Scheiding bestuur en toezicht

Transcriptie

1 Scheiding bestuur en toezicht Even voorstellen: Jan Bustin, senior adviseur Vos/abb consulting sinds begin 2010 Daarvoor: Lid centrale directie bij een stichting voor primair onderwijs (3400 lln, 350 medewerkers) Eindverantwoordelijk voor personeel, financiën en huisvesting Operationeel op het gebied van medezeggenschap, juridische zaken en wsns Bestuurslid/lid Raad van Toezicht bij een samenwerkingsstichting voor V.O. ( lln, 1200 medewerkers)

2 Scheiding bestuur en toezicht Inhoud: 1. De wetswijziging 2. De mogelijkheden om bestuur en toezicht te scheiden 3. Wie is nu bestuur, bevoegd gezag, schoolbestuur, etc. 4. Hoe zit het met het externe toezicht 5. Mandaat en delegatie 6. Code voor goed bestuur 7. Het toezichtskader Vragen/opmerkingen tussendoor: geen enkel probleem

3 Structuren zijn mooi, maar..

4 Wetswijziging goed onderwijs, goed bestuur Aangenomen door Tweede en Eerste Kamer Is ingegaan per Interventiemogelijkheden bij slechte onderwijsresultaten Verplichte scheiding van bestuur en toezicht

5 Interventie bij slechte onderwijsresultaten indien de leerresultaten aan het eind van het zevende of achtste leerjaar op groepsniveau ernstig of langdurig tekortschieten..(art. 10a nieuwe w.p.o) r&w en taal over 3 schooljaren onder de norm ligt, of school geen leerresultaten kan aantonen, met uitzondering van: lln die aansluitend v.s.o. of praktijkonderwijs gaan volgen lln die korter dan 4 jaar in Nederland zijn indien sprake is van een situatie als bedoeld in artikel 10a lid 1 kan Onze minister besluiten dat.een openbare school wordt opgeheven en de bekostiging van een bijzondere school wordt beëindigd. (art. 164b nieuwe w.p.o.)

6 Verplichte scheiding van bestuur en toezicht Het bevoegd gezag draagt.zorg voor een goed bestuurde school met een scheiding in functionele of organieke zin tussen de functies van bestuur en het interne..toezicht daarop en met een rechtmatig bestuur en beheer. De benoeming in de functies geschiedt op basis van vooraf openbaar gemaakte profielen. Een intern toezichthouder.functioneert onafhankelijk van het bestuur (art. 17a en b nieuwe w.p.o.) Nu: bestuurlijke en toezichthoudende taken mogen in één persoon verenigd zijn, vanaf niet meer De wet voorziet in verschillende modellen: de organieke scheiding de functionele scheiding

7 Organieke scheiding Er ontstaan twee organen Raad van Toezicht College van Bestuur Er bestaat geen ander model gebaseerd op een organieke scheiding

8 Functionele scheiding Er blijft één orgaan -> het bestuur binnen dit bestuur komt: een intern toezichthoudend deel bestuurlijk deel één persoon kan niet beide functies vervullen er zijn meerderde modellen mogelijk

9 Voorbeelden functionele scheiding tz = intern toezichthouder b = bestuurder m= management 1. Alg. bestuur (tz) ad/cd/dir (b) (m) (waarbij de algemene directie toetreedt tot het bestuur) 2. Alg. bestuur (tz) Dagelijks bestuur (b) ad/cd/dir (m) (waarbij de ad/cd/dir niet toetreedt tot het bestuur) 3. Alg. bestuur (tz) ad/cd/dir (b)(m) (waarbij de algemene directie niet toetreedt tot het bestuur, maar op basis van mandaat, delegatie of volmacht bestuurder wordt) 4. Cie. van toezicht (t) - Alg. bestuur (b) ad/cd/dir (m) (waarbij het schoolmanagement op basis van mandaat/delegatie bestuurder wordt)

10 Functies, taken, namen, etc Bestuur, schoolbestuur, bevoegd gezag, toezichthouder, rechtspersoon, management, werkgever Management: Alles wat leiding geeft, maar niet betrokken is bij een van bovenstaande termen, m.u.v. management Rechtspersoon: De stichting voor openbaar onderwijs (OPOD) (bw2) Bevoegd gezag: Het bestuur van de rechtspersoon (wpo artikel 1) Bestuur: Het bestuur van de rechtspersoon (bw2) Intern Toezichthouder: De functionaris die belast is met de toezichthoudende functie Schoolbestuur: De functionaris die belast is met de bestuurlijke taak (de eindverantwoordelijkheid voor de uitoefening van taken en bevoegdheden namens het bevoegd gezag) Werkgever: Het bestuur van de rechtspersoon. Uitvoering ligt bij het schoolbestuur, m.u.v. het bezoldigde schoolbestuur. Hierbij wordt het werkgeversschap uitgevoerd door de Intern Toezichthouder

11 Wie is wat RvT/CvB Bestuur v/d rechtspersoon College van bestuur Bevoegd gezag College van Bestuur Schoolbestuur College van Bestuur Intern Toezichthouder Raad van Toezicht

12 Wie is wat ab(t) ad/cd/dir (b)(m) (waarbij de ad/cd/dir toetreedt tot het bestuur) Bestuur v/d rechtspersoon Algemeen bestuur én ad/cd/dir Bevoegd gezag Algemeen bestuur én ad/cd/dir Schoolbestuur Ad/cd/dir Intern Toezichthouder Algemeen bestuur

13 Wie is wat ab(t) - db(b) ad/cd/dir(m) (waarbij ad/cd/dir niet toetreedt tot het bestuur) Bestuur v/d rechtspersoon Bevoegd gezag Schoolbestuur Algemeen bestuur en dagelijks bestuur Algemeen bestuur en dagelijks bestuur Dagelijks bestuur Intern Toezichthouder Algemeen bestuur

14 Wie is wat ab(t) - ad/cd/dir (b)(m) (waarbij ad/cd op basis van mandaat/delegatie bestuurder wordt, maar niet toetreedt tot het bestuur) Bestuur v/d rechtspersoon Algemeen bestuur Bevoegd gezag Algemeen bestuur Schoolbestuur Ad/cd/dir Intern Toezichthouder Algemeen bestuur

15 Wie is wat Cie. toezicht(t) ab(b) ad/cd/dir(m) Bestuur v/d rechtspersoon Algemeen bestuur Bevoegd gezag Algemeen bestuur Schoolbestuur Algemeen bestuur Intern Toezichthouder Commissie van toezicht

16 Intern en extern toezicht bij een organieke scheiding Intern toezicht (RvT) Houdt toezicht op: 1.uitvoering taken en uitoefenen bevoegdheden bestuur 2.het naleven van wettelijke verplichtingen en de code voor goed bestuur 3.De rechtmatige verwerving en doelmatige en rechtmatige besteding en aanwending van de middelen van de school (verkregen op grond van de wpo) Zorgt voor: 1.Goedkeuring begroting, jaarverslag, en strategisch beleidsplan 2.Het aanwijzen van een accountant 3.Jaarlijkse verantwoording van wettelijke taken van de Raad van Toezicht in het jaarverslag Is: 1.Klankbord van het bestuur (raad en daad) 2.Belast met benoemen, schorsen, ontslaan, en het vaststellen van de beloning van het College van Bestuur Extern toezicht (gemeenteraad) Het externe toezicht van de gemeenteraad is in een regeling neergelegd in de stichtingsstatuten. Deze regeling bevat in ieder geval het volgende: 1.Samenstelling, werkwijze en inrichting Raad van Toezicht 2.Wijze van benoemen, herbenoemen, schorsen en ontslag leden RvT 1. Gemeenteraad benoemt leden RvT 2. Ten minste 1/3, doch geen meerderheid op bindende voordracht van ouders 3.Termijn van benoeming 4.De vaststelling begroting en jaarrekening 5.Periode waarvoor de stichting in leven geroepen wordt (ten minste 5 jaar) 6.De bevoegdheid de stichting te ontbinden Bij dit alles dient een overheersende invloed van de overheid in de Raad van Toezicht verzekerd te zijn.

17 Intern en extern toezicht bij een functionele scheiding Intern toezicht (toezichthoudend deel v/h bestuur) Houdt toezicht op: 1.uitvoering taken en uitoefenen bevoegdheden bestuur 2.het naleven van wettelijke verplichtingen en de code voor goed bestuur 3.De rechtmatige verwerving en doelmatige en rechtmatige besteding en aanwending van de middelen van de school (verkregen op grond van de wpo) Zorgt voor: 1.Goedkeuring begroting, jaarverslag, en strategisch beleidsplan 2.Het aanwijzen van een accountant 3.Jaarlijkse verantwoording van wettelijke taken van het toezichthoudend deel van het bestuur in het jaarverslag Is: 1.Klankbord van het bestuur (de bestuurder) (raad en daad) Extern toezicht (gemeenteraad) Het externe toezicht van de gemeenteraad is in een regeling neergelegd in de stichtingsstatuten. Deze regeling bevat in ieder geval het volgende: 1.Samenstelling, werkwijze en inrichting van het bestuur van de stichting 2.Wijze van benoemen, herbenoemen, schorsen en ontslag van de bestuursleden 1. Gemeenteraad benoemt leden van het bestuur 2. Ten minste 1/3, doch geen meerderheid op bindende voordracht van ouders 3.Termijn van benoeming 4.De vaststelling begroting en jaarrekening na goedkeuring van de gemeenteraad 5.De wijze waarop de gemeenteraad toezicht uitoefent op het bestuur 6.Periode waarvoor de stichting in leven geroepen wordt (ten minste 5 jaar) 7.De gronden waarop het bestuur besluit de vergadering besloten te houden. 8.De bevoegdheid de stichting te ontbinden Bij dit alles dient een overheersende invloed van de overheid in het bestuur verzekerd te zijn.

18 Mandaat en delegatie Op dit moment is slechts mandaat mogelijk In de nieuwe wet is delegatie ook toegestaan Nog even het verschil: Mandaat: overdragen van bevoegdheden zonder de verantwoordelijkheid De mandaatgever kan de bevoegdheid zelf blijven uitoefenen. Een door de mandaatnemer genomen besluit kan door de mandaatgever teruggedraaid worden. Delegatie: overdragen van bevoegdheden met de verantwoordelijkheid De delegans kan de bevoegdheid niet meer zelf uitoefenen. Een door de delegataris genomen besluit kan niet meer worden teruggedraaid. Wel kan de delegans het delegatiebesluit terugdraaien. De wet (wpo) moet delegatie toestaan. Delegatie is mogelijk tussen bestuur algemene directie directeur adjunct-directeur Dit dient wel in het managementstatuut beschreven te zijn

19 Code goed bestuur Het bevoegd gezag stelt jaarlijks..een bestuursverslag als bedoeld in BW2 waarin de door het bevoegd gezag gehanteerde code voor goed bestuur wordt vermeld alsmede ten minste verantwoording wordt afgelegd over de afwijkingen van die code voor goed bestuur Pas toe of leg uit, of Maak een eigen code waarbij invulling gegeven wordt aan ten minste een professionaliseringsbeleid personeel t.b.v. onderwijskwaliteit een integere bedrijfsvoering afstemming met en verantwoording aan ouders en belanghebbenden (horizontale dialoog) Let op: bij a.m.b. kan een code worden aangewezen

20 Het toezichtskader voor de interne toezichtshouder Volgens de wet Houdt toezicht op: 1.uitvoering taken en uitoefenen bevoegdheden schoolbestuur 2.het naleven van wettelijke verplichtingen en de code voor goed bestuur 3.De rechtmatige verwerving en doelmatige en rechtmatige besteding en aanwending van de middelen van de school (verkregen op grond van de wpo) Zorgt voor: 1.Goedkeuring begroting, jaarverslag, en strategisch beleidsplan 2.Het aanwijzen van een accountant 3.Jaarlijkse verantwoording van wettelijke taken van het toezichthoudend deel van het bestuur in het jaarverslag Code goed bestuur Aandachtspunten voor de interne toezichthouder: 1.De kwaliteit van het onderwijs 2.Rechtmatig en integer bestuur en beheer 3.Rechtmatige verwerving en doelmatige en rechtmatige besteding en aanwending van de middelen Het interne toezichthouder stelt een toezichtskader vast waarin wordt geëxpliciteerd op welke criteria het intern toezicht zich voorts in het bijzonder richt. Het formuleert zijn informatiebehoefte ten opzichte van het schoolbestuur, doch voorziet ook zichzelf van de benodigde informatie. Kortom: de interne toezichthouder bepaalt zijn eigen agenda Is: 1.Klankbord van het bestuur (raad en daad)