Plan van aanpak. Protocol. pilot camera s op. VZA ambulances

Transcriptie

1 Plan van aanpak en Protocol pilot camera s op VZA ambulances 1

2 Inhoudsopgave pag 1. Inleiding 3 2. Doel en reikwijdte 4 3. Organisatie 4 4. Aanpak en planning 4 5. Financiering en verantwoordelijkheden 5 6. Protocol 6/7 7. Evaluatie 7 2

3 1. Inleiding Naar aanleiding van een incident in Amsterdam West op 3 september 2008 waarbij ambulancepersoneel geconfronteerd werd met agressie, heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 1 miljoen euro ter beschikking gesteld om door middel van camerabeelden de pakkans van daders te vergroten. Dit incident staat niet op zich zelf: uit onderzoek blijkt dat landelijk in de eerste helft van % van de ambulance medewerkers in aanraking is gekomen met ongewenst gedrag door externen. Bij VZA wordt ook regelmatig melding gemaakt van agressie. De bereidheid tot melden is echter niet hoog. Begrijpelijk in meerdere opzichten. In de eerste plaats speelt een rol dat de tolerantiegrens vrij hoog ligt. De pakkans van de dader is in veel gevallen klein en de opgelegde straffen waren tot voor kort laag. Gelukkig treed er na het incident in september een kentering op bij publiek en overheid. Agressie en geweld tegen hulpverleners is onacceptabel en zij moeten hun publieke taak veilig kunnen uitoefenen. Daders van agressie en geweld moeten te allen tijde een reactie krijgen. Hiervoor moet de pakkans groot zijn en dienen daders, zo mogelijk, direct strafrechtelijk en financieel verantwoordelijk worden gesteld voor hun gedrag. De inzet van camera s kan een bijdrage leveren aan het opsporingsonderzoek en de bewijsvoering tegen daders van agressie en geweld tegen ambulancepersoneel. Camerabeelden kunnen daarbij veel beter dan papier de veiligheidsbeleving en -situatie op het betreffende moment overbrengen aan de rechter. Dit betekent dat de kans op een succesvolle vervolging en veroordeling toeneemt. Anderzijds bestaat er in de zorg een breed gedragen weerstand tegen het gebruik van camera s. VZA is van mening dat er binnen vooraf vastgesteld kaders toch geparticipeerd kan worden in de pilot van BZK. Deze zijn in het plan van aanpak en het protocol verder uitgewerkt. Belangrijkste argument om tocht mee te doen is de overweging dat dit maatschappelijk probleem zodanig groot is dat alle mogelijke maatregelen beproefd moeten worden. 3

4 2. Doel en reikwijdte Doel van de pilot Nagaan of camerabeelden een bijdrage kunnen leveren aan de bewaking en beveiliging van het lijf en de goederen van medewerkers en de organisatie van VZA ambulancedienst Amsterdam. veroordeling (bewijsvoering) van daders van agressie en geweld jegens ambulancepersoneel en materieel. Succesindicatoren In het geval van incidenten: een casus waarin een dader van agressie en geweld of andere strafbare feiten jegens ambulancepersoneel van VZA wordt opgespoord, vervolgd en veroordeeld - met ondersteuning van de geregistreerde camerabeelden; Camera bewaking draagt bij aan de verbetering van de veiligheidsbeleving van ambulancepersoneel. Scope De camerabeelden worden alleen gebruikt ingeval er sprake is van agressie-incidenten gericht tegen personeel of materieel van de VZA en waarvan aangifte wordt gedaan door de betrokken medewerker(s ) of de VZA Termijn pilot: De duur is 1 jaar, na een half jaar komt er een beknopte tussenevaluatie. Looptijd tot en met januari Basis pilot: De regionale pilot is gebaseerd op de landelijk pilot, behorend bij het project camera s op ambulances van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Uitgangspunten pilot: Er is een bedrag beschikbaar van ,00 per deelnemende regio; Afhankelijk van de investering per auto zal het aantal met een camera uit te rusten autos bepaald worden; Camera s worden op de wagen geplaatst.; De beelden worden opgeslagen in een afgesloten blackbox in de ambulance; Camerabeelden dienen bruikbaar te zijn voor opsporing en vervolging; Naast functionele eisen voor onze regio, dienen de technische specificaties van de camera s geschikt te zijn voor een eventuele landelijke uitrol en uitwisseling van veiligheidsgegevens op nationaal niveau. 3. Organisatie Bij de regionale pilot zijn betrokken: Bestuursdienst Amsterdam, Politie Amsterdam- Amstelland en VZA. 4. Aanpak en planning De aanpak van de pilot kent de volgende fasering: Fase I Voorbereiding februari 2009 tot mei 2009 Fase II Uitvoering vanaf mei tot juli 2009 wordt gefaseerd de apparatuur geïnstalleerd Fase III Evaluatie oktober 2009 tussenevaluatie en februari 2010 eindevaluatie 4

5 5. Financiering en verantwoordelijkheden Financiering VZA is verantwoordelijk voor de aanschaf en plaatsing van de camera s. AZN verstrekt een dekkende subsidie voor aanschaf installatie en beheer van de camera s. Randvoorwaarde zijn de door Cap-Gemini beschreven functionele eisen voor de aanschaf van een geschikt camerasysteem. Verantwoordelijkheden Het programma Veilige Publieke Taak (min BZK) bewaakt de voortgang van het proces en neemt de correspondentie naar de Tweede Kamer op zich. Woordvoering voor de regionale pilot (media/pers) is de verantwoordelijkheid van VZA. 5

6 6. Protocol Onderstaand (regionaal) pilot-protocol is omvat het juridisch kader voor de pilot Camera s op ambulances. Het tijdelijke regio-protocol geldt enkel voor de duur van de pilot: tot en met 2 januari Bij de tussentijdse evaluatie zal worden bezien of en waar het protocol aanpassing behoeft. Dit protocol is voor het juridische kader gebaseerd op de uitkomsten van een ministeriele werkgroep van Justitie, VWS, BZK en Parket Generaal. 1. Cameraregistratie vindt plaats in de openbare ruimte. De uitvoering van de pilot Camera s op ambulances en het plaatsen van camera s op ambulances zelf behoeft derhalve geen aparte juridische grondslag. 2. De opslag van de beelden en de verwerking ervan vallen onder de reikwijdte van de Wet bescherming persoonsgegevens (WBP). 3. De doelstellingen van het beveiligen door camera s op ambulances zijn: a. het leveren van een bijdrage aan de opsporing en vervolging en veroordeling van strafbare feiten jegens ambulancepersoneel en ambulancematerialen b. een preventieve werking: het voorkomen van agressie/geweld c. een bijdrage leveren aan het subjectieve veiligheidsgevoel van ambulancemedewerkers. 4. De camera s worden op de buitenkant van de ambulance geplaatst. Er kunnen derhalve alleen in de directe omgeving opnames worden gemaakt. 5. Het gebruik van camera s wordt kenbaar gemaakt door het plaatsen van stickers op de zijkanten van de ambulance. 6. Het beheer en de beveiliging van beelden is als volgt; a. De camera gaat aan zodra de wagen gestart wordt en in de garage van de stekker gaat; b. De beelden worden maximaal 24 uur opgeslagen in de blackbox in de ambulance en daarna automatisch gewist, behoudens de beelden die (volgens dit protocol) gebruikt worden voor (strafrechtelijk) onderzoek. c. De beelden kunnen alleen gebruikt worden indien er sprake is van agressie of strafbare feiten gericht tegen ambulancemedewerkers; d. Alleen de Manager Ambulancezorg of diens vervanger heeft toegang tot de beelden en kan deze in samenwerking met de facilitaire dienst veilig stellen voor gebruik; e. De ambulancemedewerkers nemen zelf een besluit of er al dan niet aangifte wordt gedaan en of daarbij gebruik van de beelden gewenst is; f. In het geval van aangifte door VZA als organisatie wordt overlegd met de medewerker. In het geval dat deze herkenbaar in beeld komt heeft hij de mogelijkheid aangifte door VZA te blokkeren. g. Indien medewerkers fysiek en/of psychisch zelf niet meer in staat zijn hiertoe te besluiten wordt het onder punt e. beschrevene overgenomen door de direct leidinggevenden die vervolgens in het belang van de medewerkers handelt: indien een patiënt ( niet dader) herkenbaar in beeld komt worden de beelden niet afgestaan bij de aangifte. De privacy van de patiënt is in dat geval niet te garanderen en dat prevaleert boven het belang van de VZA en de medewerkers; h. Indien de patiënt van agressie en geweld jegens ambulancepersoneel wordt verdacht, geldt dat de camerabeelden rechtmatig zijn verkregen en dat de 6

7 beelden derhalve voor strafvorderlijke doeleinden gebruikt mogen en kunnen worden. i. De manager ambulancezorg neemt uiteindelijk een besluit over het beschikbaar stellen van de beelden tijdens een aangifte; 7. Camerabeelden kunnen zonder bezwaar, via de eigen waarneming van de rechter ex art. 339 lid 1 aanhef en onder 1 Sv., als bewijs in een strafzaak worden gebruikt, mits in beginsel rechtmatig verkregen. 8. Camerabeelden dienen technisch en kwalitatief van dien aard te zijn dat zij goed en zonder voorbehoud bruikbaar zijn voor opsporing en vervolging, gelet op het doel van deze pilot. 7. Evaluatie Tussentijds en aan het eind van de pilot zal een evaluatie plaatsvinden op basis van de doelstellingen. Deze evaluatie wordt afgestemd met de landelijke pilot. In de evaluatie wordt een onderzoek meegenomen of de veiligheidsbeleving bij ambulancemedewerkers door de camera s is toegenomen. Amsterdam 4 maart