Project Waterplantenbeheer en vis

Transcriptie

1 Project Waterplantenbeheer en vis Kennis en informatie: Willie van Emmerik Advisering: Josje Peters Stagiairs: Raymon Oostdijk, Marije Spruit, Robin de Vries Enkele medewerkers van federaties en vrijwilligers van HSV-en

2 Aanleiding Laatste jaren grote toename waterplanten geconstateerd

3 Waterplanten, ecosysteem en vis van belang ca % bedekking optimaal

4 Waterplanten en vis Overmaat onderwaterplanten sterke zuurstofschommelingen

5 Waterplanten en sportvisserij Afhankelijk van type sportvisserij Bedekking ~ 10-40% optimaal recreatief snoekvisser wedstrijd vliegvisser

6 Waterplanten historisch perspectief Sinds ~1950 voedselrijker worden water Jaren dichte waterplantenmassa s Bestrijding waterplanten (chemisch, mechanisch, graskarper) Jaren 80 verdere eutrofiëring - troebeler - meer algen Waterplantenbestrijding niet meer nodig Nu omgekeerde situatie - voedselrijkdom neemt af, water wordt helderder Toename (met name ondergedoken) waterplanten Beheer weer nodig

7 Project waterplantenbeheer Praktisch Een aanzet geven tot een bewuster en effectiever inzetten van methoden van waterplantenbeheer Voor vis en visserij In samenwerking met waterbeheerders

8 Deelprojecten/onderdelen: Informatie: Probleem inventariseren Literatuuronderzoek waterplanten, vis en sportvisserij Evaluatie graskarper Maaibeheer waterbeheerders: beleid-praktijk Praktijkproeven: Maaien visstekken hotspots Monitoren hydroventuri (exotenbestrijding) Nieuwe graskarperprojecten

9 Probleeminventarisatie: enquête onder HSV-en Omvang problematiek in kaart brengen Hoe wordt het ervaren door de sportvissers? Speelt het in alle regio s? Worden maatregelen genomen en zo ja welke? Digitale enquête Survey Monkey Kort, vragen

10 Uitkomsten enquête Ruim de helft ondervindt hinder van waterplanten Driekwart hiervan: toename overlast laatste 5 jaar

11 Verdeling verenigingen die overlast ondervinden

12 Wat is het probleem?

13 Verdere uitkomsten Waterplantenproblematiek speelt in veel verschillende watertypen Ondernomen actie (%) Melding bij waterbeheerder/gemeente/vbc 65 Getracht zelf waterplanten te verwijderen 31 Gemaaid 41 Graskarper uitgezet 16 Geen actie ondernomen 19 Anders 11 Maatregel effectief? 82% vond van niet

14 Hotspots Doel wateren bevisbaar houden/maken Proef (extra) maaien visstekken in voor sportvisserij belangrijke wateren Selectie wateren Oranjekanaal (Drenthe) Keizersbeek (Gelderland) Samen met waterschap

15 Keizersbeek 2012

16 Hotspots Keizersbeek (Achterhoek) In overleg met Federatie Midden Nederland en Waterschap Rijn & IJssel 3 hotspots: ca meter 2-3 wekelijks monitoren Vegetatiebedekking te hoog (>40-60%) > maaien hotspots Watervergunning, toestemming bestuur ws., aannemer inhuren Financiële bijdrage waterschap

17 Monitoring waterplanten Keizersbeek koud voorjaar Normaal mei nu pas eind juni Maaien hele beek Locatie Veenweg waterschap Na 6 weken hotspot laten maaien procent bedekking submers totaal niet gemaaide locatie maand

18 Oranjekanaal, aug 2013 (ongelijkbladig vederkruid)

19 Hotspots Oranjekanaal (Drenthe) Overleg met ws. Velt & Vecht, federatie Groningen Drenthe, HSV de Voorn Schoonoord Proef - 2 hotspots van m (wedstrijdtrajecten) 2-3 wekelijks monitoren Vegetatiebedekking te hoog -> maaien hotspots

20 Monitoring waterplanten Oranjekanaal 80 Locatie Borgerzijtak koud voorjaar procent bedekking maand submers totaal totaal niet gemaaid 1 e maaien waterschap begin mei (hele kanaal) 6 weken later hotspots gemaaid 16 juli ws. Tot eind aug water bevisbaar Verzoek waterschap maaien - geen materieel, pas einde seizoen

21 Constateringen hotspots Ons doel : voor dit soort hotspots waterschap een of twee maal extra te maaien in de zomer Een doel ws. is recreatief medegebruik Monitoren door lokale sportvisserij Korte lijnen van communicatie tussen sport (regionaal) met onderhoudsmensen waterschap Niet veel meer inspanning bij goed uitmikken moment van maaien Lastig: materieel niet altijd beschikbaar Soms is maaien in het voorjaar beter dan wachten - Gedragscode F&F niet te star hanteren Evalueren einde groeiseizoen

22 Houten, 2012 ongelijkbladig vederkruid

23 Waterplantenbestrijding Houten Project gemeente Houten + Waterschap Stichtse Rijnlanden Bestrijding invasieve exoot ongelijkbladig vederkruid Hydroventuri - innovatieve methode wegspuiten hele plant met wortels en al voorkomen fragmentatie-> verdere verspreiding kostbaar Monitoren waterplanten effect op visstand

24 Houten Koud voorjaar alles verlaat, minder dichte waterplantengroei Hydroventuri Daling zuurstofgehalte Bij hoge temperatuur visflauwte en sterfte jonge vis Ook bij uitscheppen dichte maaisel komt jonge vis mee Fragmenten van plant blijven aanwezig Nazorg

25 Maaibeheer Kan het maaibeheer beter/visvriendelijker? In kaart brengen huidige maaibeleid waterschappen Vergelijken beleid en praktijk In de praktijk onderzoeken Effecten maaien op waterplanten, milieuparameters, vis Maaimethoden, inzet apparatuur, temperatuur, kosten Alternatieve methoden Moet leiden tot adviezen voor verbeteringen

26 Zuurstofgebrek na maaien

27 Flexibodemmes

28 Literatuuronderzoek + proefprojecten graskarper Evaluatie eerdere graskarperuitzettingen Nieuwe graskarper proeven Regels Alleen in geïsoleerde wateren (of met afzettingen) Toestemming watereigenaar Potentiële nadelen Exoot (geen voortplanting) Bij te hoge biomassa kaalslag Selectiviteit voedselplanten Voordelen Goedkoop Goede sportvis Milieuvriendelijk alternatief

29 Graskarper Doel: verbetering advisering ten aanzien van inzet graskarper Nieuwe graskarperproeven Geconditioneerde omstandigheden: Jaarklassen, kilo s, aantallen Monitoren waterplanten /milieuparameters Opgestarte projecten: IJzeren man (Weert) Ringsloot RWZI Dinther (Veghel)

30 Tot slot Bezig met veel aspecten van het onderwerp Uitkomsten gebruiken voor betere advisering Positieve bijdrage leveren aan visvriendelijk waterplantenbeheer Communicatie van belang met/naar waterbeheerders en onderlinge communicatie Niet alleen ecologen maar ook uitvoerders

31 Bedankt voor uw aandacht Vragen? Suggesties? Ideeën voor nieuwe projecten?