FAILLISSEMENT : De aangifte van de schuldvordering.

Transcriptie

1 FAILLISSEMENT : De aangifte van de schuldvordering. NIEUWE WETGEVING In het Belgisch Staatsblad van werd de nieuwe faillissementswet van gepubliceerd. Door deze faillissementswet werd de oude faillissementswet van opgeheven. De nieuwe faillissementswet van bleek evenwel op tal van punten onthaald te worden op heel wat kritiek. Er waren blijkbaar redenen te over om een zgn. reparatiewet uit te vaardigen. Dit gebeurde bij wet van tot wijziging van de faillissementswet van , het Gerechtelijk Wetboek en het Wetboek van Vennootschappen. Deze wet van wijzigt ondermeer de aangifte van schuldvordering en haar behandeling. WIJZIGING VAN DE AANGIFTE VAN SCHULDVORDERING De nieuwe faillissementswet van stelt in haar artikel 62 : Om in aanmerking te komen voor een uitdeling alsmede om enig recht van voorrang te kunnen uitoefenen, zijn de schuldeisers gehouden aangifte van hun schuldvorderingen, samen met hun titels, ter griffie van de Rechtbank van Koophandel neer te leggen, uiterlijk op de door het vonnis van faillietverklaring bepaalde dag. Op verzoek levert de griffier een ontvangstbewijs af. Wanneer een aangestelde curator kennis heeft van de identiteit van schuldeisers, zal de curator deze schuldeisers aanschrijven met vraag hun schuldvordering in te dienen ter griffie. Krijgt een schuldeiser zulke mededeling niet, dan wordt hij geacht kennis te krijgen van het faillissement en van de termijn binnen dewelke de aangifte van schuldvordering moet worden ingediend, via de publicatie van een uittreksel van het faillissementsvonnis in het Belgisch Staatsblad. Aldus wordt de schuldeiser geacht te weten : niet alleen voor welke datum de aangifte van schuldvordering moet worden ingediend, maar ook de datum waarop de curator het proces-verbaal van verificatie / nazicht van de ingediende schuldvorderingen zal opstellen. Op dat ogenblik beslist de curator welke schuldvorderingen worden aanvaard, dan wel betwist. Brussel - Tel. 02/ Hasselt - Tel. 011/ Kortrijk - Tel. 056/

2 Nog in de genoemde faillissementswet (artikel 63) werd bepaald dat elke aangifte van schuldvordering moet voorzien in een aantal verplichte vermeldingen : a) Uiteraard moet de schuldeiser zich identificeren : - schuldeiser-fysieke persoon : identiteit, beroep en woonplaats moeten worden vermeld; - schuldeiser-rechtspersoon : identiteit, voornaamste handelsactiviteit en maatschappelijke zetel moeten worden vermeld. b) Het bedrag van de schuldvordering moet worden vermeld (in euro). Eventueel kan de schuldeiser die meent zijn vordering nog niet definitief te kunnen begroten, een voorlopig (provisioneel) bedrag vermelden; later kan dan definitieve begroting worden medegedeeld. c) De oorzaken van de schuldvordering. Enkele voorbeelden : een schuld uit hoofde van achterstallige huurgelden, bankschulden, leveranciersschulden, loon of beëindigingsvergoedingen verschuldigd aan een personeelslid van de gefailleerde, d) De eventuele voorrechten, hypotheekrechten of pandrechten die de schuldeiser meent te kunnen inroepen als verbonden aan het bedrag van zijn schuldvordering. e) De titel waarop deze vordering en haar eventuele voorrechten, hypotheek- of pandrechten berusten (voorbeelden : een schriftelijke overeenkomst, een notariële akte, een vonnis, facturen, ). In dezelfde faillissementswet van (artikel 63) werd daarenboven een verplichting overgenomen die reeds voorzien was in de oude faillissementswet van , te weten : een verplichte verklaring waarmee de aangifte van schuldvordering moest eindigen, in door de wet voorgeschreven bewoordingen. De verklaring luidde : Ik verklaar in eer en geweten dat deze schuldvordering waar en oprecht is. In de reparatiewet van wordt deze verklaring/deze tekst geschrapt. Vanaf nu moet de schuldeiser zijn schriftelijke aangifte van schuldvordering niet meer beëindigen met de hiervoor geciteerde verklaring. Elke aangifte van schuldvordering moet wel nog steeds worden ondertekend. Deze ondertekening moet in principe gebeuren door de schuldeiser zelf (voor een rechtspersoon : door diegene die daartoe de bevoegdheid heeft). De aangifte mag ook getekend worden door een gemachtigde maar volgens de wet moet dan een schriftelijke volmacht aanwezig zijn en gevoegd worden bij de aangifte van schuldvordering. Brussel - Tel. 02/ Hasselt - Tel. 011/ Kortrijk - Tel. 056/

3 In deze volmacht moet de naam van de gevolmachtigde worden vermeld, alsook het bedrag van de schuldvordering. Vanaf nu is ook de gevolmachtigde ontheven van de hoger geciteerde verklaring op eer. Ook wanneer een advocaat de aangifte van schuldvordering indient voor zijn cliënt-schuldeiser, moet zulke schriftelijke volmacht aan deze advocaat aanwezig zijn. Uit het voorgaande blijkt dat de aangifte van schuldvordering toch aan enkele belangrijke wettelijke formaliteiten moet voldoen. Inbreuk hierop zou de curator toelaten de aangifte van schuldvordering te betwisten. In de reparatiewet wordt trouwens bijkomend gepreciseerd dat indien de schuldeiser nalaat de titel van zijn vordering en de eventueel ingeroepen voorrechten, hypotheek- of pandrechten te vermelden, de curator dan de keuze heeft : ofwel de vordering zondermeer te verwerpen; ofwel de vordering te beschouwen als chirografair (d.w.z. : als gewoon en dus niet bevoorrecht). BEHANDELING VAN DE AANGIFTE VAN SCHULDVORDERING WANNEER OVER DEZE VORDERING AL EEN PROCEDURE LOOPT OP DATUM VAN FAILLIETVERKLARING. De reparatiewet van voert een nieuw artikel 63 bis in, specifiek m.b.t. procedures die al aanhangig zijn op datum van het faillissement, en waarin de gefailleerde als procespartij betrokken is. Dit art. 63 bis bepaalt dat deze procedures worden van rechtswege geschorst tot dat aangifte van de schuldvordering is gedaan. Zij blijven geschorst tot na de neerlegging van het proces-verbaal van verificatie, tenzij de curator de gedingen hervat in het belang van de boedel. De hier bedoelde procedures betreffen de zgn. procedures ten gronde. Kortgedingprocedures zouden niet door deze wetswijziging bedoeld zijn. Voor deze procedures (ten gronde) geldt dus de regel dat zij geschorst worden tot na de datum van de neerlegging van het proces-verbaal van verificatie door de curator. Dit nieuw artikel heeft in concreto gevolgen voor die procedures die al waren vastgesteld op een pleitzitting, gesitueerd tussen de datum van de faillietverklaring en de datum van de verificatie van schuldvorderingen (volgens de faillissementswet moeten aangiftes van schuldvordering worden ingediend binnen een termijn van ten hoogste 30 dagen te rekenen vanaf het vonnis van faillietverklaring; het procesverbaal van verificatie van schuldvorderingen moet worden afgesloten tenminste 5 en ten hoogste 30 dagen na het verstrijken van de termijn voor de aangifte van de schuldvorderingen. Aldus kan er een termijn zijn van maximum 60 dagen tussen datum faillietverklaring en datum verificatie van schuldvorderingen. In deze periode kan er een pleitzitting zijn vastgesteld). Brussel - Tel. 02/ Hasselt - Tel. 011/ Kortrijk - Tel. 056/

4 Heeft de curator reeds kennis van de betrokken procedure ten gronde en van haar al vastgestelde pleitzitting, dan kan de curator het geding wel hervatten derwijze dat de zaak toch op de vastgestelde pleitzitting kan worden behandeld. Maar in het andere geval moet de pleitzitting worden uitgesteld als gevolg van de schorsing van rechtswege van de bedoelde procedure door dit art. 63 bis. Maar wat daarna? Het slot van het art. 63 bis licht dit verder toe : Indien de aldus ingediende schuldvordering in het proces-verbaal van verificatie wordt aanvaard, worden de voormelde hangende gedingen zonder voorwerp. Indien de aldus ingediende schuldvordering in het proces-verbaal van verificatie wordt betwist, dan wordt de curator verondersteld de hangende gedingen te hervatten, minstens voor de beslechting van het betwiste gedeelte. De beslissing van de curator bij het nazicht van de schuldvorderingen zal dus bepalend zijn voor het lot van de hangende gedingen. Uit de laatste alinea hiervoor geciteerd blijkt dat de curator een ingediende schuldvordering ook deels kan betwisten (zowel voor wat betreft de hoegrootheid van het bedrag der vordering als voor wat betreft een door de schuldeiser ingeroepen voorrecht). De tekst van het nieuwe artikel 63 bis van de faillissementswet is een reden temeer voor elke schuldeiser om bij het indienen van de aangifte van schuldvordering ook te melden aan de curator of er al dan niet al een procedure loopt m.b.t. de ingediende schuldvordering. PROVISIONELE AANGIFTES VAN SCHULDVORDERING. Hiervoor werd reeds vermeld dat een aangifte van schuldvordering ook een voorlopig bedrag van de vordering kan vermelden, bijvoorbeeld : 1 euro provisioneel. Inderdaad is het elke schuldeiser niet mogelijk om binnen de vastgestelde termijn zijn/haar vordering al definitief en volledig te begroten. Misschien kent de schuldeiser nog niet alle cijfergegevens. Misschien is de schuldeiser afhankelijk van toekomstige elementen om zijn vordering definitief te kunnen vaststellen. Een concreet voorbeeld betreft de leveranciersschulden waaromtrent de schuldeiser ook meent eigendomsvoorbehoud te kunnen inroepen. Heel wat overeenkomsten, verkoops- of factuurvoorwaarden maken gewag van een eigendomsvoorbehoud ten gunste van de leverancier, voor het geval de betrokken (factuur)schuld niet of niet volledig zou worden betaald. Brussel - Tel. 02/ Hasselt - Tel. 011/ Kortrijk - Tel. 056/

5 De schuldeiser moet zich t.o.v. een aangestelde curator onmiddellijk beroepen op dit eigendomsvoorbehoud en zal dan vernemen van de curator : of deze het eigendomsvoorbehoud al dan niet aanvaardt; zo ja, of de goederen waarop het eigendomsvoorbehoud betrekking heeft nog wel kunnen worden teruggevonden bij het opmaken van de inventaris van de activa van de gefailleerde. Zal de schuldeiser m.a.w. de goederen waarop zijn eigendomsvoorbehoud slaat, al dan niet kunnen terugbekomen via de curator? Het antwoord op deze vraag beïnvloedt het bedrag van de schuldvordering. Daarom kan een provisionele aangifte aangewezen zijn. VERGETEN EEN AANGIFTE VAN SCHULDVORDERING TIJDIG IN TE DIENEN? Het art. 72 van de nieuwe faillissementswet van bleef ongewijzigd. Dit artikel behandelt de gevolgen voor die schuldeisers die niet tijdig hun aangifte van schuldvordering hebben ingediend. Ondermeer wordt gesteld dat het recht om opname van schuldvordering te vorderen, verjaart na verloop van 3 jaar te rekenen vanaf de datum van het faillissementsvonnis. Naast enkele specifieke uitzonderingen op deze verjaringstermijn, bepaalt dit artikel 72 ook dat wie zich pas als schuldeiser laat erkennen nadat de curator al bepaalde uitkeringen aan schuldeisers mocht verrichten, nog slechts recht heeft op een dividend berekend op het nog niet verdeelde actief CONCLUSIE : Bij faillissement van een schuldeiser : - tracht zeker tijdig het faillissement te vernemen en binnen de vastgestelde termijn aangifte van schuldvordering in te dienen; - doe dit volgens een aangepast model (de verklaring op eer is niet meer nodig); - dien zonodig een voorlopige of provisionele schuldvordering in; - wees zo volledig mogelijk op het vlak van voorrechten, pandrechten, hypotheek, en andere waarborgen en voeg alle bewijsstukken toe; - denk aan eventuele gevolgen van een tijdig in te roepen eigendomsvoorbehoud; - denk aan de verwijzing naar procedures die al lopende zijn op datum van faillietverklaring, overleg met de raadsman is dan zeker aangewezen. Piet Carlier Advocaat Monard-D Hulst Hasselt Brussel - Tel. 02/ Hasselt - Tel. 011/ Kortrijk - Tel. 056/