De Helmondse VARICON

Transcriptie

1 De Helmondse VARICON 22 e Jaargang nummer 90 Januari 2005 De Varicon is de spreekbuis van de Vereniging voor Experimenteel Radio Onderzoek Nederland afdeling Helmond en wordt kosteloos toegezonden per post, bezorgd of per aan leden van de VERON afdeling Helmond. De Varicon verschijnt min of meer regelmatig vier maal per jaar en bij bijzondere gelegenheden. Bijdragen in de vorm van kopij zijn natuurlijk altijd welkom, stuur ook eens een stukje naar de redactie! Bijeenkomsten en lezingen worden steeds gehouden op de 3 e dinsdag van de maand in zaal van Dijk, Heistraat 5 te Helmond (telefoon ). Op elke afdelingsbijeenkomst is ook de regionale QSL-manager aanwezig. De rondes van PI4HMD worden geleid zoals in de agenda vermeld en beginnen om 20:30 uur locale tijd. Frequentie: MHz. Als de rondeleider verhinderd is, wordt de rondeleiding overgenomen. AGENDA 4 Januari 20:30 uur LT op MHz Nieuwjaars ronde nr 733 door Wim, PAøWGV 11 januari 20:30 uur LT op MHz ronde nr 734 door Arno, PE2WGV 18 januari Nieuwjaarsbijeenkomst en de gebruikelijke gratis zolderopruiming 25 januari 20:30 uur LT op MHz ronde nr 735 door Alexander, PE2ARL 1 februari 20:30 uur LT op MHz ronde nr 736 door Wim, PAøWGV 8 februari 20:30 uur LT op MHz ronde nr 737 door Arno, PE2WGV 15 februari Jaarvergadering VERON Afdeling Helmond 22 februari 20:30 uur LT op MHz ronde nr 738 door Alexander, PE2ARL 1 maart 20:30 uur LT op MHz ronde nr 739 door Wim, PAøWGV 8 maart 20:30 uur LT op MHz ronde nr 740 door Arno, PE2WGV 15 maart Bijeenkomst in zaal van Dijk 22 maart 20:30 uur LT op MHz ronde nr 741 door Alexander, PE2ARL 29 maart 20:30 uur LT op MHz ronde nr 742 door Wim, PAøWGV 5 april 20:30 uur LT op MHz ronde nr 743 door Arno, PE2WGV 12 april 20:30 uur LT op MHz ronde nr 744 door Alexander, PE2ARL 19 april Lezing door Jean-Pierre, PE1NPG over PSK31 en digitale modes 26 april 20:30 uur LT op MHz ronde nr 745 door Wim, PAøWGV 3 mei 20:30 uur LT op MHz ronde nr 746 door Arno, PE2WGV 10 mei 20:30 uur LT op MHz ronde nr 747 door Alexander, PE2ARL 17 mei Zelfbouwtentoonstelling Afdeling Helmond 24 mei 20:30 uur LT op MHz ronde nr 748 door Wim, PAøWGV 31 mei 20:30 uur LT op MHz ronde nr 749 door Arno, PE2WGV 3 t/m 5 juni Velddagen afdeling Helmond op camping Grotelse Heide 7 juni 20:30 uur LT op MHz ronde nr 750 door Alexander, PE2ARL 14 juni 20:30 uur LT op MHz ronde nr 751 door Wim, PAøWGV 21 juni Jubileum bijeenkomst 25 jaar Afdeling Helmond 28 juni 20:30 uur LT op MHz ronde nr 752 door Arno, PE2WGV VARICON januari

2 Alle leden van de VERON afdeling Helmond (A53) worden bij deze uitgenodigd voor de jaarvergadering van de afdeling Helmond op dinsdag 15 februari De vergadering zal uiterlijk beginnen om uur en maximaal duren tot uur, daarna is er nog gelegenheid tot een gezellig samenzijn met een drankje en hapje. Bestuur afdeling Helmond. AGENDA VOOR DE JAARVERGADERING van A53, Afdeling Helmond op 15 Februari 2005 Aanvang 20:15 uur in zaal van Dijk, Heistraat 5 te Helmond 1. Opening door de voorzitter Arno, PE2WGV 2. Notulen vorige jaarvergadering van 17 februari Jaarverslag van de secretaris Wim, PA0WGV 4. Jaarverslag van de penningmeester Hans, PA0TLM 5. Verslag van de kascontrolecommissie 6. Verslagen van de diverse andere commissies 7. Bestuursverkiezing Aftredende en ook herkiesbare bestuursleden zijn Henny, PE1CYE en Alexander, PE2ARL Pauze 8. Installatie nieuwe bestuur 9. Beleid voor komend jaar 2005 door de voorzitter, Arno PE2WGV 10. Begroting over 2005 door de penningmeester Hans, PA0TLM 11. Verkiezing kascontrolecommissie 12. VR- voorstellen en benoeming VR-vertegenwoordigers 13. Rondvraag 14. Sluiting Het bestuur van de afdeling Helmond Arno Winckens, PE2WGV, Voorzitter David Teniersstraat 15, 5702 CG Helmond tel Wim Geven, PAøWGV, Secretaris Beringstraat 87, 5665 GT Geldrop tel Hans van Rooy, PAøTLM, Penningm. Quinten Matsijsstraat 13, 5702 BT Helmond tel Jan Vriends, PAøNDS Lid Willemstraat 7a, 5707 HK Helmond tel Henny van den Berg, PE1CYE Lid Windmolenstraat 48, 5706 AS Helmond tel Alexander Reloe, PE2ARL Lid Duin 4, 5737 RH Lieshout tel Martien Bos, PD4MB Lid Leliestraat 124, 5741 XZ Beek & Donk tel Frans Knapen, NL5764 Lid Pr. Christinastraat 38, 5731 BL Mierlo tel VARICON januari

3 Van de Voorzitter, Inmiddels is het jaar 2004 al weer ver gevorderd en zijn de kerstvoorbereidingen in volle gang. Veel tijd heb ik niet meer om mij volop met de hobby bezig te houden, druk op het werk en nog drukker met een noodzakelijke verbouwing thuis. Komt allemaal wel weer goed maar het organiseren van een aantal zaken staat even op de tweede plaats. Als we kijken wat er het afgelopen jaar weer allemaal is gebeurd en wat de revu is gepasseerd zijn er toch weer een aantal feiten te noemen. Vele mooie lezingen, o.a. door Cees, PE1BEY ; Wil, PAoBWL en Piet, PAoPDOO en de zelfbouwtentoonstelling met vele min of meer mooie en praktische zelfbouwproducten die het nabouwen meer dan de moeite waard zijn. Ook de velddag was er weer een van het ouderwetse kaliber en ook het weer werkte volop mee wat zeker ten goede komt aan de velddagvreugde, als afsluiter was er nog het magnifieke verslag over de velddag door Rene, PE1HOO waarvan u in de vorige Varicon uitgebreid hebt kunnen genieten. De Varicon was echter slechts drie keer verschenen in het afgelopen jaar wat mede is veroorzaakt door zeer drukke werkzaamheden en het ontbreken van bruikbare artikelen. Tevens zijn er het afgelopen jaar weer enkele vossenjachten georganiseerd waarbij er de ene keer wat meer deelnemers zijn en de andere keer weer wat minder, jammer want er worden mooie oefenjachten georganiseerd waarbij de al of niet zelfbouwontvanger zeer goed getest kan worden. De radiomarkt mocht dit jaar kampen met enkele moeilijkheden, met o.a. schragen en tafels, het was er niet minder gezellig om, door een hoge inzet van enkele leden en vrijwilligers kon de radiomarkt toch weer in zaal t Anker in Beek en Donk plaatsvinden. Als afsluiter was er ook een avond-vossenjacht waar helaas maar 2 deelnemers aanwezig waren wat toch jammer is voor de gemiste kans om ook in het donker je apparatuur te testen. Verder lag het in de bedoeling om in het afgelopen najaar nog een excursie te organiseren, echter behalve van de bestuursleden komen er maar erg weinig aanmeldingen voor binnen dus hebben we gemeend dit tot nader bericht uit te stellen, mogelijk dat er komend jaar wat meer activiteiten (ook ten behoeve van ons 25 jarig bestaan) georganiseerd gaan worden waar meer belangstelling voor is. Dat brengt me meteen op een vooruitzicht voor het komend jaar. Als eerste natuurlijk weer de nieuwjaarsreceptie met de gebruikelijke gratis zolderopruiming en de maand erna de Jaarvergadering waar alle leden van harte zijn uitgenodigd. In april zullen we als afdeling acte de precance geven op de twee-jaarlijkse welkomst markt in het centrum van Helmond. Verder zal er een jubileum avond georganiseerd gaan worden waarvan de inhoud nog niet precies vaststaat, ook zal de velddag in het eerste weekend van juni gaan plaatsvinden en zullen we proberen een zaterdag excursie op poten te zetten. Ook willen we proberen (met o.a. jullie medewerking) een jubileum Varicon te maken met een terugblik op 25 jaar Veron afdeling Helmond. Kortom, het is weer een jaar met vele activiteiten en mogelijkheden de hobby verder te ontplooien en ik hoop op een grote deelname bij de diverse activiteiten die we voor jullie organiseren en wens jullie allen nog een paar fijne kerstdagen en een voorspoedig maar vooral zeer gezond 2005 toe en natuurlijk allemaal tot ziens op een van de activiteiten of bij de bijeenkomst in zaal van Dijk. Arno, PE2WGV Het bestuur wenst U allen een gelukkig en sfeervol kerstfeest en een voorspoedig maar vooral gezond 2005 toe. VARICON januari

4 De Kerst en nieuwjaarspuzzels van dit jaar kennen net als vorig jaar een algemeen karakter Zelfs al lost U maar een puzzel op dan dingt U al mee naar een prijsje. Op deze pagina staan twee puzzels, een woordzoeker die gemakkelijk is op te lossen en een zweeds raadsel waar U gewoon de nummers aan de zijkant dient in te vullen. Veel succes.. VARICON januari

5 De tweede pagina puzzels bestaat uit een kruiswoordraadsel en een zweedse puzzel die samen de oplossing vormen. Bij de kruiswoordraadsel verzamelt U de letters bij de nummers : En bij het zweedse raadsel de nummers 1 tot en met 12. Oplossingen kunt U opsturen, of afgeven bij de secretaris of de voorzitter van de afdeling Helmond. Of via [email protected] of [email protected]. Onder de goede inzenders zullen een aantal prijsjes worden verloot. VARICON januari

6 Binnengekomen verslagen van de diverse commissies: DE CURSUS IN 2004 In 2004 is er zeer weinig gebruik gemaakt van de gratis studiebegeleiding. Het is nog steeds mogelijk, ook voor niet leden, om aan de begeleiding deel te nemen. Daarvoor contact opnemen met ondergetekende. Tot horens. HET HELMONDCERTIFICAAT in 2004 Ook in het jaar 2004 is er geen enkel certificaat uitgereikt hoewel nu iedereen op HF mag moet het toch een fluitje van een cent zijn om als afdelingslid het certificaat de behalen. Vergelijk je QSL bestand en het reglement maar eens met elkaar. Wedden dat het simpel kan! QSL is er niet voor niets! 73 Jan, PAØNDS QSL-Post In het afgelopen jaar is de meeste qsl-post naar Dave, PA3HBB gegaan maar Fokko, PE2CML is al aardig op weg om in 2005 Dave in te gaan halen, de meeste luisterkaarten zijn nog altijd voor Jan, NL4276. Gelukkig zit de service van het QSL-buro voor het versturen van QSL-post inbegrepen in het lidmaatschap, dat betekend voor mensen die hun lidmaatschap opgezegd hebben dat ze helaas geen gebruik meer mogen maken van de QSL service van de VERON. Ik hoop natuurlijk voor veel amateurs de QSL-post komend jaar ook weer te mogen verzorgen en wens u dan ook een QSL-rijk 2005 toe. 73 Arno, PE2WGV Verslag over het weekend in DENNEHEUL te EMMELOORD. Weekend van 22 tot 25 Oktober Beste Zend en luisteramateurs Denneheul is van oudsher een Blindeninstituut. Nu is het een Congreshotel met daarbij gelegen vakantie huisjes. Het ligt midden in de bossen van Emmeloord waar het dan ook zeer mooi is. Het is opgezet door de afdeling gehandicapten van de VERON. Wij waren uitgenodigd met 26 personen deel te nemen aan het weekend. Alle mensen zijn dan ook gehandicapt. Zo waren er blinden slechtzienden rolstoelers en mensen die verstandelijk gehandicapt zijn. Op de vrijdag middag om uur werden we daar verwacht Het was overweldigend hoe je ontvangen werd. Het begon al met koffie en gebak. We werden naar een zeer luxe zaal gebracht waar iedereen zich voorstelde. Sommigen waren zendamateur andere luisteramateur. Na het onderling QSO gingen we eten, nou zo iets had ik nog niet meegemaakt. Er kwamen schotels te voorschijn waar je niet overheen kon kijken. Het was een warm en koud buffet met alles erop en eraan van vis tot vlees warm en koud dat was smullen, we hoefde zelf nog niet eens op te scheppen dat werd allemaal gedaan door de 6 vrijwilligers waarvan de meeste vrouwen. Na het heeeeeeeeerlijke eten was het tijd om ingedeeld te worden voor de kamers. De slaapkamers waren allemaal aangepast we hadden ieder een eigen kamer met douche, toilet en een aangepast bed wat heerlijk sliep. VARICON januari

7 Op zaterdag morgen was het om half 9 ontbijt. Dat was weer zo uitgebreid als het maar kon. Na het eten werden de verschillende antennes en de verschillend sets op gezet en aangesloten. Als antennes hadden we voor de 2 meter een VLINDER ANTENNE op 10 meter hoogte staan en ook een verticale rondstraler. Voor de HF banden hadden we 2 draadantennes hangen waarvan ik de namen vergeten ben hi. Toen was er een uitleg over het gebruik van de apparatuur,(2 HF sets en 2 2mtr sets.) Ook werden er uitzendingen gemaakt met SSTV onder de speciale call: PI4CGH. Ook ik als luisteramateur mocht verbindingen maken zowel op 2 als op HF, Het was wel moeilijk op HF omdat er nogal achtergrond QRM was we hadden namelijk geen hoofdtelefoons daar wordt de volgende keer wel aan gedacht. Tot grote verbazing van mezelf had ik een QSO met Florida en met New York Het was een hele speciale ervaring om dat dit de eerste keer was, ik hoop dan ook de QSL kaarten te mogen zien als ze aangekomen zijn. Ik had verbinding gezocht met Helmond o.a. PA0NDS, PA0WGV, PE2WGV op MHz en de repeater van Eindhoven, maar helaas geen gehoor. De sets voor HF waren een Kenwood en een Icom. Voor 2 mtr was er ook een Kenwood set en een omgebouwde Bosch mobilofoon, we werkten op twee meter met 25 watt. Er werden door verschillende mensen mooie verbindingen gemaakt. Op HF werden via SSTV mooie verbindingen gemaakt met o.a. IJsland, Engeland, Brazilië, Spanje enz. Er werd na het avondeten wat bijzonder lekker was een uitleg gegeven voor het zelfbouw project. We zouden gaan beginnen om zelf een interfase te bouwen om via de computer de zender te kunnen inschakelen. Dat was een zeer mooi en fijn project omdat het zo eenvoudig was. Ik heb daar ook aan meegedaan wel met hulp van de mensen omdat het nogal klein was het printje, alles werd aangeleverd zelfs het kastje en alle onderdelen. Na de uitleg zijn we lekker met een drankje en snacks de avond door gekomen. Op zondag morgen waren we al om 8 uur op, om van het ontbijt te genieten wat ik zeker gedaan heb. Daarna onderling QSO en na de middag natuurlijk weer proberen verbindingen te maken. Er was een blinde man die, als hij achter de set zat, je aan de andere kant van het gebouw kon horen als hij een verbinding maakte, wat hebben we daar veel lol mee gehad. Natuurlijk gingen we verder met ons project het was niet eenvoudig omdat het printje maar twee bij twee centimeter was maar toch is het gelukt. Deze heb ik thuis geprobeerd en het werkt perfect ook omdat het universeel is gemaakt je moet alleen een kabel maken van de interface naar de set. Na de lunch kwamen enkele hoofdbestuursleden kijken, ook Frank, PA7F de voorzitter was daar aanwezig. Ze hielden een toespraak over de VERON en de telecom organisatie, waar we ook vragen over konden stellen. Het was inmiddels al vrij laat geworden zodat we na een onderling QSO en natuurlijk weer de nodige drankjes tevreden naar bed gingen. s Maandags om half 8 uit bed want alles moest weer afgebroken worden en weer opgeruimd worden. Ook moesten voor 10 uur de kamers weer vrij zijn. Na wat adressen uitgewisseld te hebben namen we afscheid van elkaar,en gaven we te kennen dat we elkaar het volgend jaar weer zien of horen. Het was of ik dit weekend in de wolken heb geleefd zo luxe had ik nog niet meegemaakt. Ik hoop dat het bovenstaande belevenissen een beetje de indruk weergeven zoals ik die dat weekend heb ervaren. 73 s Frans, NL5764 VARICON januari

8 Hoe repareer / controleer je een afstandbediening? Afstandbedieningen zijn hele nuttige apparaten. Ze zijn erg handig. Zo handig zelfs, dat je problemen krijgt als het apparaatje niet meer werkt. Handzame apparaatjes, toch redelijk robuust maar ja ze vallen nogal eens uit de hand of van de tafel en soms gaan mensen per ongeluk er bovenop zitten. De batterijen zijn zo nu en dan leeg. Hij doet het niet meer is dan meestal de klacht. Infrarood licht kun je niet zien dus controleren is wel eens moeilijk. Soms is het een hele toer om de afstandbediening open te krijgen. Ze zitten soms erg stevig dicht geklikt en moeten worden beschadigd bij het openen van het kastje. Scheurtjes in de printplaat en losse soldeerverbindingen kun je door goed te kijken opsporen. Er zitten meestal maar weinig onderdelen op de print, dus let goed op de aansluitpunten van de Infra rode (IR) LED(S) en het (blauwe) oscillator blokje. Onderbrekingen in de spoortjes op de print met dun wrapdraad overbruggen. Aan de folie niet solderen. de folie smelt weg en het is einde oefening. Soms helpt een vlakgom om de drukcontacten schoon te krijgen, er zit soms wat grafietachtig poeder op. Ook een eventueel contact stripje of stripjes goed schoonmaken met de vlakgom. De folie is erg dun dus voorzichtig met het gommen. Soms is de folie nog voorzien van spoortjes en is er een drukcontactvlakje aanwezig voorzichtig schoonmaken met de vlakgom. Als alles aan de binnenzijde er weer goed uitziet kan de folie, het printje weer worden ingebouwd. Let erop dat alles netjes op zijn plaats komt. Let goed op eventuele verontreiniging van de batterijaansluitlipjes, schoonkrabben indien nodig. Let er bij het sluiten van het kastje op dat het zo goed mogelijk sluit. Eventueel met een stukje plakband (indien mogelijk) of elastiekje zorgen dat het kastje zo goed mogelijk sluit. Bij het monteren van de batterijen zorgen dat ze in de juiste richting gemonteerd worden en dat goed contact wordt gemaakt. Klepje dicht en dan de test. Werkt het weer? Heb je het betreffende apparaat (b.v. T.V. recorder, DVD speler of CD speler) bij de hand dan kun je meteen controleren. Heb je dat niet, dan wil je graag een apparaatje (schakeling) hebben waarmee je de afstandbediening kunt controleren. Nu zo n apparaatje is vrij eenvoudig. Een 9 Volt batterij, een Fotodiode, een transistor, een weerstand en een LEDje. De fotodiode vangt het infrarood licht op en zet het licht om in een elektrisch stroompje, de transistor versterkt deze stroom en stuurt via de weerstand de LED aan. Er zijn ook fototransistors, deze zijn natuurlijk ook bruikbaar en veel gevoeliger. Het LEDje knippert als de afstandbediening een pulstrein stuurt. Controleer of alle knopjes werken. Er zijn nog vele andere toepassingen te bedenken voor de schakeling. ( optisch poortje - dit is onderbreking van de lichtstraal als er iets passeert-, rookdetector enz.) Let er wel op dat de fotodiode of transistor ook gevoelig is en reageert op daglicht en kunstlicht. Succes en 73 Wim, PA0WGV. VARICON januari

9 DE PP-3026 De PP 3026 is een voeding die in reparatiewerkplaatsen van het Nederlandse leger in gebruik was,. Het apparaat is gefabriceerd door Van der Heem in Den Haag in de jaren 60 van de vorige eeuw en was bedoelt om de volgende sets van voedingsspanningen te voorzien: WS88, WS31, BC1000, PRC26 en PRC8/9/10. Hiervoor is een adapter bijgeleverd waarop de diverse sets op aangesloten kunnen worden. Zelf heb ik nog adapters gemaakt voor de ontvangers van de BC1306 en AN/GRC9, BC611, ER40 en voor de PRC6 en PRC6/6. Dit zijn allen sets die voorzien zijn van zg. batterijbuizen. Om deze sets van hoogspanning en gloeispanning te voorzien zijn er diverse schakelaars aanwezig. Ook kan op twee meters de ingestelde spanning en de afgenomen stroom afgelezen worden. Voor de aangesloten set kan de hoog- en gloeispanning binnen bepaalde grenzen worden ingesteld, zodat lege en volle batterijen gesimuleerd kunnen worden. Hier volgen nog wat technische gegevens: Hoogspanning: gelijkrichter BY100, stabilisatorschakeling 5 buizen, 1x 6080, 2x EF91en 2x OB2. Regelbaar tussen 45 en 150 Volt. Maximum stroom 50mA Gloeispanning: gelijkrichter 2x BY100, stabilisatorschakeling 4 transistoren, 2x OC72 en 2x OC26. Regelbaar tussen 1en 5 Volt. Maximum stroom 1 Amp. Negatieve roosterspanning: gelijkrichter BY100, spanning 3V en 6Volt. Maximum stroom 2 ma Veel exemplaren zullen er wel niet gemaakt zijn, mijn voeding heeft serienummer ,van Hans, PA0TLM [email protected] VARICON januari

10 DE PP-2208/GRC De PP2208 is een voeding die naar ik meen van Belgisch fabrikaat en is in gebruik geweest bij het Belgische leger. De voeding is in eerste instantie bedoeld voor het voeden van de AN/GRC-9 oftewel de Angri-nine. Hij vervangt dan de 24 Volts accu. Gezien het gewicht van 48 kilo zal het wel een werkplaats voeding geweest zijn. Uiteraard kunnen er ook andere sets die 24 volt nodig hebben er mee van spanning voorzien worden. Technisch is deze voeding zeer simpel, de schakeling bestaat uit een voedingstrafo, vier dioden in brugschakeling een smoorspoel en een elco. Verder wat schakelaars, controle lampjes, een temperatuurbeveiliging en een blower. Het geheel zit in een stevige metalen kast. Maar het meest opvallende is de smoorspoel, die grotendeels het gewicht bepaald. Deze spoel heeft de volgende afmetingen: 15x20x20 cm! Zoals al gezegd, levert deze voeding 24 volt ongestabiliseerd bij een stroom van ± 35Ampere. 73, van Hans, PA0TLM NEDERLANDS en de 'zachte g'. Wat is Nederlands toch moeilijk. Ik zal proberen het U uit te leggen. Ten eerste wil ik een naar misverstand uit de weg ruimen. Vaak hoor je beweren dat een woord dat begint met ge, op een d moet eindigen. Waar die onvoorstelbare nonsens vandaan komt is mij een raadsel. Ik geef U enkele voorbeelden. Gezag, geliefde, gedupeerde, gewest, gehaast, gelukkig, gewetenloos, gedwongen en ga zo maar een poosje verder. Nee het moet een voltooid deelwoord zijn zoals gepest, gekust, gepast, gespekt, gekraakt, enz. enz. Ze beginnen allemaal met ge maar er eindigt niemand op een d. Een van de meest gemaakte fouten vinden we bij gebeurt en gebeurd. In wezen heel simpel, als het tegenwoordige tijd is dan schrijf je gebeurt (er gebeurt iets) dus met een t en is het een voltooid deelwoord dan is het gebeurd met een d (jammer maar het is gebeurd), dit voltooid deelwoord eindigt op een d. Meer voorbeelden hiervan zijn gezegd, geplaagd, maar ook gehard, gebaard enz. enz. En zoals reeds opgemerkt een voltooid deelwoord kan ook eindigen op een t, b.v. gepikt, gestrikt, gezet, gepest, gezocht, gekocht, gezakt enz. enz. En het is een voltooid deelwoord als er een hulpwerkwoord bij staat. Een vorm van hebben, zijn of worden. Ten tweede (maar je moet ook letten op Ten eerste want dat heeft er mee te maken) moeten we weten dat een voltooid deelwoord o.a. kan eindigen op een t of op een d, anders kan natuurlijk ook. Dit eindigen is afhankelijk van de letter voorafgaande aan die t of die d. Is die voorlaatste letter stemloos, ( KoFSCHiP weet U nog? ) dan eindigt het voltooid deelwoord op een t (b.v. gepakt, getuft, gepast, gehecht, genept ). Is die voorlaatste letter echter stemhebbend (l, m, n, enz) dan eindigt het voltooid deelwoord op een d (b.v. gebeld, gedroomd, gekloond, verleend, enz.). Bij alle voltooide deelwoorden eindigend op een d is de voorlaatste letter stemhebbend. Soms is die voorlaatste letter een g. B.v. dat is een afgezaagd verhaal., of, dat heb ik nooit gezegd, of, ik heb de bank gemachtigd. Dat wil zeggen dat de g stemhebbend is want de letter die volgt op de g is de stemhebbend. De zogenaamde 'zachte g' is dus juist en de stemloze 'Hollandse g' is dus fout. 73 Jan, PAØNDS VARICON januari

11 Nog een toevoeging voor de accu. Een loadswitch (belastingschakelaar/timer) Als loodaccu s lang stil staan kunnen ze gaan sulfatiseren. Dit sulfatiseren is het ontstaan van loodsulfide in de accu. Dit veroorzaakt een langzame kortsluiting in de accu en dat betekent na enkele maanden van stilstaan een kapotte accu. Het effect van sulfatiseren treed op bij geladen en bij gedeeltelijk geladen accu s na het stilstaan (het buiten gebruik zijn ) van enkele maanden. Het beste is om de accu geladen te houden maar hij moet ook regelmatig even stevig aan het werk gezet worden. Dit kan door met een timer, ongeveer elke minuut of na enkele minuten heel kort,enkele seconden, een belasting op de accu aan te sluiten. Deze belasting kan een kleine weerstand zijn of een autolamp van b.v. 21 Watt (remlicht) tot 50 Watt ( een gedeeltelijk defecte koplamp). De timer kan met een eenvoudige NE 555 of met een HEF 4060 deler worden opgebouwd. Voor de transistor of Mosfet, die de belasting moet schakelen hebben we wel iets stevigs en robuusts nodig. Mosfets zijn er in vele uitvoeringen, ze zijn meestal N channel; hoge spanning / lage stroom BUZ41A of een lage spanning / hoge stroom BUZ10 of BUZ11. Bij transistoren is er ook nogal wat keus, NPN of PNP en ook in darlington uitvoering. Bij lage spanning is hier de keuze heel uitgebreid. BDY20-2N3055 (NPN) TIP42C 2N2955 (PNP) Let er wel op! Als het lampje,de belasting, koud is, is de weerstand veel lager dan wanneer het lampje brand. Bij het inschakelen wordt kortstondig een hogere stroom gevraagd. De schakeling met de NE555 ziet er als volgt uit. De weerstanden aan pt 7,6 en 2 en de elco bepalen de aan- en de uit-tijd. Door de diode s kan de laadtijd van de elco lang zijn en de ontlaadtijd kort. Zie figuur 1. De PNP transistor schakelt de lamp, die in dit geval aan de 0 Volt ligt. In figuur 2 zijn de componenten voor de tijden omgewisseld, de weerstanden ook dit betekent kort laden van de elco van 1000uF en lang ontladen. De uitgang schakelt een Mosfet N channel. De lamp ligt in deze schakeling aan de + 12 Volt. VARICON januari

12 Figuur 3; Hier draait alles om de deler HEF4060. De frequentie van het oscillatordeel wordt bepaald door de condensator van 1 uf en de weerstand aan pt 10. De delerketen deelt deze oscillator frequentie tot in dit geval pt. 2 van de HEF 4060 hoog wordt. De belasting wordt nu via de Mosfet BUZ11 ingeschakeld. De deler deelt verder totdat pt. 4 weer hoog wordt. Nu wordt de gehele deler ge reset en de belasting uitgeschakeld. De schakeltransistor is een N channel BUZ 10 of 11. Wel de power-transistoren op een koelplaatje monteren. Succes met de schakelingetjes en het behoud van de loodaccu s. 73 Wim PA0WGV VARICON januari

13 IMPRESSIES van JOTA Station PA3HBY/J Het soldeer project VARICON januari

14 HFVERSTERKER Soms doen mensen dingen waarvan een ander zegt "Hoe verzint hij het." Dat kan niet. Iedereen staat verbaast over het resultaat want het lukt wonderlijk wel: een uitvinding?! Nu ben ik geen uitvinder maar wel knutselende zendamateur. Het volgende probleem deed zich voor. Ik woon dicht bij een kanaal. In dat kanaal varen schepen. (Nu helaas niet meer.) De schippers hebben een zogenaamde marifoon. Op zich is dat natuurlijk prachtig maar wanneer zij een frequentie gebruiken rond de 125 MHz en de middenfrequent van mijn ontvanger is 10 MHz dan zit ik met een probleem want de spiegel van mijn 2 meterontvanger is MHz. Ik hoorde op mijn ontvanger dus steeds die gesprekken van de schippers. Dat was niet zo erg, maar ook hoorde je de hele dag de schippersvrouwen elkaar op de koffie uitnodigen via hun marifoon en dat begon snel te vervelen. Dan maar liever ruis. Ik moest de ingang dus zo smal maken dat de spiegel er niet meer door kon. Dat ging echter gepaard met een hevig verlies aan ingangsgevoeligheid. De oplossing daarvoor zou dan een VHF versterker kunnen zijn. Wat heb ik dus gedaan: een scherpe kring op twee meter gevolgd door een (breedband)versterker met daarachter wederom een kring op twee meter. De versterker (zie ook foto hiernaast) is opgebouwd rond de BFR 90, omdat ik die toevallig een handvol had. Daar is verder niets bijzonders aan. Dan moet je aan de ingang zowel als aan de uitgang een LC-kring plaatsen die op twee meter moet kunnen worden afgestemd. Daarom is er geen waarde van de afstem C gegeven en ook is de diameter van de spoelen niet vast. Het is wel wenselijk, tussen de afgestemde kringen een plaatje van blik te plaatsen zodat ingang en uitgang elkaar niet kunnen "zien", anders gaat de zaak oscilleren. Zelf heb ik een paar versterkers in gebruik. Ze versterken niet zo veel maar ze maken de ingang van je ontvanger wel "scherper" en een beetje gevoeliger. Onderdelen hoef je niet te kopen want die heb ik "zat"! Hiernaast vind je het schema. Succes met het experiment. En zoals gezegd voor onderdelen (behalve de LC-kring) naar PAØNDS. 73 Jan PAØNDS VARICON januari

15 Nog maar eens een NiCad accu-lader. Er zijn vele ontwerpjes beschreven van accu- en NiCadladers. De eenvoudigste laders bestaan uit een spanningsbron en een simpele weerstand om de stroom te begrenzen. Andere laders hebben een stroombron, soms met LED indicatie. De luxere type s schakelen de laadstroom uit of regelen deze laadstroom terug tot een veilige (druppel) waarde van deze laadstroom. De lader die ik hier wil beschrijven is eigenlijk ontworpen voor mijn IC 2E porto, waarvan ik diverse accupacks heb. De laadstroom moest wel afgeschakeld worden of sterk gereduceerd, omdat ik niet zo attent ben om de lader op tijd uit te schakelen. Het blokschema ziet er als volut uit. Een eenvoudige kleine voeding voor ca 15 a 18 volt ca 100 ma. Een stroombron die gestuurd wordt door een spannings-detectie. Een instelpotmeter bepaalt het spanningspunt waarop de stroombron afschakelt. Dit spanningspunt ligt hoger dan de 1.2V nominaal per cel, Een LEDje geeft aan dat er nog geladen wordt. Dit ledje dient ook als referentie voor de stroombron. Bij een gewenste laadstroom van 50 ma door een BD14O transistor en een spanning van ca 1.4 volt voor het rode ledje in de basis van de BD140 PNP transistor komt de spanning over de weerstand in de emitter van de BD 140 op ca 0.7 volt. Remitter is dan Re = 0.7 V /50 ma is dus 14 Ohm. Kies 15 ohm. In de basis van de BD 140 loopt dan bij een Hfe van ca 50, een stroom van 1 ma. Door het LEDje moet ca 6 ma lopen De weerstand naar aarde is dan mede afhankelijk van de voedings-spanning. Bij 15 Volt V - 1.4V = 13.6V gedeeld door de stroom van ca 6 ma geeft een weerstand van 2K2. Nu moeten we de stroombron ook nog aan en uit kunnen schakelen. Hiervoor gebruiken we een BC 550 transistor NPN in serie met de weerstand van 2K2. We hebben dus nu een schakelbare stroombron van 50 ma, Hogere stroom is natuurlijk ook mogelijk. De weerstanden moeten dan opnieuw berekend worden en de voeding moet wat meer stroom kunnen leveren. VARICON januari

16 De spannings-detectie met aansturing voor de geschakelde stroombron. Zes Nicads van 1.2 Volt nominaal is 7.2 Volt. Tijdens laden kan de spanning per cel oplopen tot 1.5 volt. De afschakelspanning is dan voor de 6 cellen 6 X 1.5 Volt = 9 volt Er zijn vele manieren om de spanningsdetectie te realiseren. Ook het aansturen van de stroombron afschakeling kan op vele manieren. De kunst is om het met zo weinig mogelijk onderdelen te doen en toch een goed werkende schakeling te ontwerpen. De schakeling is uitgekomen op een PNP transistor BC560 die in de emitter een zenerdiode heeft van 6.2 Volt naar aarde. De weerstand in de emitter van de BC560 stuurt voldoende stroom door de zenerdiode om deze goed te laten werken. Te veel stroom belast de accu tijdens het niet laden. In de basis van de BC560 vinden we een instelbare spannings-deler waarmee we precies kunnen instellen bij welke spanning van de accu de laadstroom moet worden afgeschakeld. De collector van de BC 560 PNP transistor stuurt direct de basis van de afschakeltransistor BC 550 aan. De weerstand van 10 Kohm heeft een bijkomend voordeel. Als de lader wordt ingeschakeld zonder dat er een accu is aangesloten, zal er geen stroom lopen. Het LEDje blijft uit. Wordt er een accu geplaatst in de lader dan zal de laadstroom ingeschakeld worden. Het LEDje gaat branden. Is de accu vol -de spanning is opgelopen tot ca 8.4 Volt (bij IC2E ) dan schakelt de spannings-detectie de stroombron uit. Het LEDje dooft en blijft gedoofd totdat de accuspanning weer zakt, Het LEDje zal dan zacht gaan oplichten, omdat de minste laadstroom de spanning op de accu weer doet stijgen. Het schakelen gebeurt dus niet abrupt; er is een klein spannings-gebied waarin analoog geregeld wordt. Ik heb het schakelingetje al geruime tijd in gebruik en het werkt prima. De spannings-detectie is ook berekend voor 12 VoIt accu-spanning. De zener kan 8.2 Volt worden De bijbehorende weerstands-waardes staan in het schema. Afschakelspanning 15 Vmax. De laadstroom kan zoals gezegd ook hoger. De weerstand in de emitter van de BD 140 PNP transistor wordt dan kleiner. Er wordt dan ook meer basis stroom gevraagd door de BD 140 dus de weerstand van 2K2 zal ook lager moeten worden in waarde. Bij grotere laadstromen ( ca 300 ma en hoger) is het nodig om de BDI4O te koelen. Het is ook beter de accu niet 100% vol te laden. Succes met eventuele nabouw en het gebruik van de schakeling. Best 73. Wim PAOWGV. VARICON januari

17 RADIOMARKT September 2004 VARICON januari

18 Aan : De Varicon Afdelingsblad van de VERON afdeling Helmond Indien onbestelbaar gaarne retour aan: Redactie VARICON p.a. Beringstraat GT Geldrop VARICON januari