Beter één hand in de kunst, dan

Maat: px

Weergave met pagina beginnen:

Download "Beter één hand in de kunst, dan"

Stijn Smits
9 jaren geleden
Aantal bezoeken:

2 Beter één hand in de kunst, dan Je handen gebruik je elke dag. Of het nu is om te iets schrijven, wat te eten te pakken, te communiceren met je vrienden, af te wassen, te tennissen of hand in hand te wandelen met je vriend(in). Je kunt eigenlijk niet zonder ze. Bewust of onbewust gebruik je je handen, ook wanneer je praat. Let maar eens op welke gebaren je allemaal maakt als je tegen iemand spreekt. Non-verbale communicatie noemen we dat. In deze kijkwijzer zul je zien dat handen ook in schilderijen en beelden een belangrijke rol spelen. Met je handen zeg je vaak meer dan met duizend woorden... PLATTEGROND 1 ste VERDIEPING (= halverwege de trap)

3 1. Verborgen gebaren Zoek het schilderij dat hieronder staat afgebeeld met behulp van de plattegrond. Hoe heet dit schilderij en wie heeft het gemaakt? Tip: kijk in het zaalboekje. Wat is er te zien op de voorgrond van het schilderij? Hoeveel mensen staan er op de voorgrond? Kijk goed want je ziet niet altijd het hele lichaam. En wat gebeurt er op de achtergrond? Welke persoon kijkt je min of meer aan? Met welke vinger houdt de visverkoper de zalmmoot omhoog? Weet je wat dit gebaar betekent tegenwoordig? De zalmmoot en de oesters lijken wel heel erg op een vrouwelijk geslachtsdeel. Waar gaat dit schilderij over? Wat vindt de vrouw die achter de visverkoper staat ervan? Wat drukt haar gezicht uit? ze kijkt afkeurend ze kijkt blij ze kijkt verdrietig ze kijkt nieuwsgierig

4 2. Inpakken en wegwezen Zoek het werk Verdrijving uit het paradijs. Wie zijn de naakte man en vrouw die worden verdreven uit het paradijs? Abraham en Sarah Adam en Eva Jozef en Maria In dit detail zie je hoe de man zijn ogen bedekt met zijn hand. Wat betekent dit gebaar? Onder welke omstandigheden maak jij het gebaar dat Adam op dit schilderij maakt? Deze man maakt het gebaar niet zomaar. Wat hebben deze twee mensen verkeerd gedaan? ze hebben stiekem de dieren een appeltje te eten gegeven ze hebben zomaar in hun blootje rondgelopen ze hebben van de verboden appel gegeten Dit paneel is slechts de helft van een grotere voorstelling. Waarschijnlijk was er een tweede deel met daarop de aankondiging van Christus' geboorte aan Maria door de aartsengel Gabriël. Deze verhalen werden vroeger wel vaker gecombineerd. Eva en Maria zijn dan elkaars tegenpolen. Welke van onderstaande eigenschappen past bij Eva? Welke bij Maria? Deze dame laat zich verleiden en gehoorzaamt niet aan God. Deze dame is heel braaf en kuis. Deze dame draagt slechts een vijgenblad om haar lijf te bedekken. Deze dame draagt gewoon keurige kleren. Eva Maria Dit schilderij was ooit groter, er is een stuk afgezaagd. Aan welke kant heeft nog een extra stuk schilderij gezeten? Aan de rechterkant heeft nog een stuk gezeten: de lichtstralen van God wijzen die kant uit. Je ziet rechts aan de rand nog een stukje vleugels. Aan de linkerkant heeft nog een stuk gezeten: Adam en Eva worden naar links verdreven door de aartsengel Gabriël.

5 3. Losse handjes De kunstwerken bij vraag 2 en 3 vind je in dezelfde zaal. Kijk eens goed rond in deze zaal. Het zal je wel opvallen dat een bepaald lichaamsdeel in elk werk terugkeert. Wat is het onderwerp? Het kunstwerk hiernaast heet Hand puppet. Wat betekent dit? Beschrijf zo precies mogelijk wat je ziet (onderdelen, kleuren etc.). Zoals je ziet is dit geen schilderij of beeld, maar toch is dit ook kunst. Er zit namelijk een bedoeling achter. De kunstenaar die dit werk gemaakt heeft, Bruce Nauman, wil een boodschap overbrengen. Hij werkt heel vaak met licht en schaduw en ook met handen. Hij vindt dat je heel veel kunt met je handen: communiceren, scheppen, uitvoeren, strelen, vrijen, maar ook moorden. Zijn werk gaat vaak over seks, pijn en dood. De hand speelt de hoofdrol in deze voorstelling. In welk soort voorstelling? concert musical schaduwspel toneelstuk Welke woorden passen bij dit werk? Er zijn meerdere antwoorden juist. vrolijk somber beweeglijk statisch angstaanjagend lieflijk De hand speelt een belangrijke rol. Hij staat voor: vriendschap geloof marteling 4. Een extra paar handen Aan de andere kant van de zaal hangt dit werk van Nauman. Hoeveel handen herken je in dit werk? Goed kijken! Ook deze handen maken gebaren. Maken alle handen hetzelfde gebaar? ja nee Wat betekent dit gebaar? Denk ook even terug aan de visverkoper... ik wil een lift ik wil seks ik wil eten

6 5. Gebaar zonder handen We zijn bij dit bijzondere beeld aanbeland. In tegenstelling tot de werken van Bruce Nauman, heeft dit beeld geen armen en handen meer Hoe heet deze beroemde persoon die afgebeeld? Hoe weet je dat? Zoals je ziet, gaat het niet zo goed met hem. Wat is er gebeurd? Hoe kun je zien dat deze persoon lijdt? Kruis de juiste antwoorden aan. zijn mond hangt een beetje open zijn ogen zijn uitgestoken zijn ogen vallen bijna dicht van ellende zijn hoofd hangt opzij en is geknikt er heeft een doornenkroon op zijn voorhoofd gezeten er zitten bloeddruppels van de doornen op zijn voorhoofd er hangen kettingen aan zijn voeten er zat een grote spijker in zijn voeten, het vel er rond is uitgelubberd zijn tenen zijn gebroken Van welk materiaal is dit beeld gemaakt? plastic hout steen Alsof deze figuur nog niet genoeg heeft geleden: zijn armen en delen van zijn borstkas zijn ook volledig verdwenen! Welk diertje heeft dit veroorzaakt? Hoe heet de beeldensnijder die deze realistisch uitgebeelde Jezus heeft gemaakt? Hij had zijn atelier in Maastricht. Tip: kijk in het zaalboekje!

7 6. Peace! Hiernaast zie je een zittende bisschop. Kijk eens naar het omkaderde detail hieronder. De bisschop steekt zijn duim en twee vingers op. Welke twee vingers? Deze vingers zijn: uit elkaar gespreid dicht tegen elkaar gesloten Niet alleen de bisschop gebruikt dit teken, maar ook deze mensen hieronder. Zoals je ziet, zijn de bisschop en de andere mensen allemaal netjes gekleed. Ze zijn op een officiële gelegenheid. Waarom gebruiken deze mensen dit gebaar hier? Er zijn meerdere antwoorden juist. om peace te zeggen om de eed af te leggen om twee biertjes te bestellen om trouw te zweren om te zegenen om haasje te doen bij iemand Dit beeld is van dezelfde maker als het kunstwerk bij vraag 5, namelijk Jan van Steffeswert. Hij was één van de weinige beeldensnijders die in zijn tijd op zijn werken een handtekening of signatuur zette, Hij had zijn werkplaats in Maastricht en was in zijn tijd heel beroemd. Op dit beeld bijvoorbeeld staat zijn naam Jan met een meesterteken ernaast. Teken in het hokje zijn handtekening heel precies na. Trek een pijl van het hokje naar de plaats op het beeld waar de handtekening is aangebracht. Zo n beeld als dit, had vaak nog een andere functie. Het was de drager van een relikwie van de heilige. Waar denk je dat dit overgebleven stukje heeft gezeten? Waarom zullen stukjes bot, nagels en plukjes haar van heiligen bewaard zijn gebleven? Het was belangrijk om te weten wat voor kleur haar de heilige had. Ze hadden nu een stukje van een echte heilige in hun bezit en werden gesterkt in hun geloof. Er zijn musea die alleen botten van heiligen verzamelen. Dat was het! Je hebt nu de gebarentaal van het Bonnefantenmuseum geleerd. Wil je meer weten? Kijk dan op Tot de volgende keer!

Vergelijkbare documenten

1. Maria Magdalena s in alle maten en soorten

1. Maria Magdalena s in alle maten en soorten Toevallig heeft het museum drie beelden van Maria Magdalena staan en allemaal zijn ze van een ander materiaal gemaakt. Zoek op het plattegrondje de drie beelden