Waregem binnenste buiten (19)

Transcriptie

1 WANDEL- EN FIETSROUTES Waregem binnenste buiten (19) stevige wandeling langs de landelijke straten van de Biest en Anzegem, en rond de Wortegemse bossen, over de provinciegrens Manette NOLF Startplaats : kerk de Biest, Bieststraat Parkeermogelijkheden : aan de kerk Lengte wandeling : 14,5 km Toegankelijkheid : voor iedereen Bijzonderheden : Bij het begin is het mogelijk de wandeling in te korten door de stippellijnen te volgen op het plan. Het parcours kan ook afgelegd worden met de fiets. Routebeschrijving: Start: kerk Biest zuidelijke richting: Kleithoekstraat links Blauwpoortstraat oversteken Expresweg rechtdoor en meedraaien naar links Rooseveltlaan rechts Wortegemseweg links pad tussen huizen nrs. 17 en 2l rechts Brouwerijstraat rechts Nachtegaallaan 2d links Korendreef rechts Groendreef rechts Ruitersdreef links en links meedraaien Galgewegel rechts Galgestraat rechtdoor Pontstraat rechts nog Pontstraat oversteken Waregemstraat rechtdoor Tjammelstraat rechts Egaalstraat rechtdoor Vlamingstraat rechts Grote Leiestraat links nog Grote Leiestraat, naar rechts meedraaien, links smal pad rechts Kleine Leiestraat links Walskerkestraat rechts Schaagstraat rechtdoor en rechts meedraaien Brabantstraat links Industrielaan rechtdoor Industrielaan 2 de rechts Mottestraat Plan: zie volgende bladzijde de Gavergids 2006 / 4 27

2 Kerk Biest Het toponiem de Biest komt al voor in In 1758 was het nog de naam van een heerlijkheid. De oorspronkelijke betekenis van biest is plaats waar biezen groeien. Kleithoekstraat De clytstrate wordt al vermeld in Tot aan de aanleg van de autosnelweg was het de straat die leidde naar de Kleithoek, het gebied rond de Kleithul, de kleine heuvel ter hoogte van de op- en afrit van de E17, bij veel mensen bekend als de Kabeljauw. Kleit is een oud woord voor klei. Het verwijst naar de kleiachtige bodem in dat deel van Waregem. Blauwpoortstraat Tot na de tweede wereldoorlog diende de straat enkel als uitweg voor de op die plaats gelegen Blauwpoorthoeve. De hoeve kwam al voor in 1274, zij het onder de naam het Goed ten Bossche. Ze behoorde toe aan het Sint-Janshospitaal van Kortrijk en lag tussen een aantal grote bossen, vandaar haar toenmalige naam. Met de bossen verdween ook de naam. Haar huidige naam ontleent de hoeve aan het feit dat de inrijpoort steevast blauw geschilderd was. Het poortgebouw werd in meerdere fasen omgebouwd tot cichorei-ast. Er is kans dat de hoeve zal verdwijnen om plaats te maken voor een nieuw industrieterrein. de Gavergids 2006 / 4 28

3 Expresweg Deze weg tussen de toenmalige E3 en de Henri Lebbestraat werd opengesteld op 29 april De verlenging naar de Desselgemseweg kwam er op 1 juli De belangrijke verkeersader loopt nu door via Wielsbeke tot in Oostrozebeke. Rooseveltlaan Vóór 1947 was dit de Anzegemseweg. De democraat Franklin D. Roosevelt ( ) werd in 1932 verkozen tot 32ste president van de Verenigde Staten. In 1936, 1940 en 1944 werd hij telkens op overtuigende wijze herkozen, een unicum in de Amerikaanse politiek. In 1943 werd hij gedwongen deel te nemen aan de tweede wereldoorlog door de Japanse aanval op Pearl Harbour. Na de oorlog legde hij, samen met Churchill en Stalin, de nieuwe wereldorde vast op de conferentie van Jalta. Hij overleed 2 maanden later. Wortegemseweg Deze straatnaam komt al voor in Brouwerijstraat In deze straat, op het kruispunt met de F. Verhaeghestraat tegenover Belle Maries Kapelle, stond aanvankelijk de brouwerij van de familie Verhaeghe. In de 19 de eeuw verhuisde die naar een nieuw, meer industrieel gebouw op het Leeuwke. Nachtegaallaan, Korendreef, Groendreef, Ruitersdreef Vanaf de jaren 1950 kregen de straten van nieuwe wijken - zoals hier het Villapark - de namen van willekeurige natuurelementen zoals bloemen, bomen, kruiden en vogels. Die natuurelementen pasten uitstekend bij het nieuwe type straat dat toen ontstond: de groene woonwijk. Galgewegel De straat vormt de verbinding tussen het Villapark en de Galgestraat. In de bocht van de straat vind je aan de rechterkant het geboortebos, aangelegd in het jaar 2000 voor de kinderen die in dat jaar geboren werden. Galgestraat De straat loopt tot aan de grens met Wortegem waar ze verandert van naam. Ze was lange tijd de hoofdverbinding met deze buurgemeente. De naam komt al voor in De galg van Potegem stond aan de grens met Wortegem, op het kruispunt van de Galge- en Bosstraat, dichtbij het restaurant 't Oud Konijntje. Er hebben waarschijnlijk niet veel executies plaatsgevon- de Gavergids 2006 / 4 29

4 den in Waregem. De galgen waren destijds vooral bedoeld als waarschuwing voor reizigers die het grondgebied van een heerlijkheid betraden en als symbool voor de macht van de plaatselijke heer. Reeds in 1614 vindt Deflou het toponiem de galghevelden voor deze plaats. De Galgestraat loopt over de autosnelweg E17 die aangelegd werd in en toen nog de E3 heette. Op het grondgebied van Waregem zijn er een op- en afrit, 8 bruggen en 1 tunnel boven en onder deze belangrijke verkeersader. fragment uit Pieter Bruegels De ekster op de galg (1568) Pontstraat Dit verlengstuk van de Galgestraat is gelegen in Wortegem. De overgang vonnt de stads- en provinciegrens. We bevinden ons hier in de uitlopers van de Vlaamse Ardennen. Links heb je een zicht op het Happy golfterrein, dat 18 holes telt. Rechts zie je de Spitaalbossen en het Oud-Moregemwoud waarvan nu nog ongeveer 125 ha. overblijven, in Waregem bekend als de Wortegemse bossen. De bossen zijn gelegen in Wortegem, op de grens met Anzegem en Waregem. Waregemstraat Op de hoek van de Waregem- en de Pontstraat staat 't Stokerijtje. Deze voormalige stokerij draagt in haar zijgevel het jaartal Volgens sommigen ligt hier het prille begin van de Wortegemsen, een dreupel op basis van jenever en citroen. Op het kruispunt vertrekt de Hector Plancquaert fiets- en wandelroute. Hector Plancquaert werd geboren in Wortegem op 21 december Hij stierf te Outer bij Ninove in Hij was een voorvechter voor Vlaams en sociaal recht in de christelijke volkspartij van priester Daens. Tjammelstraat Vroeger was er een watermolen op de Tjammels- of Maalbeek genoemd naar 't Jammelskot, een hoeve even ten noorden van de Tjammelsvijver. de Gavergids 2006 / 4 30

5 Egaalstraat Vroeger was dit de Boschstraete omdat het grootste deel bebost was. Er was een langwerpig bos genaamd d'eegaele, wat dan ook de oorsprong is van de huidige naam. De hoek van de Egaal- en Vlamingstraat is beter bekend als het Ooregat. Vlamingstraat In 1782 was deze straat bekend als het dreefken en verder als de Vlaemynckstraet. De eigenaar van een hoeve in de Grote Leiestraat, de heer Odemaere, bezat in het zogenaamde dreefken twee percelen grond, die elk de naam de vlaemynck droegen. Grote Leiestraat We bevinden ons weer in West-Vlaanderen, in de gemeente Anzegem. De weg is het verlengstuk van de Anzegemseweg in Waregem, aangelegd eind 18 de of begin 19 de eeuw. Rechts zie je den ast, een droogoven bestemd voor het drogen van cichorei. Langs deze weg lagen veel percelen bos: de sparrebossen. Tijdens de eerste wereldoorlog werd een groot deel van de sparren door de Duitsers omgehakt om gebruikt te worden voor het aanleggen van loopgraven en schuilplaatsen aan het IJzerfront. Het is pas in een oorkonde uit de helft van de l0d eeuw dat men verwijzingen naar Anzegem kan terugvinden. Tot aan de Franse bezetting in 1795 behoorde Anzegem administratief tot de Kasselrij Oudenaarde. De Anzegemnaren hebben de folkloristische bijnaam gapers door de tijden heen gelaten gedragen. Kleine Leiestraat Deze straat werd verhoogd en fungeerde als dam waarachter een spaarbekken werd aangelegd voor de Maalbeek. Waalskerkestraat Veel vroeger was dit de meulewegh. De watennolen van het Goed te Walskerke - tot de 19 de eeuw het Goed te Wulskerke - is de enige nog werkende watermolen in West-Vlaanderen. De molen werd gebouwd in de 15 de eeuw. Het buitenwerk ervan werd wel begin 20ste eeuw volledig uitgerust in metaal en geklasseerd als monument. Vroeger maalde de watermolen graan voor het bakken van brood. Nu dient hij enkel nog voor het malen van haver en gerst voor het vee van de bijgaande hoeve. Hij werkt met een tussenslagrad en heeft slechts één maalstoel. Het binnenwerk is tamelijk eenvoudig. de Gavergids 2006 / 4 31

6 De hoeve bij de watermolen wordt het Goed te Walskerke genoemd maar dat zet ons eigenlijk op een dwaalspoor. Dit is niet het Goed te Wulfskerke gesezjt ter Moten waarvan sprake in het renteboek. Het eigenlijke Goed te Wulfskerke is de hoeve iets voorbij de watermolen langs de Kleine Leiestraat. Schaagstraat De straat is genoemd naar het vroegere Goed ter Schaegen, die tot in 1943 nog omwald was. het Goed ter Schaegen Brabantstraat De straatnaam wordt al venneld in Het toponiem is afgeleid van de familienaam Van Brabant, een familie die in de 15 de eeuw gronden bezat op die plaats. Deze straat loopt nu door één van de 13 industriezones van Waregem. Vroeger was dit een smalle weg die door de weiden slingerde ten zuiden van de E17. Industrielaan Het fietspad langs deze weg werd aangelegd op de vroegere spoorwegberm die het station van Waregem verbond met de houthandel Cras en nog vroeger doorliep tot aan de Heirweg in Anzegem. Mottestraat De naam Motestraat komt al voor in De straat ontleent haar naam aan de boerderij de Mote gelegen aan het kruispunt met de huidige Industrielaan, bij de monding van de Hooibeek in de Gaverbeek. Een motte of mote was een kunstmatige hoogte gevormd door de aarde afkomstig van het uitgraven van een cirkelvormige gracht of wal. Bij omwalde hofsteden werd op de mote het woonhuis gebouwd. Bij de hoeve de Mote is de wal verdwenen, maar de mote is nog duidelijk te zien. Bronnen De Flapuit, Adressen- en telefoongids, 2006 (plan van Anzegem) Patrick Meuris, Straatnamen in Waregem, eindwerk van de cursus Toeristisch Gids, Tielt, F. Santens, F. Speleers & E. Ducatteeuw, Historische wandeling door Anzegem, 31 e jaarboek van de Geschied- en Heemkundige Kring De Gaverstreke, 2003, p Molens van Groot Waregem, in: 33 ste jaarboek van de Geschied- en Heemkundige Kring De Gaverstreke, nl.wikipedia.org/wiki/franklin_delano_roosevelt & de Gavergids 2006 / 4 32