Beheerplan wegen

Transcriptie

1 Beheerplan wegen Concept Gemeente Winsum Grontmij Nederland B.V. Assen, 21 april 2011

2 Verantwoording Titel : Beheerplan wegen Subtitel : Projectnummer : Referentienummer : Revisie : Datum : 21 april 2011 Auteur(s) : N. Hildenbrant adres : [email protected] Gecontroleerd door : M.C. van der Steen Paraaf gecontroleerd : Goedgekeurd door : M.C. van der Steen Paraaf goedgekeurd : Contact : Grontmij Nederland B.V. Stationsplein LB Assen Postbus AA Assen T F Pagina 2 van 43

3 Inhoudsopgave 1 Inleiding Beheren met beleid Inleiding... 6 Beleidskaders Beleidsplan... 7 Beheerplan Wegbeheer Doel... 8 Hoofdlijnen van de systematiek Belang van de systematiek Areaal verhardingen Kwaliteit van de verhardingen Beoordelingsmethode Technische kwaliteit Kwaliteitsbeoordeling Financiële analyse Berekeningswijze Basisplanning wegenonderhoud Technisch noodzakelijk onderhoudsbudget Klein onderhoud Budgetplanning Huidig budget Bezuinigingsbudget Kosten per wegcategorie Afwaarderen asfaltwegen buiten de bebouwde kom Kostenbesparing Conclusies en aanbevelingen Bijlage 1: Bijlage 2: Wegbeheer Wettelijk kader en milieu Bijlage 3: Visuele weergave onderhoudsplanning Bijlage 4: Maatregellijst conform CROW niveau Bijlage 5: Maatregel lijst met afwaardering wegen Bijlage 6: Referentiebeelden achterstallig onderhoud Pagina 3 van 43

4 Inleiding Bijlage 7: Bijlage 8: Overzicht levensduurverlengende maatregelen Overzicht afgewaardeerde wegen Pagina 4 van 43

5 Inleiding 1 Inleiding De gemeente Winsum heeft aan Grontmij opdracht gegeven voor het opstellen van het beheerplan voor de wegverhardingen voor de periode Hierbij is gebruik gemaakt van de wegbeheersystematiek, die is ontwikkeld door CROW 1 en beschreven in CROW-publicatie 147, uitgave november Het door Grontmij ontwikkelde computerprogramma dg DIALOG Wegen, dat op deze systematiek is gebaseerd, is gebruikt voor het opstellen van de planning. In de maanden mei, juni en juli 2010 is in de gemeente het wegenareaal geïnspecteerd en geinventariseerd door Grontmij. De planningsresultaten in dit beheerplan zijn op deze visuele inspectie gebaseerd. Hoofdstuk 2 beschrijft de relatie tussen beleid en beheer. In hoofdstuk 3 worden de hoofdlijnen van wegbeheer conform de CROW-systematiek uiteengezet. In hoofdstuk 4 en 5 worden respectievelijk het areaal en de kwaliteit van de verhardingen weergegeven. In hoofdstuk 6 worden de resultaten van de meerjarenplanningen, zoals die met behulp van dg DIALOG zijn opgesteld, gepresenteerd en wordt een financiële analyse gegeven. Uiteindelijk volgen in hoofdstuk 7 de conclusies voor het beheer en onderhoud van de verhardingen voor de periode Alle in dit rapport genoemde bedragen zijn inclusief de toeslagpercentages voor: verkeersmaatregelen, uitvoeringskosten, algemene bedrijfskosten, winst & risico, maar exclusief VAT en 19% BTW. De prijzen waarmee de berekeningen zijn uitgevoerd zijn gebaseerd op de GWWkostenboeken van Reed Business Information, prijspeil juni CROW is het nationale kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte Pagina 5 van 43

6 2 Beheren met beleid 2.1 Inleiding Het uitvoeren van wegbeheer is gebaseerd op keuzes die het beleid gemaakt heeft. Beleidskeuzes worden vastgelegd in een beleidsplan wegenbeheer. Een beleidsplan wegenbeheer vormt een basis voor het opstellen van het beheerplan. In dit hoofdstuk wordt kort ingegaan op de relatie tussen beleid, het beleidsplan en het beheerplan zoals weergegeven in figuur 2.1. Wet- en regelgeving Gemeentelijke beleidsthema s en plannen Landelijke ontwikkelingen en trends Beleidskaders Beleidsplan Beheerplan Figuur 2.1 Processchema Figuur 2.1 geeft zeer schematisch een normaal beheerproces weer: op basis van vigerende wet- en regelgeving, beleidsplannen en landelijke ontwikkelingen worden door het bestuur beleidskaders vastgesteld. Deze kaders worden vertaald in een beleidsplan, in dit geval een beleidsplan voor wegen. Het beheer van de wegen dient vervolgens gebaseerd te zijn op de keuzes die in het beleidsplan zijn beschreven. 2.2 Beleidskaders Beleidskaders, vastgesteld door het bestuur, vormen het raamwerk waarin de wijze van beheer op lange termijn (langer dan 5 jaar) is verwoord. Enerzijds moet daarbij rekening worden gehouden met wet- en regelgeving (zie bijlage 2) en landelijke ontwikkelingen en trends. Anderzijds zal het beleid zelf deze kaders moeten aangeven. Eén van de mogelijke beleidskeuzes is bijvoorbeeld om de bestaande infrastructuur in stand te houden op het kwaliteitsniveau, zoals dat is aangegeven in de CROW- wegbeheersystematiek, zoals beschreven in publicatie 147 van het CROW. In publicatie 288 zijn mogelijkheden aangegeven voor een hoger kwaliteitsniveau. Het bestuur heeft de mogelijkheid om keuzes te maken in onderhoudsniveau bijvoorbeeld door te kiezen om wegen met een hoge intensiteit beter te onderhouden. Keuzes hebben invloed op de prioriteiten en op de keuze van de aan te pakken wegvakken. Pagina 6 van 43

7 Beheren met beleid 2.3 Beleidsplan In een beleidsplan worden de beleidskaders omschreven en uitgewerkt tot beleidsdoelstellingen en strategieën. Zo zal bijvoorbeeld het gewenste kwaliteitsniveau worden aangegeven, de indeling in wegtypen en de prioriteiten voor de verschillende beleidsthema s als veiligheid, aanzien, comfort en duurzaamheid. Het beleidsplan, dat door het bestuur wordt vastgesteld, heeft tot doel om de wijze van beheren voor een langere periode (6-10 jaar) vast te leggen. Het daarvan afgeleide beheerplan geeft een overzicht van de uit te voeren beheermaatregelen op korte (1 2 jaar) en middellange termijn (3-5 jaar). In een beheerplan wordt ervan uitgegaan dat de functie en de inrichting van de wegen onveranderd blijven. In een beleidsplan wordt aangegeven wat de huidige en toekomstige functies van de wegen zijn. De functie en inrichting van de wegen zijn van invloed op de onderhoudsbehoefte en daarmee op het budget voor beheer. Daarom dient in een beleidsplan ook te worden aangegeven, hoe herinrichtingen en aanpassingen, bijvoorbeeld in het kader van verkeersveiligheid, moeten worden gefinancierd. Optimale afstemming van het beheerplan wegen op beheerplannen voor rioleringen en groen kan leiden tot aanzienlijke besparingen. Ook hierover kunnen in het beleidsplan strategieën worden aangegeven. Andere beleidskeuzes die in een beleidsplan kunnen worden geformuleerd hebben onder andere betrekking op duurzaamheid, mobiliteit, milieu, verkeersveiligheid, organisatie, communicatie met burgers, inkoopbeleid. Vooral duurzaamheid is tegenwoordig een belangrijk aspect bij het vaststellen van het gewenste beleid. In bijlage 2 zijn een aantal voorbeelden genoemd van duurzame aspecten in het wegbeheer. 2.4 Beheerplan Door in een beleidsplan een helder beleid te formuleren voor het beheer wordt inzichtelijk gemaakt wat de invloed is van beleidskeuzes op het benodigde budget. Indien de beleidskeuzen zijn vastgelegd, zal het beheerplan daarop gebaseerd zijn en zullen de daarin aangegeven budgetten minder onzekerheden bevatten. Een beheerplan geeft een overzicht van de uit te voeren beheermaatregelen op korte en middellange termijn (1-5 jaar). Naast de beleidskeuzes is nog een aantal praktische factoren van invloed op het beheerbudget, waarvan in het beheerplan impliciet wordt uitgegaan. Dit zijn onder andere: het omgaan met teerhoudend asfalt (zie bijlage 2); de toe te passen onderhoudsmaatregelen; toe te laten verkeersbelastingen; de gewenste onderhoudsstrategie (zwaardere maatregelen met geringe frequentie versus lichtere maatregelen met hogere frequentie). Ook hierover zal de beheerder keuzen moeten maken, zodat het in het beheerplan aangegeven budget zo goed mogelijk aansluit bij de praktijk en ervaring van de beheerder. Pagina 7 van 43

8 3 Wegbeheer 3.1 Doel Het hoofddoel van wegbeheer als managementsysteem is informatie te verstrekken op netwerken projectniveau over het wegennet. In deze rapportage wordt de nadruk gelegd op het netwerkniveau. Bij het nemen van beslissingen op projectniveau is het wegbeheersysteem slechts één van de bronnen waarop de beslissingen over onderhoud worden gebaseerd. De systematiek voor wegbeheer is beschreven in Publicatie 147 waarvan in november 2005 een herziene versie door de Stichting CROW is uitgebracht. Voor de theoretische achtergronden van de systematiek wordt verwezen naar bijlage 1 van dit rapport. Tevens wordt aangegeven welke informatie (berekeningsresultaten) het systeem biedt en hoe deze informatie dient te worden gebruikt. Om claims zo veel mogelijk te beperken is het van belang om te beschikken over een goed functionerend inspectie-, onderhouds- en klachtenregistratieproces. In het kader van de milieuwetgeving zal er bij reconstructiewerkzaamheden rekening mee moeten worden gehouden dat de afvoer en verwerking van teerhoudend asfalt extra kosten met zich mee brengt. De raakvlakken van wegbeheer met milieuwetgeving en wettelijk vastgelegde aspecten als risico- en schuldaansprakelijkheid zijn in bijlage 2 vermeld. 3.2 Hoofdlijnen van de systematiek Binnen de systematiek voor wegbeheer kunnen de volgende hoofdactiviteiten worden onderscheiden: 1 het verzamelen en actueel houden van gegevens van het wegennet (locatie, constructie, gebruik, omvang en kwaliteit van de verhardingen); 2 het interpreteren en verwerken van deze gegevens tot een indicatieve financiële meerjarenplanning van het verhardingsonderhoud; 3 het samenstellen van een rapportage voor het bestuur op grond waarvan het bestuur beslissingen kan nemen; 4 het nemen van beslissingen door het bestuur, in het algemeen over beschikbare budgetten en prioriteiten; 5 het uitvoeren van het vastgestelde plan binnen de gestelde randvoorwaarden door de technische dienst. Deze rapportage is met name gericht op hoofdactiviteit 2 en 3. Als hulpmiddel bij de hoofdactiviteiten 1 en 2 heeft Grontmij het softwarepakket dg DIALOG ontwikkeld. Dit systeem bestaat uit drie hoofdgroepen: het beheren van gegevens van het wegennet; het opstellen van planningen en begrotingen; het presenteren van resultaten. 3.3 Belang van de systematiek De CROW systematiek voor wegbeheer omschrijft de landelijke richtlijnen voor wegbeheer. De systematiek omschrijft wat er onder verantwoordelijk wegbeheer wordt verstaan en hoe deze ingevuld kan worden. Wanneer de systematiek goed nageleefd wordt neemt dat het risico weg op aansprakelijkheid ten aanzien van letsel en ongeval schades. De overige informatie over de wegbeheersystematiek is vermeld in bijlage 1. Pagina 8 van 43

9 4 Areaal verhardingen Uit de database blijkt dat de gemeente Winsum totaal m 2 verhardingen in beheer heeft. Hiervan is m 2 asfaltverharding en m 2 elementenverharding. Naast deze verhardingen is ook nog m 2 beton- (voornamelijk fietspaden) en m 2 halfverharding (voornamelijk voet- en fietspaden) aanwezig. Het bestaande areaal is onder te verdelen in onderdeeltypen zoals hoofdrijbanen, fietspaden, voetpaden en trottoirs, parkeervakken en overige. Onder de categorie overige vallen bijvoorbeeld in- en uitritten, bushaltes en rabatstroken. Fietspad-/strook Overig Parkeren Hoofdrijbaan Voetpad/Trottoir Asfalt 99,4% Elementen 59,0% 14,9% 6,4% 1,0% 18,7% 0,2% 0,1% 0,3% Figuur 4.1 Verdeling oppervlak naar onderdeel en verhardingstype Tabel 4.1 Oppervlakten verhardingen naar onderdeeltype Onderdeeltype Binnen bebouwde kom Buiten bebouwde kom % areaal m 2 totaal areaal m 2 asfalt m 2 elementen m 2 asfalt m 2 elementen Hoofdrijbaan Parkeren 6, Trottoir / voetpad Fietspad / strook 0, Overig Totaal Het totale oppervlak bestaat voor 82% uit hoofdrijbanen. De totale lengte aan hoofdrijbanen in asfalt is ongeveer 126 km. De lengte van de hoofdrijbanen in elementen is ongeveer 55 km. Binnen dit areaal is geen rekening gehouden met de eventuele overdracht van de N361 van de provincie Groningen naar de Gemeente Winsum. Pagina 9 van 43

10 5 Kwaliteit van de verhardingen 5.1 Beoordelingsmethode Het in de komende periode uit te voeren onderhoud en de daarmee samenhangende kosten worden voornamelijk bepaald door de huidige kwaliteit van de verhardingen. Allereerst wordt het kwaliteitsbeeld gegeven dat direct is afgeleid van de globale visuele inspectie en de richtlijnen. Deze kwaliteit is uitgedrukt in de afzonderlijke schades, die bij de inspectie zijn beoordeeld. Deze technische kwaliteit is vervolgens omgezet naar vijf kwaliteitsbeoordelingen (zeer goed, goed, matig, slecht, zeer slecht). Tabel 5.1 Kwaliteitsbeoordeling wegennet Kwaliteitsbeoordeling CROW niveau Percentage van het oppervlak van het wegennet met: Zeer Goed A + voldoende Geen schade Goed A Planjaar > 5 Matig B matig Planjaar 3-5 Slecht C Planjaar 1-2 Zeer slecht (achterstallig onderhoud) D onvoldoende Planjaar 1-1 In tegenstelling tot het groenbeheer is het niet verantwoord voor wegen beneden het C niveau, van het CROW te onderhouden. Beneden het C niveau onderhouden brengt een verhoogd risico met zich mee, er ontstaat een verhoogde aansprakelijkheid ten aanzien van letsel en ongeval claims. Wanneer beneden het C niveau wordt onderhouden ontstaat er bij asfaltverhardingen kapitaalvernietiging. Kapitaalvernietiging is het verschil in kosten tussen de oorspronkelijk maatregel en de zwaardere maatregel die als gevolg van uitstel is ontstaan. Kapitaalvernietiging vindt alleen plaats bij asfaltverhardingen. 5.2 Technische kwaliteit De resultaten van de globale visuele inspectie zijn getoetst aan de richtlijnen die per schadebeeld door het CROW zijn opgesteld. In onderstaande tabel is het percentage van het oppervlak met een bepaalde kwaliteit weergegeven. Tabel 5.2 Percentages voldoende / matig / onvoldoende (peiljaar 2010) Asfaltverhardingen Elementenverhardingen Schadebeeld Voldoende Matig Onvoldoende Voldoende Matig Onvoldoende Dwarsonvlakheid 88 % 2 % 10 % 99 % 0 % 1 % Oneffenheden 100 % 0 % 0 % 92 % 2 % 6 % Rafeling 76 % 3 % 21 % Randschade 70 % 24 % 6 % Scheurvorming 68% 15 % 17 % Zetting 100 % 0 % 0 % 100 % 0 % 0 % Pagina 10 van 43

11 Kwaliteit van de verhardingen Voorbeelden voldoende, matig en onvoldoende bij asfaltverhardingen Voldoende Matig Onvoldoende Voorbeelden voldoende, matig en onvoldoende bij elementenverhardingen Voldoende Matig Onvoldoende 5.3 Kwaliteitsbeoordeling De percentages van de individuele schades, uit tabel 5.2, zijn omgezet naar onderstaande kwaliteitsbeoordeling van het asfalt- en elementenareaal. De maatgevende schade bepaalt in welk planjaar het onderdeel in onderhoud moet worden genomen. Onvoldoende kwaliteit betekent dat een onderdeel de beoordeling slecht of zeer slecht heeft. In de kwaliteitsbeoordeling is ervan uitgegaan dat de wegen die in 2010 uitgevoerd zijn (zoals omschreven in het asfalt onderhoudsbestek diverse wegen, besteknummer ) in een goede staat van onderhoud zijn. Figuur 5.1 Verdeling kwaliteit per verhardingsoort Asfalt Elementen 36% 55% zeer goed goed 27% 24% 5% 8% 6% 2% 37% matig slecht zeer slecht Het percentage van het oppervlak met waardering zeer slecht betreft wegen waar onderhoud al eerder had moeten worden uitgevoerd. Technisch gezien is het verder uitstellen van dit onderhoud niet acceptabel. Het areaal met de waardering slecht moet in de komende twee planjaren worden onderhouden. De waardering matig houdt in dat het betreffende oppervlak over drie tot vijf jaar voor onderhoud in aanmerking komt. In een normale situatie zal er jaarlijks een bepaald deel (percentage) van het wegenareaal aan onderhoud toe zijn; deze wegen hebben dan een beoordeling slecht. Zo zal er ook altijd een bepaald percentage zijn met de beoordeling matig. De kwaliteit van het wegennet is getoetst Pagina 11 van 43

12 Kwaliteit van de verhardingen aan hetgeen normaal, in geval van een goed en evenwichtig onderhouden wegennet, verwacht mag worden. Tabel 5.3 Kwaliteitsbeoordeling Gemeente Winsum 2010 Evenwichtig onderhouden areaal Kwaliteitsbeoordeling Planjaar Asfalt Elementen Asfalt Elementen Zeer slecht % 6 % 0 % 0 % Slecht % 0 % 10 % 7 % Matig % 2 % 15 % 10 % Redelijk tot goed > 5 36 % 37 % 55 % 73 % Zeer goed Geen schade 27% 55 % 20 % 10 % Uit tabel 5.3 blijkt dat de kwaliteit van de verhardingen slechter is dan een goed en evenwichtig onderhouden wegennet. Het percentage verhardingen met een slechte en matige kwaliteit is weliswaar laag, maar er is een groot percentage wegen met kwaliteit zeer slecht. De slechte kwaliteit bij asfaltverhardingen wordt met name veroorzaakt door het schadebeeld rafeling en scheurvorming. Bij elementen komt de slechte kwaliteit voornamelijk doordat er veel oneffenheden aanwezig zijn. Pagina 12 van 43

13 6 Financiële analyse 6.1 Berekeningswijze Met behulp van dg DIALOG Wegen is een berekening gemaakt van de onderhoudsbehoefte voor de periode van 2011 tot en met Voor de periode wordt gebruik gemaakt van de CROW-systematiek. Op basis van deze systematiek kan geen uitspraak worden gedaan over de periode (planperiode 6 tot 10 jaar). Grontmij heeft een methode ontwikkeld zodat op basis van de inspectiecijfers daar toch een berekening voor kan worden gemaakt, zodat ook voor die periode een indicatie kan worden gegeven van de onderhoudsbehoefte. In de berekeningen wordt onderscheid gemaakt tussen asfalt- en elementenverhardingen. Bij de financiële analyse is uitgegaan van het afgevlakte model van de basisplanning (voor uitleg hiervan zie bijlage 1). Hierbij zijn de benodigde budgetten voor de komende jaren zo gelijkmatig mogelijk verdeeld. Alle genoemde budgetten in dit hoofdstuk zijn op basis van het C niveau van de CROW systematiek. Dit is het minimum niveau voor verantwoord wegbeheer. Voor de eenheidsprijzen is in principe uitgegaan van teervrije constructies. De kosten voor het afvoeren van teerhoudend asfalt bedragen circa 40 per ton. Op basis van ervaring bij vergelijkbare gemeentes zal er jaarlijks ca. 560 ton teerhoudend asfalt afgevoerd worden. Hiermee komen de jaarlijkse kosten voor het afvoeren van teerhoudend asfalt op ca voor de gemeente Winsum. Wanneer de gemeente ervoor kiest om het uitvoerend document wegencategorisering uit te voeren dan zijn er geringe extra kosten mee gemoeid. Deze kosten komen voort uit het aanbrengen van borden voor het snelheidsregime, behorende bij de erftoegangswegen en het verwijderen van fietssuggestie stroken. Het aanbrengen van de wegbelijning zal tijdens het onderhoud van de wegen worden meegenomen. Een uitvoerige uitleg hiervan is te vinden in Uitvoerend document wegencategorisering. In het uitvoerend document wegencategorisering worden ook de eventuele meerkosten besproken die hieraan verbonden zijn. Uit de analyse van de inspectieresultaten blijkt dat op het groot deel van het elementenareaal (ca m 2 ) matige oneffenheden voorkomen met geringe omvang. Deze schade behoeft niet binnen de planperiode van te worden hersteld en is daarom niet meegenomen in de berekende budgetten. Deze verharding valt nu nog onder de kwaliteitsbeoordeling redelijk tot goed. De verwachting is dat deze schade dient te worden hersteld binnen een periode van 6 à 7 jaar, wat dan resulteert in een verhoging van de benodigde onderhoudsbudgetten. 6.2 Basisplanning wegenonderhoud In de onderstaande paragrafen wordt ingegaan op de resultaten van de (afgevlakte) basisplanning. De basisplanning is gebaseerd op onderhoudsrichtlijnen, opgesteld door het CROW. Deze richtlijnen geven een minimum aan: zij zijn de onderkant van verantwoord wegbeheer. De maatregelen worden gepland zodra de richtlijn is bereikt. Deze richtlijn ligt op de grens tussen matig en slecht volgens de indeling van tabel 5.1. De berekende budgetten op basis van de basisplanning zijn daarom te beschouwen als minimaal benodigde budgetten voor verantwoord wegbeheer. In bijlage 3 is visueel weergegeven, in een overzichtskaart, welke wegen aan onderhoud toe zijn in de periode Pagina 13 van 43

14 Financiële analyse Technisch noodzakelijk onderhoudsbudget In figuur 6.1 en tabel 6.1 zijn de benodigde budgetten voor asfalt- en elementenverhardingen gegeven. Hierbij is het klein onderhoud niet meegenomen. x 1.000,- Figuur asfalt elementen Budgetten voor asfalt en elementenverharding waarbij voor de periode het gemiddelde is weergegeven. Tabel 6.1a Afgevlakte basisplanning Planjaar Jaar Asfalt Elementen Beton Totaal Totaal , , ,00 Tabel 6.1b Gemiddelde budget per jaar Planjaar Jaar Asfalt Elementen Beton Totaal (totaal) (totaal) Totaal , , ,00 Gemiddeld per jaar De bovengenoemde budgetten zijn exclusief de wegen die in het project asfaltonderhoud 2010 (bestek: ) zijn uitgevoerd. Bijlage 3 is een visuele weergave van de wegen die in de periode aan onderhoud toe zijn conform de CROW systematiek. In bijlage 4 is een maatregellijst conform de CROW systematiek weergegeven. De maatregellijst dient als onderbouwing voor de budgetten voor de periode In de wegbeheersystematiek wordt aanbevolen om een maatregeltoets uit te voeren op de wegvakonderdelen die de komende 2 jaar voor onderhoud in aanmerking komen. Hiermee kan dan het benodigd budget voor de komende 2 jaar betrouwbaarder worden vastgesteld. De berekende budgetten zijn niet getoetst door het uitvoeren van een maatregeltoets. Uit de afgevlakte basisplanning volgt dat de komende 10 jaar (gemiddeld per jaar) benodigd is voor het wegonderhoud ten aanzien van de asfalt- en elementenen betonverhardingen. Alle wegvakonderdelen waarbij de richtlijn is bereikt dan wel is overschreden, komen op korte termijn voor onderhoud in aanmerking. Deze onderdelen worden gepland in planjaar 1 (2011) en planjaar 2 (2012). De kosten hiervoor bedragen op basis CROW niveau Hiervan is achterstallig onderhoud. Achterstallig onderhoud is gedefinieerd als onderhoud op wegvakonderdelen waarbij de richtlijn al is overschreden. Theoretisch gezien had hier al eerder onderhoud uitgevoerd moeten worden en het onderhoud kan Pagina 14 van 43

15 Financiële analyse niet verder worden uitgesteld. Dit betreft de onderdelen die de kwaliteitsbeoordeling zeer slecht hebben gekregen. De onderhoudsbehoefte van het aanwezige areaal fluctueert per jaar, daarom wordt ook geadviseerd om per beheerperiode een wegenfonds I te maken. Op deze manier kunnen de onderhoudsbudgetten optimaal worden besteedt met hetzelfde budget en kan de fluctuatie in onderhoud deels worden opgevangen. In figuur 6.2 is een voorbeeld gegeven van achterstallig onderhoud. In bijlage 6 zijn meerdere voorbeelden van achterstallig onderhoud weergegeven. Figuur 6.2 Achterstallig onderhoud asfaltverharding (Meedenerweg begin 2010 gemeente Winsum) Klein onderhoud Naast de maatregelen voor groot onderhoud dient ieder jaar ook een hoeveelheid klein onderhoud te worden uitgevoerd. Klein onderhoud moet worden uitgevoerd indien de schade ernstig is, maar over een zeer gering oppervlak voorkomt. In bijlage 1 staat vermeld bij welke omvang van schade klein onderhoud uitgevoerd dient te worden. Het budget dat voor klein onderhoud aan asfalt- en elementenverhardingen dient te worden gereserveerd bedraagt ca 15% van het gemiddelde technisch noodzakelijk onderhoudsbudget. Voor de gemeente Winsum bedraagt het budget voor klein onderhoud (15% van ,-). 6.3 Budgetplanning Huidig budget Het huidige budget voor onderhoud bedraagt voor de gemeente Winsum per jaar. Van het beschikbare budget wordt jaarlijks circa , - besteedt aan het incidenteel aanleggen van parkeerplaatsen en voetpaden en er is ca , - benodigd voor het afvoeren van teerhoudend asfalt (op basis van ervaring bij vergelijkbare gemeentes), daarnaast wordt van het onderhoudsbudget ca besteedt aan klein onderhoud. Dit houdt in dat er jaarlijks , - over blijft voor groot onderhoud. Jaarlijks heeft de gemeente Winsum gemiddeld nodig voor het groot wegenonderhoud. Wanneer de gemeente jaarlijks beschikbaar heeft zal er alsnog een onderhoudsachterstand en een kapitaalvernietiging aanwezig blijven. Dit komt door het huidige achterstallig onderhoud. De budgetten zijn exclusief de kosten voor voorbereiding en toezicht en exclusief BTW. I Een wegenfonds is een budget voor onderhoud voor een periode van bijvoorbeeld 5 jaar, in plaats van een jaarlijks budget. Pagina 15 van 43

16 Financiële analyse Tabel 6.2 geeft de ontwikkeling van het percentage achterstallig onderhoud weer op basis van het huidige beschikbare budget voor groot onderhoud. Tabel 6.2 Jaar Overzicht ontwikkeling achterstallig onderhoud Beschikbaar budget voor groot onderhoud %Achterstallig onderhoud ,4% ,0% ,5% ,5% ,5% Uit tabel 6.2 valt op te maken, dat op basis van het huidige budget voor groot onderhoud, over de periode het achterstallig onderhoud toeneemt. Het huidige onderhoudsbudget voor 2011 is ontoereikend vanwege het aanwezige achterstallig onderhoud. Hierdoor zal onderhoud worden doorgeschoven. Het doorschuiven (uitstellen) van onderhoud vanwege te lage budgetten heeft consequenties voor de kwaliteit en de onderhoudsbehoefte van de verhardingen in de toekomst. De hoeveelheid achterstallig onderhoud kan daardoor niet worden weggewerkt, de kwaliteit verslechterd. Hierdoor neemt de kans op ongevallen en daarmee samenhangende aansprakelijkheidsrisico s toe. De daling van het percentage achterstallig onderhoud in 2014 ten opzichte van 2013 wordt veroorzaakt een lagere onderhoudsbehoefte in 2014 (zie tabel 6.1a). Bij het hanteren van het huidige budget zal er een kapitaalvernietiging optreden van ca Kapitaalvernietiging is het verschil in de kosten tussen de uitgestelde maatregel en de oorspronkelijke maatregel. Kapitaalvernietiging treedt alleen op bij asfaltverhardingen. Het is mogelijk om een deel van het onderhoud te kapitaliseren,waarbij een groot deel van de benodigde onderhoud wordt gekapitaliseerd en vervolgens over 20 jaar wordt afgeschreven tegen een rente van 5%. De rentelast moet worden gefinancierd uit het budget voor groot onderhoud. Kapitaliseren is alleen toegestaan bij zogenaamde levensduurverlengende maatregelen. In bijlage 7 is een overzicht gegeven van de maatregelen die gezien kunnen worden als levensduurverlengende maatregelen. Door te kapitaliseren is het mogelijk om versneld een groot deel van de onderhoudsachterstand weg te werken. Dit betekent dat onderhoud efficiënter wordt uitgevoerd. De gemeente kan ca ,- kapitaliseren, dit brengt een rente- en aflossings last van ca I per jaar met zich mee (zie figuur 6.3 voor het betalingsverloop). Het eerste jaar bedraagt het onderhoudsbudget De daarop volgende jaren bedraagt het onderhoudsbudget per jaar ( ). Wanneer de gemeente kiest om te kapitaliseren bedraagt het achterstallig onderhoud in 2015 nog 9,0 %. 1 - (1,05) -20 I = jaarlast * 1,05 Pagina 16 van 43

17 Financiële analyse Annuïteit aflossing rente Figuur Overzicht betalingsverloop Jaren Wanneer het budget gekapitaliseerd wordt zal er in de daarop volgende jaren rente en aflossing betaald moeten worden. Dit bedrag( ,- per jaar) gaat ten koste van het beschikbare onderhoudsbudget. Pagina 17 van 43

18 Financiële analyse Bezuinigingsbudget Om inzicht te geven in het effect van bezuinigingen op de kwaliteit van het wegenareaal is in onderstaande tabel inzichtelijk gemaakt wat er gebeurt als er wordt bezuinigd op het huidige onderhoudsbudget Tabel 6.3 Jaar Overzicht ontwikkeling achterstallig onderhoud na bezuiniging Beschikbaar budget voor groot onderhoud %Achterstallig onderhoud ,7% ,7% ,0% ,8% ,9% Wanneer de bezuiniging wordt doorgevoerd, neemt het achterstallig onderhoud sneller toe, dit resulteert in een verhoogd risico ten aanzien van ongevallen en de daarmee samenhangende aansprakelijkheidsclaims. De kapitaalvernietiging die met dit budget gepaard gaat bedraagt ,-. Voor het bezuinigingsbudget kan ook een deel worden gekapitaliseerd. Indien de gemeente er voor kiest een deel van het benodigde onderhoud (na bezuiniging) te kapitaliseren, bedraagt het achterstalling onderhoud nog 11,2%. De toelichting voor het kapitaliseren staat omschreven in hoofdstuk Kosten per wegcategorie De gemeente Winsum heeft de wens om te kunnen schuiven met kosten door het stellen van prioriteiten. Om deze reden zijn de kosten per wegcategorie bepaald. De wegcategorieën zijn vastgesteld in het uitvoerend document wegencategorisering (november 2010). In tabel 6.4 worden alle wegcategorieën weergegeven met de daarbij behorende jaarlijkse kosten in de periode 1-10 jaar alsmede het areaal (het areaal geldt per weg, voor alle wegvakonderdelen). Deze kosten zijn op basis van het minimaal budget voor technisch en verantwoord wegbeheer (niveau C) Tabel 6.4 Gemiddelde benodigde budgetten per jaar per wegcategorie (planperiode ) conform CROW niveau Wegencategorisering Areaal Asfalt Elementen Beton Totaal Erftoegangsweg A en B 52 % Erftoegangsweg type I en Gebiedsontsluitingsweg 9 % Erftoegangsweg type II 39 % Totaal 100 % Met behulp van tabel 6.4 kunnen keuzes gemaakt worden ten aanzien van het onderhoud. In de tabel zijn de gemiddelde budgetten per wegcategorie weergegeven voor de planperiode Op deze manier kan de gemeente Winsum prioriteiten stellen ten aanzien van het wegenonderhoud. De in tabel 6.4. genoemde budgetten komen overeen met de onderkant van verantwoord wegbeheer. Dit is omschreven door de CROW in publicatie 147. Dit is een landelijk gebruikte en geaccepteerde richtlijn. Er kan gekozen worden om bepaalde wegen een lagere prioriteit te geven ten aanzien van de onderhoudsmaatregel of onderhoudsintensiteit. De kwaliteit van de verhardingen op deze wegen zal dan wel verslechteren. Wanneer niet aan de kwaliteit, zoals omschreven in CROW publicatie 147, wordt voldaan is er een verhoogd risico ten aanzien van ongevallen en de daarmee samenhangende aansprakelijkheidsclaims. Pagina 18 van 43

19 Financiële analyse Wanneer keuzes gemaakt worden om bepaalde wegcategorieën op een lage prioriteit te zetten voor onderhoud, brengt dit bij asfaltverhardingen kapitaalvernietiging met zich mee. In de wegenwet wordt gesteld dat een wegbeheerder aan de eisen van goed rentmeesterschap moet voldoen, dit houdt mede in dat een wegbeheerder zoveel mogelijk kapitaalvernietiging tegen moet gaan. Bezuinigingen op bijvoorbeeld het erftoegangswegen type II zijn mogelijk mits dit verkeerskundig wordt afgestemd. De erftoegangswegen type II beslaan ruim 60% van het totale technisch noodzakelijke onderhoudsbudget. Om te bezuinigen kan de gemeente denken aan areaalomvormingen zoals de huidige weg laten omvormen tot bijvoorbeeld een fietspad, of het materiaal van het wegdek aan te passen van bijvoorbeeld een asfaltverharding naar een puin- of elementen verharding Afwaarderen asfaltwegen buiten de bebouwde kom Zoals in tabel 6.4 is weergegeven zitten de grootste kosten in het onderhouden van erftoegangswegen type II, dit zijn veelal (asfalt)wegen buiten de bebouwde kom. De geraamde kosten van ,- is op basis van het C niveau zoals omschreven in de CROW systematiek. Wanneer de gemeente ervoor kiest om beneden het C niveau te onderhouden brengt dat consequenties met zich mee. Wanneer de gemeente ervoor kiest, om op erftoegangswegen type II geen constructieve maatregelen toe te passen, maar een goedkopere maatregel (zie tabel 6.5), dan brengt dat een aanzienlijke kostenbesparing met zich mee (zie tabel 6.6 en bijlage 5). Echter is dit een besparing op korte termijn, omdat een goedkopere maatregel een kortere levensduur I heeft. De betreffende wegen hebben een hogere onderhoudsintensiteit nodig waardoor de kosten op de lange termijn hoger zullen uitvallen. Wanneer de gemeente voor een lichtere maatregel kiest, wordt er tevens een inbreng van de burger verwacht, namelijk dat de burger zijn of haar rijgedrag aanpast aan de situatie. Tevens dienen deze wegen te worden afgewaardeerd tot 60 km/h wegen zoals omschreven in het uitvoerend document wegencategorisering. Tabel 6.5 Overzicht mogelijke keuzes lichtere maatregel 1) Maatregelgroep conform CROW Rehabiliteren Versterken Verbeteren vlakheid Gedeeltelijk groot onderhoud en conserveren Gedeeltelijk groot onderhoud Conserveren Lichtere maatregelgroep Gedeeltelijk groot onderhoud + conserveren Gedeeltelijk groot onderhoud Gedeeltelijk groot onderhoud Conserveren Conserveren Lokaal conserveren 1) Door de gemeente zijn deze nader gespecificeerd (kosten) in bijlage 5. Tabel 6.6 Gemiddelde besparing (planperiode ) deel erftoegangswegen type II afwaarderen II Niveau Jaar Asfalt Elementen Beton Totaal Conform CROW Afgewaardeerd Totale besparing Gemiddelde besparing per jaar I Met een goedkope maatregel met een korte levensduur worden alleen schades verholpen door middel van een minimale maatregel zodat de veiligheid niet in het geding komt. Wanneer dit toegepast wordt komen comfort, duurzaamheid en aanzien van de weg wel in het geding. Door te kiezen voor deze manier van onderhoud treedt er ook extra kapitaalvernietiging op. II In bijlage 8 is een overzicht gegeven met een voorstel van de wegen die in de periode eventueel zouden kunnen worden afgewaardeerd. Pagina 19 van 43

20 Financiële analyse Hieronder is een voorbeeld weergegeven van een erftoegangsweg type II waar ernstige schade geconstateerd is (maatregel conform CROW rehabiliteren). Daarnaast is een foto weergeven van dezelfde weg die door middel van een goedkopere maatregel is onderhouden (uitgevoerde maatregel (gedeeltelijk groot onderhoud). In bijlage 8 is omschreven welke wegen eventueel afgewaardeerd zouden kunnen worden in de eerstvolgende onderhoudsperiode van 5 jaar. Zuiderweg voor lichtere maatregel Zuiderweg na lichtere maatregel Zoals op bovenstaande foto s zichtbaar is, wordt het probleem niet verholpen. Alleen de meest ernstige schades zullen worden aangepakt. Dit resulteert in de uitstraling van een weg zoals weergegeven op de rechter foto. Dergelijke wegen komen in aanmerking voor afwaarderen. Aandachtspunt is wel dat veel van deze wegen wordt gebuikt als recreatieve fietsroute Kostenbesparing Om kosten te kunnen besparen is het noodzakelijk om het onderhoud aan wegen af te stemmen op herinrichtingsplannen, groenonderhoud en op rioleringswerken. Om besparingen toe te passen binnen het wegenbudget dienen deze werkzaamheden gecombineerd te worden. Pagina 20 van 43

21 7 Conclusies en aanbevelingen Geconcludeerd kan worden dat het onderhoudsniveau van de verhardingen in de gemeente Winsum slechter is ten opzichte van een normaal en evenwichtig onderhouden wegennet. Het gemiddelde benodigde onderhoudsbudget voor de periode bedraagt Dit budget is vastgesteld op basis van de inspectieresultaten uitgevoerd in mei-juli Hierbij is rekening gehouden met de werkzaamheden die in 2010 zijn uitgevoerd. Het benodigde budget voor klein onderhoud is hierbij niet meegenomen. Ook het onderhoud aan de onverharde wegen en de bermen is niet opgenomen in de genoemde budgetten. De gemeente Winsum heeft momenteel een beschikbaar budget van ,- voor groot onderhoud aan de wegen. Dit budget is ontoereikend om het technisch noodzakelijk onderhoud uit te voeren. Door de omvang van de onderhoudsachterstand (voor asfalt , voor elementen en voor betonverhardingen ) is het niet mogelijk om het gehele areaal met het huidige budget te onderhouden. Om het areaal goed te onderhouden dient eerst het achterstallig onderhoud weggewerkt te worden. In tabel 7.1 is een overzicht weergegeven van de kosten aan onderhoud. Tabel 7.1 Benodigde budgetten conform CROW niveau Planjaar Jaar Asfalt Elementen Beton Totaal (totaal) Totaal , , ,00 Gemiddeld per jaar Wanneer de gemeente het wegenbudget niet kan verhogen wordt geadviseerd om een deel van het onderhoud van 2011(onderhoud met een levensduurverlengende maatregel) te kapitaliseren. Dit betekent dat onderhoud efficiënter kan worden uitgevoerd. Dit geldt voor het huidige budget en voor het bezuinigingsvoorstel (huidig beschikbaar budget minus ,-). Naast het kapitaliseren van een deel van het onderhoud wordt ook geadviseerd om een wegenfonds op te stellen voor de komende planperiode. Doordat de vraag naar onderhoud jaarlijks sterk fluctueert, kan met behulp van een wegenfonds het budget optimaal worden besteed. Wanneer de gemeente Winsum genoodzaakt is om te bezuinigen op het budget voor wegenonderhoud zal de onderhoudsachterstand verder toenemen. Een bezuiniging van resulteert in ruim 2% extra achterstallig onderhoud. Achterstallig onderhoud brengt een verhoogd risico ten aanzien van ongevallen en de daarmee samenhangende aansprakelijkheidsclaims met zich mee. Een andere mogelijk tot bezuinigen is het afwaarderen van de asfaltwegen in het buitengebied. Wanneer hiervoor gekozen wordt heeft de gemeente Winsum voor de komende 5 jaar ca ,- benodigd (gemiddeld ,-). Echter brengt dit wel consequenties met zich mee, het onderhoud komt onder het niveau van verantwoord wegbeheer, zoals omschreven in CROW publicatie 147, te liggen. Op deze manier bestaat er een verhoogd risico ten aanzien van ongevallen en de daarmee samenhangende aansprakelijkheid claims. Deze manier van onderhoud vraagt tevens een inbreng van de burger. Van de burger wordt een aanpassingvermogen verwacht, de burger dient zijn snelheid aan de situatie aan te passen. Pagina 21 van 43

22 Conclusies en aanbevelingen Tabel 7.2 Benodigde budgetten wanneer een deel van het areaal wordt afgewaardeerd Jaar Asfalt Elementen Beton Totaal Afgewaardeerd Gemiddeld per jaar Bij de uitvoering van onderhoud wordt geadviseerd voorrang te verlenen aan de asfaltverhardingen. Uitstel van het asfaltonderhoud heeft een verzwaring van de noodzakelijke maatregel tot gevolg. Deze verzwaring leidt tot hogere kosten en kapitaalvernietiging. Als onderhoud wordt uitgesteld voldoen de verhardingen niet aan de CROW richtlijnen. Pagina 22 van 43

23 Bijlage 1 Wegbeheer

24 Bijlage 1: Wegbeheer A. Algemeen Het hoofddoel van wegbeheer als managementsysteem is informatie te verstrekken op netwerken projectniveau over het wegennet. In deze rapportage wordt de nadruk gelegd op het netwerkniveau. Bij het nemen van beslissingen op projectniveau is het wegbeheersysteem slechts één van de bronnen waarop de beslissingen worden gebaseerd. In deze Bijlage worden de theoretische achtergronden van de systematiek Wegbeheer beschreven zoals deze in 2001 door de Stichting CROW is gepubliceerd, inclusief de aanpassingen hierop die in juni 2004 zijn vastgesteld. Tevens wordt beschreven welke informatie (berekeningsresultaten) het systeem biedt en op welke wijze deze informatie dient te worden gebruikt. B. Historie De belangstelling voor een meer rationele aanpak van het wegonderhoud dateert van het begin van de jaren zeventig. In die tijd ging de belangstelling vooral uit naar de technisch-inhoudelijke aspecten van het wegbeheer. De op dat moment beschikbare hulpmiddelen voor het plannen van onderhoud, vooral meetmethoden en evaluatietechnieken, waren niet geschikt of waren te duur om op grote schaal te worden toegepast. De werkgroep R1 Rationeel Wegbeheer van het S.C.W. (Studie Centrum Wegenbouw, nu CROW) heeft in 1987 een handleiding Rationeel Wegbeheer gepubliceerd. Deze systematiek is gedurende 15 jaar op grote schaal door wegbeheerders in Nederland toegepast (provincies, gemeenten en waterschappen). Technische wijzigingen zoals de introductie van nieuwe deklagen en veranderingen in bestuurlijke processen, waren in de jaren negentig voor CROW aanleiding om de bestaande methodiek te evalueren en een nieuwe methodiek te introduceren. Het SHRP-NL-onderzoeksprogramma (Strategic Highway Research Program Nederland) heeft CROW voorzien van nieuwe gedragsmodellen voor de systematiek. Verder hebben gemeenten, provincies, waterschappen e.a. inbreng gehad in de systematiek. In 2001 is de nieuwe systematiek van wegbeheer gepresenteerd in de CROW- publicaties 146 a, b, c en 147. Deze systematiek is in 2004 aangepast en de publicatie is opnieuw uitgegeven in november In de nieuwe systematiek zijn zowel de onderhoudsrichtlijnen als de methodiek voor visuele inspectie herzien. De inzichtelijkheid van de systematiek van het wegbeheer is toegenomen en aanpassingen aan de lokale situatie zijn door de gebruikers relatief eenvoudig aan te brengen. Een ander belangrijk kenmerk van de methodiek is de nieuw ontwikkelde systematiek voor rationeel beheer van cementbeton verhardingen. Veranderingen in de nieuwe CROW-systematiek ten opzichte van de oude systematiek: De schades vet, voegwijdte, kantopsluiting en berm zijn geschrapt. Craquelé en langsscheuren zijn samengevoegd tot scheurvorming. Rafeling voor ZOAB is toegevoegd. Zetting en randschade zijn toegevoegd als facultatieve schade. Omvang, ernst en richtlijnen van diverse schades zijn gewijzigd. C. Hoofdlijnen van de systematiek Binnen de systematiek voor Wegbeheer kunnen de volgende hoofdactiviteiten worden onderscheiden: 1. Het verzamelen en actueel houden van gegevens van het wegennet (locatie, constructie, gebruik, omvang en kwaliteit van de verhardingen). 2. Het interpreteren en verwerken van deze gegevens tot een indicatieve financiële meerjarenplanning van het verhardingsonderhoud. 3. Het samenstellen van een rapportage voor het bestuur op grond waarvan het bestuur beslissingen kan nemen. 4. Het nemen van beslissingen door het bestuur, in het algemeen over beschikbare budgetten en prioriteiten. 5. Het uitvoeren van het vastgestelde plan binnen de gestelde randvoorwaarden door de technische dienst.

25 Bijlage 1: Wegbeheer (Vervolg 1) Deze rapportage is vooral gericht op hoofdactiviteit 2 en 3. Als hulpmiddel bij de hoofdactiviteiten 1 en 2 heeft Grontmij het softwarepakket dg DIALOG ontwikkeld. Dit systeem bestaat uit drie hoofdgroepen: het beheren van gegevens van het wegennet; het opstellen van planningen en begrotingen; het presenteren van resultaten. D. Het beheren van gegevens van het wegennet In onderstaande paragrafen wordt kort ingegaan op het beheer van gegevens conform de CROW-systematiek en dg DIALOG Wegen. Vaste gegevens De vaste gegevens van het wegennet staan geregistreerd in het databestand van dg DIALOG Wegen. Vaste gegevens zijn die (fysieke) zaken die niet of nauwelijks veranderen in de tijd. Te denken valt aan wegen, wegvakken, wegvakonderdelen (bijvoorbeeld hoofdrijbaan, trottoir links, parkeervak rechts enz.) en constructiegegevens. Variabele gegevens De resultaten van de inspectieronde zijn in het systeem in te lezen. Deze resultaten zijn te bestempelen als de variabele gegevens in het gegevensbestand: de kwaliteit van de verhardingen zal, zonder onderhoud, in de tijd verslechteren. Bij de ene weg zal dit sneller gaan dan bij de andere. Door het jaarlijks uitvoeren van een inspectie blijven de kwaliteitsgegevens steeds actueel en kan snel op gewijzigde omstandigheden worden gereageerd. Bij de globale visuele inspectie worden de verhardingskenmerken textuur, vlakheid, samenhang en waterdichtheid van de verharding beoordeeld aan de hand van zogenoemde schades (Tabel 1). De schadecatalogus van het CROW geeft definities en inspectievoorschriften voor schades op asfaltbeton-, elementen- en cementbeton verhardingen. Tabel 1 Verhardingskenmerken en schade Verhardingskenmerk Schades Asfaltbeton Elementen Cementbeton Textuur Rafeling - - Vlakheid Dwarsonvlakheid Dwarsonvlakheid Oneffenheden Oneffenheden Oneffenheden Samenhang Scheurvorming - Scheurvorming Waterdichtheid - - Voegvulling Behalve de bovenstaande schades kunnen tijdens de globale visuele inspectie de zetting en de afwatering en randschade facultatief worden beoordeeld. Iedere schade dient naar ernst en omvang te worden gewaardeerd. Bij de globale visuele inspectie worden drie ernstklassen (licht (L), matig (M) of ernstig (E)) en drie omvangklassen (gering (1), enig (2) of groot (3)) onderscheiden. Een combinatie van een ernstklasse én een omvangklasse geeft dus de kwaliteit van een schade aan, bijvoorbeeld E1 of M2. Wanneer een bepaalde schade matig is en in enige mate voorkomt, wordt als waardering een M2 gegeven. In Tabel 2 zijn de mogelijke combinaties per schade weergegeven. Van links naar rechts is de ernstklasse (L, M of E) aangegeven en van boven naar beneden de omvangklasse. Hoe de ernst- en omvangklasse word bepaald is nader toegelicht in publicatie 146 van CROW. Tabel 2 Schadecijfers visuele inspectie Licht Matig Ernstig Gering L1 M1 E1 Enig L2 M2 E2 Groot L3 M3 E3

26 Bijlage 1: Wegbeheer (Vervolg 2) Naast de hierboven genoemde schadecijfers is ook het cijfer 0 toe te kennen aan wegvakonderdelen waar geen schade aanwezig is. Nadat de inspectie is uitgevoerd worden de resultaten hiervan ingevoerd in het systeem. Uit de inspectie volgt de actuele kwaliteit per wegvakonderdeel. De actuele kwaliteit per wegvakonderdeel wordt daarna getoetst aan de richtlijn. Voor elke schade is een richtlijn opgesteld. De richtlijn is door CROW vastgesteld als een grens tussen twee schadecijfers, bijvoorbeeld tussen M2 en M3. Deze richtlijnen geven een minimum aan: zij zijn de onderkant van verantwoord wegbeheer. Ze zijn zo opgesteld dat het technisch noodzakelijke onderhoud in de juiste periode wordt gepland: niet te vroeg en niet te laat. Veiligheid, duurzaamheid, comfort en aanzien hebben bij het opstellen van de richtlijnen een rol gespeeld. Als de richtlijn wordt overschreden dan plant het systeem dit onderdeel automatisch in de korte termijn (planjaar 1 2). Indien de richtlijn niet wordt overschreden, dan bepaalt het systeem aan de hand van gedragsmodellen of waarschuwingsgrenzen het planjaar van onderhoud. Op deze manier kunnen wegvakonderdelen in de middellange termijn gepland worden (3 5 jaar) of de lange termijn (> 5 jaar). De richtlijnen en waarschuwingsgrenzen worden nader toegelicht in Tabel 7 t/m 13 in hoofdstuk A4 van publicatie 147 van het CROW. Voor de schade oneffenheden bij elementenverhardingen van het wegtype 3 (gemiddeld belaste weg, bijvoorbeeld een stadsontsluitingsweg) ligt de richtlijn tussen de schadecijfers M2 en M3. De klasse boven de richtlijn is daarom M3. Indien voor het wegvakonderdeel het schadecijfer M3 wordt gegeven, dan is de aanwezige schade groter dan de richtlijn en wordt dit onderdeel gepland in planjaar 1 2. Wanneer een geïnspecteerde schade méér dan één klasse boven de richtlijn is (in het voorbeeld E1, E2 of E3), dan is er sprake van achterstallig onderhoud. Wegvakonderdelen waar sprake is van achterstallig onderhoud worden automatisch gepland in planjaar 1. Op deze manier worden alle geïnspecteerde wegvakonderdelen in een bepaald planjaar gepland. In de nieuwe CROW-systematiek worden alleen de wegvakonderdelen gepresenteerd die in de korte (1-2 jaar) of middellange termijn (3-5 jaar) vallen. Onderdelen die in de planperiode > 5 jaar vallen, zijn voor de planning niet meer van belang en worden niet meer gepresenteerd. Klein onderhoud Klein onderhoud komt voor bij wegvakonderdelen als de schadebeelden ernstig zijn maar op zeer geringe oppervlakten van die betreffende onderdelen voorkomen. Een overzicht hiervan is te vinden in onderstaande tabel. Tabel 3 Klein onderhoud omvangstabel Asfalt Klasse Omvang Rafeling Ernstig < 5% totale oppervlak Dwarsonvlakheid Ernstig < 5 m 1 per 100 m 1 Oneffenheden Ernstig < 5 st per 100 m 1 Scheurvorming Ernstig < 5 m 1 per 100 m 1 Elementen Dwarsonvlakheid Ernstig < 5 m 1 per 100 m 1 Oneffenheden Ernstig < 5 st per 100 m 1 In figuur 1 is een voorbeeld te zien van de schades dwarsonvlakheid en rafeling. Figuur 1 Schades dwarsonvlakheid en rafeling

27 Bijlage 1: Wegbeheer (Vervolg 3) De scores van de globale visuele inspectie geven per wegvakonderdeel een beeld van de kwaliteit. De technische kwaliteit van een bepaalde verhardingssoort (asfalt, elementen of beton) wordt weergegeven in waarderingen voldoende, matig en onvoldoende per schade. Om beleidsmakers echter te kunnen informeren over de kwaliteit van het wegennet op netwerkniveau, zijn vier beleidsthema s voor de verharding geformuleerd: aanzien; comfort; duurzaamheid; veiligheid. Het kwaliteitsniveau van deze vier beleidsthema s wordt per beleidsthema uitgedrukt in drie scores: voldoende, matig en onvoldoende. De score die aan een bepaald beleidsthema wordt toegekend, is afhankelijk van drie aspecten: de relatie tussen een beleidsthema en een schade; de richtlijn die voor een bepaald schadebeeld is vastgesteld; de waardering naar ernst en omvang van een schadebeeld volgens de globale visuele inspectie. Het schadebeeld scheurvorming van asfaltverhardingen en het beleidsthema duurzaamheid hebben bijvoorbeeld een zeer duidelijke relatie met elkaar. Als de richtlijn voor scheurvorming is overschreden, zal het systeem dit wegvakonderdeel waarderen als onvoldoende voor het beleidsthema duurzaamheid. Afhankelijk van de relatie tussen beleidsthema en schade kan het zo zijn dat voor het beleidsthema comfort de hiervoor genoemde schade scheurvorming als matig (bij enige relatie met het beleidsthema) of voldoende (bij geen relatie met het beleidsthema) wordt gepresenteerd. Per wegvakonderdeel wordt de maatgevende score per schadebeeld aan elk beleidsthema gegeven. Dit resulteert per beleidsthema uiteindelijk in een verdeling van het totale oppervlak over de drie kwaliteitsniveaus (voldoende, matig en onvoldoende). Deze cijfers kunnen worden vergeleken met indicatieve landelijke cijfers voor een normaal onderhouden wegennet. Uit deze vergelijking blijkt of er sprake is van een goed en evenwichtig onderhouden wegennet zonder achterstallig onderhoud. Aangezien de systematiek uit CROWpublicatie 147 nog pas korte tijd wordt toegepast, zijn er op dit moment nog geen gemiddelde cijfers bekend. De beoordeling zal gedaan worden op basis van de ervaring van Grontmij. E. Opstellen van planningen en begrotingen De wegbeheersystematiek maakt onderscheid in drie planningstermijnen: korte termijn (planjaren 1-2); middellange termijn (planjaren 3-5); lange termijn (planjaren > 5). Korte en middellange termijn (Basisplanning) De kosten die nodig zijn voor het onderhoud aan de verhardingen in de planjaren 1 5 jaar, zijn op basis van de actuele onderhoudstoestand te bepalen. Door het uitvoeren van een globale visuele inspectie is inzicht te krijgen in deze actuele onderhoudstoestand van de verhardingen. Bij het maken van de basisplanning en -begroting wordt gebruik gemaakt van deze actuele onderhoudstoestand. Met behulp van dg DIALOG worden de cijfers van de globale visuele inspectie in het databestand geïmporteerd en verwerkt. In dg DIALOG kan men nu verschillende planningen maken waarvan de basisplanning en -begroting de meest toegepaste is. Naast deze planning zijn er nog alternatieve planningen mogelijk in dg DIALOG. Het verschil tussen deze planningen is hierin gelegen dat de basisplanning en -begroting inzicht geeft in hetgeen technisch noodzakelijk is. Hiertoe vergelijkt het systeem de aangetroffen schade met de richtlijnen die daarvoor gelden en prognosticeert het onderhoud dat moet worden gepleegd. Mits de inspectie goed is uitgevoerd geeft het systeem de meest efficiënte combina-

28 Bijlage 1: Wegbeheer (Vervolg 4) tie van tijdstip en soort maatregel. Alternatieve planningen en begrotingen zijn gebaseerd op beperking van de beschikbare budgetten. De maatregelen en planjaren kunnen dan veranderen omdat binnen de opgelegde criteria verschuivingen plaatsvinden. dg DIALOG kent de volgende berekeningsmodellen: Basisplanning De basisplanning brengt in beeld wat het minimaal technisch benodigde budget is om het wegennet op verantwoorde wijze in stand te houden. De basisplanning is een gemiddelde planning: voor elk wegvakonderdeel wordt, op basis van de schade, een restlevensduurperiode berekend. In de basisplanning wordt een wegvakonderdeel gepland in het gemiddelde van die planperiode. Afgevlakte basisplanning De afgevlakte basisplanning maakt gebruik van dezelfde criteria voor het bepalen van onderhoudsbehoefte als de standaard basisplanning. Het verschil hierin is het feit dat er rekening wordt gehouden met het spreiden van het budget voor de onderhoudskosten. Zo ontstaat een evenredig benodigd budget over de gekozen planjaren. Budgetplanning Bij dit scenario wordt het systeem gevraagd de consequenties te berekenen van een opgegeven budget. Indien niet voldoende financiële middelen ter beschikking staan, zal het systeem wegvakonderdelen gaan verschuiven in de tijd op basis van door de wegbeheerder ingestelde prioriteiten, met als mogelijke consequenties het ontstaan van achterstallig onderhoud en kapitaalvernietiging. In paragraaf G wordt nader ingegaan op de prioriteitstelling. Cyclusbudget (lange termijn) Naast het budget dat noodzakelijk is in de planjaren 1 5 is het voor een beheerder echter ook interessant om te weten wat het budget voor de lange termijn dient te zijn. Dit budget op lange termijn wordt het cyclusbudget genoemd. In afwijking van de basisbegroting, waar de kosten worden gerelateerd aan de actuele technische kwaliteit, wordt het cyclusbudget bepaald aan de hand van het daadwerkelijk aanwezige areaal verhardingen, ongeacht de onderhoudstoestand daarvan. De cycluskosten zijn de gemiddelde jaarlijkse kosten om een vierkante meter verharding eeuwigdurend in goede staat te houden. Deze cycluskosten worden gebaseerd op onderhoudscycli die een verharding in de loop van tijd vermoedelijk nodig zal hebben. De onderhoudscycli worden weer gebaseerd op de volgende drie factoren: het wegtype; het verhardingstype; de ondergrond. In Tabel 4 is een voorbeeld weergegeven van wat de onderhoudscyclus kan zijn voor een wegtype 4 (licht belaste weg, bijvoorbeeld een buurtontsluitingsweg) met het verhardingstype asfalt op een ondergrond van klei. (Let op: het betreft hier een voorbeeld). Tabel 4 Voorbeeld van een onderhoudscyclus wegtype 4, verhardingstype asfalt en ondergrond klei Jaar Onderhoudsmaatregel Prijs/m² 0 Aanleg -- 7 Aanbrengen slijtlaag 3,24 18 Aanbrengen deklaag 15,03 25 Aanbrengen slijtlaag 3,24 36 Aanbrengen deklaag 15,03 45 Rehabilitatie (einde levensduur) 39,16 Totale kosten over een periode van 45 jaar 75,70

29 Bijlage 1: Wegbeheer (Vervolg 5) De cycluskosten per jaar voor een asfaltweg op klei wegtype 4 zijn dan: 75,70 per 45 jaar = 1,68per jaar per m 2. In bovenstaand voorbeeld wordt ervan uitgegaan dat in een periode van 45 jaar de asfaltverharding, vanaf aanleg tot rehabilitatie, vier onderhoudsmaatregelen en een reconstructie nodig heeft om technisch in een goede conditie te blijven. Uitgangspunt in dit voorbeeld is dat er geen achterstand in het onderhoud aanwezig is. De kosten voor aanleg worden niet meegerekend daar deze in principe éénmalig zijn. Opgemerkt dient te worden dat aan het eind van elke cyclus is uitgegaan van een rehabilitatie (vervanging van de gehele wegconstructie). De cycluskosten zijn daarom maximale bedragen, daar een rehabilitatie financieel flink doorweegt in het cyclusbudget. In dg DIALOG wordt een selectie gemaakt op wegtype, verhardingstype en ondergrond en het oppervlak hiervan wordt vermenigvuldigd met de cycluskosten. Door de som van alle cyclusbedragen te nemen kan men komen tot het cyclusbudget. F. Het presenteren van de resultaten Het einddoel van het wegbeheersysteem is het presenteren van de resultaten. Hiermee levert het systeem een wezenlijke bijdrage aan de communicatie tussen het bestuur, financiën en technici. Alle gegevens van kwantiteit, kwaliteit, onderhoud en kosten zijn te presenteren. Trends kunnen inzichtelijk worden gemaakt aan de hand van verschillende onderhoudsscenario s. Als het beleid een keuze voor een bepaald budget maakt, kan het systeem de consequenties hiervan op het kwaliteitsniveau van een beleidsthema inzichtelijk maken. G. Prioriteitstelling Bij een budgetplanning dient de beleidsmaker bepaalde prioriteiten te stellen. Dit is noodzakelijk wanneer er onvoldoende budget aanwezig is om alle wegen te onderhouden conform de opgestelde normen. Zo kan bij een budgettekort de voorkeur worden gegeven aan fietspaden en voetpaden. Is er dan nog voldoende geld beschikbaar, dan kunnen ook andere zaken onderhouden worden. Prioriteiten worden gesteld op de onderstaande criteria: wegtype; beleidsthema; geografische ligging. Door in dg DIALOG een rangorde te geven (1, 2 en 3) aan de criteria, kan er gekozen worden om bijvoorbeeld het criterium Wegtype voorrang te geven op de andere criteria. Het hoogste cijfer betreft de hoogste prioriteit. Bij een budgettekort zullen eerst die onderdelen gepland worden die een hoge prioriteit hebben. De gewenste onderdelen worden hieronder toegelicht. Wegtype Binnen het criterium wegtype zijn standaard zeven onderdelen waaraan het cijfer 1 t/m 7 kan worden toegekend. Deze onderdelen zijn: hoofdweg; zwaar belaste weg; gemiddeld belaste weg; licht belaste weg; weg in woongebied; weg in verblijfsgebied; fietspad. Het beleid kan dus stellen om, bij budgettekort, eerst de fietspaden te onderhouden en deze dus het hoogste prioriteitscijfer toe te kennen.

30 Bijlage 1: Wegbeheer (Vervolg 6) Beleidsthema Binnen het criterium beleidsthema zijn vier onderdelen waaraan het cijfer 1 t/m 4 is toe te kennen. Deze onderdelen zijn: Aanzien; Comfort; Duurzaamheid; Veiligheid. Op deze manier kan bijvoorbeeld de voorkeur worden gegeven aan onderhoud van wegen waar de verkeersveiligheid in het geding is. Geografische voorkeur Binnen het criterium geografische voorkeur worden vijf onderdelen onderscheiden waarvan er één kan worden uitgekozen. Uit de volgende onderdelen binnen het criterium geografische voorkeur kan een keuze worden gemaakt: gemeente; woonplaats; wijk; buurt; locatietype. Wanneer gekozen wordt voor een prioriteit op wijkniveau, kunnen bepaalde wijken voorrang krijgen op andere wijken. Wanneer er budgettekort ontstaat dient het beleid dus een prioriteitstelling toe te passen. Het criterium wegtype kan voorrang krijgen op de criteria beleidsthema en geografische voorkeur. Binnen het criterium wegtype kan het wegtype fietspad voorrang krijgen op de andere onderdelen. In Tabel 5 is een voorbeeld gegeven hoe een prioriteitstelling kan worden ingevuld. Tabel 5 Voorbeeld prioriteitstelling Criteria Cijfer Wegtype 3 Beleidsthema 2 Geografische voorkeur 2 Onderdeel wegtype Cijfer Hoofdweg 6 Zwaar belaste weg 4 Gemiddeld belaste weg 4 Licht belaste weg 2 Weg in woongebied 5 Weg in verblijfsgebied 1 Fietspad 7 Onderdeel beleidsthema Cijfer Aanzien 2 Comfort 3 Duurzaamheid 2 Veiligheid 4 Onderdeel geografie Keuze Gemeente Woonplaats Wijk XXXXXX Buurt

31 Bijlage 1: Wegbeheer (Vervolg 7) Criteria Locatietype Cijfer In bovenstaand voorbeeld wordt prioriteit gegeven aan het criterium wegtype boven de andere criteria. Binnen dit criterium zijn de onderdelen eveneens voorzien van een prioriteit. Hierin is prioriteit gegeven aan het wegtype fietspad. Het hoogste cijfer geeft namelijk, zoals eerder vermeld, de hoogste prioriteit weer. Opgemerkt dient te worden dat het hier een voorbeeld betreft en de cijfers die zijn weergegeven geen enkele overeenkomst vertonen met de prioriteitstelling van welke opdrachtgever dan ook. Indien dit het geval is, berust dit op louter toeval. H. Maatregeltoets Voor alle met behulp van dg DIALOG Wegen gegenereerde planningen geldt dat voor elk wegvakonderdeel een gemiddeld onderhoudsjaar, een indicatieve onderhoudsmaatregel en een daarbij behorende indicatieve prijs bepaald worden. Kortom, de planning en begroting zijn op netwerkniveau. De berekende resultaten dienen door de door het CROW beschreven maatregeltoets en door aanvullend onderzoek (gedetailleerde inspectie, metingen, locatiebezoek, alsmede milieukundig onderzoek en boringen) technisch nader te worden uitgewerkt, waardoor de netwerkplanning wordt verfijnd tot een onderhoudsplan (op projectniveau).

32 Bijlage 2 Wettelijk kader en milieu

33 Bijlage 2: Wettelijk kader en milieu Wettelijk kader Wegbeheer kan worden gedefinieerd als de zorg voor het blijven voldoen van alle verhardingen aan de wettelijke eisen en richtlijnen, een en ander binnen de beleidskaders vastgesteld door de beheerder. De Wegenwet eist van de beheerder goed rentmeesterschap. Dit betekent dat hij ervoor moet zorgen dat het kapitaal dat in de wegen is geïnvesteerd in stand blijft door het tijdig plegen van onderhoud. Het betreft hierbij voornamelijk technisch beheer. De Wegenverkeerswet verwacht dat de wegbeheerder streeft naar maatregelen die de veiligheid van de weggebruiker en de functionaliteit van de wegen waarborgen. De wet doet een beroep op de publiekrechtelijke zorg van de wegbeheerder voor de veiligheid van de weggebruiker, maar schrijft geen maatregelen voor. Het gaat hierbij vooral om functioneel beheer. Met de inwerkingtreding van het Nieuw Burgerlijk Wetboek is ten opzichte van het oude Burgerlijk Wetboek de bewijslast omgedraaid. De beheerder kan nu aansprakelijk worden gesteld voor schade die iemand lijdt als gevolg van gebreken aan de weg. Dit betekent dat een preventief onderhoudsbeleid, een goede klachtenregistratie, regelmatige inspecties volgens de landelijk geaccepteerde methode en een goed werkend systeem van rationeel wegbeheer onontbeerlijk zijn. Op basis van publicatie 185 Handboek aansprakelijkheid beheer openbare ruimte van het CROW en A.O.G. (Aansprakelijkheids-Onderlinge van Gemeenten) is gebleken dat het aantal schadeclaims vooralsnog beperkt is toegenomen. Het percentage claims dat wordt toegekend stijgt echter duidelijk, net als het aantal claims met letselschade. Dit heeft een negatieve invloed op de kosten, de tijdsbesteding en het imago van de beheerder. Claims hebben vooral betrekking op het beheerproduct wegen en niet zozeer op bijvoorbeeld groen, water, reiniging. De cijfers onderbouwen in deze zin de noodzaak om aandacht te schenken aan het terugdringen van het aantal claims, vooral die met letselschade, vooral op het gebied van wegbeheer. De wettelijke aansprakelijkheid kan worden onderverdeeld in twee hoofdvormen: risicoaansprakelijkheid en schuldaansprakelijkheid. Risicoaansprakelijkheid Artikel 6:174 BW regelt de risicoaansprakelijkheid van de wegbeheerder indien de schade het gevolg is van een gebrek aan de openbare weg. Er is sprake van een gebrek aan de weg indien de weg niet voldoet aan de eisen die men er onder de gegeven omstandigheden aan mag stellen en hierdoor een gevaarlijke situatie ontstaat. Dit houdt in dat de wegbeheerder aansprakelijk is voor schade als gevolg van een gebrek, ook al was hij niet op de hoogte van het gebrek. Aansprakelijkheid treedt in, onafhankelijk van de vraag of de wegbeheerder het gebrek kende of behoorde te kennen. Ook wordt voorbijgegaan aan de vraag of de wegbeheerder een verwijt valt te maken ten aanzien van de aanwezigheid van een gebrek. Is eenmaal vastgesteld dat schade is ontstaan als gevolg van een gebrek, dan is de enige mogelijkheid voor de wegbeheerder om onder de aansprakelijkheid uit te komen een beroep te doen op de tenzijclausule. De tenzijclausule houdt onder meer in dat de wegbeheerder niet aansprakelijk is, als er een zeer korte periode ligt tussen het ontstaan van het gebrek en het ontstaan van de schade. Een beroep op deze clausule dient goed te worden onderbouwd. Schuldaansprakelijkheid Indien de schade niet het gevolg is van een gebrek aan de weg zelf, maar van de aanwezigheid van losse voorwerpen of substanties op de weg (die geen deel uitmaken van de weg) kan als praktische vuistregel gesteld worden dat artikel 6:174 BW niet van toepassing is. In dergelijke gevallen dient de aansprakelijkheid te worden beoordeeld op grond van artikel 6:162 BW. Toerekenbaar tekortschieten van de wegbeheerder in zijn zorgplicht om de onder zijn beheer vallende wegen naar behoren te onderhouden is een noodzakelijke voorwaarde voor aansprakelijkheid. Dit moet door de gedupeerde worden aangetoond. In tegenstelling tot artikel 6:174 BW, geldt voor artikel 6:162 BW dat de wegbeheerder aan de aansprakelijkheid kan ontkomen door aan te tonen dat hij niet op de hoogte was (of had kunnen zijn) van de betreffende situatie.

34 Bijlage 2: Wettelijk kader en milieu (Vervolg 1) Zowel bij de risicoaansprakelijkheid als schuldaansprakelijkheid kan eigen schuld van de weggebruiker de schadevergoedingsplicht van de wegbeheerder verminderen. Geconcludeerd wordt dat de bepalingen uit het Nieuw Burgerlijk Wetboek over de aansprakelijkheid van de wegbeheerder niet zijn toegespitst op specifieke gevallen. In de rechtspraak wordt nader bepaald op welke wijze de wettelijke bepalingen worden toegepast. De wegbeheerder kan de kans op claims verkleinen door een goed functionerend onderhouds-, meldingen- en inspectieproces en de nadelige gevolgen van claims verminderen door een goed functionerend klachtenbehandelingsproces. Milieu Wet milieubeheer De Wet milieubeheer is een kaderwet waarin de uitgangspunten van het milieubeleid staan beschreven. De Wet milieubeheer (Wm) is de belangrijkste milieuwet en bepaalt welk (wettelijk) gereedschap kan worden ingezet om het milieu te beschermen. De belangrijkste instrumenten zijn milieuplannen en -programma's, milieukwaliteitseisen, vergunningen, algemene regels en handhaving. Ook bevat de wet de regels voor financiële instrumenten, zoals heffingen, bijdragen en schadevergoedingen. In Nederland wordt de praktische uitvoering gewoonlijk verder uitgewerkt in de vorm van een Algemene maatregel van Bestuur (AMvB's) en/of een Ministeriële regeling met nadere richtlijnen, waarbij 1 of meerdere wetten als grondslag dienen. Het Besluit asbestwegen milieubeheer en het Besluit bodemkwaliteit zijn AMvB s waar de wegbeheerder mee te maken krijgt. Besluit asbestwegen milieubeheer Het Besluit asbestwegen milieubeheer bepaalt dat in (half-)verhardingen geen asbest aanwezig mag zijn. Indien het asbest voor 1 juli 1993 is aangebracht kan het worden afgeschermd door een verharding die voldoet aan eenduidig vastgestelde eisen. Asbest dat na 1 juli 1993 is aangebracht moet worden verwijderd. Indien deze wegen moeten worden gereconstrueerd, zal rekening moeten worden gehouden met afvoer van het asbesthoudende materiaal en de kosten daarvan. Voor de verwijdering van asbest geldt geen saneringsplicht en mag asbest blijven zitten zolang het niet wordt opgepakt of bewerkt. Besluit bodemkwaliteit Een voor de wegbeheerder ingrijpende wettelijke regeling is het Besluit Bodemkwaliteit. Dit heeft als doel vervuiling van de bodem en het oppervlaktewater te voorkomen. Het Besluit bodemkwaliteit stelt een aantal voorwaarden aan het (her-)gebruik van wegenbouwmaterialen. De stringente eisen die het Besluit stelt aan de mogelijkheden tot hergebruik kunnen tot kostenverhoging van de materialen en van de onderhoudswerkzaamheden leiden. Een van de bepalingen in het Besluit Bodemkwaliteit waarmee de wegbeheerder direct te maken krijgt, is dat teerhoudend asfalt sinds 1 januari 2001 onder hetzelfde regime valt als alle andere bouwstoffen. Indien bij het reconstrueren van wegen teerhoudend asfalt vrijkomt, moet er rekening mee worden gehouden dat dit asfalt moet worden aangeboden aan een erkende verwerker van teerhoudend asfalt. Indien met de juiste onderzoeksmethode wordt aangetoond dat het asfalt teervrij is, kan dit asfalt worden afgevoerd naar een asfaltcentrale om te worden hergebruikt in warm bereid asfalt. Er geldt geen saneringsplicht voor teerhoudend asfalt. Zolang dit blijft liggen en niet wordt opgepakt of bewerkt zijn er geen problemen ten aanzien van het Besluit Bodemkwaliteit. Bij de bepaling van de onderhoudsbudgetten wordt in dit beheerplan geen rekening gehouden met eventuele meerkosten voor het behandelen en verwijderen van teerhoudend asfalt en eventuele onderzoekskosten van overige bouwstoffen, tenzij expliciet is vermeld dat deze kosten wel zijn bepaald. Geluid Tegenwoordig zijn diverse asfalt- en elementenmaterialen beschikbaar die ook bij lagere snelheden het bandengeluid kunnen reduceren. Tot km/u overheerst het motorgeluid, daarboven het bandengeluid. De te bereiken geluidreductie is in de orde van 3 4 db(a). Een re-

35 Bijlage 2: Wettelijk kader en milieu (Vervolg 2) ductie van 3 db(a) betekent een halvering van het geluidniveau. Verschillende gemeenten hanteren als beleid om op bepaalde type wegen geluidreducerende deklagen of elementen toe te passen. Duurzaamheid De overheid zet hoog in ten aanzien van Duurzaamheid. Voor beheer en onderhoud van wegen houdt dit in dat zorgvuldig moet worden omgegaan met energie, materialen, leefomgeving, natuur, landschap en water. Om invulling te geven aan duurzaamheid bij wegbeheer kan gebruik worden gemaakt van het Nationaal Pakket Duurzaam Bouwen in de GWW-sector van het CROW of het programma Duurzaam Inkopen van Agentschap NL ten aanzien van de productgroep wegen. Een aantal duurzame aspecten bij wegbeheer zijn: besparing op energie en CO 2 uitstoot (bijvoorbeeld door toepassing van energiearm asfalt) duurzaam materiaalgebruik (bijvoorbeeld hergebruik van oud asfalt in nieuw asfalt of te kiezen voor betonstraatstenen met betongranulaat als toeslagmateriaal in plaats van grind; reductie van geluid (bijvoorbeeld door te kiezen voor een geluidarm wegdek) afvoer van afstromend wegwater (bijvoorbeeld een waterdoorlatende constructie) natuur en landschap (bijvoorbeeld een verdiepte ligging of een faunapassage)

36 Bijlage 3 Visuele weergave onderhoudsplanning

37

38

39

40 Bijlage 4 Maatregellijst conform CROW niveau

41 Straat Straatnaam Vak Beginpunt Eindpunt Ondnr Type Verh Opp Maatregel Planjaar Prijs Wierdaweg 3 Overgang asfalt rotonde 2 TTL BT 38 Ged. herstraten (30% opp.) , maarweg 2 noorderwierstraat maarweg 5 2 TTL BT 45 Ged. herstraten (30% opp.) , WETSTRAAT DE 1 P. KRUGERSTRAAT STEYNSTRAAT 1 HRB OB 82 Gedeeltelijk groot onderhoud , oudewinsumerstraatweg 1 provinciale weg zz Meidoornlaan 3 TTL BT 60 Ged. herstraten (30% opp.) , Stelmakerij 1 Brug Steenbakkerij 3 TTL BT 60 Ged. herstraten (30% opp.) , Tammingasingel 1 Warfstraat Grachtstraat 2 TTL BT 60 Ged. herstraten (30% opp.) , Bernhardlaan 1 Julianalaan Wilhelminalaan 3 TTR BT 63 Ged. herstraten (30% opp.) , andelsterweg 1 komgrens den andel streekweg 3 TTL BSDF 50 Ged. herstraten (30% opp.) , burchtweg 1 provinciale weg schuttersweg 4 IURL BSKF 50 Ged. herstraten (30% opp.) , kerkstraat 1 provinciale weg burchtweg 3 TTR BT 90 Ged. herstraten (30% opp.) , Hunzeweg 2 Hunzeweg Renteniersgang 1 HRB OB 59 10%Fr.+ inlage4cm+opp.beh , STEYNSTRAAT 2 EINDE WEG EMMASTRAAT 1 HRB OB 172 Gedeeltelijk groot onderhoud , hamrik 2 hsn 63 tichelwerk 2 PVL BSKF 75 Ged. herstraten (30% opp.) , Wierdaweg 3 Overgang asfalt rotonde 3 RSR BSKF 80 Ged. herstraten (30% opp.) , lindelaan 1 oosterstraat meidoornlaan 2 TTL EL 83 Ged. herstraten (30% opp.) , lindelaan 1 oosterstraat meidoornlaan 3 TTR EL 83 Ged. herstraten (30% opp.) , de ploeg 1 vijver nz meeden 4 FP BS 40 Ged. groot onderhoud (50%) , Reitdiepstraat 1 C.F.V. Sytzamastraat Wigbolt Ripperdastraat 3 TTR BT 129 Ged. herstraten (30% opp.) , Sasmaweg 1 Station Grens beb kom 3 DRMPL BSKF 20 Herstraten (100% opp) BS , Tichelwerk 1 hamrik hsn 20 1 HRB BIT 80 10%Fr.+ inlage4cm+opp.beh , DE WERF 1 provinciale weg einde weg 1 HRB BIT 91 Ged. groot onderhoud + conserv , Bernhardlaan 1 Julianalaan Wilhelminalaan 2 TTL BT 146 Ged. herstraten (30% opp.) , Park.terr.Schillegeham 1 Schillegeham parkeer.zwembad 2 MGL BSKF 101 Ged. herstraten (30% opp.) , Park.terr.Schillegeham 1 Schillegeham parkeer.zwembad 3 MGR BSKF 101 Ged. herstraten (30% opp.) , Winsumerweg 1 Gebr. Grootjestraat Prov. Weg 2 TTL BT 162 Ged. herstraten (30% opp.) , Kerspel 1 Meeden Kerspel 2 TTL BT 165 Ged. herstraten (30% opp.) , Touwslagerij 1 Steenbakkerij Brug 4 VPL BIT 100 Ged. groot onderhoud + conserv Prof. Dr. Gez. Vd Molens 1 Marijkelaan Hnr PVL BSKF 120 Ged. herstraten (30% opp.) , Prof. Dr. Gez. Vd Molens 1 Marijkelaan Hnr PSL BSKF 125 Ged. herstraten (30% opp.) , medenerlaan 2 meeden ingang vogelpark 2 PVR BSKF 60 Ged. herstraten (50% opp) BS , sylvenne 4 hsn 11 hsn 25 3 PVR EL 60 Ged. groot onderhoud (50%) , Terpstraat 1 SCHOORTSTERWEG BEGIN VERBREDING HO 1 HRB OB 188 Aanbrengen oppervlakbeh , Leerlooierij 1 Touwslagerij Einda weg 1 HRB BT 209 Ged. herstraten (30% opp.) , ROORDAWEG 1 TJ. V STARKENBORGWEG EINDE WEG 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh , hoogepad 1 valgeweg tuinbouwstraat 2 TTL GKDFK 140 Ged. herstraten (30% opp.) , Weverij 1 Steenbakkerij Steenbakkerij 2 VP BS 76 Ged. groot onderhoud (50%) , Allersmaweg 1 Haven Schoolstraat 7 IURR GKDFK 150 Ged. herstraten (30% opp.) Havenstraat 1 Hoofdstraat Kerkstraat 2 RSL GKDFP 171 Ged. herstraten (30% opp.) , meymaweg 2 MATTENESSERWEG PROVINCIALEWEG 1 HRB BIT 480 Gedeeltelijk groot onderhoud , houtzagerij 1 steenbakkerij brug 1 HRB BIT 280 Aanbrengen oppervlakbeh , Heerestraat 1 W. de Zwijger Sijtsmaweg 2 TTL BT 308 Ged. herstraten (30% opp.) , Slagterrijge 2 BEGIN ASFALT SCHOORSTERWEG 1 HRB OB 193 Ged. groot onderhoud + conserv , dobvenne 1 hamrik hsn 13 1 HRB BIT 300 Aanbrengen oppervlakbeh , sylvenne 1 hamrik einde asfalt 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh , acacialaan 1 meidoornlaan stationsstraat 5 IURR BSKF 240 Ged. herstraten (30% opp.) , steenbakkerij 2 houtzagerij hsn 41 3 PVR EL 240 Ged. herstraten (30% opp.) , Wierdeweg 2 PEPERWEG IJSBAAN 1 HRB GKDFK 213 Ged. herstraten (30% opp.) ,16

42 21006 BOENDERSGANG 1 PROV.WEG KLAPPERHORNSTERWEG 1 HRB OB %Fr.+ inlage4cm+opp.beh , burchtweg 1 provinciale weg schuttersweg 3 PVL BSKF 250 Ged. herstraten (30% opp.) , Blauwborg 1 Gouw Aemckenheerd 3 RSR BSKF 259 Ged. herstraten (30% opp.) , SCHILLIGEHAM 1 PROV. WEG BETON 1 HRB BIT 670 Gedeeltelijk groot onderhoud , Havenweg 1 Asfalt W. de Zwijgerweg 1 HRB OB 244 Ged. groot onderhoud + conserv , Giffenstraat.v 15 naast hn 50 eind 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh , Binnensingel 1 Onderdendamsterweg Crocuslaan 1 HRB BIT 240 Conserveren , Violenstraat 1 Dahliastraat Salviastraat 4 PVL EL 300 Ged. herstraten (30% opp.) , Violenstraat 1 Dahliastraat Salviastraat 5 PVR EL 300 Ged. herstraten (30% opp.) , maarweg 2 noorderwierstraat maarweg 5 1 HRB BSKF 142 Ged. groot onderhoud (50%) , voorwerk 1 musterweg hsn 24 1 HRB BIT 413 Aanbrengen oppervlakbeh , lindelaan 1 oosterstraat meidoornlaan 1 HRB GKDFP 275 Ged. herstraten (30% opp.) , Binnensingel 1 Onderdendamsterweg Crocuslaan 3 TTL BT 192 Ged. herstraten (50% opp) BT , Giffenstraat.v 2 v.giffenstraat. HFDw Einde weg 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh , ABBEWEERSTERWEG M KOM TINALLINGE 1 HRB OB 400 Gedeeltelijk groot onderhoud , onder de wieken 1 einde weg spoorlaan 3 PVR GKDFP 300 Ged. herstraten (30% opp.) , Trekweg 3 ingang lombok grens beb. Kom 1 HRB OB 910 Gedeeltelijk groot onderhoud , Westerstraat 3 Naast Hnr 12 Einde 1 HRB GKWF 330 Ged. herstraten (30% opp.) , papaverlaan 1 leliestraat tulpstraat 2 PVR EL 180 Ged. herstraten (50% opp) BS , Binnensingel 1 Onderdendamsterweg Crocuslaan 7 IURL BT 240 Ged. herstraten (50% opp) BT , Borgweg 2 Stationsweg Prov. Weg 6 PSL BSKF 400 Ged. herstraten (30% opp.) , Jasmijnstraat 1 Salviastraat Einde weg 3 PVL BSKF 400 Ged. herstraten (30% opp.) , Gouw 1 Meeden Blauwborg 1 HRB BIT 575 Aanbrengen oppervlakbeh , Blauwborg 1 Gouw Aemckenheerd 1 HRB BIT 576 Aanbrengen oppervlakbeh , begoniastraat 1 dahliastraat tulpstraat 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh , hyacintlaan 1 crocuslaan tulpstraat 1 HRB BSKF 475 Ged. herstraten (30% opp.) , Wierumerschouwsterweg 1 Grens beb kom Provinciale weg 3 TTR GKDFP 429 Ged. herstraten (30% opp.) , ANEMOONLAAN 1 CROCUSLAAN TULPSTRAAT 1 HRB BSKF 487 Ged. herstraten (30% opp.) , BUITENSINGEL 2 BINNENSINGEL ANJERSTRAAT 1 HRB GKDFP 462 Ged. herstraten (30% opp.) , BOSCHWEG 1 DE STREEKWEG OUDE DIJK 1 HRB BSKF 535 Ged. herstraten (30% opp.) , hoogepad 2 tuinbouwstraat oudekerkstraat 1 HRB GKDFK 233 Ged. groot onderhoud (50%) , tulpstraat 2 hyacintlaan buitensingel 1 HRB BSKF 551 Ged. herstraten (30% opp.) , Heerestraat 3 Agricolastraat Prov. Weg 1 HRB EL 559 Ged. herstraten (30% opp.) , voorwerk 2 hsn 24 hsn 26 1 HRB GKDFK 500 Ged. herstraten (30% opp.) , MOLENWEG 1 PROVINCIALE WEG CENT PROVINCIALE WEG 2 TTR GKDFP 113 Herstraten (100% opp) GK , Lijnbaan 1 Onderdendamsterweg Hoofdstraat 1 HRB GKDFK 516 Ged. herstraten (30% opp.) , De Wier 1 Heerestraat Einde weg 1 HRB EL 590 Ged. herstraten (30% opp.) , papaverlaan 1 leliestraat tulpstraat 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh , Ubbo Mansholtplein 1 Borgweg z Borgweg n 1 BB EL 600 Ged. herstraten (30% opp.) , Kruisstraat 1 Heerestraat Einde weg 1 HRB GKDFK 532 Ged. herstraten (30% opp.) , PETUNIALAAN 1 LELIESTRAAT TULPSTRAAT 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh , Allersmaweg 3 v.giffenstraat Grens kom 1 HRB OB 396 Ged. groot onderhoud + conserv , OUDE KIEVESTERWEG 1 INN EN KNIPHUIZENLN HAMMELANDSTERWEG 1 HRB OB 913 Aanbrengen oppervlakbeh , Terpstraat 2 Verbreding hoek Allersmaweg 1 HRB OB %Fr.+ inlage4cm+opp.beh , Van Ewsumweg 1 Klapperhornsterweg Meymaweg 1 HRB BS 716 Ged. herstraten (30% opp.) , OOSTERWEG 1 OUDE DIJK KRUISWEG 2 VP GKDFP 303 Ged. groot onderhoud (50%) , MOLENSTREEK 1 VALGEWEG PROVINCIALE WEG 1 HRB OB 632 Ged. groot onderhoud + conserv , Kerkstraat 2 Klinkers Trekweg 1 PT BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh ,95

43 25014 NIENHUISWEG M SAAXUMHUIZERWEG 1 HRB BIT 155 Frezen 4cm + deklaag , musterweg 3 de meeden voorwerk 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+duboppb , kostersgang 1 sijtsmaweg tot einde 1 HRB GKWF 320 Ged. groot onderhoud (50%) , de ploeg 1 vijver nz meeden 1 HRB BIT Gedeeltelijk groot onderhoud , Park.terr.Schillegeham 2 PARKEERTERR. ZWEMBAD EINDE 1 HRB BIT 686 Ged. groot onderhoud + conserv , LELIESTRAAT 1 DAHLIASTRAAT EINDE WEG 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh , Stationsweg 1 Hoofdstraat Borgweg 1 HRB BIT Aanbrengen oppervlakbeh , ONNESWEG 1 TORENSMAWEG GRENS BEB. KOM 1 HRB OB 508 Ged. groot onderhoud + conserv , Hoofdstraat Winsum 1 Brug Winsummerdiep Geert Reindersstraat 1 HRB GKDFK 750 Ged. herstraten (30% opp.) , musterweg 5 PEERDEWASK SPOORLIJN 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+duboppb , Westerstraat 2 Begin TO Hnr 32 Einde weg 2 PT EL 900 Ged. herstraten (30% opp.) , plantsoenweg 2 STATIONSSTRAAT PROVINCIALE WEG 2 TTR BT 262 Herstraten (100% opp) BT , Hunzeweg 2 Hunzeweg Renteniersgang 3 PT BSKF 450 Ged. groot onderhoud (50%) , Giffenstraat.v 1 Terpstraat Allersmaweg 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh , Dahliastraat 1 Violenstraat Begoniastraat 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+duboppb , SINGELWEG 1 BURCHTWEG HAVEN 1 HRB BIT Gedeeltelijk groot onderhoud , plantsoenweg 2 STATIONSSTRAAT PROVINCIALE WEG 1 HRB BIT 788 Ged. groot onderhoud + conserv , KARSPELWEG 1 GRENS BEB. KOM PROVINCIALE WEG 1 HRB OB %Fr.+ inlage4cm+duboppb , tulpstraat 1 petunialaan hyacintlaan 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh , Park.terr.Schillegeham 1 Schillegeham parkeer.zwembad 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh , Borgweg 7 Borgweg Huisnr 75 Borgweg Huisnr HRB GKDFP Ged. herstraten (30% opp.) , andelsterweg 1 komgrens den andel streekweg 1 HRB OB %Fr.+ inlage4cm+duboppb , SAAXUMHUIZERWEG 1 NIENHUISWEG 700 M 1 HRB BIT %Fr.+ inlage6cm , VOETPAD LANGE TWEE 2 OOSTERSTRAAT EINDE VERHARDING 1 HRB GKDFK 655 Ged. groot onderhoud (50%) , julianalaan 1 station w de zwijgerstraat 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv , tulpstraat 1 petunialaan hyacintlaan 5 PT BIT 432 Aanbrengen profileer deklaag , Westerstraat 1 Wierdaweg Hoofdstraat 1 HRB GKDFK 710 Ged. herstraten (50% opp) GK , musterweg 6 TREKWEG MUNSTERWEG 1 HRB GKDFP 336 Herstraten (100% opp) GK , musterweg 4 driesprong peerdewask 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+duboppb , Stationsweg 1 Emmastraat Sasmaweg 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv , oosterstraat 1 oudewinsumerstraatwe begin versmalling 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv , Nieuwstraat 1 Haven Prov. Weg 4 HRB GKDFK 380 Verbeteren vlakheid , Meander 2 Meander Meeden 3 PT BSKF 900 Ged. groot onderhoud (50%) , Park.terr.Schillegeham 13 Hoofdroute Einde p terrein 2 PT BSKF Ged. herstraten (30% opp.) , Marijkelaan 1 Maarweg Irenelaan 1 HRB GKDFK 895 Ged. herstraten (50% opp) GK , HOOGEWEG 1 HAMMELANDSTERWEG SPOORLIJNOVERGANG 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv , Hoofdstraat Winsum 2 Geert Reindersstraat stationsweg 1 HRB GKDFK Ged. herstraten (30% opp.) , OOSTUMERWEG 1 GRENS GEM. ZUIDHORN SCHOLLEWEG 1 HRB OB 882 Aanbrengen dunne deklaag , NOORDPOLDERWEG 1 OUDE DIJK KOMGRENS DEN ANDEL 1 HRB BIT 906 Aanbrengen dunne deklaag , Heerestraat 1 W. de Zwijger Sijtsmaweg 1 HRB BSKF Ged. herstraten (50% opp) BS , Schans 1 Aemckenheerd Gouw 1 HRB BSKF Ged. groot onderhoud (50%) , oosterstraat 2 VERSMALLING EINDE ASFALT 1 HRB BIT 498 Frezen 4cm + deklaag , ONNESWEG 1 GRENS BEB. KOM MEEDENERWEG 1 HRB OB 884 Ged. groot onderhoud + conserv , LAANWEG 1 PROVINCIALE WEG BETONWEG 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , potvenne 1 musterweg dobvenne 1 HRB BSKF 733 Herstraten (100% opp) BS , hamrik 1 dobvenne meeden 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+duboppb , INN EN KNIPHUIZENLAA 1 MEYMAWEG SPOOR 1 HRB OB 875 Aanbrengen deklaag , Sasmaweg 1 Station Grens beb kom 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv ,52

44 33009 ANTUMERWEG 3 BEG. OUD ASFALT MIDDEN BRUG 1 HRB OB 829 Uitvullen + deklaag , Ranumerweg 1 Onderdendamsterweg Kom Winsum 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+duboppb , OOSTUMERWEG M 1445 M 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , W. de Zwijgerstraat 2 Emmastraat Gootjesstraat 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv , KRUISWEG 1 OOSTERWEG DE STREEKWEG 1 HRB BSKF Verbeteren vlakheid , ANDELSTERWEG 2 DIKEMAWEG DEN ANDEL 1 HRB OB Uitvullen + deklaag , VOETPAD LANGE TWEE 1 PROVINCIALE WEG OOSTERSTRAAT 1 HRB OB Aanbrengen profileer deklaag , gebr gootjesstraat 2 julianalaan winsumerweg 1 HRB BIT Aanbrengen dunne deklaag , ADRIANIWEG 1 OOSTERWEG DE STREEKWEG 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , TORENSMAWEG 1 BRUG GRENS BEB. KOM 1 HRB OB Verbeteren vlakheid , v. Swinderenweg 1 Brug Einde Beb.kom 1 HRB BIT Verbeteren vlakheid , ABBEWEERSTERWEG 1 TAKKEBOSTOCHT 525 M 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , HANDERWEG 1 GEMEENTEGRENS SAAXUMHUIZERWEG 1 HRB OB Ged. groot onderhoud + conserv , TINALLINGERWEG 1 SPOOR KOMGRENS BAFLO 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv , OUDEWEG 1 PROV.WEG S2 PROV.WEG S2 1 HRB BIT %Fr.+ inlage6cm+dundekl , streekweg de 1 andelsterweg oude dijk 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh , WIERUMERSCHOUWSTERW. 1 REITDIEP 240 M 1 HRB OB Frezen 4cm + deklaag , TINALLINGERWEG 1 ONDERDENDAMSTERWEG TAKKEBOSTOCHT 1 HRB OB Ged. groot onderhoud + conserv , Meeden 1 trekweg pompgemaal 1 HRB OB %Fr.+ inlage4cm+duboppb , SCHOORSTERWEG 1 SLAGTERSRIJGE 616m 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , OUDE WEERSTERWEG 1 HAMMELANDSTERWEG GEMEENTEGRENS EEMSM. 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , medenerlaan 2 meeden ingang vogelpark 1 HRB OB Frezen 4cm + deklaag , SAAXUMHUIZERWEG M HANDERWEG 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , Eenrummerweg 1 Prov weg Einde beb kom 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv , DIKEMAWEG M NIENHUISWEG 1 HRB BIT Uitvullen + deklaag , TINALLINGERWEG 1 KOMGRENS BAFLO VENNENWEG 1 HRB OB Ged. groot onderhoud + conserv , WARFFUMERWEG 1 HEERESTRAAT ANDELSTERWEG 1 HRB OB Conserveren , OOSTERWEG 1 KRUISWEG ADRIANIWEG 1 HRB OB Ged. groot onderhoud + conserv , PADDEPOELSTERWEG 1 WIERUMERSCHOUW GRINTASFALT 1 HRB BIT Frezen 4cm + deklaag , MAARHUIZERWEG 1 MAARHUIZEN SECTORGRENS 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , TAKKEBOSSERWEG 1 ONDERDENDAMSTERWEG TAKKEBOSTOCHT 1 HRB BIT %Fr.+ inlage6cm+dundekl , SCHOLLEWEG 1 OOSTUMERWEG GRENS GEM. EZINGE 1 HRB OB Aanbrengen dunne deklaag , SAAXUMHUIZERWEG 3 HANDERWEG EENRUMMERWEG 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , WILDEVELDSEWEG 1 SCHOUWERZIJLSTERWEG GRENS GEMEENTE DE MARNE 1 HRB OB Conserveren , OOSTUMERWEG M BEB. KOM GARNWERD 1 HRB OB Uitvullen + deklaag , HIDDINGERZIJLSTERWEG 1 GEMEENTEGRENS HORNSTERWEG 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , OOSTUMERWEG M 2236 M 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , ALLERSMAWEG 1 MIDDAGSTERWEG GRENS BEB. KOM 1 HRB OB Ged. groot onderhoud + conserv , OOSTUMERWEG M 3186 M 1 HRB OB Frezen 4cm + deklaag , ABBEWEERSTERWEG M 1971 M 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , TORENSMAWEG 2 BRUG SCHIFPOT BEB. KOM FERWERD 1 HRB OB Verbeteren vlakheid , EENRUMERWEG 1 BEB KOM GRENS LUTKE SAAKSUM 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv , ANTUMERWEG 2 BEG. NIEUW ASFALT BEG. OUD ASFALT 1 HRB OB Uitvullen + deklaag , TAKKEBOSWEG 1 TINALLINGERWEG TAKKEBOSTOCHT 1 HRB OB Ged. groot onderhoud + conserv , HAMMELANDSTERWEG M GEMEENTEGRENS 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv , ANTUMERWEG 1 TORENSMAWEG BEG. NIEUW ASFALT 1 HRB OB Asfalt en fundering verv , MAARHUIZERWEG 1 PROVINCIALEWEG BEGIN KLINKERS 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , HEKKUMERWEG 1 BEGIN DRIE SPRONG 1 HRB OB Frezen 4cm + deklaag ,60

45 33002 ZUIDERWEG 1 GRENS GEMEENTE 790 M (HARDEWEER) 1 HRB OB Asfalt en fundering verv , MEEDENWEG 1 OUDEWEG INRIT HUISNR 2 en 4 1 HRB CBON Beton + fund. Verv./beuken+overl , TREKWEG 1 GRENS BEB.KOM BRUG OUDE AE 1 HRB OB Ged. groot onderhoud + conserv , KIEVESTERWEG 1 HAMMELANDSTERWEG EINDE WEG 1 HRB OB Frezen 4cm + deklaag , TEENSTRAWEG M.D. 1 GEM.GRENS DE MARNE GEM.GRENS EEMSMOND 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , PADDEPOELSTERWEG 2 DICHT ASFALT GEMEENTEGRENS 1 HRB BIT Asfalt en fundering verv , ZUIDERWEG M (HARDEWEER) NIEUWE STREEK 1 HRB BIT Asfalt en fundering verv , ,74

46 Bijlage 5 Maatregel lijst met afwaardering wegen

47 Straat Straatnaam Vak Beginpunt Eindpunt Ondnr Type Verh Opp Maatregel conform CROW Lichtere Maatregel Planjaar prijs conform CROW Prijs deel afwaarderen ABBEWEERSTERWEG M KOM TINALLINGE 1 HRB OB 400 Gedeeltelijk groot onderhoud Nee , , ABBEWEERSTERWEG 1 TAKKEBOSTOCHT 525 M 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl ja, samenvoegen met vak , , ABBEWEERSTERWEG M 1971 M 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , acacialaan 1 meidoornlaan stationsstraat 5 IURR BSKF 240 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , ADRIANIWEG 1 OOSTERWEG DE STREEKWEG 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl Ja , , Allersmaweg 1 Haven Schoolstraat 7 IURR GKDFK 150 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , Allersmaweg 3 v.giffenstraat Grens kom 1 HRB OB 396 Ged. groot onderhoud + conserv. Nee , , ALLERSMAWEG 1 MIDDAGSTERWEG GRENS BEB. KOM 1 HRB OB Ged. groot onderhoud + conserv. Ja , , andelsterweg 1 komgrens den andel streekweg 3 TTL BSDF 50 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,5 278, andelsterweg 1 komgrens den andel streekweg 1 HRB OB %Fr.+ inlage4cm+duboppb Nee , , ANDELSTERWEG 2 DIKEMAWEG DEN ANDEL 1 HRB OB Uitvullen + deklaag Nee , , ANEMOONLAAN 1 CROCUSLAAN TULPSTRAAT 1 HRB BSKF 487 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , ANTUMERWEG 3 BEG. OUD ASFALT MIDDEN BRUG 1 HRB OB 829 Uitvullen + deklaag Nee , , ANTUMERWEG 2 BEG. NIEUW ASFALT BEG. OUD ASFALT 1 HRB OB Uitvullen + deklaag Nee , , ANTUMERWEG 1 TORENSMAWEG BEG. NIEUW ASFALT 1 HRB OB Asfalt en fundering verv.345 Nee , , begoniastraat 1 dahliastraat tulpstraat 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee , , Bernhardlaan 1 Julianalaan Wilhelminalaan 3 TTR BT 63 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,77 238, Bernhardlaan 1 Julianalaan Wilhelminalaan 2 TTL BT 146 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,45 551, Binnensingel 1 Onderdendamsterweg Crocuslaan 1 HRB BIT 240 Conserveren Nee , , Binnensingel 1 Onderdendamsterweg Crocuslaan 3 TTL BT 192 Ged. herstraten (50% opp) BT Nee , , Binnensingel 1 Onderdendamsterweg Crocuslaan 7 IURL BT 240 Ged. herstraten (50% opp) BT Nee , , Blauwborg 1 Gouw Aemckenheerd 3 RSR BSKF 259 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , Blauwborg 1 Gouw Aemckenheerd 1 HRB BIT 576 Aanbrengen oppervlakbeh. Nee , , BOENDERSGANG 1 PROV.WEG KLAPPERHORNSTERWEG 1 HRB OB %Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee , , Borgweg 2 Stationsweg Prov. Weg 6 PSL BSKF 400 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , Borgweg 7 Borgweg Huisnr 75 Borgweg Huisnr HRB GKDFP Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , BOSCHWEG 1 DE STREEKWEG OUDE DIJK 1 HRB BSKF 535 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , BUITENSINGEL 2 BINNENSINGEL ANJERSTRAAT 1 HRB GKDFP 462 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , burchtweg 1 provinciale weg schuttersweg 4 IURL BSKF 50 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,5 278, burchtweg 1 provinciale weg schuttersweg 3 PVL BSKF 250 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , Dahliastraat 1 Violenstraat Begoniastraat 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+duboppb Nee , , de ploeg 1 vijver nz meeden 4 FP BS 40 Ged. groot onderhoud (50%) Nee ,8 476, de ploeg 1 vijver nz meeden 1 HRB BIT Gedeeltelijk groot onderhoud Nee , , DE WERF 1 provinciale weg einde weg 1 HRB BIT 91 Ged. groot onderhoud + conserv. Nee ,09 545, De Wier 1 Heerestraat Einde weg 1 HRB EL 590 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , DIKEMAWEG M NIENHUISWEG 1 HRB BIT Uitvullen + deklaag ja , , dobvenne 1 hamrik hsn 13 1 HRB BIT 300 Aanbrengen oppervlakbeh. Nee , , EENRUMERWEG 1 BEB KOM GRENS LUTKE SAAKSUM 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv. Nee , , Eenrummerweg 1 Prov weg Einde beb kom 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv. Ja , , gebr gootjesstraat 2 julianalaan winsumerweg 1 HRB BIT Aanbrengen dunne deklaag Nee , , Giffenstraat.v 15 naast hn 50 eind 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee , , Giffenstraat.v 2 v.giffenstraat. HFDw Einde weg 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee , , Giffenstraat.v 1 Terpstraat Allersmaweg 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee , , Gouw 1 Meeden Blauwborg 1 HRB BIT 575 Aanbrengen oppervlakbeh. Nee , , HAMMELANDSTERWEG M GEMEENTEGRENS 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv. Ja ,58 60, hamrik 2 hsn 63 tichelwerk 2 PVL BSKF 75 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,75 417, hamrik 1 dobvenne meeden 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+duboppb Nee , , HANDERWEG 1 GEMEENTEGRENS SAAXUMHUIZERWEG 1 HRB OB Ged. groot onderhoud + conserv. Ja , , Havenstraat 1 Hoofdstraat Kerkstraat 2 RSL GKDFP 171 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , Havenweg 1 Asfalt W. de Zwijgerweg 1 HRB OB 244 Ged. groot onderhoud + conserv. Nee , , Heerestraat 1 W. de Zwijger Sijtsmaweg 2 TTL BT 308 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , Heerestraat 3 Agricolastraat Prov. Weg 1 HRB EL 559 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , Heerestraat 1 W. de Zwijger Sijtsmaweg 1 HRB BSKF Ged. herstraten (50% opp) BS Nee , , HEKKUMERWEG 1 BEGIN DRIE SPRONG 1 HRB OB Frezen 4cm + deklaag Ja , , HIDDINGERZIJLSTERWEG 1 GEMEENTEGRENS HORNSTERWEG 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl Ja , , Hoofdstraat Winsum 1 Brug Winsummerdiep Geert Reindersstraat 1 HRB GKDFK 750 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , Hoofdstraat Winsum 2 Geert Reindersstraat stationsweg 1 HRB GKDFK Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , hoogepad 1 valgeweg tuinbouwstraat 2 TTL GKDFK 140 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,8 884, hoogepad 2 tuinbouwstraat oudekerkstraat 1 HRB GKDFK 233 Ged. groot onderhoud (50%) Nee , , HOOGEWEG 1 HAMMELANDSTERWEG SPOORLIJNOVERGANG 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv. Nee , , houtzagerij 1 steenbakkerij brug 1 HRB BIT 280 Aanbrengen oppervlakbeh. Nee , , Hunzeweg 2 Hunzeweg Renteniersgang 1 HRB OB 59 10%Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee ,83 375, Hunzeweg 2 Hunzeweg Renteniersgang 3 PT BSKF 450 Ged. groot onderhoud (50%) Nee , , hyacintlaan 1 crocuslaan tulpstraat 1 HRB BSKF 475 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , INN EN KNIPHUIZENLAA 1 MEYMAWEG SPOOR 1 HRB OB 875 Aanbrengen deklaag Ja , , Jasmijnstraat 1 Salviastraat Einde weg 3 PVL BSKF 400 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , julianalaan 1 station w de zwijgerstraat 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv. Nee , ,32

48 11031 KARSPELWEG 1 GRENS BEB. KOM PROVINCIALE WEG 1 HRB OB %Fr.+ inlage4cm+duboppb Nee , , kerkstraat 1 provinciale weg burchtweg 3 TTR BT 90 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,1 341, Kerkstraat 2 Klinkers Trekweg 1 PT BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee , , Kerspel 1 Meeden Kerspel 2 TTL BT 165 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,35 625, KIEVESTERWEG 1 HAMMELANDSTERWEG EINDE WEG 1 HRB OB Frezen 4cm + deklaag Ja , , kostersgang 1 sijtsmaweg tot einde 1 HRB GKWF 320 Ged. groot onderhoud (50%) Nee , , Kruisstraat 1 Heerestraat Einde weg 1 HRB GKDFK 532 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , KRUISWEG 1 OOSTERWEG DE STREEKWEG 1 HRB BSKF Verbeteren vlakheid Ja , , LAANWEG 1 PROVINCIALE WEG BETONWEG 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl Ja , , Leerlooierij 1 Touwslagerij Einda weg 1 HRB BT 209 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,11 792, LELIESTRAAT 1 DAHLIASTRAAT EINDE WEG 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee , , Lijnbaan 1 Onderdendamsterweg Hoofdstraat 1 HRB GKDFK 516 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , lindelaan 1 oosterstraat meidoornlaan 2 TTL EL 83 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,53 459, lindelaan 1 oosterstraat meidoornlaan 3 TTR EL 83 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,53 459, lindelaan 1 oosterstraat meidoornlaan 1 HRB GKDFP 275 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , MAARHUIZERWEG 1 MAARHUIZEN SECTORGRENS 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl Ja , , MAARHUIZERWEG 1 PROVINCIALEWEG BEGIN KLINKERS 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl Ja , maarweg 2 noorderwierstraat maarweg 5 2 TTL BT 45 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,55 170, maarweg 2 noorderwierstraat maarweg 5 1 HRB BSKF 142 Ged. groot onderhoud (50%) Nee , , Marijkelaan 1 Maarweg Irenelaan 1 HRB GKDFK 895 Ged. herstraten (50% opp) GK Nee , , Meander 2 Meander Meeden 3 PT BSKF 900 Ged. groot onderhoud (50%) Nee , , medenerlaan 2 meeden ingang vogelpark 2 PVR BSKF 60 Ged. herstraten (50% opp) BS Ja , medenerlaan 2 meeden ingang vogelpark 1 HRB OB Frezen 4cm + deklaag Ja, samenvoegen met ond , , Meeden 1 trekweg pompgemaal 1 HRB OB %Fr.+ inlage4cm+duboppb Nee , , MEEDENWEG 1 OUDEWEG INRIT HUISNR 2 en 4 1 HRB CBON Beton + fund. Verv./beuken+overl Ja , , meymaweg 2 MATTENESSERWEG PROVINCIALEWEG 1 HRB BIT 480 Gedeeltelijk groot onderhoud Nee , , MOLENSTREEK 1 VALGEWEG PROVINCIALE WEG 1 HRB OB 632 Ged. groot onderhoud + conserv. Nee , , MOLENWEG 1 PROVINCIALE WEG CENT PROVINCIALE WEG 2 TTR GKDFP 113 Herstraten (100% opp) GK Nee , , musterweg 3 de meeden voorwerk 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+duboppb Nee , , musterweg 5 PEERDEWASK SPOORLIJN 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+duboppb Nee , , musterweg 6 TREKWEG MUNSTERWEG 1 HRB GKDFP 336 Herstraten (100% opp) GK Nee , , musterweg 4 driesprong peerdewask 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+duboppb Nee , , NIENHUISWEG M SAAXUMHUIZERWEG 1 HRB BIT 155 Frezen 4cm + deklaag Nee , , Nieuwstraat 1 Haven Prov. Weg 4 HRB GKDFK 380 Verbeteren vlakheid Nee , , NOORDPOLDERWEG 1 OUDE DIJK KOMGRENS DEN ANDEL 1 HRB BIT 906 Aanbrengen dunne deklaag Ja , , onder de wieken 1 einde weg spoorlaan 3 PVR GKDFP 300 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , ONNESWEG 1 TORENSMAWEG GRENS BEB. KOM 1 HRB OB 508 Ged. groot onderhoud + conserv. Ja, samenvoegen met Onnesweg , , ONNESWEG 1 GRENS BEB. KOM MEEDENERWEG 1 HRB OB 884 Ged. groot onderhoud + conserv , oosterstraat 1 oudewinsumerstraatwe begin versmalling 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv. Nee , , oosterstraat 2 VERSMALLING EINDE ASFALT 1 HRB BIT 498 Frezen 4cm + deklaag Nee , , OOSTERWEG 1 OUDE DIJK KRUISWEG 2 VP GKDFP 303 Ged. groot onderhoud (50%) , OOSTERWEG 1 KRUISWEG ADRIANIWEG 1 HRB OB Ged. groot onderhoud + conserv. Ja, samenvoegen met ond , , OOSTUMERWEG 1 GRENS GEM. ZUIDHORN SCHOLLEWEG 1 HRB OB 882 Aanbrengen dunne deklaag Nee , , OOSTUMERWEG M 1445 M 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl Nee , , OOSTUMERWEG M BEB. KOM GARNWERD 1 HRB OB Uitvullen + deklaag Nee , , OOSTUMERWEG M 2236 M 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl Nee , , OOSTUMERWEG M 3186 M 1 HRB OB Frezen 4cm + deklaag Nee , , OUDE KIEVESTERWEG 1 INN EN KNIPHUIZENLN HAMMELANDSTERWEG 1 HRB OB 913 Aanbrengen oppervlakbeh. Nee , , OUDE WEERSTERWEG 1 HAMMELANDSTERWEG GEMEENTEGRENS EEMSM. 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl Ja , , OUDEWEG 1 PROV.WEG S2 PROV.WEG S2 1 HRB BIT %Fr.+ inlage6cm+dundekl Nee , , oudewinsumerstraatweg 1 provinciale weg zz Meidoornlaan 3 TTL BT 60 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,4 227, PADDEPOELSTERWEG 1 WIERUMERSCHOUW GRINTASFALT 1 HRB BIT Frezen 4cm + deklaag Ja, samenvoegen met vak , PADDEPOELSTERWEG 2 DICHT ASFALT GEMEENTEGRENS 1 HRB BIT Asfalt en fundering verv , , papaverlaan 1 leliestraat tulpstraat 2 PVR EL 180 Ged. herstraten (50% opp) BS Nee , , papaverlaan 1 leliestraat tulpstraat 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee , , Park.terr.Schillegeham 1 Schillegeham parkeer.zwembad 2 MGL BSKF 101 Ged. herstraten (30% opp.) , Park.terr.Schillegeham 1 Schillegeham parkeer.zwembad 3 MGR BSKF 101 Ged. herstraten (30% opp.) , Park.terr.Schillegeham 2 PARKEERTERR. ZWEMBAD EINDE 1 HRB BIT 686 Ged. groot onderhoud + conserv , Park.terr.Schillegeham 1 Schillegeham parkeer.zwembad 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh , Park.terr.Schillegeham 13 Hoofdroute Einde p terrein 2 PT BSKF Ged. herstraten (30% opp.) Ja, in zijn geheel samenvoegen , , PETUNIALAAN 1 LELIESTRAAT TULPSTRAAT 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee , , plantsoenweg 2 STATIONSSTRAAT PROVINCIALE WEG 2 TTR BT 262 Herstraten (100% opp) BT Nee , , plantsoenweg 2 STATIONSSTRAAT PROVINCIALE WEG 1 HRB BIT 788 Ged. groot onderhoud + conserv. Nee , , potvenne 1 musterweg dobvenne 1 HRB BSKF 733 Herstraten (100% opp) BS Nee , , Prof. Dr. Gez. Vd Molens 1 Marijkelaan Hnr PVL BSKF 120 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,4 668, Prof. Dr. Gez. Vd Molens 1 Marijkelaan Hnr PSL BSKF 125 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,25 696, Ranumerweg 1 Onderdendamsterweg Kom Winsum 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+duboppb Ja , , Reitdiepstraat 1 C.F.V. Sytzamastraat Wigbolt Ripperdastraat 3 TTR BT 129 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,91 488,91

49 23003 ROORDAWEG 1 TJ. V STARKENBORGWEG EINDE WEG 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee ,1 828, SAAXUMHUIZERWEG 1 NIENHUISWEG 700 M 1 HRB BIT %Fr.+ inlage6cm Ja, samenvoegen met vak 2 en vak , , SAAXUMHUIZERWEG M HANDERWEG 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , SAAXUMHUIZERWEG 3 HANDERWEG EENRUMMERWEG 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl , Sasmaweg 1 Station Grens beb kom 3 DRMPL BSKF 20 Herstraten (100% opp) BS , Sasmaweg 1 Station Grens beb kom 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv. Ja, samenvoegen met ond , , Schans 1 Aemckenheerd Gouw 1 HRB BSKF Ged. groot onderhoud (50%) Nee , , SCHILLIGEHAM 1 PROV. WEG BETON 1 HRB BIT 670 Gedeeltelijk groot onderhoud Nee , , SCHOLLEWEG 1 OOSTUMERWEG GRENS GEM. EZINGE 1 HRB OB Aanbrengen dunne deklaag Ja , , SCHOORSTERWEG 1 SLAGTERSRIJGE 616m 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl Ja , , SINGELWEG 1 BURCHTWEG HAVEN 1 HRB BIT Gedeeltelijk groot onderhoud Nee , , Slagterrijge 2 BEGIN ASFALT SCHOORSTERWEG 1 HRB OB 193 Ged. groot onderhoud + conserv. Nee , , Stationsweg 1 Hoofdstraat Borgweg 1 HRB BIT Aanbrengen oppervlakbeh. Nee , , Stationsweg 1 Emmastraat Sasmaweg 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv. Nee , , steenbakkerij 2 houtzagerij hsn 41 3 PVR EL 240 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , Stelmakerij 1 Brug Steenbakkerij 3 TTL BT 60 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,4 227, STEYNSTRAAT 2 EINDE WEG EMMASTRAAT 1 HRB OB 172 Gedeeltelijk groot onderhoud Nee ,44 390, streekweg de 1 andelsterweg oude dijk 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee , , sylvenne 4 hsn 11 hsn 25 3 PVR EL 60 Ged. groot onderhoud (50%) Nee ,2 715, sylvenne 1 hamrik einde asfalt 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee , , TAKKEBOSSERWEG 1 ONDERDENDAMSTERWEG TAKKEBOSTOCHT 1 HRB BIT %Fr.+ inlage6cm+dundekl Ja , , TAKKEBOSWEG 1 TINALLINGERWEG TAKKEBOSTOCHT 1 HRB OB Ged. groot onderhoud + conserv. Ja , , Tammingasingel 1 Warfstraat Grachtstraat 2 TTL BT 60 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,4 227, TEENSTRAWEG M.D. 1 GEM.GRENS DE MARNE GEM.GRENS EEMSMOND 1 HRB OB %Fr.+ inlage6cm+dundekl Ja , , Terpstraat 1 SCHOORTSTERWEG BEGIN VERBREDING HO 1 HRB OB 188 Aanbrengen oppervlakbeh. Nee ,68 772, Terpstraat 2 Verbreding hoek Allersmaweg 1 HRB OB %Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee , , Tichelwerk 1 hamrik hsn 20 1 HRB BIT 80 10%Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee ,6 509, TINALLINGERWEG 1 SPOOR KOMGRENS BAFLO 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv. Ja, samenvoegen met weg en , , TINALLINGERWEG 1 ONDERDENDAMSTERWEG TAKKEBOSTOCHT 1 HRB OB Ged. groot onderhoud + conserv , TINALLINGERWEG 1 KOMGRENS BAFLO VENNENWEG 1 HRB OB Ged. groot onderhoud + conserv , TORENSMAWEG 1 BRUG GRENS BEB. KOM 1 HRB OB Verbeteren vlakheid Nee , , TORENSMAWEG 2 BRUG SCHIFPOT BEB. KOM FERWERD 1 HRB OB Verbeteren vlakheid Nee , , Touwslagerij 1 Steenbakkerij Brug 4 VPL BIT 100 Ged. groot onderhoud + conserv. Nee , Trekweg 3 ingang lombok grens beb. Kom 1 HRB OB 910 Gedeeltelijk groot onderhoud , TREKWEG 1 GRENS BEB.KOM BRUG OUDE AE 1 HRB OB Ged. groot onderhoud + conserv. Ja, samenvoegen met vak , , tulpstraat 2 hyacintlaan buitensingel 1 HRB BSKF 551 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , tulpstraat 1 petunialaan hyacintlaan 1 HRB BIT %Fr.+ inlage4cm+opp.beh. Nee , , tulpstraat 1 petunialaan hyacintlaan 5 PT BIT 432 Aanbrengen profileer deklaag Nee , , Ubbo Mansholtplein 1 Borgweg z Borgweg n 1 BB EL 600 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , v. Swinderenweg 1 Brug Einde Beb.kom 1 HRB BIT Verbeteren vlakheid Ja , , Van Ewsumweg 1 Klapperhornsterweg Meymaweg 1 HRB BS 716 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , Violenstraat 1 Dahliastraat Salviastraat 4 PVL EL 300 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , Violenstraat 1 Dahliastraat Salviastraat 5 PVR EL 300 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , VOETPAD LANGE TWEE 2 OOSTERSTRAAT EINDE VERHARDING 1 HRB GKDFK 655 Ged. groot onderhoud (50%) Nee , , VOETPAD LANGE TWEE 1 PROVINCIALE WEG OOSTERSTRAAT 1 HRB OB Aanbrengen profileer deklaag Nee , , voorwerk 1 musterweg hsn 24 1 HRB BIT 413 Aanbrengen oppervlakbeh. Nee , , voorwerk 2 hsn 24 hsn 26 1 HRB GKDFK 500 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , W. de Zwijgerstraat 2 Emmastraat Gootjesstraat 1 HRB BIT Ged. groot onderhoud + conserv. Nee , , WARFFUMERWEG 1 HEERESTRAAT ANDELSTERWEG 1 HRB OB Conserveren Ja , , Westerstraat 3 Naast Hnr 12 Einde 1 HRB GKWF 330 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , Westerstraat 2 Begin TO Hnr 32 Einde weg 2 PT EL 900 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , Westerstraat 1 Wierdaweg Hoofdstraat 1 HRB GKDFK 710 Ged. herstraten (50% opp) GK Nee , , WETSTRAAT DE 1 P. KRUGERSTRAAT STEYNSTRAAT 1 HRB OB 82 Gedeeltelijk groot onderhoud Nee ,14 186, Weverij 1 Steenbakkerij Steenbakkerij 2 VP BS 76 Ged. groot onderhoud (50%) Nee ,92 905, Wierdaweg 3 Overgang asfalt rotonde 2 TTL BT 38 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,54 145, Wierdaweg 3 Overgang asfalt rotonde 3 RSR BSKF 80 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,6 445, Wierdeweg 2 PEPERWEG IJSBAAN 1 HRB GKDFK 213 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , WIERUMERSCHOUWSTERW. 1 REITDIEP 240 M 1 HRB OB Frezen 4cm + deklaag Nee , , Wierumerschouwsterweg 1 Grens beb kom Provinciale weg 3 TTR GKDFP 429 Ged. herstraten (30% opp.) Nee , , WILDEVELDSEWEG 1 SCHOUWERZIJLSTERWEG GRENS GEMEENTE DE MARNE 1 HRB OB Conserveren Ja , , Winsumerweg 1 Gebr. Grootjestraat Prov. Weg 2 TTL BT 162 Ged. herstraten (30% opp.) Nee ,98 613, ZUIDERWEG 1 GRENS GEMEENTE 790 M (HARDEWEER) 1 HRB OB Asfalt en fundering verv.345 Ja, samenvoegen met vak , , ZUIDERWEG M (HARDEWEER) NIEUWE STREEK 1 HRB BIT Asfalt en fundering verv , , ,67

50 Bijlage 6 Referentiebeelden achterstallig onderhoud

51 Bijlage 6 : Referentiebeelden achterstallig onderhoud Meedenerweg Aduarderdiep

52 Bijlage 6 : Referentiebeelden achterstallig onderhoud (Vervolg 1) Paddepoelsterweg Streekweg

53 Bijlage 6 : Referentiebeelden achterstallig onderhoud (Vervolg 2) Zuiderweg

54 Bijlage 7 Overzicht levensduurverlengende maatregelen

55 Maatregel Uitvullen + deklaag Asfalt en fundering verv.345 Uitvullen + deklaag Uitvullen + deklaag Uitvullen + deklaag Frezen 4cm + deklaag Aanbrengen deklaag Frezen 4cm + deklaag Frezen 4cm + deklaag Aanbrengen dunne deklaag Frezen 4cm + deklaag Uitvullen + deklaag Aanbrengen dunne deklaag Asfalt en fundering verv.345 Frezen 4cm + deklaag Aanbrengen dunne deklaag Aanbrengen profileer deklaag Asfalt en fundering verv.345 Asfalt en fundering verv.345 Aanbrengen dunne deklaag Frezen 4cm + deklaag Aanbrengen profileer deklaag Beton + fund.verv./beuken+overl

56 Bijlage 8 Overzicht afgewaardeerde wegen

57 Naam planning: Alle wegvakonderdelen gemeente Winsum Uitgangspunt: Kwaliteiten gebaseerd op globale visuele inspectie Doel: Opstellen netwerkplanning, inclusief mogelijk bezuiniging Peiljaar: Mei/Juni 2010 exclusief Aduarderdiep en Meedenerweg Prijspeil: 2010 Planperiode: Opm Alle wegen Bubeko wat eventueel zou kunnen worden afgewaardeerd Opm 2 Wegen waar diverse vakken of onderdelen aan onderhoud toe zijn, zijn samengevoegd Prijs Straat Planjaar Normaal onderhoud Gereduceerd onderhoud* NOORDPOLDERWEG LAANWEG INN EN KNIPHUIZENLAA Sasmaweg ONNESWEG Ranumerweg Park.terr.Schillegeham KRUISWEG ADRIANIWEG v. Swinderenweg HANDERWEG SCHOORSTERWEG OUDE WEERSTERWEG medenerlaan Eenrummerweg DIKEMAWEG WARFFUMERWEG OOSTERWEG TAKKEBOSSERWEG SCHOLLEWEG WILDEVELDSEWEG HIDDINGERZIJLSTERWEG ALLERSMAWEG TAKKEBOSWEG HAMMELANDSTERWEG HEKKUMERWEG SAAXUMHUIZERWEG TINALLINGERWEG ABBEWEERSTERWEG MEEDENWEG MAARHUIZERWEG KIEVESTERWEG TREKWEG TEENSTRAWEG M.D PADDEPOELSTERWEG ZUIDERWEG * Gereduceerd onderhoud is deels bepaald aan de hand van een lichtere maatregel, en deels op ervaring van de gemeente