Van VAR naar DBAmodelovereenkomst

Transcriptie

1 Van VAR naar DBAmodelovereenkomst 1 6 A P R I L F R A N K VA N B E R G E N

2 Programma VAR (Verklaring Arbeidsrelatie) Vervanger VAR Wet DBA (Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) Afsluiting

3 Wat handig, zo n VAR! Verklaring Arbeidsrelatie: kwestie van goed invullen en klaar is Kees Nauwelijks controle op feitelijke situatie (1%?) Zeer beperkt risico voor opdrachtgevers Gevolg: explosie van aantal zzp ers (zelfstandige zonder personeel) Schijnzelfstandigheid

4 De VAR gaat verdwijnen Wat is (nog even) het belang van de VAR? Wie heeft belang bij de VAR? Opdrachtgever of opdrachtnemer? DBA = Deregulering Arbeidsrelatie overheid trekt zich terug Einde zekerheid dankzij VAR dus en meer verantwoordelijkheid voor partijen, in bijzonder dus voor de opdrachtgever Toch dienstbetrekking? naheffing opdrachtgever (werkgever)

5 Het nieuwe systeem Eis 1: Werken met een door de Belastingdienst goedgekeurde overeenkomst, hetzij een modelovereenkomst, hetzij een specifieke Eis 2: Feitelijke situatie conform de gesloten overeenkomst Indien hieraan wordt voldaan, is er geen dienstbetrekking Indien hieraan niet is voldaan, is er mogelijk wel een dienstbetrekking, dus risico naheffing bij opdrachtgever Werken met modelovereenkomst is niet verplicht

6 De modelovereenkomsten De modelovereenkomsten hebben gemeen dat ze de 3 cruciale kenmerken van een dienstbetrekking vermijden: 1) gezagsverhouding (leiding en toezicht; exclusiviteit) 2) persoonlijk verrichten van arbeid (of vrije vervanging mogelijk) 3) verplichting tot het betalen van loon (doorbetaling bij ziekte of vakantie; vaste bedragen of naar prestatie/project; risico slecht werk bij opdrachtnemer)

7 Algemene modelovereenkomsten Geen werkgeversgezag gericht op situaties waarin het werkgeversgezag ontbreekt. Dat betekent onder andere dat de opdrachtnemer het werk naar eigen inzicht en zonder toezicht of leiding van de opdrachtgever kan doen. Vrije vervanging opdrachtnemer kan zich vrij laten vervangen. Dat betekent dat de opdrachtnemer iemand anders kan vragen om het werk voor hem te doen.

8 Andere overeenkomsten Voorbeeldovereenkomsten, veelal voorgelegd door brancheorganisaties Individuele overeenkomsten (iedereen kan die voorleggen) Een goedgekeurde overeenkomst is in principe voor vijf jaar geldig, tenzij de wet of jurisprudentie wijzigt.

9 Invoering / overgangsrecht 1 mei 2016: nieuwe systeem treedt in werking 1 mei mei 2017: implementatiefase, Belastingdienst handhaaft terughoudend; wel inspanningsverplichting Vanaf 1 mei 2017 geldt het nieuwe systeem volledig Een voor 2014/2015 afgegeven VAR blijft geldig tot 1 mei 2016 (tenzij feiten veranderen)

10 Veelgestelde vragen (fiscus) Krijgt de zzp er in het nieuwe systeem minder duidelijkheid en zekerheid? Eerder omgekeerd. Veel zzp ers dachten dat de VAR een soort werkvergunning was, maar in werkelijkheid gaf de VAR alleen aan de opdrachtgever zekerheid. De VAR hield de zzp er in het ongewisse of hij wel echt buiten dienstverband werkte. De enige zekerheid voor de zzp er was dat hij met een VAR-wuo of een VAR-dga géén recht had op sociale zekerheid. Het nieuwe systeem biedt aan zowel opdrachtgever als zzp er helderheid en zekerheid, mits ze volgens een modelovereenkomst werken. Dat is voor de zzp er juist een verbetering.

11 Veelgestelde vragen (fiscus) Wordt het nu voor veel opdrachtnemers moeilijker om als zzp er te werken? Nee. De grens tussen ondernemerschap en dienstverband verandert niet. Alles wat nu mag, mag straks ook. Alles wat straks niet kan, kan nu ook al niet. Het wordt met de modelovereenkomsten wel veel duidelijker wat wel en niet kan.

12 Veelgestelde vragen (fiscus) Moet ik voor elke klus en voor allerlei verschillende klussen opnieuw een overeenkomst opstellen? Nee. De modelovereenkomsten staan op onze internetsite. De algemene modelovereenkomsten zijn geschikt voor alle type opdrachten, ongeacht de branche of het beroep. Als u afspreekt volgens een bepaalde modelovereenkomst te werken, hebt u zekerheid. Welke overeenkomst u neemt, kiezen opdrachtgever en opdrachtnemer zelf.

13 Veelgestelde vragen (fiscus) Hoe zit het met de verdeling van verantwoordelijkheden tussen zzp ers en bedrijven als er toch sprake blijkt van een dienstbetrekking? Als wij bij een opdrachtgever vaststellen dat een arbeidsrelatie een dienstbetrekking is, dan heeft dat fiscale gevolgen. In die situatie is het mogelijk dat wij een naheffingsaanslag loonbelasting/premie volksverzekeringen opleggen aan de opdrachtgever. De opdrachtgever kan deze verhalen op de opdrachtnemer, maar o.a. de premies werknemersverzekeringen niet. Verder zal de opdrachtnemer zijn positie als ondernemer verliezen, inclusief ondernemersfaciliteiten zoals de zelfstandigenaftrek en de oudedagsreserve.

14 Veelgestelde vragen (fiscus) Wat moet een zzp er nu concreet doen? Samen met de opdrachtgever bepalen of een modelovereenkomst nodig is Een passende modelovereenkomst zoeken De zzp er en de opdrachtgever moeten vastleggen volgens welke modelovereenkomst zij gaan werken. De zzp er kan dat bijvoorbeeld doen door de modelovereenkomst als bijlage mee te sturen in de waarin hij afspraken maakt met zijn opdrachtgever (opdrachtbevestiging). Of door te verwijzen naar het nummer van de modelovereenkomst. Werken volgens de afspraken in de modelovereenkomst.

15 Veelgestelde vragen (fiscus) Wat betekent de nieuwe wet voor zelfstandigen en bedrijven? Als er wordt gewerkt conform een goedgekeurde modelovereenkomst, dan hoeft een opdrachtgever geen loonheffingen in te houden en te betalen. Een zelfstandige is dan niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen (WW, ZW en WIA). Het werken volgens een modelovereenkomst zegt alleen iets over de loonheffingen en niets over het ondernemerschap van een zelfstandige.

16 Veelgestelde vragen (fiscus) Hoe zit het met de verdeling van verantwoordelijkheden tussen zzp ers en bedrijven als er toch sprake blijkt van loondienst? Gevolgen opdrachtgever. Bij het vaststellen van een dienstbetrekking is het mogelijk dat wij een naheffingsaanslag loonheffingen opleggen aan de opdrachtgever. De opgelegde loonbelasting/premie volksverzekeringen kan de opdrachtgever/werkgever op de opdrachtnemer/werknemer verhalen. De werknemersverzekeringen en de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet kan niet verhaald worden.

17 Veelgestelde vragen (fiscus) Hoe zit het met de verdeling van verantwoordelijkheden tussen zzp ers en bedrijven als er toch sprake blijkt van loondienst? Gevolgen opdrachtnemer. Wij kunnen en loonbelasting/premie volksverzekeringen bij de opdrachtnemer/werknemer als voorheffing verrekenen bij de aangifte inkomstenbelasting. De opdrachtnemer/werknemer is in deze situatie doorgaans ook verzekerd voor de werknemersverzekeringen. Als blijkt dat er sprake is van een dienstbetrekking, dan kan de opdrachtnemer zijn positie als fiscaal ondernemer verliezen (geen recht meer op ondernemersfaciliteiten).

18 Enkele kritische kanttekeningen Schijnzekerheid. Grijs gebied. Denk niet dat een overeenkomst vooraf rechtszekerheid biedt. Loop geen risico en voorkom alles wat kan wijzen op een dienstbetrekking zowel op papier als in de praktijk. Heden is niet duidelijk hoe de Belastingdienst gaat controleren of papieren overeenkomsten en feitelijke werkzaamheden met elkaar overeenkomen.

19 Aandachtspunten Zelfstandigen met wisselende opdrachten zoals bijvoorbeeld vertalers en tolken lopen afhankelijk van de de feitelijke omstandigheden mogelijk ook fiscale risico s. De Belastingdienst controleert per opdracht of er sprake is van een dienstbetrekking en dus inhoudingsplicht bij de opdrachtgever. Werkt u bijvoorbeeld een dagdeel per week vast met daarnaast losse opdrachten dan kan de fiscus de werkzaamheden telkens anders beoordelen. Indien al gevolg hiervan niet langer de grens van 1225 uren als zelfstandige wordt gehaald dan bestaat bijvoorbeeld niet langer recht op de zelfstandigenaftrek.

20 Aandachtspunten Neem in de overeenkomst een bepaling op die de opdrachtgever verplicht om de opdrachtnemer tijdig op de hoogte te brengen als de fiscus een naheffingsaanslag oplegt aan de opdrachtgever. De opdrachtnemer heeft er belang bij om dit op tijd te weten omdat de bezwaartermijn slechts zes weken bedraagt.

21 Aandachtspunten De kans voor zowel opdrachtgever als zzp er om zaken nu goed te regelen voor zover dit nog niet is gebeurd. Door de fiscale en arbeidsrechtelijke risico s in kaart te brengen en eventueel af te dichten, afspraken vast te leggen over te leveren prestaties en door betalings-, leverings- en veiligheidsvoorschriften (indien en voor zover van toepassing) op te nemen in de overeenkomst, slaan beide partijen (opdrachtgever en opdrachtnemer) twee vliegen in één klap.

22 Dus wat te doen? Voor bedrijven die opdrachtnemers inhuren en tot nu toe (hopelijk) met de VAR werken bekijk of met modelovereenkomsten gewerkt kan worden of wellicht een individuele overeenkomst wenselijk is PLUS er moet ook conform die overeenkomst worden gewerkt!

23 Wat te doen? Voor zelfstandigen die zelf ingehuurd worden en tot nu toe de VAR konden verstrekken primair / in theorie ligt het risico bij de opdrachtgever, echter in de praktijk betekent onzekerheid bij de opdrachtgever mogelijk geen werk. Daarom actief meedenken over toepassing van (model)overeenkomsten.

24 Vragen? Afsluiting