigd uit polyethyleen of een roestvast metaal met een breedte van circa 20 à 30 mm. Tussen de beugels en de buizen wordt een soepele inlegband uit PVC of synthetisch rubber (zonder weekmakers) aangebracht. Vastpuntbeugels kunnen op verschillende manieren verwezenlijkt worden : hetzij door tussen de beugel en de buis twee metalen halfschalen te voorzien, die naargelang de beugels meer aangespannen worden, vaster komen te zitten, zonder dat de buizen ingesnoerd worden; hetzij door gebruik te maken van montageopbouw (tussen twee moffen, tussen twee lassen, enz.). Verticaal geplaatste buizen worden voorzien van minstens één vastpuntbeugel per verdiepingshoogte. Teneinde het uitbuigen van verticale leidingen en/of het doorhangen van horizontale leidingen te verhinderen, worden tussen twee vaste punten voldoende geleidingsbeugels aangebracht. Ook bij elke richtingsverandering en op maximum 30 cm aan weerszijden van elke verbinding, moet een beugel voorzien worden. Alle beugels worden in de muren en/of aan de plafonds bevestigd door middel van een vijspin, bout of draadstang en plug. De sluitmoeren zijn uit roestvast staal. De afstanden tussen de beugels, volgens aard en diameter van de buizen, bedragen respectievelijk (tenzij de richtlijnen van de systeemleverancier andere maten opleggen) : Materiaal Tussenafstand - Horizontale leidingen Tussenafstand - Verticale leidingen PVC 10 x ND diameter of maximum 125 cm 20 x ND diameter of maximum 150 cm PE 10 x ND diameter of maximum 200 cm 15 x ND diameter of minimum twee per verdieping Aan het plafond opgehangen horizontale leidingen worden zo hoog mogelijk geplaatst. De bevestigingswijze zal voldoende stevig zijn om het gewicht van de gevulde horizontale leidingen te kunnen dragen. De vasthechting gebeurt met vaste beugels en/of voldoende onderlegschalen die de buis volledig immobiliseren. AANSLUITSTUKKEN De aannemer voorziet in alle noodzakelijke aansluitingen van de afvoerbuizen op de sanitaire toestellen, de ondergrondse riolering, putten en afscheidingstoestellen. De juiste opstelling van de aansluitmonden voor sanitaire toestellen dient te gebeuren volgens de bepalingen van paragraaf 2- Sanitaire toestellen & toebehoren en/of in overleg met de architect. Na plaatsing van de afvoerbuizen, worden de aansluitingen, waar nodig, voorlopig afgedekt met een stop en beschermd tegen iedere beschadiging of bevuiling. Alle aansluitingen aan sanitaire toestellen dienen demonteerbaar te zijn. Hiertoe wordt in principe gebruik gemaakt van een schroefkoppeling of een insteekmof, waarin een lipdichting in neopreenrubber wordt geschoven, aangepast aan de doormeter van de aan te sluiten toestellen. De schroefkoppelingen in PE voor diameters van 40 mm t.e.m. 110 mm bestaan uit : een draadstuk (ronde draad); een moer in PP; een drukking met een driehoekige sectie; een dichtingring in neopropeenrubber, bestand tegen veroudering; voor rechtlijnige buisdelen van meer dan 2 m moet men een kraagbus bijvoegen. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 16

17 De aansluiting op de ondergrondse riolering, zoals die bij de ruwbouw binnen het gebouw is gebracht, bestaat uit een PVC of PE buis die in de dikte van de betonnen ondervloer beëindigd is met een mof en rubberen lipdichting. De aannemer sanitair koppelt hier de binnenafvoerbuizen op aan met aangepaste verloopstuk, zodat er een luchten geurdichte aansluiting tot stand komt. De aansluiting op putten is uit te voeren met een kraagstuk voorzien van waterkeringsringen. Voor de voorlopige oplevering van de werken levert de aannemer aan het opdrachtgevend Bestuur een asbuiltplan op calque of diskette van het afvoernet en de verluchtingsleidingen, zoals uitgevoerd met aanduiding van alle diameters en de aard van de leidingen. AKOESTISCHE VOORZORGEN Volgende elementen hebben hun invloed op het inperken van akoestische hinder m.b.t. slaggeluid en stroomgeluid : wanddikte buizen, geluidsdempende beugels, geïsoleerde muur en vloerdoorgangen, isolatie omheen buizen. Als referentie is de norm NBN S van toepassing. OPSLAG & TRANSPORT De ondergrond waarop de buizen gestapeld worden dient vlak te zijn en vrij van scherpe voorwerpen. Bij temperaturen beneden het vriespunt dient het transport en de manipulatie met de nodige voorzichtigheid te gebeuren, conform de voorschriften van de leverancier. Keuring Overeenkomstig NBN EN Binnenriolering onder vrij verval - Deel 5 : Installatie en beproeving, instructies voor functionering, onderhoud en gebruik (2000). Buizen welke beschadigd raken, zowel tijdens het lossen als bij plaatsing worden vervangen. Voor de indienststelling worden alle leidingen doorspoeld om het geheel te controleren op haar waterdichtheid en alle onzuiverheden te verwijderen afvoerbuizen - kunststof / PE Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : aard van de overeenkomst : Vermoedelijke hoeveelheid (VH) meetcode : netto lengte van de leidingen, gemeten volgens aslijn, tot in het centrum van kruisingen, aftakkingen, putten en/of afscheidingstoestellen. De bocht- en koppelstukken worden niet gemeten en zijn inbegrepen in de eenheidsprijs. Materiaal De buizen en hulpstukken zijn vervaardigd uit hard polyethyleen (PE, kleur : zwart). Het systeem (buizen en hulpstukken) beschikt over een BENOR-keur, hetzij een BUtgb- of Eutgb-goedkeuring. NBN EN Kunststofleidingsystemen voor binnenrioleringen (lage en hoge temperatuur) - Polyethyleen (PE) - Deel 1: Specificaties voor buizen, fittingen en het systeem (2000) NBN ENV Kunststofleidingsystemen voor binnenriolering (lage en hoge temperaturen) - Thermoplasten - Aanbevolen praktijkrichtlijnen (2001) NBN EN Kunststofleidingsystemen voor onder- en bovengrondse drukwaterleidingsystemen voor algemeen gebruik, afvoer en rioleringen - Polyethyleen (PE) - Delen 1-5 (2003) Overeenkomstig het toepassingsgebied behoren zij tot het type HDPE (High Density Polyethyleen), temperatuursbestendig tot 95 C / MDPE (Medium Density Polyethyleen), temperatuursbestendig tot 65 C. de reeks : 12,5 (lage drukken) tot Ø 160mm / 16 (hogere drukken) vanaf Ø 200mm Specificaties Nominale buitendiameters : overeenkomstig de aanduidingen op de plannen. (zie ook paragraaf 1.2 afvoerbuizen - algemeen) Nominale wanddikten van buizen en hulpstukken : volgens tabellen i.f.v. diameter. Koppelingen : Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 17

18 Verticaal d.m.v. spiegellassen. Het lassen geschiedt volgens een methode voorgeschreven door de fabrikant. Vooraf aan elkaar te lassen delen kunnen worden uitgevoerd met een spiegellas, volgens NBN T (stomplas bij een temperatuur van 210 C, zonder bijvoeging van materiaal). Spiegellas wordt niet toegestaan op horizontale leidingen. Horizontaal d.m.v. elektrische moffen, volgens NBN B Krimpmoffen van vernet warmtekrimpend polyethyleen voor de verbinding van drukloze afvoerleidingen - al dan niet met verschillende bouwstoffen - met nominale middellijn van DN 80 tot DN 500 (1989). De cilindrische moffen in PE-h zijn voorzien van een elektrische weerstand in corrosievrij materiaal, die de moffen na afkoeling nauw doet aansluiten rond het buisoppervlak. Ze moeten voorzien zijn van een inwendige ring die dienst doet als aanslag voor de buisuiteinden (bij diameters van 40 tot en met 160 mm) en moeten aangebracht worden met het door de fabrikant voorgeschreven toestel. Voor bochten en vertakkingen maakt men gebruik van geprefabriceerde stukken. Voor de overgang van PE op andere materialen zullen steeds speciale overgangsstukken voorzien worden. Aansluitingen : d.m.v. kragen en flenzen. Beugels : metaal / kunststof Er wordt gebruik gemaakt van een aangepast systeem met het oog op de beperking van geluidshinder (polyethyleen met verhoogde dichtheid (> 1700 g/cm3), hulpstukken met geluidsdempingsribben, ). De leidingen worden bevestigd met geïsoleerde beugels en dempingsmaterialen (rubberen voering) teneinde de overdracht van contactgeluiden te beperken. Plaatsing volgens de richtlijnen van de fabrikant (dit is onafhankelijk van de extra geluidsisolatie die voorzien wordt). Studie en voorstel tot uitvoering : geleverd door de ontwerper en de aannemer. Leidingtracé : volgens plannen Opstelling : opbouw / inbouw Bevestiging : d.m.v. aangepaste beugels, die zowel vast als glijdend kunnen bevestigd worden; Zichtbare bevestiging of opstelling in kokers : alle leidingen worden geplaatst met aangepaste beugels, die zowel vast als glijdend kunnen bevestigd worden. De beugels worden bevestigd door middel van een vijspin, bout of draadstang en plug. Bij starre montage zal een bijzondere studie van het bevestigingssysteem gemaakt worden. Voor verticale leidingen worden de beugels geplaatst met een maximumafstand van 150 cm en voor horizontale leidingen met een maximumafstand van 125 cm. Bij elke richtingsverandering en/of ter hoogte van koppelstukken moet een beugel geplaatst worden. Voor kruipruimten mogen ophangbanden uit kunststof met bijhorende bevestigingsplug en ring gebruikt worden. Uitzetting : er wordt rekening gehouden met de thermische uitzetting. Tussen twee vaste punten en minstens om de 6 m rechtlijnig buisgedeelte moet een expansiestuk geplaatst worden. Bij standleidingen wordt per verdieping en zo laag mogelijk bij de vloer een expansiestuk geplaatst, dat bevestigd wordt met een vaste beugel (of vaste punt). Ingebetonneerde leidingen : Bij leidingen ingewerkt in beton worden geen expansiestukken of steekmoffen geplaatst. De buis wordt over zijn volledige lengte verankerd. de leidingen worden voldoende verankerd om opdrijven te vermijden, de betonmortel mag geen scherpe elementen bevatten, het instorten gebeurt met zorg om beschadiging te vermijden. Doorvoeren : d.m.v. aangepaste beschermhulzen rond de leidingen. Een brandwerende isolatie rond leidingen of brandmoffen is te voorzien bij doorvoeren van Rf vloeren en wanden. Aansluitingen : PE-steekmoffen / PE-schroefmoffen, aangepast aan de diameter van de aan te sluiten reukafsnijder. Alle aansluitingen in afwachting of aan sanitaire toestellen dienen demonteerbaar te zijn. De schroefkoppelingen voor diameters 40 mm t.e.m. 110 mm bestaan uit : een draadstuk (ronde draad); een moer in PP; een drukking met een driehoekige sectie; een dichtingring in neopreenrubber, bestand tegen veroudering; voor rechtlijnige buisdelen van meer dan 2 m moet men een kraagbus bijvoegen. Aanvullende uitvoeringsvoorschriften Gegalvaniseerde of gemoffelde halfschalen te voorzien voor volgende horizontale afvoerleidingen : Een brandwerende isolatie rond leidingen bij doorvoeren van vloeren en wanden is te voorzien Toepassing De afvoeren van volgende toestellen hebben een minimum diameter van : Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 18

19 closetpot : minimum 90 mm handwasbakje : minimum 32 mm gootsteen : minimum 40 mm stortbad : minimum 40 mm boiler-overloop : minimum 32 mm afvoerbuizen - kunststof / PP (sifons) Het betreft de levering en plaatsing van de standpijpen met sifon, voor de aansluiting van de HVAC toestellen in de technische ruimte, i.e. overloop van het expansiewater, overloop boiler, condensafvoer CV en luchtgroep, e.d. De aansluiting van de vaatwasmachine wordt standaard voorzien bij de aansluiting van de afwastafel en is inbegrepen in de prijs van desbetreffend artikel. meeteenheid : Inbegrepen in de eenheidsprijs van de afvoerbuizen (1.5m per aansluitpunt inbegrepen in meetstaat) aard van de overeenkomst : Pro Memorie (PM) Materiaal De aansluitbuizen met sifon beantwoorden aan NBN EN Kunststofleidingsystemen voor binnenrioleringen (lage en hoge temperatuur) - Polypropyleen (PP) - Deel 1: Specificaties voor buizen, fittingen en het systeem (2000). Zij zijn vervaardigd uit hittebestendig PPc (polypropyleen copolymeren), waaraan de nodige stoffen zijn toegevoegd voor de vervaardiging van buizen en ter verbetering van de mechanische eigenschappen, alsmede tot 2 à 2,5 massa % rookzwart of titaanrood voor het verkrijgen van een zwarte of witte kleur. Bovenaan is de pijp voorzien van tweedelig schroefkoppelstuk voor vastklemming van een aansluitslang. Specificaties Diameter : 40 mm. Kleur : wit Sifon : van het ledigbare type met reukdichte afsluiting. Aanvullende specificaties (te schrappen indien niet van toepassing) Op de afvoer van de wasmachine wordt een stangpilaar voorzien voor de aansluiting van de condensafloop van een droogkast zonder buitenafvoer. De buis wordt zichtbaar tegen de muur geplaatst. De aansluitmond bevindt zich op ongeveer 70 cm boven de vloerpas, met de reukafsnijder op maximaal 50 cm boven de vloerpas. De verbindingen van de buizen en de hulpstukken gebeurt met moffen voorzien van rubberen manchetten. Toepassing Technische ruimte afvoerbuizen isolatie Het betreft het isoleren van afvoerleidingen die in opbouw (zicht of achter valse plafonds) worden geplaatst. Dit om akoestische redenen. - flexibele isolatiematerialen met een gesloten celstructuur op basis van polyethyleen. - een isolatiedikte minimaal 9 mm om een minimale reductie van het geluidsdrukniveau van afvoerleidingen van 11dB (A) te bekomen Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : aard van de overeenkomst : Vermoedelijke hoeveelheid (VH) meetcode : netto lengte van de leidingen, gemeten volgens aslijn, volgens diameter van de desbetreffende te isoleren leiding. De bocht- en koppelstukken worden niet gemeten en zijn inbegrepen in de eenheidsprijs. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 19

20 1.3. verluchtingsbuizen - algemeen Het betreft de levering en plaatsing van de verluchtingsbuizen (standleidingen), bestemd voor de verluchting van het sanitair afvoernet. In overeenstemming met de algemene en/of specifieke bepalingen van het bijzonder bestek, dienen de onder deze post begrepen eenheidsprijzen, hetzij volgens uitsplitsing in de samenvattende opmeting, hetzij in hun globaliteit, steeds te omvatten de eventueel noodzakelijke studies, voorzover niet opgenomen in het aanbestedingsbundel; de sleuven, inkepingen en doorboringen in muren en vloeren, nodig voor het verwezenlijken van bovenvermelde werken, evenals alle daaruit voortvloeiende herstellingen; de levering en plaatsing van alle verluchtingsbuizen, met inbegrip van de nodige bocht- en hulpstukken, de bevestigingsmiddelen; de dakdoorvoeren en afdekkappen, voorzover niet opgenomen als een afzonderlijke post; de gevraagde asbuilt-plannen van het verluchtingsnet. Let wel : Ook indien niet specifiek vermeld als een afzonderlijke post in het bijzonder bestek worden de standleidingen beschouwd als een noodzakelijk onderdeel horende bij de post afvoerbuizen. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : aard van de overeenkomst : Pro Memorie (PM). Inbegrepen in de rubriek afvoerbuizen Materialen Behoudens specifieke voorschriften in het bijzonder bestek worden de verluchtingsleidingen uitgevoerd uit identiek buismateriaal als de afvoerbuizen, de diameter bedraagt minimum 90 mm. Het gebruik van automatische beluchters wordt niet toegestaan STUDIE De studie wordt overeenkomstig de beschikbare gegevens in de aanbestedingsdocumenten en/of de bepalingen van het bijzonder bestek : hetzij door de ontwerper geleverd. hetzij door de aannemer geleverd en ter goedkeuring aan de ontwerper voorgelegd rekening houdend met het respectievelijke afvoersysteem : met primaire verluchting / met primaire en secundaire verluchting / met primaire en secundaire verluchting en antihevel aftakking. PLAATSING De verluchtingsleidingen worden geplaatst volgens STS , aangevuld met TV 94 en TV 114 van het WTCB. Ook de plaatsingsvoorschriften van de fabrikant worden strikt nageleefd; desgevallend dient een studie voor het verluchtingsstelsel bij de fabrikant te worden opgevraagd. De verluchtingsbuizen worden in overleg met de architect gepositioneerd. Uitmonding in de onmiddellijke nabijheid van dakramen moet worden vermeden. De buizen gesitueerd binnen het gebouwd worden zichtbaar bevestigd en/of ingewerkt zoals de afvoerbuizen. De aannemer moet de primaire verluchtingsbuizen volledig doorheen het dak brengen. Zij zullen perfect waterdicht worden ingewerkt, met aangepaste middelen, volgens de aard van de dakstructuur en dakbedekking. De openingen tussen de ontluchtingsbuizen en de dak- doorvoermoffen worden opgespoten met polyurethaanschuim. De primaire verluchting moet minimaal 50cm boven het dak uitmonden met een windvast geplaatste antiregen en bladinslagkap verluchtingsbuizen - kunststof / PE Materiaal De buizen en verbindingsstukken in polyethyleen beantwoorden aan de voorschriften van NBN EN Kunststofleidingsystemen voor binnenrioleringen (lage en hoge temperatuur) - Polyethyleen (PE) - Deel 1: Specificaties voor buizen, fittingen en het systeem (2000). Het systeem (buizen en hulpstukken) beschikt over het BENOR-merk, hetzij een technische goedkeuring ATG. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 20

21 Specificaties Verluchtingssysteem : met primaire verluchting / met primaire en secundaire verluchting / met primaire en secundaire verluchting en antihevel aftakking. Nominale buitendiameters : overeenkomstig de aanduidingen op de plannen Nominale wanddikten van buizen en hulpstukken : volgens tabellen i.f.v. diameter. Beugels : metaal / kunststof Studie en voorstel tot uitvoering : geleverd door de ontwerper en de aannemer. Leidingtracé : volgens plannen Opstelling : opbouw / inbouw Verbindingen : elektro-lassen of spiegellas met moffen en of flenzen. Voor bochten en vertakkingen maakt men gebruik van geprefabriceerde stukken. Voor de overgang van PE op andere materialen zullen speciale overgangsstukken geplaatst worden aanvoerleidingen & toebehoren - algemeen De rubriek aanvoerleidingen & toebehoren omvat alle noodzakelijke leveringen en werken voor het realiseren van het distributienet van (koud & warm) sanitair water binnen het gebouw, met inbegrip van alle bevestigingsmiddelen, uitzethulpstukken, bijhorigheden (collectoren, aansluitstukken, koppelingen, hulsbuizen, inbouwdozen, leidingisolaties, installatiekranen, ). In overeenstemming met de algemene en/of specifieke bepalingen van het bijzonder bestek, dienen de onder deze post begrepen eenheidsprijzen, hetzij volgens uitsplitsing in de samenvattende opmeting, hetzij in hun globaliteit, steeds te omvatten : de eventuele studies en tracéring van het leidingnet; het slijpen, boren en/of kappen van de nodige sleuven en doorvoeropeningen; de levering, bevestiging, de mechanische koppelingen en/of het lassen van de leidingen, de bijhorende mantelbuizen voor kunststofleidingen, de collectoren, inbouwdozen, ; alle in het leidingnet te integreren keerkleppen, veiligheidsgroepen, afsluitkranen, aftapkranen, collectoren en koppelstukken (zie ook paragraaf 3); de eventuele voorziening van aangepaste leidingkokers of halfschalen; de aansluitingen na de teller van de binneninstallaties op het water verdeelnet, alsook alle aansluitingen onderling en met andere delen van de sanitaire installatie (boilers, ); de eventuele voorafgaandelijke modelopstellingen; de vereiste dichtheidsproeven (en/of drukproeven) van het leidingnet; het waar nodig voorzien van een isolerende mantel rond de buizen; het opvullen en passend afwerken van de gemaakte sleuven en doorvoeropeningen; de gelijkvormigheidskeuring, gevraagde asbuilt-plannen, technische documentatie en waarborgen; het opruimen van de werf en verwijdering van alle afval. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per lopende meter, desgevallend opgesplitst naar nominale diameter en wijze van plaatsing (opbouw of inwerking). meetcode : netto lengte van de leidingen. De toebehoren, bocht en koppelstukken worden niet gemeten en zijn inbegrepen in de eenheidsprijs. aard van de overeenkomst : Vermoedelijke hoeveelheid (VH) Materialen REFERENTIENORMEN STS 62 - Sanitaire leidingen (1966, 3de druk) NBN EN Eisen voor drinkwaterinstallaties in gebouwen (2000) + addendum A1 (2001) BELGAQUA - Repertorium Technische Voorschriften voor binneninstallaties Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 21

22 TB Centrale verwarming, verluchting en klimaatregeling (1990) TV Kunststofbuissystemen voor de distributie van warm en koud water onder druk in gebouwen (WTCB, 1998) NBN EN Kathodische bescherming - Uitwendige organische bekleding voor de bescherming tegen corrosie van in de bodem of in het water gelegde stalen buisleidingen die samen met de kathodische bescherming worden gebruikt - Wikkelbanden en krimpbare materialen (1998) Technisch reglement van SVW ( MATERIAALKEUZE Het bijzonder bestek bepaalt de aard van de buizen, de koppelingen en de speciale hulpstukken, zoals collectoren, de nodige isolaties, wijze van bescherming, e.d. De keuze inzake materialen heeft tot gevolg dat de aannemer de volledige verantwoordelijkheid draagt voor het tracé en zijn bevestigingen, o.a. wat betreft vormveranderingen die tot stand zouden kunnen komen in de leidingen tengevolge van temperatuurs- of drukverschillen. De aannemer bespreekt met bouwheer en architect de maximum toegelaten druk van het watervoorzieningsnet, en zal zich baseren op een testverslag teneinde te bepalen welke materialen eventueel verboden zijn. Ten allen tijde worden leidingen gebruikt die in functie van hun gebruik en plaatsing geen nadelige gevolgen kunnen hebben door corrosievorming (elektrolyse en putcorrosie). Vermenging van stalen en koperen buizen in een kring moet worden vermeden. Koperen buizen mogen zich enkel stroomafwaarts bevinden van stalen buizen. De buizen en hun hulpstukken maken steeds deel uit van één systeem en vormen bij de verwerking een geheel. De stukken komen verplicht van dezelfde leverancier. Alle buizen zijn over hun lengte gemerkt (merk/materiaal, norm, diameter, wanddikte, fabricagedatum, ). De aannemer zal van alle gebruikte materialen, een documentatielijst en op vraag de nodige stalen ter goedkeuring voorleggen aan het Bestuur. STUDIE De studie wordt overeenkomstig de beschikbare gegevens in de aanbestedingsdocumenten en/of de bepalingen van het bijzonder bestek : door het studiebureau geleverd. De aannemer is er dienaangaande toe gehouden aan de bouwheer het bewijs te leveren dat hij bij de plaatselijke waterdistributiemaatschappij /-regie navraag heeft gedaan omtrent : het reglement betreffende de inwendige installaties, aan hetwelk hij zich moet houden. de fysisch-chemische samenstelling van het water, alsmede de materialen waarvan het gebruik wordt verboden of afgeraden om reden van die samenstelling. de statische druk op de laagste plaats van de werf, en die welke later zal heersen in functie van eventuele projecten van de maatschappij of regie. PRINCIPE VAN DE INSTALLATIE De installaties wordt in principe als volgt opgesplitst : Voor de oplijsting van de aanwezige sanitaire toestellen wordt verwezen naar paragraaf 2. Bij het bepalen van het leidingtracé en de diameters zal de aannemer rekening houden met de maximale snelheid en debieten, vereist voor het in werking stellen en houden van de installatie. De bepalingen van het Technisch Reglement voor water bestemd voor menselijke aanwending worden daarbij gerespecteerd (in het bijzonder art 4.2 Ontwerp en dimensionering 1 ). Bij complexe installaties worden aangepaste berekeningsmethodes toegepast. De buisdiameters moet zodanig gekozen zijn dat de circulatiesnelheid van het water beperkt blijft, de maximale snelheden van het water in de aanvoerleidingen bedragen respectievelijk : 1,75 m/s (in technische lokalen) 1,50 m/s (in sanitaire ruimten) 1 Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 22

23 1 m/s (in bureauomgeving, om akoestische redenen) Volgende minimale debieten moeten kunnen geleverd worden : Gootstenen : 6 liter/min warm of koud water, Wastafels : 6 liter/min warm of koud water, WC : 6 liter/min koud water, Uitgietbakken : 6 liter/min koud water, vaatwasmachines : 10 liter/min koud water. LEIDINGTRACÉ De ligging van de leidingen op de plannen is schematisch weergegeven. Het juiste leidingenverloop dient in overleg met de architect bepaald te worden. Vooraf wordt gecontroleerd of er problemen kunnen ontstaan bij kruising met andere leidingnetten, binnen het net zelf en/of m.b.t. de voorziene opstelling van de toestellen. Hiertoe wordt het tracé vooraf met krijtlijnen uitgezet op vloeren en wanden. Het voorschrijven van lichte wijzigingen in het traject kan geen meerprijs tot gevolg hebben. Het leidingennet wordt aangesloten op de voeding, die buiten dit dossier tot binnen in het gebouw wordt gebracht. Het leidingtracé houdt rekening met volgende algemene voorwaarden : De leidingen worden zoveel mogelijk volgens rechtlijnige tracés geplaatst zowel horizontaal als verticaal. In doorgangen van muren en wanden mag geen enkele buisverbinding of lasnaad aangebracht worden. De leidingen worden derwijze ondersteund dat de uitzetting van de buizen verzekerd is en doorbuiging vermeden wordt. Alle nodige voorzieningen dienen genomen te worden om waterslag te vermijden; Behalve ter plaatse van mengkranen zijn verbindingen tussen netten voor distributie van koud en van warm water niet toegelaten. De installatie moet zodanig opgevat zijn dat stagnatie van water in bepaalde onderdelen van de installatie uitgesloten is. Toereikende mogelijkheden dienen voorzien te worden om : de installatie te ledigen, op het laagste punt van iedere verdieping bevindt zich een afsluitkraan met leegloopmogelijkheid. De leidingen moeten daartoe met afschot geplaatst worden (minimum 1mm per lopende meter). Elke opgaande standleiding of belangrijke vertakking is op het laagste punt voorzien van een stopkraan, onmiddellijk gevolgd door een aftapkraan, die een volledige lediging mogelijk maakt. de installatie te ontluchten; op alle leidingen wordt op het uiteinde een kraan geplaatst om het ontluchten normaal te laten geschieden. De bedieningsorganen moeten, door hun opvatting en plaatsing gemakkelijk te bedienen zijn. Alle leidingen in garages, bergingen, kruipkelder en/of valse plafonds krijgen een identificatiemerk, aangebracht na elke afsluitkraan en na elke aftakking. De leidingnetten hebben de kenkleuren volgens NBN 69 : rood voor warm-, blauw voor koud-, groen voor regenwater, signaalrood voor brandleidingen. In iedere ruimte wordt de kleur aangebracht door middel van minstens één aanduiding met PVC banden. Aftappunten van niet drinkbaar water dienen voorzien te worden van een duidelijk zichtbaar kenteken. VERBINDINGEN - KOPPELSTUKKEN - COLLECTOREN De pijpen worden steeds loodrecht op de hartlijn van de buis gezaagd met een aangepaste buissnijder, om alzo een nauwkeurig rechte doorsnede te bekomen en zorgvuldig afgebraamd. Stijve buizen mogen niet gebogen worden, richtingsveranderingen en aftakkingen gebeuren met verbindingsstukken eigen aan het systeem en geleverd door dezelfde fabrikant. De verbindingen, bochtstukken, aftakkingen worden zoveel mogelijk op bereikbare plaatsen voorzien. Indien gewerkt wordt met collectoren moeten deze zoveel mogelijk gegroepeerd worden opgesteld op bereikbare plaatsen, vanaf de collectoren moet worden gewerkt met (kunststof-)leidingen uit één stuk (zie ook paragraaf collectoren - algemeen). Alle verbindingen moeten gegarandeerd waterdicht zijn en bestand tegen een druk tot min. 6 bar. De gerealiseerde verbindingen moeten zichtbaar blijven tot een hydraulische dichtheidsproef is uitgevoerd (d.w.z. geen anti-corrosiebanden, geen bekleding, geen dekvloer). Buizen waarvan de verbindingen reeds gemaakt zijn mogen niet meer verbogen worden en moeten in de montage spanningsvrij geplaatst worden door middel van beugelbevestiging. In de muur of vloer mogen er in principe geen verbindingen gemaakt worden. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 23

24 UITZETTING Bij het bepalen van het tracé en het plaatsen van de leidingen wordt rekening gehouden met het uitzetten van de buizen. De uitzetting bedraagt overeenkomstig de gebruikte materialen respectievelijk (overeenkomstig tabel 5 van TV WTCB) : Materiaal van de buis Koudwaterleiding Warmwaterleiding Stalen buizen 0,5 mm/m 1,2 mm/m Koperen buizen 0,5 mm/m 1,4 mm/m Kunststofbuizen 0,2 mm/m In verhouding tot de verwachte uitzettingen zal erover gewaakt worden dat : voldoende ruimte wordt gelaten tussen de uiteinden van de rechte lijnen; tussen de bocht en de muur; de buizen in de beugels kunnen verschuiven, met uitzondering van een aantal ervan die oordeelkundig worden gekozen. De beugels dienen zodanig aangespannen dat er een vrije beweging van de leidingen mogelijk is. de bewegingen van de rechte leidingen niet worden belemmerd door de aftakkingen ervan, o.a. wanneer de aftakkingen door een muur of een vloer worden gevoerd of worden aangesloten in de nabijheid van de plaats waar de hoofdleiding door een muur of een vloer wordt gevoerd; de aftakkingen een voldoende soepelheid bezitten om de bewegingen van de hoofdleiding te volgen. Voor inbouwleidingen zullen er voorzorgen genomen worden in verband met het uitzetten van de leidingen alvorens ze in de muur of in de dekvloer in te werken. PLAATSINGSWIJZE De leidingen worden trilling- en geluidsvrij ingebouwd of opgehangen. In principe worden alle leidingen geplaatst als inbouw, tenzij daar waar anders aangegeven op de plannen (bijvoorbeeld in bergingen en tellerruimten of in combinatie met kokervoorziening). De aanduidingen op plan, aangevuld met de bepalingen van het bijzonder bestek specificeren welke leidingen respectievelijk worden opgevat als : Inbouwleidingen De leidingen zijn na afwerking volledig onzichtbaar, tenzij daar waar anders vermeld. Ze worden daartoe ingewerkt in de dekvloer en/of aangebracht in sleuven, kokers of valse plafonds. De leidingen zijn specifiek bestemd om te worden ingewerkt of dienen afdoende beschermd te worden d.m.v. beschermende kunststofbanden of met een andere gelijkwaardige bescherming, overeenkomstig de specifieke bepalingen van het bijzonder bestek. In ieder geval moet de beschermende laag van zulk danige aard zijn dat ze later geen vetplekken of verkleuringen kan veroorzaken doorheen de muurbekledingen of -bepleisteringen. Metalen leidingen welke in de muren of vloeren worden ingewerkt zijn vooraf te omwikkelen met een zelfklevende isolatieband. In de muur of vloer mogen onder geen beding verbindingen gemaakt worden. Alle gerealiseerde verbindingen moeten zichtbaar blijven tot een hydraulische dichtheidsproef is uitgevoerd (d.w.z. geen anti-corrosiebanden, geen bekleding, geen dekvloer). Collectoren worden steeds op een bereikbare plaats voorzien. De sleuven in gemetste muren worden uitgefreesd en hebben een aangepaste sectie, zonder de stabiliteit in gevaar te brengen. Geen enkele leiding mag worden geplaatst op minder dan 1 cm afstand van het afgewerkt vlak van de wanden van het gebouw. De leidingen naar de apparaten moeten ingeslepen worden (niet kappen) en dienen steeds verticaal te lopen, niet horizontaal. Na de dichtingproeven en beschermen van de leidingen worden de sleuven in muren aangewerkt met een daartoe geschikte mortel. Leidingen ingewerkt in dekvloeren zullen zo vlug mogelijk bedekt worden met de voorziene uitvullaag, evenwel slechts na het aanbrengen van de nodige beschermlagen en het uitvoeren van de drukproeven. Opbouwleidingen Bij leidingen in opbouw wordt in principe gebruik gemaakt stijve buizen, die worden bevestigd d.m.v. beugels en/of waar mogelijk gegroepeerd in leidingkokers of opgelegd in schalen. Zo te plaatsen dat het voorzien van een thermische isolatie mogelijk blijft. Geen enkele leiding wordt dienaangaande op minder dan 20 mm van de wand of plafond geplaatst. De leidingen in opbouw zijn perfect gelijnd, verlopen parallel met de wanden en zullen in daartoe geschikte beugels worden opgehangen. Wanneer verschillende leidingen evenwijdig lopen zullen de steunen gegroepeerd Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 24

25 en gelijnd zijn. Bij horizontale plaatsing van leidingen op wanden wordt de koudwaterleiding onder de warmwaterleiding geplaatst. De beugels zijn uit gegalvaniseerde staal aan de binnenzijde bekleed met een soepel materiaal of in hoogwaardig kunststof en laten de uitzetting van de buizen zonder beschadiging toe. Zij stemmen in maat overeen met de respectievelijke buisdiameters. De bouten van de beugels zijn uit messing of cadmiumstaal. De beugels worden bevestigd met schroef en plug, of op rails in U-vorm van gegalvaniseerd staal bevestigd door minstens twee vijzen en pluggen. Het beugelsysteem is ter goedkeuring voor te leggen aan het Bestuur. De maximum afstand tussen twee bevestigingspunten is afhankelijk van het materiaal en de buitendiameters van de leidingen en zal beantwoorden aan de voorschriften van de fabrikant en deze van het bijzonder bestek. De beugels dienen zodanig aangespannen dat een vrije beweging van de buizen (in de lengterichting) mogelijk blijft en dat de buis niet door de beugel beschadigd kan worden. Daarenboven worden op regelmatige afstanden vaste punten voorzien om de buisleidingen te verdelen in afzonderlijke delen waar uitzetting en/of krimp mogelijk is. In principe komen ook vaste punten bij richtingsveranderingen (T-aftakkingen en bochten) en bij alle toestellen (afsluiters, meters, waterverzachters, ). Ondergrondse leidingen Indien aanvoerleidingen in de grond zouden verwerkt worden, worden zij geplaatst op vorstvrije diepte (minimum 100 cm). De plaatsing is overeenkomstig de voorschriften van STS De leidingen zullen afdoende worden beschermd en geïsoleerd overeenkomstig het bijzonder bestek en NBN EN Kathodische bescherming - Uitwendige organische bekleding voor de bescherming tegen corrosie van in de bodem of in het water gelegde stalen buisleidingen die samen met de kathodische bescherming worden gebruikt - Wikkelbanden en krimpbare materialen (1998). De wanden van de sleuven worden zonodig geschoord om afkalvingen te voorkomen. Na het graafwerk wordt de bodem van de sleuf geëffend. De leidingen worden overeenkomstig het bijzonder bestek geplaatst op een zandbed van 10 cm dikte uit zand voor mager beton volgens NBN De leidingen worden over hun volledige lengte door de voorziene fundering ondersteund en geplaatst volgens zoveel mogelijk rechtlijnige tracés en derwijze dat de uitzetting van de buizen verzekerd is. Bij muur- en vloerdoorgangen worden de leidingen beschermd door aangepaste doorvoermoffen en waterdicht afgewerkt voor de buitenwanden. De wederaanvullingen mogen slechts aanvangen na het uitvoeren van de controleproef en na goedkeuring door de architect. Voor de aanvulling van de sleuf worden de leidingen eerst bedekt met een laag zand van 10 cm dikte. De te onderscheiden plaatsen volgens aard van de aanvullingen worden aangevuld volgens bepalingen van het bijzonder bestek, respectievelijk met met grond voortkomend van de uitgravingen; ZWEVENDE DEKVLOEREN Aanbevolen uitvoeringsmethode voor zwevende dekvloeren (volgens voorschriften bijzonder bestek) : Vooraleer de sanitaire leidingen aan te brengen, zullen de nodige sleuven in muren worden gemaakt, waarna de draagvloer wordt gezuiverd van alle vuil en stof. De voorziene vloerisolatie, bestaande uit vlakke platen of een vlak geschuurd gespoten materiaal, wordt aangebracht volgens bestek, waarna over de volledige oppervlakte een netrooster op afstandhouders wordt geplaatst, waarop de technische leidingen (dus bovenop de isolatie) worden bevestigd rekening houdend met voldoende uitzettingsmogelijkheden. Pas na het aanbrengen van de dekvloer en doeltreffende bescherming ervan met bouwplaten, een stevige folie en/of banen uit stevig karton, mogen de pleisterwerken worden aangevat. De bepleistering mag in geen geval de vochtwerende lagen overdekken. MUURDOORGANGEN Bij elke doorgang van een buis door muren, vloerplaten of zolderingen worden de leidingen beschermd door aangepaste kunststof doorvoermoffen, waarin de buizen vrij kunnen bewegen. De hulsranden worden in hetzelfde vlak geplaatst als de afgewerkte oppervlakten van wanden en zolderingen, en 1,5 cm hoger dan de afgewerkte vloeren. De ruimte tussen doorvoermof en buis wordt waterdicht afgedicht met een aangepaste inerte isolerende stof of kit. AKOESTISCHE VOORZORGEN De leidingen moeten degelijk en oordeelkundig bevestigd worden teneinde de voortplanting van trillingen te dempen en elk hinderlijk geruis bij waterafname te voorkomen. De aannemer dient dienaangaande alle schikkingen te treffen om een stille werking van de installatie toe te laten : Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 25

26 Het geluidsniveau te wijten aan de werking van de sanitaire toestellen en voortgeplant via de leidingen, mag in de aangrenzende niet hoger zijn dan : Kantoor: maximum 3 db (A) Gang/sanitair: maximum 6 db (A) Alle contacten tussen de bevestigingsmiddelen en de leidingen worden vermeden, alsook tussen de leidingen en wanden of vloeren. Een goede luchtgeluidsisolatie is qua resultaat sterk afhankelijk van de uitvoering. Om de geluidsoverdracht in het gebouw tegen te gaan zal de installateur de nodige maatregelen treffen: de ruimte tussen doorvoerkokers en buizen opvullen met een isolatiestof de steunbeugels aan de binnenzijde voorzien van een samengedrukte isolatielaag De gebruikte trillingsisolerende stoffen moeten zelfdovend, rotbestendig en poriënvrij zijn. BESCHERMING - THERMISCHE ISOLATIE VAN DE LEIDINGEN Alle inbouwleidingen, voorzover ze niet dienen beschermd tegen vorst en/of condens worden voorzien van een aangepaste bescherming tegen beschadiging en corrosie, d.m.v. kunststoftape (of elke andere gelijkwaardige bescherming). Leidingen die in een vorstgevoelige omgeving of met risico op condensvorming worden geplaatst, moeten daarenboven voorzien worden van een thermische isolatie. Dit geldt voor alle leidingen die in een buitenwand worden ingebouwd en voor alle leidingen die in een niet verwarmde ruimte (bv. kruipkelder) worden opgehangen. De thermische isolatie van de leidingen heeft een warmtegeleidingscoëfficient : lamda < 0,04 W/mK (bij 40 C) en is bestand tegen temperaturen van -15 C tot +90 C. Het isolatiemateriaal is zelfdovend en voorzien van een waterafstotende buitenlaag. Het is chemisch neutraal en bevat geen corrosieverwekkende bestanddelen, noch ten overstaan van koper, zink, ijzer, lood als kunststof. (zie ook paragraaf aanvoerleidingen & toebehoren - leidingisolatie). De leidingisolatie beantwoordt aan volgende voorwaarden : indien de warmtegeleidingscoëfficiënt van het materiaal gelijk is aan 0,04 W/mK bij 20 C is de isolatiedikte minstens gelijk aan de diameter van de leiding. De maximumdikte mag beperkt worden tot 50 mm. Indien de leiding zich binnen het beschermd volume van het gebouw bevindt mag de voornoemde dikte tot de helft worden gereduceerd. bij toepassing van materialen waarvan de warmtegeleidingscoëfficient verschilt van 0,04 W/mK moet de voornoemde materiaaldikte aangepast worden zodat er eenzelfde isolerend effect bekomen wordt. AANSLUITING TOESTELLEN Voor de aansluiting aan kranen, warmwatertoestellen en dergelijke worden ter hoogte van de aftappunten, haakse hulpstukken of inbouwdozen voorzien waarin een messing hulpstuk, met aangepaste binnendiameter, gevat zit dat de montage van de traditionele hoekafsluitkraantjes op de leidingen toelaat. De zichtbare koperen leidingen dienstig voor de voeding van de sanitaire apparaten moeten steeds verchroomd zijn (leiding na de stopkraan). De wanddikte van deze leidingen mag na de afsluitkraan 0,8 mm bedragen (inbegrepen in de prijs van de sanitaire kranen - zie paragraaf 3). PREVENTIE - LEGIONELLABESMETTING De legionellabacterie is verantwoordelijk voor de zogenaamde 'veteranenziekte'. Ze kan in kleine aantallen in leidingwater voorkomen en zich ontwikkelen in stilstaand water, wanneer de temperatuur gedurende enkele weken tussen de 20 en 60 C blijft. De bacterie is ongevaarlijk wanneer ze gedronken wordt, maar wel gevaarlijk bij inademing van vernevelde waterdruppeltjes waarin ze geconcentreerd aanwezig kunnen zijn (bv. in douches, whirlpools, airco-systemen met luchtbevochtiging, sprinklerinstallaties, brandhaspels, ). De legionellabacterie kan zich massaal vermenigvuldigen in installaties, waar het water een temperatuur heeft tussen C en wanneer er weinig of geen doorstroming is in de leidingen. Het Legionella-Besluit (6 juli 2001) stelt dat voor ieder publiek gebouw een aantal preventieve maatregelen dienen genomen om legionella-besmettingen onder controle te houden. Centraal bij de preventie staat de temperatuur van het leidingwater. Warmwaterleidingen moeten, zo men werkt met een centrale verhitting, een temperatuur hebben van 60 C. Voorraadtoestellen (boilers) moeten op minstens 60 C zijn ingesteld. Koudwaterleidingen moeten onder de 25 C blijven. De terugkeerleiding naar de verwarmer moet een watertemperatuur garanderen van minstens 50 C. Problemen kunnen zich voordoen door : het onvoldoende geïsoleerd zijn van de leidingen; het dicht bij elkaar leggen van het warm- en koudwatercircuit (minimale tussenafstand 15 cm); te grote afstand tussen verhittingspunt en tappunt; doodlopende leidingen Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 26

27 onvoldoende capaciteit van de boiler of opslagtank; onvoldoende rondpompdebiet bij circulerende circuits; het niet tijdig reinigen en ontkalken van opslagtanks, boilers en douche- en kraankoppen. Keuring Alle leidingen die beschadigd worden, zowel tijdens het lossen als tijdens de plaatsing worden vervangen. De gerealiseerde verbindingen moeten zichtbaar blijven tot een hydraulische dichtheidsproef is uitgevoerd (d.w.z. geen anti-corrosiebanden, geen bekleding, geen dekvloer), om beschadigingen te vermijden worden zij nadien zo snel mogelijk bedekt met de voorziene uitvullingslagen. GELIJKVORMIGHEIDSKEURING Bij toepassing van het decreet betreffende water bestemd voor menselijke aanwending van 24 mei 2002 (Drinkwaterdecreet, verschenen in het BS van 23/07/2002 ) dient de installateur de door hem uitgevoerde sanitaire installatie te laten goedkeuren door een erkend organisme, aanvaard door de watermaatschappij. Deze gelijkvormigheidskeuring moet plaats te vinden voor de eerste ingebruikname. Voor de verschillende installaties dient een afzonderlijk verslag te worden voorgelegd. Voor alle keuringen zal een keuringsattest zonder opmerkingen afgegeven worden. Het aanvragen, evenals de kosten verbonden aan de keuring van de sanitaire installaties, alsook alle gebeurlijke onkosten verbonden aan veranderingen, die zouden worden opgelegd wegens disconformiteit met de reglementaire voorschriften, zijn volledig ten laste van de inschrijver. De vereiste gelijkvormigheidskeuringen dienen minimaal 30 kalenderdagen vóór de officiële einddatum van de werken ter beschikking gesteld worden van de bouwheer. Bij het ontbreken van de keuringsattesten binnen de vooropgestelde termijn is de aannemer verantwoordelijk voor alle eventuele bijkomende kosten m.b.t. de ontzegeling van verzegelde watermeters, dewelke in voorkomend geval zullen worden verrekend aan de tarieven van de betreffende netbeheerder. PROEVEN De aannemer zal de volledige sanitaire installatie voor het afdichten van de leidingen testen op haar waterdichtheid. De proeven voldoen aan STS 62.08, en zullen gebeuren bij een druk van minstens 1,5 maal de dienstdruk van het leidingnet. Op het ogenblik dat deze bereikt is zal hij gedurende 2 uren volgehouden worden. De proeven worden uitgevoerd door de aannemer met eigen materiaal en eigen personeel. De architect en het Bestuur zullen tijdig verwittigd worden van het begin van de proeven teneinde de controle uit te oefenen. Na het uitvoeren van dichtingproeven blijven de buizen onder normale waterdruk zodat gebeurlijke lekken tijdig kunnen waargenomen worden. GARANTIES Een garantieattest van de aannemer en de leverancier is bij te leveren waarbij men zich solidair verbindt over 10 jaar, vanaf de voorlopige oplevering, voor elke eventuele schade aan het systeem alsook de gevolgkosten aan eventuele andere onderdelen van het gebouw in te staan. ASBUILT-PLANNEN Voor de voorlopige oplevering van de werken levert de aannemer aan het Bestuur een tekening van het waterleidingsnet zoals het is uitgevoerd met aanduiding van de toezichtstukken, leidingverloop, diameters, aard van de leidingen en kranen. De peilen van de diverse leidingen ten opzichte van het referentiepeil zijn eveneens op te geven aanvoerleidingen & toebehoren - buizen / kunststof Materiaal Het betreft sanitaire toevoerleidingen uit kunststof, geschikt voor de distributie van koud & warm drinkwater en bestemd voor gebruik in combinatie met verdeelcollectoren (volgens paragraaf 1.4.2). REFERENTIENORMEN TV Kunststofbuissystemen voor de distributie van warm en koud water onder druk in gebouwen (WTCB, 1998) NBN T Thermoplastische buizen en toebehoren voor het transport van Fluida - Richtlijnen voor de opslag, de behandeling, het vervoer en het verbinden (1988) NBN EN Kunststof buis- en mantelsystemen - Gespoten thermoplastische fittings voor drukleidingen - Beproevingsmethode voor de maximale vervorming door samendrukken (1994) NBN EN Kunststofleiding- en mantelbuissystemen - Thermoplastische buizen - Bepaling van de Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 27

28 weerstand tegen uitwendige slagbelasting met de trapmethode (1996) NBN EN Kunststofleiding- en mantelbuissystemen - Thermoplastische buizen - Bepaling van de ringflexibiliteit (1996) NBN EN Kunststofleiding- en mantelbuissystemen - Spiraalbuizen met een geprofileerde wand van thermoplasten - Bepaling van de treksterkte van een naad (1999) NBN EN Kunststofleidingsystemen - Thermoplastische buizen en bijbehorende fittingen voor warm en koud water - Beproevingsmethode voor de bepaling van de weerstand van verbindingen tegen drukwisselingen (2000) NBN ENV Kunststofleidingsystemen - Leidraad voor de installatie in gebouwen van drukleidingsystemen voor warm en koud water bestemd voor menselijke consumptie (2001) NBN EN ISO Kunststofleidingsystemen voor het transport van drinkwater - Beoordeling van de migratie - Bepaling van de migratiewaarden van kunststofbuizen, hulpstukken en hun verbindingen (2001) NBN EN Kunststofleidingsystemen voor de drinkwatervoorziening - Polyethyleen (PE) - Deel 1-3 (2003) NBN EN ISO Kunststofleidingsystemen voor warm- en koudwaterinstallaties - Polypropyleen (PP) - Deel 1-5 (2004) NBN EN ISO Kunststofleidingsystemen voor warm- en koudwaterinstallaties - Vernet polyethyleen (PE- X) - Deel 1-5 (2004) NBN EN ISO Kunststofleidingsystemen voor warm- en koudwaterinstallaties - Polybuteen (PB) - Deel 1-5 (2004) NBN EN ISO Kunststofleidingsystemen voor warm- en koudwaterinstallaties - Gechloreerd poly(vinylchloride) (PVC-C) - Deel 1-5 (2004) De leidingen zijn over hun volledige lengte gemerkt (fabrikant, overeenkomstigheidskenmerk, buitendiameter en wanddikte, type / norm / samenstelling, productiedatum, ). Leidingen en hulpstukken behoren tot één systeem (koppelingen, ellebogen, manchetten, verdeelcollectoren,...) en worden geleverd door dezelfde fabrikant. Het systeem van buizen, hulpstukken kranen en toebehoren beschikt op datum van aanbesteding over een geldige BENOR-keur of een Technische Goedkeuring (ATG) of over een gelijkwaardig attest volgens de Europese Normen. Systemen zonder BENOR-keur of technische goedkeuring ATG kunnen enkel aanvaard worden nadat aan de hand van een technische dossier (in het Nederlands) de gelijkwaardigheid in alle opzichten is aangetoond. Varianten zijn uitgesloten. Dit dossier moet samen met de materiaallijst ter goedkeuring worden voorgelegd aan het Bestuur. Herkenning & MARKERING BENOR - SYSTEMEN (met inbegrip van alle hulpstukken, kranen en toebehoren) PVC-U PE Normen en technische voorschriften : NBN EN 1452, PTV1001, BCCA TRA 1452 Herkenning : grijs (RAL 7011 of RAL 7016) met homogene inkleuring over de gehele lengte NBN EN Fabrikant - BENOR - PCV-U - diameter x dikte - PN code - DRINKWATER-EAU POTABLE - fabricatiecode Normen en technische voorschriften : NBN EN 12201, PTV1002, BCCA TRA Herkenning : PE 80 en PE 100 : zwart (RAL 9005) met vier blauwe lijnen RAL 5005 (signaalblauw) voor PE 100 en RAL 5012 (lichtblauw) voor PE 80. De hulpstukken zijn zwart evenals de buizen uit PE 40 zonder lijnen. PE kwaliteit - EN Fabrikant - BENOR - diamter x dikte - SDR klasse - DRINKWATER-EAU POTABLE - Fabricatiecode Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 28

29 Specificaties Materiaal : overeenkomstig het bijzonder bestek wordt gebruik gemaakt van PEX-alu-PEX leidingen. Drieschalige kunststofbuis bestaande uit een binnenbuis uit PEX, een volledig en homogeen hechtende verbindingslaag, een aluminiumlaag van minimum 0,3 mm dikte, gelast en een totaal zuurstof diffusiescherm vormend, een volledig en homogeen hechtende verbindingslaag, een PEX buitenbuis. Galvanische koppels tussen het aluminium en andere metalen worden vermeden door gebruik van aangepaste koppelstukken, volgens ATG-attest. Nominale diameters : overeenkomstig de aanduidingen op plan Bedrijfstemperatuur : respectievelijk geschikt voor koud & sanitair warmwater Verbindingen : volgens voorschriften van de fabrikant / mechanische koppelstukken / persfittingen Hulpstukken : geleidingsbochten, doorvoermoffen, T-stukken, Beugels of ondersteuningselementen : clipbeugels / pijpbeugels / halfschalen (plafondmontage). De uitvoering, de plaatsing en de inregeling van de elementen gebeuren strikt volgens de voorschriften van de ATG. Alle hulpstukken, koppelingen, adapters, kraanwerk, evenals het gereedschap, voorgeschreven door de fabrikant zijn verplicht te gebruiken. De kunststofleidingen worden standaard geplaatst in inbouw. Waar leidingen in opbouw zouden worden geplaatst worden zij voorzien van aangepaste mantelbuizen en leidingisolatie, die met daartoe geschikte beugels bevestigd worden. Daar waar mogelijk worden deze leidingen gegroepeerd in leidingkokers of opgelegd in schalen. Alle leidingen tussen collector en sanitaire aftappunten zijn verplicht uit één stuk. Zij worden op voldoende plaatsen vastgezet, zodat de dekvloer- en vloerwerken zonder moeite kunnen verlopen. Spanningen ter hoogte van koppelingen worden vermeden door een vloeiend leidingverloop, met respect voor de door de leverancier opgegeven minimale buigstralen en het absoluut vermijden van inklemming in de mantelbuis. Waar vele leidingen bijeenkomen (bv. in de buurt van collectoren), ter plaatse van kruisingen met andere leidingen, wordt voldoende tussenruimte voorzien, opdat de dekvloer voldoende steun heeft op de onderliggende betonvloer. Er wordt bij de uitvoering rekening gehouden met de uitzettingen van het materiaal. Alle doorvoeringen door muren en vloeren, ongeacht het type kunststofbuis, zullen uitgevoerd worden met een mantelbuis, waarin de buis vrij kan bewegen. De diameter van deze mantelbuis is voldoende groot zodat de kunststofbuis een ruime speling krijgt en aldus ontoelaatbare spanningen worden vermeden. Waar nodig om korte buigstralen te verwezenlijken of om de buis te ondersteunen worden geleidingsbochten of segmentschalen gebruikt. Om buizen loodrecht uit de vloer te doen komen, worden zij over hun buitenste kromming ondersteund door bochtstukken uit kunststof, voorzien van voetplaat, om rinkinken tijdens dilatatie te vermijden. Voor de aansluiting van toestellen, worden ter hoogte van de aftappunten haakse koppelingen uit messing gebruikt, die de montage van traditionele hoekafsluitkraantjes toelaten. Zij zitten vervat in aangepaste kunststof inbouwdozen, die in holle scheidingswanden kunnen worden gemonteerd en/of in de muur gemetseld worden, afgedekt met cementmortel die ruw is gemaakt om de hechting van het pleisterwerk te bevorderen. Keuring PROEVEN Vóór het aanbrengen van de dekvloer wordt per installatie verplicht een druktest uitgevoerd. De proef wordt uitgevoerd nadat het systeem een voldoende mechanische weerstand heeft opgebouwd (verharding van verlijmingen, afkoeling lassen, ) en bij een nagenoeg constante omgevingstemperatuur. De leidingen mogen pas na uitvoering van de drukproeven en de goedkeuring door het Bestuur worden ingestort. Beschrijving van de proef Na ontluchting wordt de installatie onder een waterdruk gezet van 1,5 maal de nominale druk, de proefdruk mag niet meer dan 5 bar hoger zijn dan de nominale druk (15 bar bij PN10, 21 bar bij PN 16). Na 10 en 20 minuten wordt de druk terug op peil gebracht. De druk wordt gemeten na 30 en 60 minuten. Indien de druk met minder dan 0,6 bar is gedaald wordt aangenomen dat het systeem geen merkbaar lek vertoont en kan de proef zonder verder pompen worden voortgezet. Indien na een volgende periode van 2 uur de druk met meer dan 0,2 bar is gedaald wordt het systeem als ondicht beschouwd en moet het lek worden opgespoord en verholpen. In geval van -buis in buis- systemen moet de montage toelaten een beschadigde binnenbuis, zonder breekwerken, bij middel van een trekkoppeling te vervangen. De ontwerper houdt zich het recht voor een demonstratie van een dergelijke vervanging te laten uitvoeren door de installateur op een willekeurig gekozen leidingelement, zonder dat hiervoor een meerkost kan worden aangerekend. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 29

30 WAARBORGEN De aannemer levert solidair met de leverancier een schriftelijke systeemwaarborg af van tien jaar, vanaf de voorlopige oplevering, die elke mogelijke schade dekt, aan het geheel van de leidingen, koppelingen en alle hulpstukken tussen collectoren en sanitaire aftappunten, alsook de gebeurlijke gevolgschade aan andere onderdelen van het gebouw. Toepassing Volgens plannen en meetstaat. Leidingen in opbouw worden in stijve buis voorzien. Voor inbouw worden flexibele leidingen gebruikt aanvoerleidingen & toebehoren - collectoren Het betreft de voor- en terugloopverdelers (collectoren) en hun toebehoren. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : aard van de overeenkomst : Pro Memorie Inbegrepen in de prijs van de aanvoerleidingen Materiaal De collectoren zijn overeenkomstig het bijzonder bestek vervaardigd uit messing / brons / ametal, voorzien van afsluitbare schroefkoppelingen en ontluchter. Zij weerstaan aan een temperatuur van 110 C en een bedrijfsdruk van 6 bar en zijn geschikt voor en afgestemd op de installatie en haar onderdelen waarin ze functioneren. De verbindingen gebeuren met aangepaste koppelingen, volgens de voorschriften van de technische studie en/of volgens de voorschriften van de fabrikant. De doorgangsdoorsneden voor de hoofdaansluiting en de lusaansluitingen zijn daarbij afgestemd op de doorsneden van de leidingen waarop ze worden aangesloten (inwendige schroefdraad ND 20 / 25 / 32). De as-afstand tussen elke twee buizen bedraagt circa 50 mm. Iedere collector is voorzien van een ontluchter (3/8 ), een hoofdafsluitkraan (kogel- of bolkraan) om het collectorgeheel volledig afsluitbaar te maken. De kranen zijn aangepast aan het gebruikte leidingsysteem voor de lussen om elke lus waar nodig afzonderlijk te kunnen regelen en afsluiten. De geïntegreerde bedienings- en regelventielen zijn voorzien van een geheugenschroef en dit per sanitaire kring. Specificaties Materiaal : warm geperst messing / getrokken messing / brons / ametal Diameter hoofdaansluitingen: volgens plan Diameter lusaansluitingen : volgens plan Aantal aansluitingen: volgens plan Bevestigingsbeugels : combi-beugel voor warm- en koudwater collector De collectoren worden opgesteld op bereikbare plaatsen in de op plan aangeduide lokalen. In niet technische lokalen worden zij opgesteld in gemoffeld verzinkt stalen of kunststof inbouwkastjes. De juiste opstelling ervan wordt vastgelegd in samenspraak met de architect. Zij worden gemonteerd bij middel van aangepaste bevestigingsconsoles op een gepaste hoogte ten opzichte van vloer of plafond, zodat de leidingen in mooie, gelijkmatige bochten, de afwerking kunnen binnendringen, zonder scherpe hoekbochten. Alle kunststofleidingen tussen sanitaire aftappunten en collectoren worden aangelegd in één stuk, verbindingen zijn niet toegelaten. Het aantal aansluitingen per collector is oordeelkundig afgestemd op het aantal sanitaire aftappunten. In principe wordt ieder aftappunt met een leiding van doormeter 16 mm rechtstreeks vanuit de collector gevoed; teneinde het aantal leidingen en aansluitingen aan de collectoren te beperken, is het evenwel toegestaan om twee aftappunten samen te bedienen; in dit geval wordt er een leiding 20 mm naar het eerste aftappunt gebracht van waaruit dan een leiding 16 mm naar het tweede aftappunt loopt; de inbouwdoos aan het eerste aftappunt laat de aansluiting van beide leidingdiameters toe. Aanvullende uitvoeringsvoorschriften In functie van de luchtdichtheid worden de collectoren en zichtbare leidingen (in bergingen / tellerlokalen / ) bevestigd na het pleisterwerk. Voor een verzorgde afwerking worden ter hoogte van het uit de vloer komen van de zichtbare leidingen (in bergingen / tellerlokalen / ) aangepaste plintsokkels voorzien. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 30

31 Keuring De uitvoering is zuurstofdicht en minimum 25 jaar bestand tegen een bestendige bedrijfsdruk van 10 bar bij water van 80 C. Bij storing mag bij 110 C en een druk van 6 bar gedurende 8000 uren geen beschadiging, noch kwaliteitsvermindering ontstaan aanvoerleidingen & toebehoren - leidingisolatie Zullen systematisch geïsoleerd worden : alle warmwaterleidingen ingewerkt in dekvloeren of wanden, alle leidingen (koud & warm) die door niet-verwarmde lokale lopen (zoals kelders, kruipkelders, zolders, garages, kanalen of valse plafonds) of die enkel tot op vorstvrije temperatuur verwarmd worden (berging, onverwarmde ruimtes en plaatsen met vorstgevaar. Let wel : de niet-zichtbare koudwaterleidingen in een verwarmd lokaal hoeven dus niet geïsoleerd te worden. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : lm meetcode : netto te isoleren lengte, volgens buisdiameter. aard van de overeenkomst Vermoedelijke hoeveelheid (VH) Materiaal De leidingisolatie is zelfdovend, chemisch neutraal, niet giftig, bevat geen corrosieverwekkende bestanddelen en is bestand tegen temperaturen van -15 C tot 90 C. De binnendiameter van de isolatie moet aangepast zijn aan de buitendiameter van de leidingen zodat deze perfect worden omsloten. De isolatiedikte beantwoordt aan tabel 11 en 12 van het TB 105 voor thermische isolatie. tabel 19 en 20 van het TB 105 voor condenswerende isolatie. De dikte van de isolatie bedraagt daarbij minstens 20 mm tot ND 32 en minstens 30 mm vanaf ND 40. Bij diameters vanaf ND40 worden alle toebehoren (kranen, koppelingen, ) eveneens geïsoleerd. Op vraag legt de aannemer legt een technische nota voor, waaruit blijkt dat de dikte van de isolatie voldoet aan de tabellen van het TB 105. Specificaties Er kan overeenkomstig het bijzonder bestek gebruik worden gemaakt van voorgevormde klapschalen uit resolschuim, afgewerkt met versterkte aluminiumfolie, pvc-bandage, isogenopak of aluminium plaat.. Naadafdichting zelfklevend of door verlijming. Warmtegeleidingscoëfficient : lambda = 0,021 W/mK (bij 40 C) De nodige maatregelen worden genomen om het nat worden van de isolatie te voorkomen. Bij het aanbrengen moeten zowel de isolatie als de leidingen volledig droog zijn. De richtlijnen van de fabrikant worden stipt opgevolgd. Het plaatsen van de isolatie wordt pas uitgevoerd nadat de leidingen en apparaten van de nodige beschildering en/of beschermingstape werden voorzien en na uitvoering van de circulatie en dichtheidsproeven van de leidingen. Elke leiding wordt afzonderlijk geïsoleerd. De installateur zal de leidingen daartoe met voldoende tussenruimte plaatsen om een vakkundige plaatsing en verzorgde afwerking van de isolatie mogelijk te maken. De isolatie wordt goed aaneensluitend op de leidingen aangebracht en mag niet onderbroken worden ter plaatse van bochtstukken, bevestigingen of steunen van de leidingen. De bochten en aftakkingen worden uitgevoerd met voorgevormde stukken of met op maat gesneden segmenten. Naden worden naar beneden gericht en zorgvuldig dichtgekleefd of dichtgelijmd. Aanvullende uitvoeringsvoorschriften De uiteinden van de leidingisolatie worden op gepaste wijze afgewerkt (o.a. speciale manchetten bij minerale wol) en gemerkt met getuigeringen in genormaliseerde kleuren. Op plaatsen waar kans is op beschadiging van de isolatie, wordt een bescherming voorzien met stijve schalen (PVC / ALU) of een gewapende folie. Tenzij de isolatie op zichzelf een dampscherm vormt wordt bij het beschermen van de isolatie rond koudwaterleidingen tussen de isolatie en de bescherming een dampscherm aangebracht. Alle naden tussen de dampschermelementen onderling als tussen deze en de leidingen aan het uiteinde van de isolatie worden volstrekt vochtdicht gekleefd met een zelfklevende aluminiumband van minstens 50 mm breed. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 31

32 Toepassing Alle vrij opgestelde warmwaterleidingen (circulatieleiding en aftakkingen). Koudwaterleidingen in opbouw aanvoerleidingen & toebehoren - brandbescherming Bij elke doorgang van leidingen door aanwezige brandcompartimenteringen (vloer of muur) wordt uitsluitend gebruik gemaakt van geattesteerde brandwerende doorgangshulzen. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : aard van de overeenkomst : Pro Memorie (PM) Inbegrepen in de prijs van de aanvoerleidingen Materiaal De brandwerende isolatie rond leidingen bij doorvoeren van vloeren en wanden voldoet aan NBN en garandeert minstens dezelfde Rf waarde als de respectievelijke bouwelementen. De dubbelwandige brandvrije mof wordt gebruikt als afsluiting van doorgangen van kunststofbuizen en bestaat uit twee schalen die na het plaatsen van de buis aangebracht worden of een stuk buis voorzien van omhulsel, dat tijdens het plaatsen van de PE buizen tussengevoegd wordt en de vrije uitzetting van de buizen toelaat. Zij is samengesteld uit anorganische materialen en bevat een chemisch product dat bij brand de eigenschap heeft in elkaar te vloeien en te zwellen, waardoor de doorvoeropening,- vuurbestendig, rook- en gasdicht wordt afgesloten. Specificaties Brandweerstand : Rf 2 u Voor bochten worden speciale schalen toegepast. Nominale diameter van de te bekleden buis: diameter volgens plannen. De uitvoering zal gebeuren door of onder toezicht van een gespecialiseerde firma die beschikt over systemen waarvoor wettelijk erkende proefrapporten en attesten bestaan; deze firma zal eveneens een attest van goede uitvoering opstellen; dit attest zal door de installateur bij de voorlopige oplevering afgeleverd worden. Toepassing Alle doorvoeringen door compartimenterende wanden aansluiting leidingnet - algemeen De waterleiding wordt binnengebracht buiten dit dossier. De aannemer werkt verder op deze leiding. De componenten nodig om de splitsing te maken tussen de drinkwaterleidingen en de brandhaspelleiding zitten vervat in deze post. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : Globale Prijs (GP) Overeenkomstig NBN ISO Debietmeting van water in gesloten leidingen - Meters voor drinkbaar koud water - Gecombineerde meters - Deel 2 : Installatievoorwaarden (1990) Circulatoren Circulatoren warm tapwater Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 32

33 Onderhoudsvrije natloper-circulatiepomp met draad- of flensaansluiting, vooraf instelbare toerentalniveaus voor vermogensaanpassing, gemonteerd op de circulatieleiding sanitair warm water. meeteenheid: per stuk (ST), volgens type aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materiaal en uitvoering Pomp met sferische rotor die is ontworpen voor het circuleren van huishoudelijk warm water binnen het distributiesysteem voor warm water. De pomp is gemaakt voor installatie in systemen met een retourleiding. In dergelijke installatie levert de pomp direct heet water binnen het hele gebouw. Zij worden aangedreven door een stille, uiterst efficiënte eenfase, 12-polige motor met permanente magneet die voldoet aan de EMC-richtlijn. Het energieverbruik van de pomp bedraagt niet meer dan 5 tot 8 W. Het pomphuis is gemaakt van messing, dat hoge corrosieweerstand biedt en is goedgekeurd voor drinkwatertoepassingen. Voor snelle en gemakkelijk installatie is de pomp uitgerust met de gebruikersvriendelijke COMFORT PM plug. De pomp is uitgerust met isolatiehulzen om de warmteafgifte aan de omgeving tot een minimum te beperken. Vloeistof: Te verpompen medium: Water Bereik vloeistoftemperatuur: C Vloeistof temp.: 60 C Dichtheid: kg/m³ Technisch: TF klasse: 95 Keurmerken op typeplaat: CE,VDE,EAC Materialen: Pomphuis: Koper MS 68 Waaier: Roestvast staal, EPDM, PPO, PTFE, Graphit Installatie: Maximale bedrijfsdruk: 10 bar Leidingaansluiting: 1/2 Inbouwlengte: 80 mm Elektrische gegevens: C bedrijf: 0.6 µf Opgenomen vermogen in toerental 3: 7 W Netfrequentie: 50 Hz Nominale spanning: 1 x 230 V snelheid 3: 0.07 A Grootte bedrijfscondensator: 0.6 µf Dichtheidsklasse (IEC 34-5): IP44 Insolatie klasse (IEC 85): F Toepassing De pomp wordt zo ingesteld dat een minimale waterretourtemperatuur gegarandeerd wordt van 57 C Circulatoren voeding boiler De werken omvatten alle leveringen en plaatsingen voor het gebruiksklaar installeren van de circulatoren, inclusief alle toebehoren. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 33

34 meeteenheid : per stuk, volgens type aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Beschrijving Hoogrendementspomp, elektronisch geregeld, energie-efficiëntieklasse A. Met ingang van 1 augustus 2015 moeten pakkingloze, stand-alone circulatiepompen alsook in producten geïntegreerde, pakkingloze circulatiepompen een EEI hebben van niet meer dan 0,23 (EuP-richtlijn). Natloper-circulatiepomp met zeer lage bedrijfskosten, voor leidinginbouw. Inzetbaar voor alle verwarmings-, ventilatie-, klimaattoepassingen (-10 C tot +110 C). Met geïntegreerde elektronische capaciteitsregeling voor constante/variabele verschildruk. Seriematig met warmte-isolatieschalen. Seriematig met eenknopsbediening voor: Pomp Aan/Uit Keuze van het regelingstype: - dp-c (verschildruk constant) - dp-v (verschildruk variabel) - dp-t (verschildruk temperatuurgestuurd) door middel van IR-monitor/-module, Modbus, BACnet, LON of CAN Regelbedrijf (instelling constant toerental) Automatisch reductiebedrijf (zelflerend) Instelling van de gewenste waarde resp. het toerental Grafisch pompdisplay met draaibare weergave voor horizontale en verticale module-opstelling, voor de weergave van: Bedrijfstoestand Regelingstype Gewenste waarde voor verschildruk resp. toerental Fout- en waarschuwingsmeldingen Synchroonmotor conform ECM-technologie met zeer hoog rendement en hoog startmoment, automatische deblokkeerfunctie en geïntegreerde volledige motorbeveiliging. Storingsindicatielamp, potentiaalvrije verzamelstoringsmelding, IR-interface voor de draadloze communicatie met het bedienings- en serviceapparaat. Slot voor module met interfaces voor gebouwbeheersysteem GBS resp. dubbelpompmanagement (toebehoren: IF-module Modbus, BACnet, LON, CAN, PLR, Ext.Uit, Ext.Min, SBM, Ext.Uit/SBM of DP). Pomphuis van gietijzer met cataforese coating, waaier van glasvezelversterkte kunststof, as van roestvrij staal met metaal geïmpregneerde glijlagers van koolstof. Combiflens PN 6/PN10 bij flenspompen DN 32 tot DN 65. Materiaal Pomphuis : EN-GJL 250 Waaier : vezelversterkt PPS As : X 46 Cr 13 Lager : Kool, met metaal geïmpregneerd Specificaties Vloeistof : Water, schoon 100 % Debiet : volgens hydraulisch schema Opvoerhoogte : Berekening en selectie voor te leggen door aannemer Toegestane bedrijfstemperatuur: -10 C C Bedrijfsdruk/Nominale druk : PN10 Stroomtype : 1~230V/50Hz Beschermingsklasse : IP 44 Toepassing Volgens hydraulisch schema. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 34

35 2. SANITAIR / TOESTELLEN & TOEBEHOREN 2.1. sanitair / toestellen & toebehoren - algemeen De post "sanitair / toestellen & toebehoren" omvat de levering en plaatsing van de respectievelijke toestellen, met inbegrip van alle bijhorigheden zoals stoppen, noodzakelijke bevestigingsmiddelen, aansluitingen, afsluitkranen en rozetten, overlopen, afvoergarnituren met sifon, elastische dichtingen, alsook alle alsook alle in het bijzonder bestek weerhouden toebehoren en aanvullende specificaties. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per stuk, volgens type, aard en/of afmetingen van het toestel of attribuut aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materialen Behoudens andersluidende bepalingen in het bijzonder bestek gelden onderstaand bepalingen : Alle toestellen en hun toebehoren beantwoorden aan STS 61- Sanitaire toestellen (1982). De voorschriften inzake afmetingen en vormen, de kenmerken inzake het uitzicht van de geëmailleerde gedeelten, de bepalingen inzake monsterneming en proeven, zijn integraal van toepassing. De respectievelijke afmetingen van de toestellen worden uitgedrukt in mm, de richtmaten en toegelaten toleranties kunnen desgevallend bijkomend worden gespecificeerd in de bijzondere beschrijving. Alle toestellen voldoen aan het "reglement voor de bescherming van het drinkwater" van Belgaqua Alle toestellen zijn conform aan NBN B Werkingsmaatstaven en specificaties voor sanitaire apparaten (1987) en de vigerende Europese EN-normeringen (EN 31-38,...). De aangewende materialen beantwoorden aan STS 61- deel II - materialen. De toestellen en hun bijhorigheden zijn vervaardigd uit sanitair porselein, metaal en/of hoogwaardig kunststof. Zij vertonen geen onvolkomenheden zoals doffe plekken, oneffenheden, barsten en andere visuele gebreken. De toegelaten gebreken inzake uitzicht worden gegeven in de tabel van STS Alle sanitaire toestellen, die deel uitmaken van een geheel of binnen hetzelfde sanitair lokaal hebben dezelfde homogene (witte) kleurnuance en zijn onderling in harmonie qua vorm en uitzicht. Op elk sanitair toestel is een fabrieksmerk aangebracht op een onuitwisbare en bescheiden wijze. Elk toestel moet voorzien zijn van een reukafsluiter. De aansluitingen op afvoerleidingen en reukafsluiters uitgevoerd worden in hittebestendige materialen (kunststof / verchroomd messing / ) overeenkomstig NBN EN 274 Afvoerinrichtingen voor sanitaire toestellen - Delen 1-3 (2002). Alle zichtbare metalen onderdelen en bevestigingstoebehoren zijn verchroomd of uit inox. De te leveren sanitaire toestellen, opgesteld in een en hetzelfde lokaal, maken in principe steeds deel uit van eenzelfde gamma. Van alle te leveren modellen en hun toebehoren zullen voorafgaandelijk de nodige stalen en technische documentatie ter goedkeuring worden voorgelegd aan de architect en/of bouwheer. Het Bestuur is steeds gerechtigd meer dan één model ter keuze te eisen. De sanitaire kitten zijn vrij van oplosmiddelen (neutrale-niet-zuurhoudende siliconen op basis van polysiloxanen, polysufiden ). Ze polymeriseren nagenoeg volledig zonder krimp, zijn blijvend elastisch, schimmelwerend en goed bestand tegen reinigings- en oplosmiddelen. Kleur : standaard wit (behoudens specifieke bepalingen in het bijzonder bestek). Richtwaarden Shore hardheid A : Rek tot breuk : > 150 % Modulus bij 100% rek : < 0,4 N/mm2 Temperatuursbestendigheid : -40 tot C De toestellen worden geplaatst en aangesloten door een aannemer gespecialiseerd in loodgieterij en sanitaire werken. De algemeen aannemer staat evenwel in voor een goede coördinatie m.b.t. de water aan- & afvoervoorzieningen, de vloer- en wandafwerkingen, alsook met alle vaste uitrustingen, zoals inbouwmeubilair,... Er dient daarenboven rekening te worden gehouden met de specifiek op het product afgestemde plaatsingsvoorschriften van de fabrikant. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 35

36 De sanitaire toestellen worden geplaatst op de locatie zoals aangeduid op de plannen. De juiste opstelniveaus zullen desgevallend per type toestel en lokaal besproken worden. De toestellen worden waterpas geplaatst en stevig verankerd in wanden en/of vloeren. Alle bevestigingsschroeven, bouten en moeren zijn in roestvast staal (RVS). Openstaande voegen tussen toestellen, vloer- en wandafwerkingen en werkbladen zullen zorgvuldig worden ontvet en opgespoten met een hoogwaardige, blijvend elastische, niet-zuurhoudende sanitaire kit of voorzien van een aangepast dichtingsprofiel, overeenkomstig de aanbevelingen van TV Betegeling in vochtige ruimten (WTCB, 2004). Indien vereist volgens de richtlijnen van de fabrikant dient voorafgaandelijk een hechtlaag (primer) te worden aangebracht. De uitvoering dient daarbij te gebeuren in optimale uitvoeringscoördinatie met de plaatsing van de voorziene wandafwerking. De sanitaire aansluitingen garanderen een water- en reukdichte aansluiting, een goede lediging en afwatering, conform NBN EN Sanitaire aansluitingen - Afvoerstukken voor wasbekkens, voetbaden en baden - Algemene technische voorschriften (1992). De diameters van zowel aan- als afvoerleidingen zijn afgestemd op deze van de respectievelijke aansluitpunten. Tenzij anders gespecificeerd op plannen en/of in het bijzonder bestek, worden alle toe- en afvoerleidingen van wastafels, douches, baden en WC zoveel mogelijk ingewerkt in vloeren en muren. Alle toestellen, vervaardigd uit metaal, moeten worden voorzien van een klem voor aansluiting op de bijkomende equipotentiaalverbindingen, overeenkomstig het A.R.E.I. (zie ook artikel aarding - bijkomende equipotentiaalverbindingen) Na plaatsing wordt alle verpakkingsafval van de werf verwijderd, worden de toestellen en hun toebehoren ontdaan van alle klevers. Voor de voorlopige oplevering wordt de installatie volledig ontvet en gereinigd. Alle elementen welke beschadigd raken, zowel tijdens het lossen als tijdens de plaatsing worden op kosten van de aannemer vervangen. Veiligheid Overeenkomstig het veiligheids- en gezondheidsplan, zoals opgemaakt door de veiligheidscoördinator-ontwerp en gevoegd bij het bijzonder bestek. Alle richtlijnen terzake en concrete aanwijzingen van de veiligheidscoördinatorverwezenlijking zullen nauwkeurig worden opgevolgd. Keuring Er worden geen destructieve proeven uitgevoerd, in zoverre de aannemer een attest van de fabrikant kan voorleggen waaruit blijkt dat de geleverde toestellen van eerste keus zijn. Alle aansluitingen, worden na plaatsing getest op hun water- en reukdichtheid. Tegelijkertijd wordt de goede werking van de spoelinrichtingen gecontroleerd. De controles gebeuren in aanwezigheid van de architect closetpotten & toebehoren - algemeen De installatie omvat de levering en plaatsing van de closetpotten, inclusief de spoelreservoirs en -inrichtingen, de uitlaatkoppelingen, de aansluiting van de muurstopkraantjes en de aanvoerleidingen, alsook alle vermelde standaard toebehoren zoals toiletbril en papierrolhouder,... Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per stuk, desgevallend opgesplitst volgens aard van het toestel aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materialen Alle toestellen voldoen aan de voorschriften van STS closetpotten en reservoirs met toebehoren. REFERENTIENORMEN NBN EN 33 - Staande trechterclosetpotten met aangebouwde stortbak - Aansluitmaten (2003) NBN EN 34 - Wandclosetpot met aangebouwde stortbak - Aansluitmaten (1992) NBN EN 37 - Staande closetpotten met afzonderlijk spoeltoestel - Aansluitmaten (1999) NBN EN 38 - Wandclosetpot met onafhankelijke spoelinrichting - Aansluitmaten (1992) Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 36

37 CLOSETPOTTEN De closetpotten zijn vervaardigd uit sanitaire vuurklei of sanitair porselein volgens STS en NBN EN WCpotten met ingebouwde stankafsluiter (1999). De closetpotten zijn overeenkomstig hun opstelling van het type diepspoel- / hevelmodel en voorzien van een reukslot van minimum 5 cm. SPOELRESERVOIR & INRICHTING De spoelinstallatie bestaat uit een waterreservoir, een voedingssysteem en een leegloopinrichting. Zij is afgestemd op de afmetingen en de aard van het type closetpot. Het reservoir heeft een ecologische inhoud van maximaal 6 liter en zal voldoen aan het "reglement voor bescherming van het drinkwater" van BELGAQUA. De bijhorende spoelinrichting is vervaardigd uit synthetisch materiaal en vergt een minimale druk, afhankelijk van het type en de werkwijze van het toestel. De spoelkraan met verstelbare vlotter heeft een progressieve geleidelijke sluiting, is bestand tegen drukstoten en voorzien van een antizuiginrichting. Het systeem moet een snelle, geruisarme vulling (maximaal 20 db bij een voedingsdruk van 3 bar hetzij maximaal 12 db bij 5 bar) en een perfecte afsluiting garanderen. TOEBEHOREN - CLOSETZITTING De closetzittingen behoren tot de standaard toebehoren en zijn van het type met opklapbaar deksel. In open stand blijven de zitting en/of het deksel veilig rechtop staan. De zittingen zijn ergonomisch van vorm en dienen harmonieus aan te sluiten op de closetpot. Zitting en deksel zijn vervaardigd uit in de massa gekleurde thermohardende kunststof of hout bespoten met kunststof. Zij moeten naar keuze van de architect leverbaar zijn in wit / zwart of ter keuze uit het standaard kleurengamma van de fabrikant. Zij zijn voorzien van bumpers uit rubber of soepele kunststof. De scharniergewrichten zijn uit roestvast staal of verchroomd messing. Zij worden bevestigd met twee, aan de afstand tussen de boutgaten regelbare, vleugelmoeren in RVS of hoogwaardige kunststof. De zitting en het deksel moeten breukvast zijn en stevig genoeg zijn om een volwassen persoon (ca. 100 kg) toe te laten erop recht te staan zonder dat dit blijvende vervormingen of barsten veroorzaakt. TOEBEHOREN - PAPIERROLHOUDERS De papierrolhouders behoren tot de standaarduitrusting. De papierrol hangt in een klapbare U-vormige houder met omgebogen uiteinde en wordt afgedekt met een plaat die scharnierend op de muurplaat is bevestigd. De rugplaat wordt rechts van het toilet, op een hoogte, begrepen tussen 70 en 90 cm, in de muur gevezen met verchroomde of roestvast stalen vijzen en PVC pluggen. De onzichtbaar bevestiging gebeurt volgens de richtlijnen van de fabrikant. De rolhouder is overeenkomstig het bijzonder bestek vervaardigd uit verchroomd messing (plaatdikte minimaal 0,8 mm, zonder scherpe randen) TOEBEHOREN KLEDINGHAAKJES De kledinghaakjes behoren tot de standaarduitrusting, er wordt één haakje per toilet voorzien. Het haakje heeft een ronde bevestigingsplaat (Ø50 mm) die onzichtbaar tegen de wand bevestigd wordt (levering inclusief bevestigingsset). De benaderende afmetingen zijn: Ø50 mm, diepte 50 mm Het kledinghaakje heeft een sober design. De closetpotten en hun toebehoren worden geplaatst volgens de voorschriften van STS De aannemer staat in voor de juiste maatafstemming tussen de (voorgeschreven) uitlaatkoppeling van het toestel en de in de ruwbouw te integreren aansluitpunten met de riolering. De uitlaat van de closetpot wordt water- en reukdicht op de riolering aangesloten met behulp van een aangepaste toiletmof met lipdichting uit rubber of kunststof. De riolering zelf zal zo gedimensioneerd, verlucht en uitgevoerd worden dat de wc-afvoer feilloos werkt. De plaatsingshoogte (verticale afstand tussen het bevestigingsvlak voor de closetzitting en de afgewerkte vloer) bedraagt 400 mm + 10 mm (hetzij 500 mm voor WC-mindervaliden). Keuring De bevestiging is zodanig uitgevoerd dat de geplaatste closetpotten gedurende 1 uur een statische last van 150 kg kunnen dragen zonder merkbare verplaatsing of beschadiging (3 zakken zand van 50 kg). Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 37

38 closetpotten & toebehoren - hangend Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per stuk, (inbegrepen: closetpot, spoelinrichting, bedieningspaneel en toebehoren) aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materiaal Het betreft wandclosetpotten bestemd voor ophanging. Zij zijn vervaardigd uit sanitair porselein volgens STS en beantwoorden aan de voorschriften van STS en NBN EN 38 - Wandclosetpot met onafhankelijke spoelinrichting - Aansluitmaten (1992). De bevestigingsmodule met ingebouwde jachtbak en spoelinrichting is een prefab installatie-element, geschikt voor montage in of voor de muur met verstelbare montagesteun en ingebouwde bevestigingshulzen. Het element is uitgerust met een geluidsarm inbouwspoelreservoir in hoogwaardige kunststof, voorzien van een anticondensisolatie en een aangepast aansluitgarnituur voor het waterdicht bevestigen van het spoelreservoir op de closetpot. De spoelinrichting is standaard uitgerust met een waterbesparende dubbel instelbare leegloopinrichting (3 of 6 liter). Het bezoekluik is afgedekt met een plaat in kleurvaste kunststof met twee in het deksel geïntegreerde drukknoppen. Specificaties closetpot Type : diepspoelmodel (T-vormig met afgeronde zijkanten en verborgen sifon) Afmetingen closetpot : zithoogte : mm breedte : mm diepte : mm Zonder spoelrand voor eenvoudig onderhoud (Rimless) Bedieningspaneel : kunststof wit Geluiddempende set Specificaties spoelinrichting Montage-element voor hang-wc uit een blauw gelakt stalen C-profiel van 4x4 cm met een wanddikte van 2 mm, te plaatsen tegen een muur en af te werken met platen het rechthoekige kader van het montage-element is volledig gesloten en gelast waardor het element een hoge stabililteit heeft geschikt voor hang-wc s met een maximale lengte van 62 cm en een maximale statische belasting van 400 kg (NBN EN 997) gecertificeerd door Belgaqua met inbouwspoelreservoir voor frontbediening spoeling naar keuze: twee toetsen of spoel/stop na de afwerking van de toiletruimte kan de bedieningsplaat zonder gereedschap op het reservoir gemonteerd worden plaatsing volgens de richtlijnen van de fabrikant Afmetingen breedte: 50 cm hoogte: 112 cm dikte: 13,5-20 cm afzonderlijk, traploos in hoogte instelbare voetsteunen, voor een vloeropbouw van 0 tot 20 cm. een veermechanisme in de voetsteunen vergemakkelijkt de hoogteregeling tijdens de montage een merkteken dat de bepaling van de montagehoogte ten opzichte van de afgewerkte vloer vergemakkelijkt materiaal voor de bevestiging van het metalen voetplaatje van het element aan de vloer of in een systeemprofiel muurbevestigingsset voor de bevestiging van het element tegen de muur, uitgerust met 2 metalen muurankers met traploos, in de diepte instelbare, stelschroeven voor het instellen van de vóórwanddiepte tussen 13,5 en 20 cm (zonder afwerkingsplaten) Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 38

39 2 complete bevestigingen M12 (tussenafstand 18 cm of 23 cm) voor de bevestiging van de hang-wc; de bevestigingsgaten bevinden zich in de console spoelbocht (ø56 x ø45) toevoer- (ø45) en afvoermanchet (ø90) draaibare afvoerbocht uit PE (ø90) en afvoerbeugel met voering om de overdracht van trillingen tijdens de spoeling te verminderen voor verbeterd akoestisch comfort wachtbuis, in de linkerzijde van het element, waarin een flexibele aansluitslang voor de watertoevoer van een douche-wc kan geïnstalleerd worden ruwbouwdoos met bevestigingsgaten voor de bedieningsplaat, die voor het plaatsen van de bedieningsplaat zonder gereedschap ingekort wordt in functie van de afwerkingsdikte voorgemonteerd inbouwspoelreservoir met 2-toetsen-spoeltechniek o spoelreservoir: het PE spoelreservoir is uit één stuk geblazen de waterinhoud van het reservoir is 7,5 liter de hoeveelheid spoelwater is 4,5 of 6 of 7,5 liter voor de grote toets en kan traploos ingesteld worden tussen 3 en 4 liter voor de kleine toets. het reservoir is bekleed met een EPS-condensisolatie de hoekstopkraan met verdraaibeveiliging wordt door middel van een tegenmoer in het reservoir bevestigd de wateraansluiting, R1/2, kan naar keuze naar achter of naar boven gericht worden o overbrengingsmechanisme tussen bedieningsplaat en klok: een kantelinrichting brengt de horizontale beweging, afkomstig van het indrukken van de bedieningsplaat, over naar een verticale beweging, die de klok naar omhoog trekt o vlotterkraan uit kunststof: o werkt volgens het servo-principe de vlotterkraan biedt de mogelijkheid de waterinhoud van het reservoir te regelen door het progressief afsluiten van de watertoevoer, zorgt de vlotterkraan voor een snelle, geruisarme vulling van het reservoir (12 db(a) bij een waterdruk van 3 bar) o klok uit kunststof met overloop: de klok bevat 4 uitsparingen voor de eventuele montage van een pneumatische afstandsbediening de klokdichting is vervaardigd uit siliconenrubber Toebehoren Closetzitting : thermohardende kunststof Kleur : wit Papierrolhouder : verchroomd messing Kledinghaakje : verchroomd messing De montage gebeurt volgens de voorschriften van de fabrikant en de aanduidingen op de plannen. Het closet wordt tegen de muur bevestigd bij middel van een speciale ingewerkt frame en/of L-vormige draagstoelen uit verzinkt staal, zodat het een statische last van 1500 N kan dragen zonder merkbare verplaatsing. De keuze van de bouten (ND met minimale trekweerstand van 2500 N) is afhankelijk van de samenstelling van de muur en de aard en type van het ingebouwd spoelsysteem. Krachtenconcentraties worden vermeden door voorafgaandelijk over gans het draagvlak van de closetpotten, een verdelingspasta uit te strijken. Indien wandtegels zijn voorzien, wordt tussen de wandtegels en het toestel een fonische isolatielaag geplaatst uit speciale kunststof, perfect op maat gesneden van het toestel, dikte + 5 mm. De wateraanvoer en -afvoer worden onzichtbaar aangebracht. De spoelinrichting en bedieningsplaat mee inbegrepen in de prijs van het hangtoilet. Toepassing Toiletten op het gelijkvloers Nota: de bezoekerstoilet voldoet aan de eisen van een mindervalidentoilet, de afkasting stopt direct naast het toilet zodat de voorkant van de closetpot zich op min. 70cm van de muur bevindt. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 39

40 closetpotten & toebehoren hangend mindervaliden Closetpotten in mindervalidenuitvoering worden gemonteerd op een installatiesysteem dat wordt opgebouwd uit gegalvaniseerde profielen en profielverbinders, waaraan montage-elementen voor sanitaire toestellen worden bevestigd. Zo ontstaat na afwerking met geïmpregneerde gipsplaten een uiterst stabiele constructie type lichte wand die tegelklaar is. De handsteunen worden bevestigd op een montageplaat die bevestigd is in dit installatiesysteem. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per stuk, (inbegrepen: closetpot, spoelinrichting, installatiesysteem met nodige verstevingspalen en montageplaten, bedieningspaneel en toebehoren) aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materiaal Het betreft wandclosetpotten bestemd voor ophanging. Zij zijn vervaardigd uit sanitair porselein volgens STS en beantwoorden aan de voorschriften van STS en NBN EN 38 - Wandclosetpot met onafhankelijke spoelinrichting - Aansluitmaten (1992). De bevestigingsmodule met ingebouwde jachtbak en spoelinrichting is een prefab installatie-element, geschikt voor montage in of voor de muur met verstelbare montagesteun en ingebouwde bevestigingshulzen. Het element is uitgerust met een geluidsarm inbouwspoelreservoir in hoogwaardige kunststof, voorzien van een anticondensisolatie en een aangepast aansluitgarnituur voor het waterdicht bevestigen van het spoelreservoir op de closetpot. De spoelinrichting is standaard uitgerust met een waterbesparende dubbel instelbare leegloopinrichting (3 of 6 liter). Het bezoekluik is afgedekt met een plaat in kleurvaste kunststof met twee in het deksel geïntegreerde drukknoppen. Specificaties closetpot Type : diepspoelmodel (T-vormig met afgeronde zijkanten en verborgen sifon) Afmetingen closetpot : zithoogte : 500 mm breedte : mm diepte : 700 mm Zonder spoelrand voor eenvoudig onderhoud (Rimless) Bedieningspaneel : kunststof wit Geluiddempende set Specificaties spoelinrichting geschikt voor hang-wc s met een maximale lengte van 70 cm (afhankelijk van de plaatsingstechniek) en een maximale statische belasting van 400 kg (NBN EN 997) gecertificeerd door Belgaqua bezit een merkteken dat de bepaling van de montagehoogte ten opzichte van de afgewerkte vloer vergemakkelijkt spoeling naar keuze: twee toetsen of spoel/stop na de afwerking van de toiletruimte kan de bedieningsplaat zonder gereedschap op het reservoir gemonteerd worden uitgerust met: o bevestigingsset M12 voor hang-wc; de bevestigingsgaten (tussenafstand 18 cm of o 23 cm) bevinden zich in de console o spoelbocht (ø56 x ø45) o toevoer- (ø45) en afvoermanchet (ø90) o draaibare afvoerbocht uit PE (ø90) en afvoerbeugel met voering om de overdracht van trillingen tijdens de spoeling te verminderen voor verbeterd akoestisch comfort o wachtbuis, in de linkerzijde van het element, waarin een flexibele aansluitslang voor de watertoevoer van een douche-wc kan geïnstalleerd worden o ruwbouwdoos met bevestigingsgaten voor de bedieningsplaat, die voor het plaatsen van de bedieningsplaat zonder gereedschap ingekort wordt in functie van de afwerkingsdikte Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 40

41 o o o o o voorgemonteerd inbouwspoelreservoir met 2-toetsen-spoeltechniek spoelreservoir: - het PE spoelreservoir is uit één stuk geblazen - de waterinhoud van het reservoir is 7,5 liter - de hoeveelheid spoelwater is 4,5 of 6 of 7,5 liter voor de grote toets en kan traploos ingesteld worden tussen 3 en 4 liter voor de kleine toets. - het reservoir is bekleed met een EPS-condensisolatie - de hoekstopkraan met verdraaibeveiliging wordt door middel van een tegenmoer in het reservoir bevestigd - de wateraansluiting, R1/2, kan naar keuze naar achter of naar boven gericht worden overbrengingsmechanisme tussen bedieningsplaat en klok: een kantelinrichting brengt de horizontale beweging, afkomstig van het indrukken van de bedieningsplaat, over naar een verticale beweging, die de klok naar omhoog trekt vlotterkraan uit kunststof: - werkt volgens het servo-principe - de vlotterkraan biedt de mogelijkheid de waterinhoud van het reservoir te regelen - door het progressief afsluiten van de watertoevoer, zorgt de vlotterkraan voor een snelle, geruisarme vulling van het reservoir (12 db(a) bij een waterdruk van 3 bar) klok uit kunststof met overloop: - de klok bevat 4 uitsparingen voor de eventuele montage van een pneumatische afstandsbediening - de klokdichting is vervaardigd uit siliconenrubber Specificaties Kamerhoge verstevigingspaal Kenmerken Gegalvaniseerd staal In hoogte instelbaar Gebruik Voor montage in een kamerhoge wand Voor montage als tussen- of zijdelingse steun Voor bevestiging van prefab installatie-elemement elementen en montagesteunen Toepassing De paal dient om de prefab installatie voor toilet/jachtbak/spoelinrichting/armsteun aan te kunnen monteren. De voorzienen gipskartonnen wand dient aan te sluiten op deze paal. Deze paal zorgt voor de stabiliteit van het ganse toiletsysteem. Specificaties universele montageplaat - afmetingen o breedte: 30,8 cm o lengte: 57,8 cm o dikte: 3 cm - de multiplex montageplaat, met afgeschuinde hoeken, ligt in hetzelfde vlak als de profielen van de lichte wandconstructie - een tand-groef-verbinding zorgt voor een goede verankering met de profielen Gebruik Wordt tussen 2 montage-elementen of tussen 2 verstevingspalen geschoefd Toebehoren Closetzitting : thermohardende kunststof Kleur : wit Papierrolhouder : verchroomd messing Kledinghaakje : verchroomd messing Toepassing Toiletten op de verdieping Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 41

42 2.3. handwastafels & toebehoren - algemeen Het betreft handwastafels te voorzien in de afzonderlijke toiletruimten. De eenheidsprijs omvat de levering, de bevestiging en aansluiting van het sanitair toestel met inbegrip van de ophangelementen, het waterafvoersysteem, het desgevallend inbouwen van het element in een meubel en/of tablet, de verchroomde muur-stopkraantjes voor elke te monteren kraan, alsmede de levering en plaatsing van alle in het bestek vermelde toebehoren bij het toestel, zoals spiegel, handdoekdrager,... Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per stuk, desgevallend opgesplitst volgens aard van het toestel aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materialen De handwastafels en alle toebehoren voldoen aan de voorschriften van STS Handwasbakken (1982) en NBN EN Handwasbakken voor bevestiging aan de wand - Aansluitmaten (2003). De zichtbare bevestigingsbeugels, evenals de aanvoerpijpjes en de hoekstopkraantjes met rozetten zijn vervaardigd uit verchroomd messing. De uitloopfitting 5/4", 3/4" is uit roestvast staal of verchroomd messing, aangesloten met messingmoer en dichtingsringen en is overeenkomstig het bijzonder bestek voorzien van een klep uit roestvast staal, verchroomd messing of verchroomd kunststof, met mechanische bediening. Het afvoergarnituur is voorzien van een losschroefbare reukafsluiter met een waterslot van tenminste 4 cm. De sifon wordt dicht tegen de de achterwand geplaatst en is van het type bekerreukafsluiter uit verchroomd polypropyleen met afschroefbare bodem. STANDAARD TOEBEHOREN De levering en plaatsing van volgende standaardtoebehoren zijn in de eenheidsprijs inbegrepen : Een spiegel, beantwoordend aan STS , NBN EN Glas voor gebouwen - Verzilverde floatglazen spiegels voor intern gebruik (1999) en NBN S : draaglaag minimum klasse II, weerkaatsende laag minimum klasse B, minimum dikte 4 mm, speciaal behandeld tegen vocht, eenvoudig rechthoekig van vorm, minimale afmetingen 1000x450 mm. Er wordt een waarborg van 10 jaar op gegeven (spotvrij). De bevestigingshaken bestaan uit roestvast staal 18/8 of verchroomd messing zijn zodanig gekozen dat ze een ruimte laten van 3 tot 5 mm tussen de muur en de spiegel om aldus ventilatie mogelijk te maken De wastafels en alle toebehoren worden geplaatst volgens de voorschriften van STS 61 (1982), tenzij anders vermeld in deze of de specifieke bestektekst.. De wastafels worden stabiel en horizontaal geplaatst, de plaatsingshoogte (bovenkant) bedraagt 830 +/- 20 mm. De juiste opstelling van de toebehoren is in overleg met de architect te bepalen. Keuring De bevestiging is aangepast aan de dragende wand en zodanig dat de geplaatste handwastafels een statische last van 600 N kunnen dragen zonder merkbare verplaatsing handwastafels & toebehoren - wandmodel / porselein Materiaal Het betreft handwastafels uit sanitair porselein, beantwoordend aan de voorschriften van STS of De toegelaten gebreken inzake uitzicht worden gegeven in de tabel van STS Het Bestuur is gerechtigd meer dan één model ter keuze te eisen. Specificaties Model : afgerond met ovale kom, boogvormige rug en zijvlakken Kleur : wit Buitenafmetingen : circa 500(b) x 360 (d) x 200(h) mm, met een tolerantie van + 30 mm. Kraanopstelling : kraangat op de zijrand. Overloop : ingewerkt in het materiaal / geïntegreerd in een dubbele wand Afvoerplug : rubberstop met parelketting Sifon : bekersifon(verchroomd polypropyleen) Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 42

43 Toebehoren Spiegel : Vorm : rechthoekig Afmetingen :(hxb) 1000x500 mm (in overleg met architect) De handwastafels worden onzichtbaar aan de muur bevestigd overeenkomstig STS , hetzij met twee roestvaste trekbouten, hetzij met twee bijpassende metalen haken. Krachtenconcentraties worden vermeden door voorafgaandelijk elastische glijringen te plaatsen tussen de moeren en de wastafels. De handwastafels worden aangesloten op de sanitaire afvoerleidingen met tussenplaatsing van een reukafsluiter. De kranen, zoals voorzien in paragraaf 3, worden aangesloten op de aanvoerleidingen met tussenplaatsing van stopkranen. Toepassing In toiletruimtes (enkel koud water) en in kleedkamers (warm en koudwater) 2.4. douches - algemeen De installatie omvat de levering, plaatsing en aansluiting van de vlakke douchekuip, haar onderstel met sokkel, de afvoerinrichting met garnituur en reukafsluiter, de rozetten en de afsluitkranen, alsook alle bijhorigheden zoals afsluitklep of rubberstop met parelketting,... Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per stuk, desgevallend opgesplitst volgens aard van het toestel aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materialen De douchekuipen zonder overloop beantwoorden aan de voorschriften van STS 61.43, NBN EN Stortbadbakken - Aansluitmaten (2003), NEN-EN 'Douchebakken voor huishoudelijk gebruik'. en NBN EN Sanitaire kranen - Afvoeraansluitingen voor stortbadbakken - Algemene technische eisen (1994). Zij zijn geschikt om te worden ingebouwd. De zichtbare aanvoerleidingen zijn vervaardigd uit verchroomd koper. Het afvoergarnituur is voorzien van een reukafsluiter, is losschroefbaar en overeenkomstig het bijzonder bestek vervaardigd uit hittebestendig polyethyleen (PE) De stortbadbakken worden geplaatst overeenkomstig STS De stortbadbakken worden aangesloten op de sanitaire afvoerleidingen met tussenplaatsing van een reukafsluiter. Bij de metalen stortbadbakken wordt de aardverbindingklem d.m.v. een koperen geleider verbonden met het dichtst bijgelegen aardverbindingpunt, dit alles volgens de richtlijnen van het AREI. De randaansluitingen en voegen tussen het muurvlak en de stortbadbak worden afgekit met een neutrale, niet zuurhoudende sanitaire siliconen, kleur wit of te bepalen door de architect. De voegdichtingen dienen inbegrepen te zijn in de eenheidsprijs van de stortbak en/of de faiencebekleding douches - acrylaat Materiaal De naadloze douchekuip, is uit één stuk geperst en/of gegoten acrylaat, overeenkomstig NBN EN Specificatie van badkuipen en douchebakken voor huishoudelijk gebruik, gemaakt van acrylmateriaal (1993) en NBN EN Specificatie van gegoten acrylplaten voor badkuipen en stortbadbakken voor huishoudelijk gebruik (2002). Het Bestuur is gerechtigd meer dan één model ter keuze te eisen. Specificaties Vorm : vierkant Afmetingen : 900x900 mm. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 43

44 Diepte : circa 30 mm (+ 10 mm) Dikte acrylaat : minimum 4 mm / met geïntegreerde houten bodemplaat Kleur : wit Sifon : hittebestendig PPR / PE / PVC-C Afvoergarnituur : geen (afvoer is niet af te stoppen) Ondersteuning : wiegen / een onderstel met regelbare stelpoten Voegen : neutrale, niet-zuurhoudende sanitaire siliconen, kleur : wit De stortbadbakken worden geplaatst overeenkomstig STS en paragraaf 2.4 douches - algemeen. De stortbadbak wordt ingewerkt in een sokkel (uitbekleding volgens de wandafwerking van het sanitair.). De voegen worden zorgvuldig afgekit met neutrale, niet-zuurhoudende sanitaire siliconen, kleur wit of te kiezen door de ontwerper. Aanvullende uitvoeringsvoorschriften Er dient een dubbele voegafdichting te worden voorzien, d.w.z. dat de voeg een eerste maal dient opgespoten te worden vóór plaatsing van de wandbetegeling. Pas na visuele controle door de architect mag de betegeling geplaatst worden. Toepassing 2.5. speciale toebehoren - algemeen Het betreft de aanvullende uitrustingen voor de badtoestellen en/of douches, dewelke niet standaard begrepen zijn in de eenheidsprijs van de toestellen zelf. De eenheidsprijs per bijkomend uitrustingsattribuut omvat steeds de levering en plaatsing tot een volledig afgewerkt geheel. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per stuk, volgens type, aard en/of afmetingen van het attribuut aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materialen De voorziene systemen van de aanvullende uitrustingen van de badtoestellen worden vooraf ter goedkeuring aan de architect voorgelegd. Het Bestuur is gerechtigd meer dan één model ter keuze te eisen. Alle metalen elementen zijn corrosiebestendig, ergonomisch en veilig van vormgeving, zonder scherpe randen. De bevestiging van de uitrustingen gebeurt met voldoende inoxvijzen of volgens de aanwijzingen van de fabrikant. De juiste opstelling gebeurt in overleg met de architect. Bij de voorlopige oplevering worden de uitrustingen ontdaan van alle klevers en volledig gereinigd speciale toebehoren - douchedeuren / -wanden Materiaal: Het systeem bestaat uit vaste en beweegbare delen, zodat de volledige douche kan worden gesloten. De douchedeuren en wanden zijn vervaardigd uit veiligheidsglas, slagvast, doorschijnend en hittebestendig; Zij worden gemonteerde in één of meerdere kaders van aluminiumprofielen. Type: driedelig schuifpaneel Afmetingen: 90x180cm De deur, de scharnieren en de deurknop is in aluminiumprofielen en met 8 mm dik, helder veiligheidsglas. Deze draaideur deur heeft een magnetische sluiting en een waterkeringsprofiel. Profielen: gelakt te kiezen uit het standaard kleurgamma van de fabrikant : Het uitgevoerde geheel dient een stevige indruk te geven, vlot beweegbaar en spatwaterdicht te zijn. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 44

45 Toepassing: Douchedeur in EHBO-ruimte op het gelijkvloers Douchedeuren in de kleedkamers man/vrouw op het gelijkvloers speciale toebehoren - muurhandgrepen Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per stuk aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materiaal Specificaties Type : vast U-vormig hol buisprofiel vervaardigd uit roestvrijstaal type X5CrNi volgens NBN EN ,-2 en -3( AISI 304) Uitwendige diameter 32 mm. Afstand tussen de bevestigingspunten 600 mm. Kleur : te kiezen uit het standaardgamma van de fabrikant. Type : Mobiel De opklapbare steunstang bestaat uit buisprofielen vervaardigd uit roestvrijstaal type X5CrNi volgens NBN EN ,-2 en -3( AISI 304) De opklapbare steun bestaat uit 2 parallelle boven elkaar geranschikte en door een verbindingsboog samengevoegde stangen, gevormd door één doorlopende stang. De opklapbare steun is voorzien van een veiligheidsmechanisme ter verhindering van het terugvallen. De opklapbare steun is U-vormig en voorzien van een RVS wandplaat. De uitwendige buisdiameter is 32mm, wanddikte 1,5mm. De steun moet belastbaar zijn conform DIN (100kg) De afmetingen van de opklapbare steun is: o Lengte: 900mm o Hoogte: 200mm o Diameter buisprofiel: 32mm De afmeting van de RVS muurplaat is: o Hoogte: 210mm o Breedte: 100mm o Uitzicht gepolijst De opklapbare steun is uitgerust met een papierrolhouder, tevens uit RVS en van dezelfde fabrikant. De bevestiging moet weerstaan aan een belasting van 750 N. De bevestiging van de handgreep op de wand gebeurt daarbij volgens voorstel van de fabrikant, al dan niet met aangepaste rozassen. Plaatsingshoogte in overleg met het Bestuur. De opklapbare steun wordt op de wand bevestigd bij middel van de wandplaat, volgens de richtlijnen van de fabrikant, met minstens 4 inox vijzen. Toepassing In sanitair personeel (VD1): gemonteerd op montageplaat In bezoeker sanitair: gemonteerd op muur naast het toilet afwastafels - algemeen Het betreft afwastafels (gootstenen) bestemd voor hetzij opbouw hetzij inbouw, in het keukenaanrecht. De installatie omvat de levering en plaatsing van de gootstenen en toebehoren waaronder de overloopbuis, de afvoerplug en het Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 45

46 afloopgarnituur met reukafsluiter alsook de levering, plaatsing en aansluiting van de kranen en stopkranen voor KW & WW. De aansluitingen zijn standaard voorzien op de bijkomende aansluiting van een vaatwasmachine. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per stuk, desgevallend opgesplitst volgens aard van het toestel aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materialen De gootstenen, hun toebehoren en kranen, beantwoorden aan de voorschriften van STS 61.1 Gootstenen & toebehoren (1982), NBN EN Keukenspoelbakken - Functionele eisen en beproevingsmethoden (2003) en NBN EN Keukengootstenen - Aansluitmaten (1997). Specificaties Materiaal : roestvast staal (RVS) samenstelling inox AISI 304 (DIN 4031) nominale plaatdikte van minimum 0,8 mm (toleranties + onbeperkt /- 0,05 mm) afwerking : geborsteld satijn of glanspolijsting (AISI 304 nr 6 finishing). Na het vormduwen van de bakken mag de dikte gemeten bij het gat van de uitloopfitting, niet kleiner zijn dan 0,64 mm. Alle zichtbare vlakken zijn vrij van sporen (zichtbaar met het blote oog) van lasnaden en/of krassen, veroorzaakt bij de vormgeving. De toestellen zijn geluidsdempend en thermisch geïsoleerd door middel van een aangepaste bekleding op basis van vezels. De gootsteen is voorzien van een overloopinrichting en een opening voor een ééngatsmengkraan. De afvoerplug is overeenkomstig NBN EN Sanitaire kranen en hulpstukken - Afvoerstukken voor gootstenen - Algemene technische eisen (1995), vervaardigd uit roestvast staal en bestaat overeenkomstig het bijzonder bestek uit een uitneembare korf uit geperforeerd roestvast staal, met dichtingring. Het afloopgarnituur met overloopbuis en reukafsluiter is bestand tegen water tot 95 C en overeenkomstig het bijzonder bestek uit hittebestendig polypropyleen (PP), diameter 40 mm, aan te sluiten op PE-afvoerleidingen. De reukafsluiter realiseert een waterslot van minstens 100 mm, is losschroefbaar en ledigbaar. Het afloopgarnituur wordt voorzien van een (pre-)aansluiting voor de wasmachine, d.m.v. een witte slangpilaar op 90 ter aansluiting van een flexibele slang. Een vaatwasmachine kan zo, middels een schroefdop, waterdicht aangesloten worden op de reukafsluiter. De gootstenen worden op een stabiele wijze en horizontaal geplaatst. De onderbouw of draagconstructie moet een statische overlast van 1000 N kunnen dragen. De gootstenen worden aangesloten op de aan- en afvoerleidingen. De kraan wordt zo geplaatst dat beide spoelbakken kunnen bediend worden. De randaansluitingen met het werkblad garanderen een waterdichte afwerking. Het geheel wordt ontdaan van alle klevers en volledig gereinigd afwastafels - inbouwmodel / roestvast staal (RVS) Materiaal De gootstenen en hun toebehoren beantwoorden aan de voorschriften van STS en STS , met uitzondering van de randafwerking en de vorm. Het Bestuur is gerechtigd meer dan één model ter keuze te eisen. Specificaties Materiaal : inox 18/8 (AISI 304) Plaatdikte minimum 0,8 mm (toleranties + onbeperkt /- 0,05 mm) Afwerking : geborsteld satijn. Type 1: enkele bak, met geribd afdruipbord o afmetingen : circa 900x500 mm (buitenmaat) o bakinhoud : minimum 19 liter. Type 2: enkele bak o afmetingen : circa 220x440 mm o bakinhoud : minimum 19 liter. Afdruipbord : volgens aanduidingen op plan Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 46

47 Afvoerplug : roestvast staal of verchroomd messing, voorzien van een uitneembare korf uit geperforeerd roestvast staal, met dichtingring. Aanvullende specificaties Het afloopgarnituur PP wordt bijkomend voorzien van een vaatwasmachineaansluiting, d.m.v. een witte slangpilaar op 90 voor de aansluiting van een flexibele slang. Een vaatwasmachine kan zo, middels een schroefdop, waterdicht aangesloten worden op de reukafsluiter. De gootstenen worden ingewerkt in de werkbladen en bevestigd door middel van speciale klemhaken (minimaal om de 30 cm). Het uitzagen of uitsparen van de opening in het werkblad is in de prijs inbegrepen (het werkblad is evenwel inbegrepen in de rubriek keukenmeubilair). Op de contactoppervlakte tussen gootsteen en werkblad wordt voorafgaandelijk een verdelingspasta aangebracht, dewelke waterdicht is aan te werken d.m.v. voorgevormde elastische profielen en/of met neutrale, niet- zuurhoudende sanitaire siliconen, kleurloos of te kiezen door de ontwerper. Aanvullende uitvoeringsvoorschriften De zaagsneden van de uitsparing in het werkblad worden behandeld met een aangepaste beschermlaag tegen gebeurlijke vochtinfiltratie. Toepassing Volgens aanduiding op de architectuurplannen uitgietbakken - algemeen Het betreft uitgietbakken te voorzien in de berging of garage, overeenkomstig de aanduidingen op plan. De eenheidsprijs omvat de levering en de bevestiging van het toestel, de eventuele inserta (stootrand) en het afvoersysteem. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per stuk, desgevallend opgesplitst volgens aard van het toestel aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materialen De uitgietbakken beantwoorden aan de voorschriften van STS De zichtbare aanvoerleidingen evenals de bevestigingsbeugels, rozetten en stopkranen met afneembare sleutel zijn vervaardigd uit verchroomd messing. De afvoerplug is uit roestvast staal of verchroomd messing, 6/4" voorzien van een stop in rubber of soepele kunststof, bevestigd door middel van een stevige parelketting. Het afloopgarnituur met reukafsluiter is uit wit PP 5/4"x40 mm. De reukafsluiter is losschroefbaar. De juiste opstelling van de uitgietbakken wordt vooraf besproken met de architect. Zij worden aan de muur bevestigd overeenkomstig STS 61.73, hetzij met plugbouten, hetzij met twee metalen onzichtbare muurhaken, hetzij met speciale console in T-profiel. De plaatsingshoogte van de uitgietbak bedraagt 650 +/- 50 mm. De voegen tussen het muurvlak en de uitgietbak worden afgekit met neutrale, niet-zuurhoudende sanitaire siliconen, kleur : wit of keuze door de architect. De uitgietbakken worden aangesloten op de sanitaire afvoerleidingen met tussenplaatsing van een reukafsluiter. De kranen worden aangesloten op de aanvoerleidingen met tussenplaatsing van stopkranen. Keuring De bevestiging wordt zo uitgevoerd dat de geplaatste uitgietbakken een statische last van 1000 N kunnen dragen zonder merkbare verplaatsing. Hiertoe wordt voor de oplevering en in de aanwezigheid van de architect 100 kg, onder de vorm van twee zakken zand van 50 kg op de wasbak geplaatst uitgietbakken - sanitair porselein Materiaal De uitgietbak is vervaardigd uit sanitaire vuurklei of sanitair porselein, beantwoordend aan de voorschriften van STS of (deel II materialen). De toegelaten gebreken inzake uitzicht worden gegeven in tabel 2 van STS Het Bestuur is gerechtigd meer dan één model ter keuze te eisen. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 47

48 Specificaties Nominale afmetingen volgens STS : (l x b x nuttige diepte) min. 500x380x190 mm Vorm : rechthoekig met afgeronde hoeken en verhoogde rugrand Voorzien van een inserta (stootrand) uit kunststof (PVC) Afvoerplug : rubberstop met parelketting Voorzien van een scharnierend rooster voor emmer, welke niet rechtstreeks afsteunt op het porselein bij neergelaten positie Voorzien van een ingebouwde overloop op ongeveer 15 mm van de bodem Toepassing Berging 3. SANITAIR / KRANEN & KLEPPEN 3.1. sanitair / kranen & kleppen - algemeen De post "sanitair / kranen & kleppen" omvat het leveren en plaatsen van alle punten waar men de doorstroming van water kan regelen, met behulp van een afsluiter of keerklep, alsook alle bedieningskranen waaraan men door het openen van een afsluiter water voor sanitair gebruik kan aftappen van het watervoorzieningnet. In overeenstemming met de algemene en/of specifieke bepalingen van het bijzonder bestek, dienen de onder deze post begrepen eenheidsprijzen, hetzij volgens uitsplitsing in de samenvattende opmeting, hetzij in hun globaliteit, steeds te omvatten : het leveren, plaatsen en afstellen van alle kranen en hun toebehoren (handgrepen, rozetten,...), met inbegrip van alle stukken nodig om de kranen aan te sluiten op de watertoevoerpunten(stopkraantjes, verbindingsbuisjes, fittingen,...). het verwijderen en het terugplaatsen van de kranen, waar nodig voor een goede coördinatie met de andere werken. het verwijderen van alle verpakkingsafval van de werf, en het rein maken van de oppervlakten die door de werken vervuild zijn. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per stuk, opgesplitst per soort, volgens type, nominale diameter, buitenafwerking (uitzicht), legering van het kraanlichaam aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materialen Het kraanwerk beantwoordt aan STS 63 - Kraanwerk (1967), NBN EN Kranen - Terminologie - Deel 2 : Definitie van de onderdelen van de kranen (1994), reeks NBN E 29 -Industriële kranen en afsluiters, aangevuld met onderstaande bepalingen : Alle materialen zijn nieuw en voorzien van een aangepaste verpakking die een gemakkelijk identificatie ervan toelaat. Alle materialen zijn afkomstig uit landen van de Europese gemeenschap, zoniet wordt dit uitdrukkelijk vermeld in de voor te leggen materialenlijst! De gebruikte materialen mogen geen negatief effect uitoefenen op de kwaliteit van het leidingwater. De volledige installatie dient dienaangaande te beantwoorden aan het repertorium van conform verklaarde apparaten en goedgekeurde beveiligingen, uitgegeven door BELGAQUA ( de Belgische Federatie voor de watersector en eventuele bijkomende eisen van de regionale drinkwaterbedrijven. Behoudens afwijkende bepalingen in het bijzonder bestek is alle kraanwerk in aanraking met het water vervaardigd uit (verchroomd) messing of brons conform NBN EN Koper en koperlegeringen - Conformiteitsverklaringen (1997) en NBN EN Sanitaire kranen - Algemene eis voor elektrolytisch aangebrachte chroomnikkellagen (2002). Met uitzondering van de kranen geplaatst in kelderverdiepingen, dienstruimten en aan de buitenkant, of wanneer het bijzonder bestek niets anders voorschrijft worden alle zichtbare onderdelen op elektrolytische wijze achtereenvolgend met verschillende lagen nikkel en chroom bekleed overeenkomstig typebestek 104 & ASTM B Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 48

49 De stukken zullen volkomen vrij zijn van gebreken, waardoor die hun vorm of sterkte kunnen schaden. De bekleding is ononderbroken, effen, glad, glanzend en aanhechtend. De kranen zijn aan te sluiten op het openbaar watervoorzieningnet en moeten bestemd zijn voor een maximum dienstdruk van 10 bar. De dichtheid moet beproefd zijn bij een druk van 16 bar. Bij een druk van 3 bar moeten alle kranen een debiet kunnen leveren van minstens 25 liter/minuut voor de dienstkranen; 10 liter/minuut voor de kranen voor huishoudelijk gebruik(bad en douche min 18 liter/minuut); Inzake geluidsproductie moet het kraanwerk voldoen aan DIN rangschikking geruisgroep 1. NBN EN ISO Geluidleer - Laboratoriummeting van geluid uitgestraald door kranen en uitrusting gebruikt in watertoevoerinrichtingen - Deel 1 : Meetwijze (1999) NBN EN ISO Geluidleer - Laboratoriummeting van geluid uitgestraald door kranen en uitrusting gebruikt in watertoevoerinstallaties - Deel 2 : Opstellingen en werkingsvoorwaarden voor aflaatkranen (ISO ) (1992) NBN EN ISO Geluidsleer - Laboratoriumbeproevingen voor lawaai uitgestraald door kranen en uitrusting gebruikt in watertoevoerinrichtingen - Deel 3 : Aansluitings- en gebruiksvoorwaarden voor doorstroomkranen en uitrusting (1997) De kranen dragen in reliëf het merk van de fabrikant, de nominale diameter en eventuele toelatingsstempels. De kranen worden apart verpakt. Bij elk type kraan zit een bijsluiter die de volledige beschrijving, montage en onderhoudsvoorschriften in het Nederlands. De aannemer zal van elk kraantype een exemplaar en/of de nodige documentatie ter goedkeuring voorleggen aan het opdrachtgevend bestuur. De elementen worden geplaatst volgens de voorschriften van de fabrikant, door een aannemer gespecialiseerd in loodgieterij en sanitaire werken. De kranen voor de sanitaire toestellen worden geplaatst en geregeld na een dichtheidsproef van de waterleidingen, en na het plaatsen en afwerken van de wandbekleding (muurtegels, ). Alle kranen moeten gemakkelijk te bedienen zijn met een ergonomische en bereikbare opstelling. De vulling van het bad de lavabo, het bidet, de gootsteen en de spoelbak van het toilet dient minstens 2 cm boven de rand te gebeuren. In die gevallen waar het afwateringspunt in direct contact kan komen met het waterpeil van het afgevoerde water, zal een keerklep type B (EA') voorzien worden. Bij voorraadtoestellen voor sanitair warm water, direct of indirect gestookt - gas of elektrisch is bijkomend een controleerbare keerklep type A (EA) noodzakelijk. De overdrukbeveiliging en de keerklep worden als een geheel geleverd onder de benaming veiligheidsgroep. Stroomopwaarts van iedere collector wordt standaard een afsluitkraan met aftapkraan gemonteerd. Alle aansluitpunten voor waterkranen, behoudens de dienstkranen, dienen te worden voorafgegaan door stopkraantjes, dewelke een debietregeling of volledige afsluiting toelaten en tevens het makkelijk loskoppelen van de kranen mogelijk moeten maken. De verbindingen tussen de stopkraan en de kraan hebben een binnendiameter van minstens 1/2". (inbegrepen in de prijs van de toestellen). Keuring De voorwaarden voor monsterneming en keuringsproeven staan vermeld in STS De oplevering van de kranen gebeurt uitsluitend na aansluiting op het openbaar watervoorzieningnet terugslagkleppen - algemeen Waar reglementair vereist door de technische voorschriften betreffende binneninstallaties van Belgaqua, worden de nodige terugslagkleppen van het type A en/of type B, alsmede de nodige veiligheidsgroepen voorzien of ingebouwd in het respectievelijke kraanwerk. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 49

50 aard van de overeenkomst : Pro Memorie. Inbegrepen in de prijs van de kranen en/of meterstraat. Materialen De terugslagkleppen beantwoorden aan de bepalingen van NBN E Waterkranen voor de gebouwen - Keerkleppen - Algemene technische specificaties (1989), NBN EN Terugslagkleppen voor gebouwen - Deel 2: Beproevingsmethoden en NBN EN Beveiligingen ter voorkoming van verontreiniging van drinkwater door terugstroming - Controleerbare terugstroombeveiliging met gereduceerd drukgebied - Familie B - Type A (2003). Zij zijn conform de voorschriften van Belgaqua en de plaatselijke waterdistributiemaatschappij. Ze zijn vervaardigd uit messing of brons, van het type met veerbelaste kunststof afsluitklep of kogel met kleine waterweerstand en perfecte afdichting met een persbutaanafdichtingsring. Het materiaal voor de pakking van afsluitkleppen heeft een Shorehardheid A die begrepen is tussen 70 en 80 (STS 63, 08, 72-deel II). Wanneer de klep verbonden is met de overbrengingsbeweging van de bedieningsstang, moet ze aan haar bevestiging voldoende bewegelijkheid houden om perfect haar zitting te drukken. De sluiting gebeurt zonder tegendruk, ze zijn voorzien van twee controleknoppen en worden uitgevoerd met draadverbinding. Het afsluitmechanisme wordt bij voorkeur dusdanig gerealiseerd dat de bedieningsschroefdraden niet rechtstreeks in aanraking zijn met het water. De terugslagkleppen zullen geen hinderend geluid maken bij het aftappen van water (DIN 4109, nr. 25 curve). De aansluiting op de leidingen moet verenigbaar zijn met de leidingen en weerstaan aan een waterdruk van minstens 10 bar bij een temperatuur van 20 C terugslagkleppen - messing Materiaal De terugslagkleppen uit messing beantwoorden aan de bepalingen van NBN E , ze zijn gemerkt en stroomopwaarts voorzien van een inschroefopening met dop ter controle van de dichtheid. Specificaties Type : A / B (volgens vereisten Belgaqua) De keerklep is van de groep 1 : parallelle lineaire beweging /... Werkdruk : 10 /... kg/cm2 (Drukklasse PN 10) Proefdruk : 15 /... kg/cm2 Temperatuurbereik : 70 /... C Toepassing Volgens hydraulisch schema 3.3. installatiekranen - algemeen Het leidingnet wordt voorzien van de nodige afsluitkranen, op de vereiste punten bijkomend voorzien van een aftapkraan, zodat de bediening ook het ledigen van de leidingen mogelijk maakt. Zij zijn te plaatsen na de meter, stroomopwaarts van de terugslagklep, onderaan elke stijgleiding en bij de ingang van het gebouw, op een gemakkelijk bereikbare plaats. Stroomopwaarts van iedere collector wordt standaard een afsluitkraan met aftapkraan gemonteerd. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : aard van de overeenkomst : Pro Memorie. De eenheidsprijzen worden verrekend in de prijs van het leidingnet. Materialen De afsluitkranen voldoen aan de bepalingen van de normen van de reeks E 29 (NBN E Waterkranen voor de gebouwen - Waterafsluitkranen - Algemene technische specificaties (1989)). Inzake type aansluiting zijn de kranen aangepast aan de buizen waarop wordt aangesloten. Ze zijn gemerkt en voorzien van een pijl die de stromingsrichting aanwijst. Alle kranen moeten een debiet kunnen leveren van min 25 lit/minuut en bestand zijn tegen een waterdruk van minstens 10 bar bij een temperatuur van 20 C. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 50

51 Het dwarsstuk, de handgreep, het handwiel of de afsluithandel zijn vervaardigd uit een zinklegering, hoogwaardig kunststof en/of gelakt staal (rood /blauw). De kranen moeten, zonder dichtheidsverlies, weerstaan aan een koppel van minstens 5 N/m uitgeoefend op de handgreep, zowel in de openings- als sluitingsrichting. De te voorziene installatiekranen moeten het door hun opvatting en plaatsing, mogelijk maken de installatie gemakkelijk te bedienen en te onderhouden. Alle aansluitingen dienen te voldoen aan de eisen van Belgaqua. De mogelijkheden dienen voorzien te worden de installatie volledig te ledigen; de voeding van de toestellen te regelen en/of af te sluiten; de installatie te ontluchten installatiekranen - afsluitkranen / messing Materiaal Specificaties Kraantype : bolafsluitkraan (kogelafsluiter) voorzien van afsluithendel, volgens NBN E De dichting van de kraan wordt verzekerd door een kogel gemonteerd in teflon zitting. De dichting aan stangzijde wordt verzekerd door de zitting. Type : met volledige doorlaat. afsluithendel : zinklegering, kleurlak : rood / blauw De aansluiting op de leidingen gebeurt door schroeven of brazeren, afhankelijk van de leidingen waarop wordt aangesloten. Toepassing Te voorzien onderaan elke stijgleiding Te voorzien bij de ingang van het gebouw, op een gemakkelijk bereikbare plaats installatiekranen - afsluitkranen met aftapkraan / messing Materiaal De afsluitkranen zijn vervaardigd uit messing en voorzien van een aftapkraan. Specificaties Kraantype : voorzien van een dikwandige verchroomde afsluitbol; pakking en dichting zijn in teflon; dienstdruk 21 bar, maximum temperatuur tot 180 C. Nominale diameter : aangepast aan de leiding, volledige doorlaat. De aansluiting op de leidingen gebeurt door schroeven of brazeren, afhankelijk van de leidingen waarop wordt aangesloten. Toepassing Te voorzien stroomopwaarts van iedere collector (bij gebruik van kunststofleidingen) 3.4. wandafsluitkranen - algemeen Alle aansluitpunten voor waterkranen, behoudens de dienstkranen, dienen te worden voorafgegaan door wandafsluitkranen (stopkranen), dewelke een debietregeling of de volledige afsluiting toelaten en tevens het makkelijk loskoppelen van de kranen mogelijk moeten maken. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : aard van de overeenkomst : Pro Memorie (PM). Inbegrepen in de prijs van de toestellen (zie paragraaf 2) en/of de dienstkranen. Materialen De wandafsluitkranen voldoen aan de bepalingen van STS en NBN EN Kranen in gebouwen - Stopkranen van koperlegeringen voor de drinkwatervoorziening in gebouwen - Beproevingen en eisen (2000). Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 51

52 De kranen zijn van het type rechte stopkraantjes, hoekstopkranen of inbouwstopkranen, in overeenstemming met de respectievelijke aansluiting van de toevoerleidingen en het kraanwerk (muurkranen / wastafelkranen, bovenop of ingewerkt). De verbindingen tussen de stopkraan en de kraan hebben een aangepaste binnendiameter van minstens 1/2". Op de aansluitdraad is een kunststofringetje geschoven, zodat het afsluitkraantje kan worden aangekoppeld zonder kemp noch dichtingspasta; het kraantje is bovendien voorzien van een snelkoppeling waarmee de verchroomd koperen aansluitbuisjes of flexibels kunnen worden vastgezet. Alle muuraansluitingen worden afgedekt met een rozet in verchroomd messing. Te plaatsen onder of naast de sanitaire toestellen op de afgewerkte muur, onzichtbare bevestiging met verchroomde rozetten wandafsluitkranen - enkelvoudige stopkraan Materiaal Het betreft rechte stopkraantjes of hoekstopkraantjes in verchroomd messing met progressieve sluiting en met ronde draaiknop. Specificaties Nominale diameter : 1/2 / Type : halve draai / Aanvullende specificaties Volgende stopkranen worden voorzien van een aftapkraantje Toepassing Voor de respectievelijke toestellen dienen volgende stopkranen te worden voorzien : twee stuks per gootsteenmengkraan (waarvan één met dienstkraan) één stuk per WC-spoelreservoir, één stuk per handwasbakkraan, twee stuks per wastafelmengkraan, één stuk per DD-kraan boven uitgietbak, wandafsluitkranen - stopkraan met dienstkraan Materiaal Het betreft hoekstopkranen, gecombineerd met een dienstkraan en bijhorende verchroomde aansluitpijp voor de voeding van een vaatwasmachine en/of warmwaterboiler (voorzien van een slangwartel 3/4 ). Toepassing De koudwateraansluiting onder de afwastafel wordt standaard uitgerust met eenzelfde hoekafsluitkraantje, met het oog op de bijkomende aansluiting van een vaatwasmachine dienstkranen - algemeen Het betreft muurkranen, bestemd voor de toevoer van koud water, boven uitgietbakken, als voeding voor de wasmachine, vaatwasmachine,. Zij worden geleverd en geplaatst met inbegrip van de handgrepen, straalbrekers (schuimstraalmondstuk), de nodige fittingen en koppelstukken voor aansluiting op de buizen, bijhorende verchroomde rozetten, alsook alle in het bijzonder bestek voorziene toebehoren, zoals bijhorende terugslagklep, slangkoppeling, Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per stuk, opgesplitst volgens model,. aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 52

53 Materialen BEHUIZING De dienstkranen zijn vervaardigd uit verchroomd of gepolijst messing. Zij dragen in reliëf het merk van de fabrikant. Zij zijn voorzien van een vaste of draaibare uitloop (boven uitgietbak), waarvan de uitloophoogte en uitsteekafstand optimaal zijn afgestemd op het toestel. PRESTATIES De kranen moeten een minimaal debiet van 600 l/u bij een druk van 2,5 bar kunnen leveren. De waterdichtheid wordt verzekerd tot een druk van 10 bar. De dichting is bestand tegen een vochtige warmte tot 120 C. AFSLUITMECHANISME Overeenkomstig het bijzonder bestek behoren de kranen tot ondervermelde afsluitmechanismen : Eénknopskranen van het type met langzame en progressieve afsluiting volgens STS en NBN 782. Het afsluitmechanisme is vervaardigd uit massief messing voorzien van dubbele O-afdichtingsringen. Deze O- ringen zijn zo geplaatst dat zij een vetkamer vormen, en daardoor een voortdurende smering van de spindel, bewegingsdraad en afsluitklep verzekeren, en tevens rechtstreeks contact met het water verhinderen. De kegeldichtingen zijn makkelijk vervangbaar. Eénknopskranen met snelle afsluiting, 1/4 omwenteling met pakking en of sluiting volgens STS Eénknopskranen met snelle afsluiting, 1/4 omwenteling zonder pakking noch sluiting volgens STS STRAALBREKERS Behoudens voor dubbele dienstkranen (met slangkoppeling) wordt op alle uitlaatopeningen een afschroefbaar schuimstraalmondstuk (of mousseur) gemonteerd. De werking beantwoordt daarbij aan Klasse 1 van de geluidsnorm DIN 4109 (PA-IX toelatingsnummer). HANDGREEP(-EN) Behoudens specifieke bepalingen in het bijzonder bestek worden de vorm en conceptie van de handgrepen in principe overgelaten aan het initiatief van de fabrikant. Materiaal : de draaiknoppen kunnen vervaardigd zijn uit verchroomd messing, een verchroomde zinklegering of een hoogwaardig synthetisch materiaal dat verchroomd wordt. Vorm : de draaiknoppen zijn driebenig, knotvormig afgerond of cilindervormig met inleglip, Merktekens : de draaiknoppen zijn voorzien van onveranderlijk merktekens : blauw voor koud en rood voor warm water. Isolatie : de draaiknoppen zijn warmte-geïsoleerd (met tussenring) en demonteerbaar. Dichting : de dichtheid van de bedieningsstang wordt verzekerd door pakking, door ring of een schuifkoppeling van elastomeer; het klemonderlegplaatje op het kraanlichaam mag van vezel zijn. De juiste locatie van het aansluitpunt dient te worden afgestemd op de maatvoering en voorziene plaats van het toestel, het patroon van eventuele wandafwerkingen, e.d.,. De kranen worden op een dichte en volkomen vaste wijze gemonteerd. Alle verbruikpunten waar hemelwater toegevoerd wordt, moeten voorzien worden van een sticker of aanduiding met de vermelding: 'Géén drinkwater'. Dienstkranen die buiten worden opgesteld of die door kinderen kunnen worden gebruikt, zijn te voorzien van een demonteerbare hendel dienstkranen - gevelkom / vorstvrije buitenkraan Dubbele dienstkranen voorzien op de buitengevel dienen te worden uitgerust met een gevelkolom en worden aan de binnenzijde voorafgegaan door een afsluitkraan met aftapkraan. De eenheidsprijs omvat behalve het eigenlijke stuk : de kokers en/of de doorboring van het metselwerk of andere elementen. de buisleiding die de muurkom verbindt met de afsluitkraan met aftapkraan de eventuele uitsnijding in de bekledingsmaterialen ter hoogte van de voeging; Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 53

54 Materiaal Het betreft een gevelkom beantwoordend aan de bepalingen van STS Zij is voorzien van een binnendraad G2B en wordt voorafgegaan door een afsluitkraan met aflaatkraan. De buitenkraan is voorzien van een beluchter (HA), zoniet wordt tussen de binnen- en buitenkraan een keerklep type A geplaatst. Specificaties Behuizing : verchroomd messing Aansluitmaten : 1/2" Vorm : cirkelvormig en lichtjes uitgehold Uitzicht : verchroomd volgens STS deel II / gepolijst Aanvullende specificaties De bijhorende aftapkraan is voorzien van een afneembare sleutel. Er wordt een vorstvrije tuinkraan bijgeleverd, deze kraan met handgreep loopt automatisch leeg, met dubbele vorstbeveiliging en afneembare muurplaat. De aansluiting in het gevelvlak wordt dichtgevoegd met eenzelfde voegmortel als het omringend metselwerk. Er wordt rekening gehouden met een vorstvrije opstelling. Toepassing 3.6. ééngatskranen - algemeen Het betreft voedingskranen voor de toevoer van koud en/of warm water, bestemd voor horizontale montage, bovenop de voorziene ééngatsuitsparingen in wastafels (handwasbakjes, lavabo s, afwastafels). Zij worden geleverd en geplaatst met inbegrip van de handgrepen, straalbreker (schuimstraalmondstuk), de nodige fittingen en/of toevoerbuisjes voor de aansluiting op de stopkraantjes, alsook alle in het bijzonder bestek voorziene toebehoren, zoals een kettinghouder met stop of een trekkwast met klep,... Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per stuk, opgesplitst volgens model,. aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materialen REFERENTIENORMEN NBN EN Sanitair kraanwerk - Algemene technische voorschriften voor enkele kranen en mengkranen (nominale afmeting 1/2) PN 10 : Laagste stuwdruk 0,05 MPa (0,5 bar) (1994) NBN EN Sanitaire kranen en hulpstukken - Thermostatische mengkranen (PN 10) - Algemene technische eisen (1998) NBN EN Sanitaire kranen - Instelbare mengkranen voor lagedruk-toepassingen - Algemene technische eisen (1999) NBN EN Sanitaire kranen - Thermostatische mengkranen voor lagedruk-toepassingen - Algemene technische specificaties (1999) BEHUIZING De kraanlichamen worden standaard vervaardigd uit gepolijst verchroomd messing (gegoten). Zij dragen in reliëf het merk van de fabrikant. De ééngats-kraanlichamen zijn voorzien van een vaste of draaibare uitloop, waarvan de uitloophoogte en uitsteekafstand optimaal zijn afgestemd op het sanitaire toestel (ontvanger), zodat een ergonomische bediening en logische afvoer van het water wordt gegarandeerd. Het bevestigingsstuk (gasdraad 1/2, kwaliteit B) is voorzien van draad met bijpassende moer en dichtingring. Het stuk omsluit hetzij één fitting met aansluitmoer van 10,5 mm -boring (koudwaterkraan), hetzij twee flexibele Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 54

55 toevoerbuisjes van kleinere doorsnede (mengkranen). De uitwendige diameter en lengte van het bevestigingsstuk zijn compatibel met de ééngatsopening en maatvoering van het sanitair toestel. Overeenkomstig het voorziene afvoergarnituur op het sanitaire toestel wordt het kraanlichaam standaard geleverd met een kettinghouderoog en rubberstop met parelketting, hetzij met een trekknop voor automatische lediging. PRESTATIES De kranen moeten een minimaal debiet van 10 l/min bij een druk van 3 bar kunnen leveren. De waterdichtheid wordt verzekerd tot een druk van 10 bar. De dichtingen zijn bestand tegen temperaturen tot 100 C. AFSLUITMECHANISME Overeenkomstig het bijzonder bestek behoren de kranen tot een van ondervermelde types : één- / tweeknops (meng-)kranen van het type met langzame progressieve sluiting. Het afsluitmechanisme is vervaardigd uit massief messing voorzien van dubbele O-afdichtingsringen. Deze O- ringen zijn zo geplaatst dat zij een vetkamer vormen, en daardoor een voortdurende smering van de spindel, bewegingsdraad en afsluitklep verzekeren, en tevens rechtstreeks contact met het water verhinderen. De kegeldichtingen zijn makkelijk vervangbaar. één- / tweeknops keramische (meng-)kranen van het type met snelle sluiting, kwart draai of halve draai zonder waterslag (volledige opening op 90 of 180 ). Het afsluitmechanisme is vervaardigd uit massief messing, voorzien van twee keramische schijven (zonder smering). ééngreeps keramische mengkraan, bediend door een kantelend bovendeel met hendel, dat zowel de temperatuur als het debiet regelt. Het regelsysteem bestaat uit een keramisch patroon, bestand tegen temperatuursschokken. De huls van het regelsysteem bevat een watervrije geïntegreerde vetreserve. Het regelsysteem is bevestigd door middel van een steunplaat of opgevat als inschroefbaar patroon. (Optioneel kunnen ook systemen met waterbesparende debietbegrenzer of eco-stop worden voorzien) STRAALBREKERS Op alle uitlaatopeningen is standaard een afschroefbare schuimstraler (of mousseur) voorzien. De werking beantwoordt aan klasse 1 van de geluidsnorm DIN 4109 (PA-IX toelatingsnummer). HANDGREEP(-EN) Behoudens specifieke bepalingen in het bijzonder bestek worden de vorm en conceptie van de handgrepen in principe overgelaten aan het initiatief van de fabrikant. Materiaal : de draaiknoppen of hendels en kunnen vervaardigd zijn uit verchroomd messing, een verchroomde zinklegering of een verchroomd synthetisch materiaal. Vorm : de draaiknoppen zijn driebenig, driehoekig-knotvormig, cilindervormig met inleglip, Merktekens : de draaiknoppen zijn voorzien van onveranderlijk merktekens : blauw voor koud en rood voor warm water. Isolatie : de draaiknoppen zijn warmtegeïsoleerd (met tussenring) en demonteerbaar. Dichting de dichtheid van de bedieningsstang wordt verzekerd door pakking, door ring of door een schuifkoppeling van elastomeer. TOEVOERBUISJES De verbinding van de kraan met de stopkraantjes, zijn verchroomd koperen buisstukken, op gepaste lengte voorzien. Bij mengkranen mag naar keuze gebruik worden gemaakt van stijve of flexibele aansluitbuisjes (snelmontage). De buisstukjes en koppelstukken zijn inbegrepen in de eenheidsprijs. De juiste locatie van het aansluitpunt dient te worden afgestemd op de maatvoering en voorziene plaats van het toestel, het patroon van eventuele wandafwerkingen, e.d.,. De kranen worden op een dichte en volkomen vaste wijze gemonteerd op het horizontaal gedeelte van de wastafelrand d.m.v. een ringmoer en/of klemvijs met tussenklemming van een antislip-onderlegplaatje van elastomeer van aangepaste hardheid ééngatskranen - handwastafelkraan Materiaal Het betreft ééngatskranen met vaste gegoten uitloop, bestemd voor montage op de handwasbakjes. Ze zijn voorzien een straalbreker en van toevoerbuisjes op gepaste lengte in verchroomd messing hetzij van een hoogwaardige flexibel. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 55

56 Specificaties Kraantype : éénknops kraan (koud water) van het type met langzame progressieve sluiting. Behuizing : verchroomd messing Uitloophoogte : mm boven de rand van het handwasbakje Uitsteek : horizontale afstand tussen bevestigingsaslijn en uitlaat van 85 tot 115 mm Straalbreker : afschroefbaar, onder een hoek van circa 20 (+5 ) t.o.v. de verticale Handgreep : De kranen wordt op de handwasbakjes gemonteerd na het tussenplaatsen van een dichtingsring ééngatskranen - lavabomengkraan Materiaal Het betreft ééngatsmengkranen 1/2 met vaste gegoten uitloop, bestemd voor montage op de lavabo s. Ze zijn voorzien van een straalbreker en van twee toevoerbuisjes op gepaste lengte in verchroomd messing, hetzij van hoogwaardige flexibels. Specificaties Kraantype : ééngreeps keramische mengkraan Behuizing : gepolijst verchroomd messing Uitloophoogte : circa mm boven de lavaborand Uitsteek : horizontale afstand tussen bevestigingsaslijn en uitlaat, tussen 90 en 1350 mm Straalbreker : afschroefbaar, onder een hoek van circa t.o.v. de verticale Handgreep(-en) : Aanvullende specificaties De mengkraan is voorzien van een variabel instelbare debietbegrenzer (bij ééngreeps-keramische kranen). De mengkraan is voorzien van een instelbare temperatuursbegrenzer (bij ééngreeps keramische kranen) De kranen wordt op de lavabo s gemonteerd na het tussenplaatsen van een dichtingsring ééngatskranen - afwastafelmengkraan Materiaal Het betreft ééngatsmengkranen 1/2 met een draaibare uitloop, bestemd voor montage op de spoelbakken. De dichtheid van draaibare uitloop moet verzekerd worden door een gecalibreerde "O"-ring van elastomeer met aangepaste hardheid. Ze zijn voorzien van een straalbreker en van twee aansluitbuisjes op gepaste lengte in verchroomd messing, hetzij hoogwaardige flexibels. Specificaties Kraantype : ééngreeps keramische mengkraan Behuizing : verchroomd messing Uitloophoogte : minimum 160 mm boven aanrechtniveau (moet het vullen van een emmer toelaten zonder deze te hoeven kantelen) Uitsteek : horizontale afstand tussen bevestigingsaslijn en uitlaat circa 200 (+ 10 ) mm Vorm uitloop : zwanehals (gegoten / geplooide buis) Straalbreker : afschroefbaar, (uitloophoek in functie van de horizontale afstand) Handgreep(-en) : De kraan wordt rechtstreeks op de afwastafel gemonteerd na het tussenplaatsen van de dichtingring en aangesloten op het leidingnet muurmengkranen - algemeen Het betreft voedingskranen voor toevoer van koud en/of warm water, bestemd voor wandmontage, gesitueerd boven de huishoudelijke sanitaire toestellen (bad, douche, keukenaanrecht). Zij worden geleverd en geplaatst met inbegrip van de handgrepen, schuimstraler, de nodige fittingen en koppelstukken voor aansluiting op de buizen, bijhorende Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 56

57 verchroomde rozetten, alsook alle in het bijzonder bestek voorziene toebehoren (zoals een douchegarnituur, kettinghouder met stop of trekkwast,...) Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : meeteenheid : per stuk, opgesplitst per soort, volgens type, nominale diameter, buitenafwerking (uitzicht), legering van het kraanlichaam. aard van de overeenkomst : Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materialen BEHUIZING De kraanlichamen worden standaard vervaardigd uit gepolijst verchroomd messing (gegoten). Zij dragen in reliëf het merk van de fabrikant. De muurkranen zijn voorzien van de nodige koppelstukken om te worden aangesloten aan de voorziene buizen voor koud of koud en warm water. De afstand tussen de S-koppelingen voor koud- en warmwateraansluitingen bedraagt standaard 150 (+ 15) mm. De aansluiteinden zijn van gasdraad 3/4, kwaliteit B. De aansluiting wordt aan het zicht ontrokken d.m.v. de bijhorende muurrozetten. PRESTATIES De kranen moeten een minimaal debiet van l/min bij een druk van 3 bar kunnen leveren. De waterdichtheid wordt verzekerd tot een druk van 10 bar. De dichtingen zijn bestand tegen temperaturen tot 100 C. AFSLUITMECHANISME Overeenkomstig het bijzonder bestek behoren de kranen tot een van ondervermelde types : tweeknops mengkranen van het type met langzame progressieve sluiting. Het afsluitmechanisme is vervaardigd uit massief messing voorzien van dubbele O-afdichtingsringen. Deze O-ringen zijn zo geplaatst dat zij een vetkamer vormen, en daardoor een voortdurende smering van de spindel, bewegingsdraad en afsluitklep verzekeren, en tevens rechtstreeks contact met het water verhinderen. De kegeldichtingen zijn makkelijk vervangbaar. tweeknops keramische mengkranen van het type met snelle sluiting, kwart draai of halve draai zonder waterslag (volledige opening op 90 of 180 ). Het afsluitmechanisme is vervaardigd uit massief messing, voorzien van twee keramische schijven (zonder smering). ééngreeps keramische mengkraan, bediend door een kantelend bovendeel met hendel, dat zowel de temperatuur als het debiet regelt. Het regelsysteem bestaat uit een keramisch patroon, bestand tegen temperatuursschokken. De huls van het regelsysteem bevat een watervrije geïntegreerde vetreserve. Het regelsysteem is bevestigd door middel van een steunplaat of opgevat als inschroefbaar patroon. (Optioneel kunnen ook systemen met waterbesparende debietbegrenzer of eco-stop worden voorzien) thermostatische mengkraan, volgens NBN EN Sanitaire kranen en hulpstukken - Thermostatische mengkranen (PN 10) - Algemene technische eisen (1998), voorzien van debietsregeling en instelbare thermostaat, die de temperatuur automatisch op een ingesteld niveau aanhoudt. De temperatuursknop met gradenverdeling van C is voorzien van een vooringestelde veiligheidsblokkering op 38 C. De mechaniek is ongevoelig voor drukverschillen en kan zowel voor modulerende doorstroomtoestellen als accumulatietoestellen gebruikt worden. De ingestelde temperatuur wordt geregeld door een regelelement bestaande uit een waspatroon / vloeistofgevulde balg / kunststof uitzetlichaam. inbouwthermostaten met afdekrozet, bijkomend voorzien van een afzonderlijk opgestelde uitloopbek en douchekop. De debietregeling is geïntegreerd in het inbouwtoestel / opgevat met afzonderlijke opgestelde kranen voor bad en/of douchekop. HANDGREEP(-EN) - STRAALBREKERS (zie paragraaf 3.6 ééngatskranen - algemeen) De juiste plaats en hoogte van het aansluitpunt dient te worden afgestemd op de maatvoering en situering van het toestel, het patroon van eventuele wandafwerkingen, e.d.,. De uitlaatopening van de kraan dient zich daarbij op voldoende afstand van de muur, boven de sanitaire ontvanger te situeren, zodat een logische afvoer van het afgetapte water kan geschieden. De S- koppelingen worden rondomrond afgekit. Kit sluit aan op faience. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 57

58 De S-koppelingen worden afgedekt met de bijgeleverde gechromeerde muurrozetten, waarbij gelet wordt op een verzorgde aansluiting met de voorziene wandafwerking. Zo het bijzonder bestek bij de toebehoren geen glijstang voorziet, zal standaard een eenvoudige wanddouchehouder (-knop) worden voorzien muurmengkranen - douchemengkraan & armatuur Materiaal Het betreft muurmengkranen 1/2, met douche-uitgang (1/2 ), voor de aansluiting van een buigzame doucheslang. De ingangen voor warm- & koudwatertoevoer zijn standaard voorzien van een Belgaqua-gekeurde terugslagklep. Het geheel wordt geleverd, inclusief de voorgeschreven toebehoren (glijstang, doucheslang, handsproeier, zeephouder, ). Specificaties Kraantype : ééngreeps keramische mengkraan Debiet : circa 10 l/minuut. Behuizing : verchroomd messing Slangaansluiting onderaan Handgreep(-en) : Toebehoren Doucheslang : uit flexibel synthetisch of elastomeer materiaal, wit / zwart lengte minimum 150 cm (minimum 150 cm volgens STS 63.52); Handsproeier : uit onbreekbaar verchroomd synthetisch materiaal met eco-50% / straal Glijstang : verchroomd messing, lengte minimum 90 cm, met een in hoogte verstelbare douche-klemhouder, voorzien van een stevige scharnier, zodat bij het douchen de ingestelde stand gehandhaafd blijft. Zeephouder : kunststof zeephouder in hoogte verstelbaar te bevestigen op de glijstang De kraan wordt opgesteld aan de rugzijde en/of tegenover de instapzijde van de douche, op + 90 cm boven het douchebodemniveau (douchebak / tegeldouche). De onderzijde van de glijstang wordt op cm boven douchebodemniveau gemonteerd, bevestigd met twee beugels met muurdook. Toepassing muurmengkranen - uitgietbakmengkraan Muurmengkranen met draaibare buisvormige uitloop, bestemd voor montage op de wand boven de uitgietbak. meeteenheid: per stuk aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materiaal De dichtheid van de draaibare uitloop moet verzekerd worden door een gekalibreerde "O"-ring van elastomeer met aangepaste hardheid. Specificaties Kraantype: ééngreeps keramische mengkraan met koudwatertoevoer in de middenpositie. Behuizing: verchroomd messing (gegoten) Uitloopvorm: S-uitloop onderaan Uitloophoogte: minimaal 300 mm boven emmerrooster uitgietbak (moet het vullen van een emmer toelaten zonder deze te kantelen) Uitsteek: horizontale afstand tussen bevestigingsaslijn en uitlaat van 250 (+ 20 )/ mm Straalbreker: afschroefbaar, onder een hoek van max 20 t.o.v. de verticale (in functie van de horizontale afstand) Handgreep: materiaal: verchroomd messing vorm: keuze aannemer Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 58

59 Toepassing Boven uitgietbak 4. BRANDBESTRIJDING 4.1. brandbestrijding - algemeen De post "brandbestrijdingsinstallaties" omvat alle noodzakelijke werken en leveringen tot een bedrijfsklare werking van de voorgeschreven vaste installaties en/of draagbare toestellen, ter bestrijding van accidentele brandhaarden in het gebouw, conform de vigerende normen, de regels van goed vakmanschap en de adviezen van de territoriaal bevoegde brandweer. In overeenstemming met de algemene en/of specifieke bepalingen van het bijzonder bestek, dienen de onder deze post begrepen eenheidsprijzen, hetzij volgens uitsplitsing in de samenvattende opmeting, hetzij in hun globaliteit, steeds te omvatten : het afdoende beschermen van de reeds uitgevoerde werken; het leveren en plaatsen van toestellen en/of bijhorende installatie; het uitvoeren van de noodzakelijke installatietesten en keuringen; de aanpassingen aan de installaties en/of toestellen welke tijdens de keuringen niet weerhouden werden; het opruimen van alle afval, reiniging van de toestellen, verwijderen van de aangebrachte bescherming, herstellen en reinigen van het eventuele tijdens de werken beschadigde pleisterwerk of afwerkingen; Het leveren van de vereiste attesten die de conformiteit aan de normen en aan de bepalingen van het bijzonder bestek moeten staven. Let wel De branddetectie- en alarminstallaties zijn opgenomen in het dossier ELEKTRICITEIT, maar worden uitgevoerd in nauwe coördinatie met onderhavig hoofdstuk. REFERENTIENORMEN In België vertrouwt de nieuwe gemeentewet van 1989 de gemeenten de zorg toe tot het nemen van passende maatregelen om rampen en plagen zoals brand te voorkomen, en tot het verstrekken van de nodige hulp om deze te doen ophouden ( ). De gemeenteraden zijn dienaangaande dus bevoegd om maatregelen voor te schrijven inzake brandpreventie en -bestrijding. Koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 7 juli 1994 tot vaststelling van de basisnormen voor de preventie van brand en ontploffing waaraan de nieuwe gebouwen moeten voldoen 19 december 1997 (BS ) + Wijziging van 7 april 2003 (BS ) NBN Beveiliging tegen brand - Gedrag bij brand bij bouwmaterialen en bouwelementen - Weerstand tegen brand van bouwelementen) (met erratum) (1968) NBN EN Bepaling van de brandwerendheid NBN EN Bepaling van de brandwerdendheid van niet-dragende bouwdelen NBN EN Bepaling van de brandwerendheid van dragende bouwdelen NBN EN Beproeving van de brandwerendheid van installaties NBN EN Beproeving van de brandwerendheid van deuren en luiken NBN EN Brandclassificatie van bouwproducten en bouwdelen NBN EN Bepaling van het brandgedrag van bouwproducten NBN ISO Uitrusting voor brandbeveiliging en brandbestrijding - Beeldkentekens voor brandbeveiligingsplannen - Voorschriften (1996) Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 59

60 NBN ISO Brandbeveiliging - Woordenschat - Deel 1-8 (1992) en/of NBN EN ISO Brandveiligheid - Woordenschat (2000) NBN S Brandbeveiliging in de gebouwen - Terminologie (1980) Nuttige informatie (>12/2004) Veiligheid Alle richtlijnen terzake en concrete aanwijzingen van de veiligheidscoördinator-verwezenlijking zullen nauwkeurig worden opgevolgd brandblusapparaten - algemeen Levering en opstelling van onafhankelijke snelblussers van het draagbare type, tot een gebruiksklare werking. De ophanghaken ter bevestiging van de toestellen en bijhorende pictogrammen zijn in de eenheidsprijs begrepen. Materialen Draagbare blustoestellen moeten conform zijn aan de toepasselijke NBN EN 3-normen (deel 7 t.e.m. 10). De conformiteit van de toestellen zal door een keurmerk gecertificeerd worden, bevestigend dat: de prototype keuring van het toestel conform de NBN EN 3 norm is uitgevoerd door een aangemeld controleorganisme; de toestellen beantwoorden aan de wetgeving, o.m. de PED -Richtlijn 97/23; de keuring en de productie van de toestellen uitgevoerd wordt onder toezicht van een aangemeld controleorganisme. Het BENOR / ANPI (BVVB) keurmerk beantwoordt aan deze bepalingen. De blustoestellen moeten duidelijk zichtbaar opgesteld worden voor de personen die ze moeten gebruiken. De meest geschikte plaatsen zijn uitgangen, doorgangen naar de (nood)uitgangen, trappenzalen, lobbies en bordessen. Blustoestellen mogen niet geplaatst worden naast risico's die hun gebruik kunnen verhinderen. De blustoestellen moeten zo geplaatst worden dat de afstand tot het meest nabije toestel niet groter is dan: 20 m gemeten volgens de looplijn van de doorgangen of 15 m gemeten van punt tot punt in de ruimte (bv. in garages) Blustoestellen mogen in opbergkasten geplaatst worden samen met andere voorzieningen voor de brandbeveiliging van het gebouw, zoals meldknoppen, muurhaspels en brandkranen. De opbergkasten zijn voorzien van ofwel een transparante deur ofwel een pictogram voor blustoestellen conform de wetgeving. Draagbare blustoestellen moeten bevestigd worden aan geëigende steunen of houders en zo geplaatst worden dat de handgreep zich tussen 0,80 m en 1,5 m boven de vloer bevindt. Blustoestellen worden zo geplaatst dat de gebruiksinstructies en de vermelding van het blusvermogen zich zichtbaar op de voorkant bevinden. De plaats van de blustoestellen moet met pictogrammen conform aan de wetgeving aangeduid worden. De pictogrammen worden zo aangebracht dat ze zichtbaar zijn voor de gebruiker vanaf de toegangsrichting van het lokaal brandblusapparaten - poedersnelblussers meeteenheid: stuk meetcode: netto aantal aard van de overeenkomst: Vermoedelijke hoeveelheid (VH) Materiaal Volgende poedersnelblussers moeten geplaatst worden: - Type 1A met 6 kg ABC poeder voor woningen (1 per 150m2) - Inclusief pictogram Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 60

61 Toepassing Volgens meetstaat en plannen brandblusapparaten - CO2-snelblussers meeteenheid: stuk meetcode: netto aantal aard van de overeenkomst: Vermoedelijke hoeveelheid (VH) Materiaal Specificaties - Type: draagbaar met bevestigingshouder - Inhoud: 5 kg - Inclusief pictogram Toepassing Volgens aard van bestemming en aanduidingen op plan: Technische ruimte + aan de verdeelborden 4.3. interne bluswatervoorziening - algemeen Levering, plaatsing en aansluiting van de interne voorzieningen voor bluswater in het gebouw. Alle werken en leveringen die nodig zijn om de volledige en bedrijfsklare brandbestrijdingsinstallatie te realiseren zijn inbegrepen en dit conform de geldende normen en de regels van goed vakmanschap, t.t.z. met inbegrip van alle hulpstukken, reglementaire keerkleppen, installatiekranen, manometers, ontluchtingsinrichtingen, aansluiting van haspels en/of brandkranen,... De werken omvatten: het zagen en/of kappen van de nodige doorvoeropeningen en sleuven; het plaatsen en vastleggen van de drukleidingen met inbegrip van alle installatiekranen, bevestigingsmiddelen, uitzettingshulpstukken, koppelstukken, e.d.; het aansluiten, na de teller, van de drukleidingen op de watervoorziening door middel van een brandafsluiter of kogelafsluiter; het doorspoelen van de leidingen voor het aansluiten van de toestellen; een drukproef van de leidingen; het verwijderen van alle verpakkingsafval van de werf; de asbuilt-plannen in overeenstemming met het post-interventiedossier. Materiaal & De plaats, de watervoorziening, het aantal en type van de haspels en/of binnenhydranten wordt bepaald in overleg met het advies van de bevoegde territoriale brandweer. De posities van de haspels werden bepaald door de architect De werken worden uitgevoerd door een aannemer die gespecialiseerd is in loodgieterij en sanitaire werken of door een aannemer gespecialiseerd in brandbeschermingsinstallaties. De watervoorziening van het haspel- en hydrantensysteem moet beantwoorden aan de volgende minimale voorwaarden: Systeem Minimum debiet Druk aan verste gebruiker Nuttige voorraad Werkingsduur enkel haspels 100 l/min 2,5 bar 3 m3 30 min Haspels en brandkranen 500 l/min 2,5 bar 15 m3 30 min Enkel brandkranen 500 l/min 2,5 bar 15 m3 30 min Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 61

62 Voor hoge gebouwen (> 25 m) is de vereiste werkingsduur 120 min. De behoeften van andere gebruikers die op hetzelfde net zijn aangesloten, zoals voor sprinklers en drinkwater moeten mee in rekening gebracht worden. Het leidingnet wordt voorzien van het strikt onontbeerlijk aantal afsluitkranen en aftapkranen. Aan de voet van elke verticale leiding worden dicht bij de verbinding met de hoofdleiding, een afsluitkraan en een aftapkraan aangebracht, waardoor de verticale leiding kan worden leeggemaakt. Sleuven in muren hebben een aangepaste sectie, en worden na het plaatsen van de leidingen aangewerkt met een geschikte mortel en in overeenstemming met de vereiste brandweerstand. Geen enkele leiding wordt geplaatst op minder dan 1 cm afstand van het afgewerkt vlak van de wanden van het gebouw. Doorvoeringen in muren en plafonds worden voorzien van moffen waarin de buis vrij kan bewegen en worden geboord met een diamantboor met aangepaste sectie. Doorvoeringen door wanden en vloeren, die deel uitmaken van de brandcompartimentering, worden beschermd volgens artikel 4.4 brandwerende bescherming - algemeen. Keuring De aannemer zal na het plaatsen in aanwezigheid van de architect en/of het studiebureau de gemaakte aansluitingen testen op waterdichtheid. De oplevering van de leidingen gebeurt uitsluitend bij een druk van min 6 / bar. De limieten worden met de architect en/of het studiebureau besproken interne bluswatervoorziening - leidingen meeteenheid: meter meetcode: netto lengte aard van de overeenkomst: Vermoedelijke Hoeveelheid (VH) Materiaal Het te voorziene type leidingen (inbegrepen standpipes) voor de voeding van de haspel- en hydrantsystemen en bijhorende bevestigingsmiddelen, uitzettingshulpstukken, onderlinge verbindingsstukken en dergelijke worden besproken in overleg met het Bestuur. De aannemer draagt de volledige verantwoordelijkheid voor het tracé en bevestigingen rekening houdend met de vormveranderingen die tot stand kunnen komen in de leidingen door temperatuursverschillen. Er wordt uitsluitend gebruik gemaakt van brandbestendig opgestelde leidingen conform de regels van goed vakmanschap zoals het technisch reglement van SWV. De installatiekranen beantwoorden aan de voorschriften van de normenreeks E 29. Het gebruik van toevoerleidingen in verzacht koper is niet toegestaan. Waar de koperen leidingen kunnen beschadigd worden, moet er een mechanische bescherming voorzien worden. Alle componenten van de leidingen moeten geschikt zijn voor een nominale druk NP16. Specificaties Systeem: nat systeem de toevoerleidingen en koppelingen zijn vervaardigd uit staal, smeedbaar gietijzer, verzinkt staal, roestvrij staal of koper of uit elk ander materiaal dat dezelfde waarborgen m.b.t. corrosiebestendigheid, brandbestendigheid en mechanische sterkte biedt. de toevoerleidingen moeten ook voldoen aan de voorschriften van de waterdistributiemaatschappij De leidingen worden geplaatst als (ofwel) opbouwinstallatie de leidingen worden zo geplaatst dat ze beschermd zijn tegen mechanische beschadiging en de doorgang van de vluchtwegen niet ongunstig beïnvloedt. De leidingen mogen niet door technische lokalen met hoog brandgevaar lopen, tenzij deze lokalen beschermd zijn met een automatisch blussysteem. De leidingen moeten stevig en brandbestendig bevestigd worden: o geen enkel van de bevestigingspunten mag uit brandbaar materiaal bestaan. Nagels mogen niet gebruikt worden. De bevestigingspunten voor koperen leidingen moeten zodanig gekozen worden dat elke vorm van elektrochemische corrosie is uitgesloten. o o platte bevestigingen en spanbanden in staal moeten minstens 3 mm dik zijn. de afstand tussen twee steunpunten bedraagt maximaal 4 m voor leidingen in staal en 2 m voor leidingen in koper. Voor leidingen met een ND > 50 mag deze afstand vergoot worden tot resp. 6 m en 3 m als de steunen rechtstreeks op dragende bouwelementen aangebracht zijn. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 62

63 o vrijdragende aftakkingen voor brandkranen mogen niet langer dan 0,25 m lang zijn; o bij groefkoppelingen mogen de bevestigingspunten niet verder dan 1 m van de koppeling liggen en moet er op elke leidingsectie een bevestigingspunt voorzien worden. o toevoerleidingen en de koppelingen uit roestvrij staal moeten door middel van schroefdraad geassembleerd worden. Assemblage door middel van lassen is toegestaan vanaf een nominale diameter van 50 mm. o toevoerleidingen uit verzinkt staal mogen niet geassembleerd worden door lassen. Het buigen van deze toevoerleidingen is niet toegestaan en het leidingnet moet opgebouwd worden met verzinkte smeedbaar gietijzeren pijpfittings conform NBN EN of met groefkoppelingen conform pren of met koppelingen die goedgekeurd zijn voor sprinklerinstallaties. Men mag geschroefde verbindingen gebruiken tot ND 80. Grotere diameters moeten gelast en nadien warmverzinkt worden. De opbouwleidingen worden volledig geschilderd in signaalrood volgens NBN 69 (S 24) of er wordt in iedere ruimte minstens één aanduiding in rode PVC banden aangebracht. Toepassing haspelleidingen interne bluswatervoorziening muurhaspels zonder kast De muurhaspels moeten geleverd worden inclusief muurplaat, aansluitkraan, leiding, straalpijpsteun, de nodige bevestigingsmiddelen en aansluitstukken. meeteenheid: stuk meetcode: aantal stuks aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materiaal Muurhaspels moeten conform zijn aan NBN EN De conformiteit aan de norm zal door een CE-markering bevestigd worden. Van de mogelijke types voorzien in de NBN EN 671-1, wordt de keuze van de brandhaspels beperkt tot de toestellen beantwoordend aan onderstaande bepalingen: De haspels zijn uitgerust met een vormvaste slang met een binnendiameter van 19 mm en een lengte van 20 m en met een afsluitmondstuk met een nominale diameter van 6 mm met kegelvormige sproeistraal en gebonden straal. De aansluitkraan van de handbediende slanghaspels is een kwartslag kogelafsluiter met een nominale diameter van 25 mm (ND25), conform NBN E , NBN E of een gelijkwaardige norm. De aansluiting op de verdeelleiding is een schroefverbinding met nominale diameter ND 25. Bij elke slanghaspel wordt een goed zichtbare gebruiksaanwijzing geplaatst. Deze gebruiksaanwijzing beschrijft de manier waarop de toevoerafsluiter moet worden geopend. Het opschrift bestaat uit pictogrammen of een tekst in rode letters op een witte rechthoekige achtergrond (160x55 mm voor een ééntalige tekst; 160x110mm voor een tweetalige tekst). De hoofdletters zijn minstens 6 mm hoog en 0,6 mm dik. De muurhaspels en hun onderdelen worden stevig aan in de wanden verankerd. Onder geen enkele voorwaarde mag de belasting gedragen worden door de voedingsleidingen. De haspels worden geplaatst op plaatsen waar ze goed gezien kunnen worden door de personen die ze moeten gebruiken. De meest geschikte plaatsen zijn uitgangen, doorgangen naar de (nood)uitgangen, trappenzalen en bordessen. Slanghaspels mogen niet geplaatst worden naast risico s die hun gebruik kunnen verhinderen. De afstand tot het meest nabije toestel is niet groter dan 28 m gemeten volgens de looplijn van de doorgangen of 20 m gemeten van punt tot punt in de ruimte. Aantal muurhaspels en plaats: 1 op het verdiep. Er moet voor gezorgd worden dat er een druk van minstens 2,5 bar beschikbaar is in dienstvoorwaarden, en dit aan het mondstuk van iedere brandslang. Toepassing Haspel op de verdieping, ingewerkt in nis. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 63

64 interne bluswatervoorziening - manometers Manometers om de beschikbare druk te kunnen aflezen. meeteenheid: stuk meetcode: aantal stuks aard van de overeenkomst: Forfaitaire Hoeveelheid (FH) Materiaal De manometers worden aangesloten op de leidingen met tussenkomst van een aangepaste afsluitkraan. Zij worden opgesteld op het hoogste en laagste punt van de installatie, één nabij de algemene afsluiter en een tweede voorbij het hoogste aangesloten toestel om de druk van het water op die twee punten van de installatie op elk ogenblik te kunnen meten. De manometers moeten toelaten een druk af te lezen, gaande tot 10 kg/cm2 met een nauwkeurigheid van 0,2 kg/cm2. Specificaties Behuizing: verchroomd messing Aansluitdiameter: ND15 Diameter: minimaal 8 cm Temperatuursbestendigheid: minimaal 40 C Meetbereik: 0 tot 10 bar Voorzien van een afsluitkraan (3-weg) in messing, voor afsluiting en controle van de manometer Toepassing Ter plaatse van de hoogst gelegen haspel van iedere stijgkolom en bij de aansluiting op het waterdistributienet interne bluswatervoorziening - pictogrammen Voorzien van de nodige pictogrammen. aard van de overeenkomst: Pro Memorie (PM) Inbegrepen in de levering van de slanghaspel en brandkraan Materiaal Specificaties De volgende pictogrammen worden voorzien: een pictogram voor een slanghaspel in een kast met een ondoorzichtige deur. Het pictogram wordt aangebracht op de deur conform de wetgeving met minimale afmetingen 100 mm x 100 mm brandwerende bescherming - algemeen Het betreft de levering en verwerking van alle nodige materialen tot realisatie van de vereiste brandwerende beschermingen en afdichtingen van leiding-, kabelvoorzieningen met eenzelfde Rf-waarde als de wanden waarin de leidingen (of doorvoeren) zich situeren. Doorvoeringen doorheen bouwelementen van leidingen voor fluïda, vaste stoffen, elektriciteit of elektromagnetische golven en de uitzetvoegen mogen de vereiste weerstand tegen brand van de bouwelementen niet nadelig beïnvloeden. Zie ook paragraaf aanvoerleidingen & toebehoren - brandbescherming. Overeenkomstig de specifieke aanduidingen in het bijzonder bestek en/of de samenvattende opmeting wordt de meting als volgt opgevat : aard van de overeenkomst : Globale Prijs (GP) Materialen & REFERENTIENORMEN Koninklijk besluit houdende de vaststelling van de invloed van doorvoeringen op de weerstand tegen brand Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 64

65 De doorvoeringen moeten beantwoorden aan de bepalingen van het Koninklijk besluit houdende de vaststelling van de invloed van doorvoeringen op de weerstand tegen brand. Voor enkelvoudige doorvoeringen van leidingen met een diameter kleiner dan of gelijk aan 160 mm zonder isolatie of met onbrandbare isolatie mag het criteria van thermische isolatie verwaarloosd worden. De afdichting moet voldoen aan de vereiste criteria gedurende tenminste dezelfde tijdsduur als vereist voor het bouwelement. Wanneer het bouwelement de wand van een leidingenkoker is, is de vereiste duur evenwel : tenminste de helft van de tijdsduur vereist voor de kokerwand, met een minimale tijdsduur van 30 minuten. De brandweerstand van de afdichting in termen van vlamdichtheid (E) en thermische isolatie (I) kan aangetoond worden : hetzij door de CE-markering, rekening houdend met de gegevens die deel uitmaken van deze markering, hetzij, bij gebrek aan een geldende CE-markering voor deze producten, door een BENOR- en/of ATGgoedkeuring, of een equivalent, rekening houdend met de gegevens die betrekking hebben op deze goedkeuring, hetzij, bij gebrek aan een geldende CE-markering voor deze producten, door een test, uitgevoerd volgens de norm NBN EN of NBN , hetzij door de toepassing van één van de hiernavolgende typeoplossingen : Typeoplossing A - Afdichten van enkelvoudige doorvoering met mortel of steenwol Voor leidingen die beantwoorden aan de criteria van onderstaande tabel, biedt een eenvoudige afdichting van de doorvoering met mortel of met steenwol voldoende waarborgen voor de beperking van de verspreiding van brand indien voldaan aan volgende voorwaarden. Aard van de leiding Afdichting E30 E60 E120 diameter (mm) Brandbare leidingen en elektrische kabels Onbrandbare leidingen met mortel met steenwol met mortel en steenwol (automatisch) gevuld met water in geval van brand Afdichting met mortel De leidingen worden rondom volledig afgedicht met een mortel en dit over een afdichtingdiepte van minstens Lm = 50 mm voor een vereiste vlamdichtheid van 30 en 60 minuten (E30 en E60) en Lm = 70 mm voor een vereiste vlamdichtheid van 120 minuten (E 120). De afdichting gebeurt bij voorkeur langs beide zijden van het bouwelement; de afdichtingdiepte Lm wordt verkregen door het optellen van de dikte langs elke zijde met een minimum van 25 mm per zijde. Afdichting met steenwol: De leidingen worden rondom volledig afgedicht met steenwol en dit over een totale diepte van minstens 50 mm. De afdichting mag slechts langs één zijde gebeuren. De steenwol dient goed stevig aangedrukt te worden in het bouwelement. Typeoplossing B - Enkelvoudige doorvoering met een mantelbuis. Voor leidingen die beantwoorden aan de criteria van onderstaande tabel, biedt het gebruik van een mantelbuis voldoende waarborgen voor de beperking van de verspreiding van brand indien voldaan aan volgende voorwaarden. Lengte L van de mantelbuis Speling E30 E60 E120 diameter in mm Metalen of onbrandbare materialen Mantelbuis L= Open speling Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 65

66 300 mm Opgevulde speling Metalen of onbrandbare materialen Mantelbuis L= 140 mm Open speling Opgevulde speling PVC - U Mantelbuis L= 140 mm Open speling Materiaal mantelbuizen De mantelbuizen zijn vervaardigd hetzij uit metaal of andere onbrandbare materiaal, hetzij uit harde polyvinylchloride ( PVC-U) geklasseerd in B, s3, d0 volgens de norm NBN EN of in AI volgens methode nr. 2 zoals gedefinieerd in bijlage 5 bij het KB van 7 juli 1994; in dit geval is de wanddikte van de mantelbuis minstens gelijk aan de wanddikte van de leiding. Arcade Groep T +32 (0) E [email protected] 66