Hoofdstuk 1 Algemene inleiding

Transcriptie

1 Hoofdstuk 1 Algemene inleiding 1.1 Wat versta jij onder ziekte? Je hebt waarschijnlijk wel een idee maar probeer dit eens onder woorden te brengen of op papier te zetten. 1.2 Wanneer iemand zijn been breekt, zit hij zes weken in het gips. Valt hij onder jouw definitie van ziek zijn of is hij gezond? 1.3 Iemand is na een duik in het water vanaf zijn middel verlamd geraakt door een dwarslaesie. Is hij ziek, gezond of chronisch patiënt? Waar leg je de grens tussen gezond en chronisch patiënt? 1.4 Er zijn verschillende definities van ziekte, onder andere uitgegeven door de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO). Zoek uit welke definitie de WHO gebruikt. Waar zou je nog andere definities kunnen vinden? 1.5 Wat is een chronische ziekte? 1.6 Wat regelen de WAO en de WIA? 1.7 Wat wordt bedoeld als iemand ermee heeft te leren leven? 1.8 Voor welke periode schrijf je bij chronische aandoeningen medicatie voor? 1.9 Wat is een protocol? 1.10 Wat wordt bedoeld met delegeren? 1.11 Wat wordt bedoeld met onbewust gevoel? Geef hiervan een voorbeeld Wat is de functie van patiëntenverenigingen? 1.13 Bij iemand van 46 jaar wordt hypertensie geconstateerd. Hij wordt ineens van een gezonde 46-jarige een chronische patiënt. Hij heeft geen enkele klacht als gevolg van zijn hypertensie. Welke invloed of gevolgen heeft dit op zijn: lichamelijk welbevinden gedrag emoties denken omgeving financiële situatie? 1.14 Kun je uitleggen, eventueel aan de hand van enkele voorbeelden, waarom er bij een chronische ziekte vaak extra financiële uitgaven zijn? 1.15 De heer Pietersen heeft astma. Hij gebruikt hiervoor Salbutamol rotacaps 400 mcg, 4 maal per dag 1 capsule inhaleren. Maak een herhaalrecept voor hem klaar Bij controle blijkt dat de heer Pietersen vier weken te vroeg een herhaalrecept aanvraagt. Noem drie mogelijke oorzaken Bij navragen blijkt dat hij regelmatig twee tot drie capsules per dag extra neemt, omdat hij de laatste tijd zo benauwd is. Met die extra capsules gaat het prima. Hoe kaart jij bij de heer Pietersen aan dat hij het recept te vroeg aanvraagt? Wat is je verdere beleid als je zijn antwoord gehoord hebt? 1.18 In de praktijk blijkt nogal eens dat een patiënt sneller en makkelijker moeilijke problemen voorlegt aan de doktersassistente dan aan de huisarts. Waardoor zou dit veroorzaakt kunnen worden? Denk hierbij aan de volgende items en leg uit hoe deze een rol kunnen spelen: tijdsdruk, geslacht huisarts, ernst van de vraag.

2 Hoofdstuk 2 Hart- en vaataandoeningen 2.1 Een patiënt wil weten of hij een grotere kans heeft op een hartinfarct. De assistente beklemtoont dat er een groot verschil bestaat tussen het schatten van een kans, en een voorspelling. Wat is precies het verschil? 2.2 Bestudeer samen de bloedsomloop en geef aan in welke volgorde de bloedvaten en holle ruimten in het hart door een rode bloedcel gepasseerd worden. Ga ervan uit dat deze rode bloedcel vertrekt in de linkerkamer. 2.3 Zoek uit hoe de bloeddruk in het lichaam wordt geregeld! 2.4 Probeer door uitwisseling van gegevens met anderen een goed beeld te krijgen van de risicofactoren, de klachten die erbij op kunnen treden, de verschillende behandelingsmogelijkheden en de gevolgen van een hartinfarct voor het dagelijks leven. 2.5 Je kent ongetwijfeld iemand die een herseninfarct (hersenbloeding) heeft doorgemaakt. Probeer, met de kennis die je hebt van het menselijk lichaam, te verklaren waarom iemand met een infarct in de linkerhelft van de hersenen verlamd is aan de rechterzijde van zijn lichaam. 2.6 Waarom is de term aderverkalking eigenlijk onjuist? 2.7 Welke twee processen spelen een rol bij het nauwer worden van de bloedvaten door arteriosclerose? 2.8 Wat is het verschil tussen een trombus en een embolus? 2.9 Je kunt in paragraaf 2.1 een antwoord vinden op de vraag waarom een hoog cholesterolgehalte de kans op arteriosclerose vergroot. Zoek hiernaar in de tekst Geef een overzicht van de ziekten die worden veroorzaakt door arteriosclerose Welke risicofactoren voor arteriosclerotische ziekten ken je? 2.12 Raadpleeg de risicotabellen van paragraaf 2.2. Leg uit waarom het voor een man van 50 jaar zonder diabetes en hoge bloeddruk (systolische bloeddruk 180), en een cholesterolratio van 8 nog belangrijker is om te stoppen met roken dan voor een vrouw van 50 jaar zonder diabetes en met een cholesterolratio van Stoppen met roken is belangrijk, omdat roken de belangrijkste risicofactor is voor het krijgen van hart- en vaatziekten. Toch is dit niet de enige reden om te stoppen met roken. Leg dit uit Leg uit waarom bij een verhoogd cholesterolgehalte het voor de patiënt belangrijker is om met roken te stoppen dan het cholesterolgehalte te verlagen Leg uit in welk opzicht veel patiënten anders aankijken tegen hoge bloeddruk dan een geschoolde doktersassistente Er zijn huisartsen die na elke bloeddrukmeting tegen de patiënt zeggen dat de bloeddruk 120/80 bedraagt, ook al hebben ze een andere waarde gemeten. Waarom zouden ze dat doen? Vind je dat een huisarts dat op zo n manier mag doen? 2.17 Als een patiënte aan jou vraagt of je een keer haar bloeddruk wil meten, omdat ze de laatste tijd zo duizelig is of zo vaak bonzende hoofdpijn heeft, dan is het belangrijk dat je vóór de meting eerst uitlegt dat, wat de uitslag ook zal zijn, dit de klachten waarschijnlijk niet zal verklaren. Waarom is het belangrijk om dat vóór de meting te doen? 2.18 Wat verstaat men onder essentiële hypertensie? 2.19 Noem drie belangrijke gevolgen van hypertensie Leg uit waarom voor een patiënt met hoge bloeddruk stoppen met roken minstens zo belangrijk is als bloeddrukverlagende medicijnen.

3 2.21 Leg uit waarom in dit hoofdstuk CHZ, PAV en CVA samen aan de orde komen. Wat zijn de overeenkomsten en wat de verschillen tussen de drie groepen ziekten Wat betekent precies: een patiënt heeft rechts een enkel-armindex van 70%? 2.23 De behandeling van PAV is bij voorkeur conservatief. Wat betekent deze uitspraak? 2.24 Verklaar de term coronaire hartziekten Wat zijn de verschijnselen bij angina pectoris? Hoe kun je verklaren dat de pijn op de borst juist bij inspanning optreedt en niet in rust? 2.26 Leg uit om welke twee redenen een patiënt met een instabiele angina pectoris met spoed in een ziekenhuis moet worden opgenomen Waarom moet een patiënt met een hartinfarct met spoed in een ziekenhuis worden opgenomen? Noem de twee hoofdredenen Wat zijn de twee belangrijkste oorzaken van hartfalen? 2.29 Verklaar waarom boezemfibrilleren hartfalen kan veroorzaken. Hoofdstuk 3 Chronische longziekten 3.1 Geef een aantal redenen waarom astma en COPD vroeger werden samengevat onder het begrip CARA. 3.2 Wat heeft astma met persisterende obstructie gemeen met astma, en wat met COPD? 3.3 Bespreek op welke terreinen een doktersassistente veel zou kunnen doen voor een patiënt met astma of COPD. 3.4 Leg uit waarom het belangrijk is om de ontstekingsverschijnselen bij astma en COPD goed te behandelen. 3.5 Welk misverstand gaat er schuil in de zin: Mijn dochtertje is allergisch voor sigarettenrook? 3.6 Anneke (8 jaar) is kortademig en ze piept, vooral in april en mei; Karel (13 jaar) heeft dezelfde klachten vooral in de winter. Hoe verklaar je dit verschil? 3.7 Mijn vader heeft zijn hele leven gerookt, en toch is hij nooit kortademig. Hoe kun je dit verklaren? 3.8 Waarom is juist voor patiënten met obstructieve longziekten de vaccinatie tegen influenza zo belangrijk? 3.9 Leg uit waarom bij COPD op den duur hartfalen kan ontstaan. Waarom is het voor de arts lang niet altijd gemakkelijk om uit te maken of een patiënt kortademig is door een exacerbatie van COPD of door hartfalen? 3.10 Leg uit waarom de arts het belangrijk kan vinden te weten of een kind vroeger eczeem heeft gehad. Hoofdstuk 4 Suikerziekte 4.1 Bekijk de inleidende casus van dit hoofdstuk. Kun je aangeven waardoor de complicaties zijn ontstaan waar de patiënt over spreekt? 4.2 Leg uit wat het verschil is tussen diabetes type 1 en type Welke extra informatie voegt de bepaling van het HbA1c toe, als de glucosewaarden reeds bekend zijn? 4.4 Diabetes is een risicofactor voor hart- en vaatziekten. Welke andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten ken je nog?

4 4.5 Naar welke complicaties van diabetes zal bij de controles worden gezocht? Bedenk welke anamnesevragen, welke delen van het lichamelijk onderzoek en welke laboratoriumbepalingen hierbij kunnen worden gebruikt. 4.6 Hoe zal de arts onderscheid maken tussen glucosurie door diabetes en renale glucoserie? 4.7 Streep door wat niet van toepassing is en vul het volgende verhaal aan: De heer Van Dijk is 40 jaar en al 15 jaar diabeet. Hij kan goed omgaan met zijn DM type oftewel de diabetes. Hij is afhankelijk van injecties. Gelukkig heeft hij zelf geleerd om daar goed mee om te gaan. Hij controleert zijn door middel van een vingerprik en een teststrip. Als de waarden te hoog zijn, spuit hij meer/minder insuline. Ook kan hij sporten. Hij speelt in het veteranenelftal van S.C. Vooruit. Vlak voor de wedstrijd eet hij meer/minder en spuit hij wat meer/minder insuline. In de pauze controleert hij zijn glucose in zijn bloed/urine en bepaalt hij aan de hand van de uitslag wat hij verder moet doen. Het enige waar hij rekening mee moet houden is dat hij wat regelmatiger leeft. Gelukkig heeft hij nog nooit een gehad, maar als voorzorg heeft hij toch altijd wat bij zich. De verschijnselen zal hij wel herkennen, want die zijn bij hem bewust opgewekt in het begin van zijn instelling van zijn diabetes in het ziekenhuis door een hogere/lagere dosering van insuline te spuiten. De verschijnselen zijn. Hij weet dat de huisarts altijd bij zich heeft, dat toegediend kan worden indien hij in een coma zou raken. Als dat hormoon niet zou werken, kan de huisarts altijd nog intraveneus toedienen. Hoofdstuk 5 Cervixcarcinoom 5.1 Lees de casus aandachtig door en probeer je in te leven in de patiënt. Op welke punten vind je dat Anneke het goed doet? Waar schiet zij duidelijk tekort in de communicatie met de patiënt? 5.2 Welke risicofactoren zijn er voor het krijgen van cervixcarcinoom? 5.3 Teken een dwarsdoorsnede van de uterus, vagina, blaas en hun ligging in het kleine bekken. Maak een uitvergroting van de baarmoedermond. Geef met twee kleuren aan waar je endocervix en waar exocervix vindt en waar het grensgebied is. 5.4 Geef in de tekening aan waar je cilinder- en plaveiselcelepitheel vindt. 5.5 Wat is een colposcopie? 5.6 Waarom is vroegtijdige opsporing van cervixcarcinoom zo belangrijk? 5.7 Moet bij een vrouw die nooit gemeenschap heeft gehad, eigenlijk wel een uitstrijkje gedaan worden? 5.8 Mag je als iemand cervixcarcinoom krijgt, concluderen dat zij vroeger veel wisselende seksuele contacten heeft gehad? Motiveer je antwoord.

5 Hoofdstuk 6 Het wrattenspreekuur 6.1 Waarom is het wrattenspreekuur een bekend begrip? 6.2 Kun je uitleggen waarom veel doktersassistenten dit spreekuur al sinds jaren zelfstandig afhandelen? 6.3 Kun je kort aangeven welke soorten wratten er zijn? 6.4 Wat is het onderscheid tussen een likdoorn en een voetwrat? 6.5 Welke behandelingsmethoden zijn er voor wratten? 6.6 Welke wratten moeten door de arts gezien worden? 6.7 Leg duidelijk uit hoe je een wrat moet behandelen. 6.8 Wat vertel je de patiënt voordat je aan de behandeling begint? 6.9 Wat vertel je de patiënt na de behandeling? Hoofdstuk 7 Veel voorkomende chronische aandoeningen in de huisartsenpraktijk Het bewegingsapparaat 7.1 Een auto-immuunziekte is een verzamelnaam voor een aantal aandoeningen. Wat is het kenmerk van een auto-immuunziekte? 7.2 Geef nog twee voorbeelden van auto-immuunziekten. 7.3 Wat zijn de klassieke kenmerken van een ontsteking? Kun je aangeven waardoor elk van die kenmerken wordt veroorzaakt? 7.4 Wat wordt bedoeld met exacerbaties en remissies van een ziekte? 7.5 In de casus in de inleiding was mevrouw De Vries bang dat ze reuma had omdat haar vader het ook had. Is deze angst terecht? 7.6 Mevrouw De Vries heeft een laboratoriumbriefje meegekregen. Vul een laboratoriumbriefje voor haar in of geef aan welke onderzoeken de huisarts waarschijnlijk heeft aangevraagd. 7.7 Toen de assistente de heer Vrielink een hand gaf, schrok ze van zijn misvormde vingers. Leg uit waardoor standsafwijkingen ontstaan. 7.8 Wat zijn de twee belangrijkste doelen bij de behandeling van reuma? 7.9 Geef aan welke werkers in de gezondheidszorg betrokken zijn bij de behandeling van reuma en geef kort aan wat hun taak is Vertaal de Engelse term: non-steroidal anti-imflammatory drugs Wat wordt bedoeld met non-steroidal? 7.12 Leg uit waarom er een contra-indicatie is voor het gebruik van NSAID s bij gebruik van bloedverdunners Waarom heeft het weinig zin om een NSAID per zetpil toe te dienen als een patiënt door dit middel maagklachten heeft gekregen? 7.14 Wat wordt bedoeld met systemisch gebruik? 7.15 Waarom is men terughoudend met het gebruik van bijvoorbeeld prednison of prednisolon?

6 7.16 De heer Vrielink kreeg maandelijks goudinjecties. Enkele dagen voordat hij een nieuwe injectie kreeg, kwam hij altijd een laboratoriumbriefje ophalen. Kun je aangeven waarom? Als je kijkt naar de bijwerkingen, zou je dan kunnen bedenken welke onderzoeken of soort onderzoeken aangevraagd werden? Vul een laboratoriumbriefje in Twee weken na zijn laatste injectie belt de heer Vrielink op en vertelt dat hij sinds een dag 40 graden koorts heeft. Wat zou jouw beleid zijn? 7.18 De heer Vrielink belt op omdat hij overal spontaan blauwe plekken op zijn lichaam krijgt. Waardoor zouden die veroorzaakt kunnen zijn? 7.19 Zoek bij het skelet of in een anatomieboek de intervertebrale gewrichten en het sacroiliacaal gewricht op. Welke bewegingsmogelijkheden hebben deze gewrichten? 7.20 Waarom duurt het meestal zo lang voordat de diagnose fibromyalgie wordt gesteld? 7.21 Wat wordt bedoeld met objectieve afwijkingen? Kun je enkele willekeurige voorbeelden hiervan geven? Waarom zijn de klachten bij fibromyalgie vooral subjectief en wat wordt hiermee bedoeld? 7.22 Wat wordt bedoeld met symptomatische behandeling van fibromyalgie? 7.23 Waarom is slijtage een te simpele voorstelling van zaken als we het hebben over artrose? 7.24 Kun je een argument bedenken waarom je artrose wel onder de reumatische ziekten zou laten vallen? 7.25 Wat zijn de voornaamste klachten van artrose? 7.26 Waarom moet een patiënt blijven bewegen? 7.27 Wanneer gaat men over tot het plaatsen van een prothese? 7.28 Waarom is de volgende stelling niet juist? Iemand van 55 jaar heeft osteoporose omdat vanaf het 45ste jaar botontkalking optreedt Wat wordt bedoeld met piekbotmassa? 7.30 Kun je deze piekbotmassa beïnvloeden? 7.31 Waarom zijn de eierstokken, de ovaria, op een bepaalde leeftijd uitgeput? 7.32 Wat wordt bedoeld met de mortaliteit van een aandoening? 7.33 Waardoor is de mortaliteit van een collumfractuur toegenomen bij oudere patiënten? 7.34 Wat wordt bedoeld met validiteit? 7.35 Bij oudere vrouwen zijn er soms duidelijke verschijnselen van osteoporose zonder dat ze daarvan zelf last hebben. Kun je aangeven welke verschijnselen dat zijn? Hoe kun je dit eenvoudig vaststellen? 7.36 Op de etiketten van melk-, vla-, yoghurt- en kaasverpakkingen staat vermeld wat erin zit. Geef eens aan hoeveel calcium er in een glas melk, in een bordje vla, enzovoort zit? Hoeveel moet iemand ervan nemen om aan zijn dagelijkse behoefte te komen? Je kunt dan later pasklare adviezen geven aan patiënten Waarom is er een indicatie voor behandeling bij vrouwen die voor hun 45ste jaar in de menopauze gekomen zijn? Psychiatrie 7.38 Tegenwoordig gaat men ervan uit dat de oorzaak van een psychiatrische ziekte multiconditioneel of multicausaal is. Wat wordt hiermee bedoeld? 7.39 Zoek uit welke opleiding een maatschappelijk werker, een psycholoog en een psychiater volgen. Kun je de belangrijkste verschillen aangeven? 7.40 Zoek uit wat wordt bedoeld met de andere invalshoek van psychologen.

7 7.41 Het lijkt alsof de laatste jaren steeds meer mensen overspannen worden. Kun je een aantal factoren noemen in onze samenleving die daarvoor verantwoordelijk gesteld kunnen worden? 7.42 Kun je een paar voorbeelden geven van waar het mis kan gaan in de balans kunnen - willen en ook in de balans draagkracht - draaglast? 7.43 Draagkracht wordt voor een groot gedeelte mee bepaald door het kunnen van de patiënt. Kun je dat uitleggen? 7.44 Waarom hebben sommige overspannen patiënten baat bij een assertiviteitscursus? 7.45 Wat is psychisch decompenseren? 7.46 Kun je uitleggen waarom je als een dierbare is overleden spreekt van een rouwproces in plaats van een depressie? 7.47 De diagnose depressie wordt gesteld als er minimaal drie symptomen zijn. Welk(e) moet(en) minstens aanwezig zijn? 7.48 Waarom is er ook een tijdslimiet van minimaal twee weken? 7.49 Waarvoor is het onderscheid tussen een milde en een ernstige depressie belangrijk? 7.50 Kun je enkele redenen aangeven waarom het gebruik van antidepressiva vooral in het begin erg moeilijk is voor een patiënt? 7.51 Hoelang duurt de behandeling van een depressie? 7.52 In plaats van zelfdoding wordt ook wel de term zelfmoord gebruikt. Aan welke term geef jij de voorkeur? Kun je aangeven waarom de laatste jaren vaker de term zelfdoding gebruikt wordt? 7.53 Geef aan hoe een gedwongen opname tot stand komt Waarom zal bij een manie vooral de omgeving aan de bel trekken bij de huisarts? 7.55 Waarom wordt iemand met een manie bij een psychiatrische opname prikkelarm verpleegd? 7.56 Wat wordt bedoeld met een bipolaire stoornis? 7.57 Welke nadelen kleven aan de behandeling met lithiumcarbonaat? 7.58 Zoek in het Farmacotherapeutisch Kompas op welke symptomen kunnen optreden bij een patiënt van wie de bloedspiegel voor lithiumcarbonaat te hoog is geworden Wat is het verschil tussen een waan en een hallucinatie? 7.60 Waarom is men voorzichtig met het stellen van de diagnose schizofrenie? 7.61 Wat is een auditieve hallucinatie? 7.62 Wat is een betrekkingswaan? 7.63 Wat is de behandeling van schizofrenie? 7.64 Kun je uitleggen waarom zich onder de groep zwervers een groot aantal schizofreniepatiënten bevindt? 7.65 Een psychotische patiënt heeft geen ziekte-inzicht. Wat wordt hiermee bedoeld? 7.66 Waarom gebeurt het niet zo vaak dat een patiënt met schizofrenie of met een borderline persoonlijkheidsstoornis met een IBS wordt opgenomen? 7.67 Waar komt de term borderline vandaan? 7.68 Wat is de oorzaak van een borderline persoonlijkheidsstoornis? 7.69 Waarom zijn hallucinaties en wanen het gevolg van een te levendige hersenactiviteit? 7.70 Hoe werken antipsychotica? 7.71 Kun je verklaren waarom er bij de ziekte van Parkinson een tekort is aan een bepaalde neurotransmitter? 7.72 Wat is de functie van angst? 7.73 Kun je enkele voorbeelden geven van de wijze waarop een angststoornis kan ontstaan? 7.74 Een patiënt krijgt een hyperventilatieaanval in een groot warenhuis. Hij heeft dit als zeer vervelend ervaren in is continu bang dat dit opnieuw gebeurt. Kun je uitleggen hoe deze patiënt uiteindelijk via een neerwaartse spiraal de deur niet meer uit durft?

8 7.75 Door de anticipatieangst wordt een paniekaanval uitgelokt of waar je het meest bang voor bent, overkomt je ook. Kun je uitleggen waarom beide uitspraken waar zijn en hoe ze tot stand komen? 7.76 Het blijkt dat major life events verantwoordelijk kunnen zijn voor angststoornissen en depressies of zelfs een psychose kunnen uitlokken. Kun je uitleggen waarom positieve life events, bijvoorbeeld huwelijk, samenwonen of het krijgen van een baby, dit ook kunnen uitlokken? 7.77 Wat is het grootste gevaar van benzodiazepinen? 7.78 Zoek in het Farmacotherapeutisch Kompas nog een andere indicatie op voor benzodiazepinen Leg uit waarom slapeloosheid vaak een subjectieve klacht is Beschrijf een slaapcyclus. Welke slaap zorgt voor ons herstel? 7.81 Wat is het tegenstrijdige tijdens de REM-slaap? 7.82 Waardoor ontstaan chronische slaapproblemen? 7.83 Wat zijn de belangrijkste slaapadviezen? 7.84 Kun je uitleggen wanneer en waarom voor een langwerkende diazepine wordt gekozen? 7.85 Waarom horen genotmiddelen, zoals tabak, volgens de definitie tot de drugs? 7.86 Waardoor wordt de lichamelijke afhankelijkheid gekenmerkt? 7.87 Wat wordt bedoeld met geestelijke afhankelijkheid? 7.88 Wat verstaan we onder controleverlies bij een verslaving? 7.89 Bekijk de verschillende risicogroepen voor alcoholmisbruik. Kun je van elke groep uitleggen waarom die tot de risicogroep hoort? 7.90 Waaraan kun je een probleemdrinker herkennen? 7.91 Waarom is de behandeling van een probleemdrinker vaak moeilijk? 7.92 In Nederland wordt een onderscheid gemaakt tussen soft- en harddrugs. Waarom bestaat deze tweedeling? Geef kort aan welke stoffen tot de verschillende groepen behoren Waarom zijn er in Nederland methadonverstrekkingsprogramma s en bestaat de mogelijkheid om spuiten te ruilen? 7.94 Wat zijn de effecten en gevaren van het gebruik van opwekkende stoffen in de uitgaanswereld? 7.95 Wat wordt bedoeld met de stepping-stone-theorie? 7.96 Waardoor blijkt dat aangeleerde vaardigheden verdwijnen bij dementie? 7.97 Waarom komt dementie tegenwoordig steeds vaker voor? 7.98 Wat wordt bedoeld met decorumverlies? 7.99 Kun je uitleggen waarom dementie in latere stadia vooral voor partners en familieleden moeilijk te accepteren is? Welke ondersteunende mogelijkheden zijn er? Waarom is de ziekte van Alzheimer niet hetzelfde als dement zijn? Schildklierziekten Kijk opnieuw naar de casus van mevrouw Van Tiel. Bij welke schildklierziekte zouden haar klachten kunnen passen? Door middel van welke laboratoriumtest zal de arts de diagnose kunnen stellen? Rangschik in twee kolommen de symptomen van hyper- en hypothyreoïdie. Bekijk of de symptomen inderdaad elkaars tegengestelde zijn Waarom heeft het geen zin om bij een gecompenseerde functiestoornis van de schildklier de TSH te bepalen?

9 Huidaandoeningen Wat wordt bedoeld met atopisch syndroom? Wat is dauwworm? Hoe is het beloop bij een constitutioneel eczeem op langere termijn? Maak een tekening van een patiënt en geef hier met rood de voorkeurlocaties aan Waarom wordt de corticosteroïdzalf door patiënten ook wel eens hormoonzalf genoemd? Waarom bestaat er bij ouders veel tegenstand tegen corticosteroïdzalven? Kun je aangeven waarom patiënten in het alternatieve circuit hulp gaan zoeken? Kun je uitleggen wat psoriasis is en waarom deze ziekte in het Nederlands schubziekte wordt genoemd? Bij de PUVA-behandeling staat UVA voor Ultraviolet A-licht. Waarvoor denk je dat de P staat? Wat is het grootste nadeel van lichttherapie? Neurologische aandoeningen Wat wordt bedoeld met neurodegeneratieve aandoeningen? Zoek uit wat een neurotransmitter is en hoe de prikkeloverdracht in de zenuwen plaatsvindt. Je kan gebruikmaken van een medische encyclopedie, internet of andere naslagwerken Kijk in het hoofdstuk over psychiatrie nog eens naar de bijwerkingen van de antipsychotica. Probeer, eventueel aan de hand van een schema of tekening, uit te leggen wat de overeenkomsten zijn met de ziekte van Parkinson Wat wordt bedoeld met ADL? Welke psychische stoornis treedt soms op bij de ziekte van Parkinson? Wat is de functie van de myelineschede rondom een neuron? Wat gebeurt er bij MS en wat zijn de gevolgen? Wat zijn sensorische en wat zijn motorische verschijnselen? Kun je uitleggen waarom er zowel sensorische als motorische verschijnselen optreden? Wat is een exacerbatie? Teken een horizontale tijdbalk en een verticale klachtenbalk. Maak een grafiek van het verloop van MS Waarom worden bij een exacerbatie corticosteroïden gegeven? Wat is het idee achter de interferontherapie? Maag-darmaandoeningen Maak een tekening of neem een fotokopie van een afbeelding van de darmen. Geef aan waar colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn meestal zitten Kun je uitleggen waarom er soms een verhoogde bloedbezinking, een anemie of een laag eiwitgehalte in het bloed gevonden worden? Hoe ontstaat een fistel? Bij colitis ulcerosa blijft de ontsteking meestal beperkt tot het slijmvlies, terwijl bij de ziekte van Crohn de onderliggende lagen mee ontstoken raken. Kun je aan de hand van dit gegeven uitleggen waarom er bij colitis ulcerosa veel minder vaak fistels voorkomen? Welke toedieningsvorm wordt gekozen bij een proctitis? Wat is een AP? Welke redenen zijn er om een AP aan te leggen? Wat bedoelt een patiënt als hij een kaasplak aanvraagt?

10 Moeheid Waarom is de term bloedarmoede feitelijk onjuist? Uit casus 1 en 2 bij de inleiding van dit hoofdstuk kun je één oorzaak voor bloedarmoede aangeven. Welke? Wat wordt bedoeld met staaltabletten? Denk je dat de huisarts in de eerste casus alleen maar staaltabletten voorschreef of zal hij ook nog andere afspraken met de patiënt gemaakt hebben? Motiveer je antwoord Vergelijk de waarden van het hemoglobinegehalte in casus 1, 2 en 3. Vergelijk de daarbij door de patiënt geuite klachten. Bij vrouwen noemen we een hemoglobinegehalte onder de 7,0 mmol/l bloedarmoede. Wat valt je op? Wat kun je zeggen over patiënt Van den Dungen in casus 3? Wat zijn de typische angina-pectoris-klachten van meneer De Groot? Denk je dat hij een vernauwing heeft in de kransslagader? Verklaar bij hem de angina pectoris Anja geeft een laboratoriumwaarde telefonisch door ondanks het feit dat deze niet cito is aangevraagd. Wat wordt bedoeld met dit woord? Kun je aangeven waarom deze waarde wordt doorgebeld en niet gewoon per post wordt verzonden? Wat kun je zeggen over de opluchting van mevrouw Van den Dungen als ze hoort dat haar hemoglobinegehalte licht verlaagd is? Is deze opluchting terecht? Wat vind je van de handelwijze van de assistente in casus 3? Is het terecht dat ze het bloed onderzoekt? Bedenk zelf hoe je bloed kunt nakijken én de situatie in casus 3 voorkomt Kun je een longaandoening noemen waarbij moeheid vaak aanwezig is? Geef ook aan bij welke hartaandoening moeheid bijna altijd in meer of mindere mate aanwezig is Als je denkt aan de functie van het hart en de longen samen kun je dan het verband of de overeenkomst aangeven tussen de long- en hartaandoeningen in de voorgaande twee vragen? Denk daarbij aan het transport van zuurstof Waarom zal iemand tijdens een infectieziekte en in de herstelfase moe zijn? Waarom is zuurstof nodig in het lichaam? Beschrijf in het kort hoe de erytrocyt vanuit de longen bij bijvoorbeeld de kuitspier terechtkomt. Welke weg legt hij af? Geef kort aan waaruit bloed bestaat Hoe heet het ziektebeeld waarbij er een tekort aan bloed is? Lees de eerste twee casussen nog eens door. Om wat voor anemie zal het gaan en wat is de oorzaak van deze anemie? Waarom wordt in de eerste casus een recept voor staaltabletten meegegeven en wordt in de tweede casus over een bloedtransfusie overlegd? Schrijf een recept ferrofumaraat uit voor mevrouw De Vries. Ze woont in de Kerkstraat 34. Hoeveel tabletten schrijf je haar voor? Zoek in het Farmacotherapeutisch Kompas in het algemene deel bij ijzerpreparaten bij anemie op hoelang ijzerpreparaten ongeveer gegeven dienen te worden. Waarom moet dit nog doorgaan als het hemoglobinegehalte weer normaal is? Schrijf een recept uit voor een vierjarig kind van 16 kg voor een drankje of een suspensie omdat hij tabletten niet wegkrijgt Een moeder belt op omdat haar dochtertje van twee jaar acht tabletjes Ferrofumaraat van 200 mg heeft ingeslikt. Ze zien er net uit als rode smarties. Ze denkt zelf dat het geen kwaad kan. Het gaat maar om ijzertabletjes! Wat is jouw advies? Kijk er het Farmacotherapeutisch Kompas op na!

11 7.161 Waarop zou je een patiënt die nog nooit eerder een ijzerpreparaat heeft gebruikt, kunnen wijzen om te voorkomen dat hij na een paar dagen verschrikt de praktijk belt? Noem enkele bijwerkingen van ijzerpreparaten Waarom ontstaat een vitamine-b12-tekort bij een maagslijmvliesatrofie? Kun je een reden noemen waarom de maag voor een gedeelte wordt weggehaald? Waarom heeft het geven van vitamine-b12-tabletten weinig zin? Bij patiënten met de ziekte van Crohn is vaak het laatste deel van de dunne darm ontstoken. Probeer uit te leggen waarom zij soms ook vitamine B12 per injectie nodig hebben ook al krijgen ze via de voeding voldoende B12 binnen en maakt hun maag meer dan genoeg intrinsieke factor Bij de chronische leukemie die bij oudere mensen ontstaat, bestaat kans op een aplastische anemie. Waarom moeten bloedtransfusies worden gegeven en kan men niet volstaan met bijvoorbeeld ijzerpreparaten? Waar worden de erytrocyten gevormd? Noem de andere twee bloedcellen waaraan een tekort kan ontstaan Welke klachten kan een tekort aan deze bloedcellen veroorzaken? Wat wordt bedoeld met hemolyse? Als je uitgaat van het feit dat bij een ernstige anemie het zuurstoftransport tekortschiet en dat weefsels onvoldoende zuurstof krijgen, probeer dan de verschillende klachten te verklaren Wat wordt bedoeld met geslachtsrijpe leeftijd? Geef aan om welke leeftijden het gaat Waarom moet na een maand controle plaatsvinden? Leg nog eens duidelijk uit waarom bloedarmoede een symptoom is en waarom bijna altijd verder onderzoek moet worden verricht Geef van de volgende patiënten aan of een recept ferrofumaraat klaargelegd kan worden, en, zo niet, wat je anders met de patiënt afspreekt. Motiveer je antwoord: Mevrouw De Groot, 63 jaar, hemoglobinegehalte van 6,5 mmol/l. Mevrouw Groen, 25 jaar, hemoglobinegehalte van 6,9 mmol/l. De heer Van Schijndel, 45 jaar, hemoglobinegehalte van 6,3 mmol/l. Mevrouw Vrielink, 36 jaar, hemoglobinegehalte van 7,7 mmol/l. Mevrouw Grindsven, 23 jaar, 30 weken zwanger, hemoglobinegehalte van 6,4 mmol/l. De heer Van Dongen, 69 jaar, hemoglobinegehalte van 6,5 mmol/l. Mevrouw De Waal, 53 jaar, hemoglobinegehalte van 7,0 mmol/l. De heer Fokkert, 63 jaar, hemoglobinegehalte van 8,3 mmol/l.