Arbeidstijdenbesluit vervoer

Transcriptie

1 Rij- en rusttijden

2 Arbeidstijdenbesluit vervoer

3 Het Arbeidstijdenbesluit vervoer (afgekort ATB vervoer) is sinds 1 oktober 1997 gefaseerd in werking getreden. De nieuwe regels vervangen die van het Rijtijdenbesluit. De relevante regels willen wij met dit boekje op een overzichtelijke manier onder uw aandacht brengen. Naleving van de bepalingen van deze regelingen is in het belang van de verkeersveiligheid en uw gezondheid.

4 Voor wie geldt het ATB vervoer? Het ATB vervoer is van toepassing op werkgevers, op werknemers en zelfstandigen die vervoer verrichten met: a een vrachtauto, inclusief de losse trekker; b een bus; c een taxi. Let op! 1 De bepalingen van de Arbeidstijdenwet zijn in beginsel van toepassing, tenzij het ATB vervoer anders bepaalt. Het ATB vervoer kent afwijkende normeringen op het gebied van de rusttijd, de arbeid in nachtdienst en de pauze. De beperkingen op de zondagarbeid zijn in de Arbeidstijdenwet geregeld. 2 In het ATB vervoer wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen binnenlands en internationaal vervoer. Het begrip diensttijd is verdwenen. De maximale diensttijd valt wel te herleiden, omdat een dienst wordt begrensd door een minimale rusttijd per 24 uur (van 11 uur). De normering in het ATB vervoer op het gebied van de rusttijd, de rijtijd en de pauze zijn aangepast aan de normeringen in Verordening (EEG) 3820/85. Standaard- en overlegregeling Het ATB vervoer kent een standaard- en overlegregeling. Deze regeling geldt voor de rusttijd, de zondagarbeid en de arbeid in nachtdienst. De standaardregeling is van toepassing indien werkgevers- en werknemersvertegenwoordigers geen collectieve regeling hebben gesloten. De standaardregeling kent strengere normen dan de overlegregeling. Een overlegregeling is een collectieve regeling; dit kan een Collectieve Arbeidsovereenkomst (CAO) zijn, maar ook een regeling tussen de werkgever en de ondernemingsraad of tussen de werkgever en een personeelsvertegenwoordiging. Wanneer een CAO van toepassing is, gaan deze regels voor andere collectieve regelingen. Schema Verderop in dit boekje vindt u een schema waarin te zien is hoe lang werknemers ten minste moeten rusten, hoe lang een pauze moet zijn enz. De bepalingen van de EEG-Verordening zijn in dit schema eveneens verwerkt. Wanneer is het ATB vervoer niet van toepassing? Het ATB vervoer geldt niet voor: 1 werknemers die uitsluitend werkzaamheden verrichten op 'eigen weg' of 'eigen terrein' (fabrieksterreinen); 2 een vrachtauto waarvan het kenteken- of registratiebewijs een laadvermogen van 500 kg of minder vermeldt; 3 voertuigen waarvan de toegestane maximumsnelheid niet meer dan 30 km per uur bedraagt;

5 4 voertuigen van of onder toezicht van strijdkrachten, bescherming burgerbevolking, brandweer en korpsen voor de handhaving van de openbare orde; 5 voertuigen die gebruikt worden in noodsituaties of voor reddingsoperaties; 6 speciaal voor medische doeleinden uitgeruste voertuigen; 7 voertuigen die speciaal zijn uitgerust voor reparaties en wegslepen; 8 voertuigen die worden gebruikt voor niet-commercieel goederenvervoer voor privédoeleinden. N.B. Voor deze sectoren geldt de Arbeidstijdenwet. Verplichtingen werkgever Een werkgever moet het werk zodanig organiseren dat een werknemer het ATB vervoer niet hoeft te overtreden. De werkgever mag géén beloning geven voor het vervoeren van een bepaalde hoeveelheid goederen en/of afgelegde afstand (jaag-premieverbod). Wel mag een premie worden gegeven voor schadevrij rijden. Registratiemiddelen Voor alle soorten vervoer die onder de werkingssfeer van het ATB vervoer vallen, geldt een registratieverplichting. Dit kan zijn een tachograaf, een dienstrooster (met dienstregeling), een werkmap of een deugdelijke registratie (vormvrij). Wanneer bijvoorbeeld het gebruik van de tachograaf niet verplicht is gesteld en er slechts een deugdelijke registratie geldt, mag wel van een tachograaf gebruik worden gemaakt. Tachograaf Vrachtauto s inclusief aanhangers waarvan het eigen gewicht plus het laadvermogen meer dan 3500 kg bedraagt en autobussen die besloten busvervoer of ander ongeregeld vervoer verrichten, moeten een E-tachograaf of een digitale tachograaf hebben. Is de vrachtauto of autobus voorzien van een digitale tachograaf dan worden de werkzaamheden geregistreerd door middel van een bestuurderskaart. Voor meer informatie zie In sommige gevallen geldt een vrijstelling van de tachograafverplichting. Deze vrijstelling geldt voor: 1 voertuigen voor goederenvervoer die door landbouw-, tuinbouw-, bosbouw- of visserijbedrijven worden gebruikt voor ritten binnen een straal van 50 km van de gebruikelijke standplaats van het voertuig, met inbegrip van het grondgebied van gemeenten waarvan de kern binnen deze straal is gelegen; 2 voertuigen voor het vervoer van levende dieren van de boerderijen naar de plaatselijke markten en omgekeerd, of van de markten naar de plaatselijke slachthuizen; 3 voertuigen voor gebruik als winkels op plaatselijke markten, voor de verkoop aan huis, voor ambulante werkzaamheden van banken, wisselkantoren of spaarbanken, voor de eredienst, voor het uitlenen van boeken, platen of cassettes, voor culturele manifestaties of voor tentoonstellingen en speciaal voor dergelijk gebruik uitgerust;

6 4 voertuigen voor het vervoer van het materieel of de uitrusting die de bestuurder ambtshalve gebruikt binnen een straal van 50 km rond de gebruikelijke standplaats van het voertuig, op voorwaarde dat dit vervoer niet de hoofdactiviteit van de bestuurder is. In de praktijk worden ook chauffeurs van voertuigen of voertuigcombinaties met een maximum totaalgewicht van 7500 kg of minder vrijgesteld van de tachograafplicht. Zij moeten echter aan kunnen tonen dat zij niet meer dan 12 uur per week op zo n voertuig rijden en dat het uitsluitend eigen vervoer betreft. Werkmap Bestuurders van een taxi moeten een werkmap bij zich hebben. Het nieuwe model werkmap is vereenvoudigd. De werkmap is verkrijgbaar bij Sdu Uitgevers, Christoffel Plantijnstraat 2, Postbus 20025, 2500 EA Den Haag, telefoonnummer Wanneer het taxivervoer plaatsvindt volgens een dienstrooster behoeft een taxibestuurder geen werkmap bij zich te hebben. Dienstrooster Voor openbaar vervoer en ander geregeld personenvervoer moet een dienstrooster worden opgesteld. Wanneer gebruik wordt gemaakt van een E-tachograaf geldt niet meer een verplichting tot het gebruik van een dienstrooster.

7 Adressen Voor nadere inlichtingen kunt u zich wenden tot het vervoer informatiecentrum van de Inspectie Verkeer en Waterstaat (IVW). Tijdens kantooruren te bereiken onder telefoonnummer Buiten kantooruren is dit nummer alleen in dringende gevallen bereikbaar. [email protected]. Informatie-telefoon SZW (gratis) Centraal Kantoor van de Arbeidsinspectie Ministerie SZW Postbus 90801, 2509 LV s Gravenhage Telefoon: Fax: Regio Noord Postbus RM Groningen Tel Fax: Regio Oost Postbus DX Arnhem Tel Fax: Regio Noordwest Postbus HJ Amsterdam Tel Fax: Regio Midden Postbus AV Utrecht Tel Fax: Regio Zuidwest Postbus AN Rotterdam Tel Fax: Regio Zuid Postbus AX Roermond Tel Fax: Leeftijd en vakbekwaamheid Vrachtauto De bestuurder van een vrachtauto (inclusief aanhang-wagen) waarvan het eigen gewicht plus het laadvermogen 7500 kg of minder bedraagt, moet ten minste 18 jaar zijn. Is dit gewicht meer dan 7500 kg, dan moet hij bovendien, als hij geboren is na 30 juni 1955, het diploma CCV-B (met aantekening goederenvervoer) bezitten. De bestuurder moet dit diploma (of een gewaarmerkt afschrift daarvan) gedurende zijn werkzaamheden bij zich hebben. De bijrijder van een vrachtauto inclusief aanhangwagen waarvan het eigen gewicht plus het laadvermogen meer dan 3500 kg bedraagt moet ten minste 18 jaar zijn.

8 Bus De bestuurder van een bus moet ten minste 21 jaar zijn. Als hij geboren is na 30 juni 1955, moet hij bovendien het diploma CCV-B (met aantekening personenvervoer) bezitten. De bestuurder moet het diploma (of een gewaarmerkt afschrift daarvan) gedurende zijn werkzaamheden bij zich hebben. In sommige gevallen geldt een vrijstelling van het chauffeursdiploma. Vrijstellingen en ontheffingen In het ATB vervoer wordt in bepaalde gevallen voorzien in vrijstellingen (chauffeursdiploma, tachograaf, nacht-arbeid). Het ATB vervoer kent geen individuele onthef-fingsmogelijkheid meer. Let op! Verleende ontheffingen zijn met ingang van de inwerkingtreding van het ATB vervoer van rechtswege vervallen. Vrachtauto Rusttijd: 228 uur (standaardregeling). a 45 uur; b 36 uur op standplaats (met compensatie); c 24 uur buiten standplaats (met compensatie); 11 uur (standaardregeling); 11 uur en maximaal 3x per week 9 uur met compensatie (overlegregeling); 8 uur + 4 uur (overlegregeling); 8 uur tijdens elke periode van 30 uur met meervoudige bemanning. Rijtijd: 90 uur 4x 9 uur en 2x 10 uur; maximaal 56 uur 9 uur en maximaal 2x per week 10 uur ononderbroken 4,5 uur Zondagarbeid: ten minste 4 vrije zondagen per 13 weken (standaardregeling); ten minste 13 vrije zondagen per 52 weken (overlegregeling).

9 Pauzes: a 45 minuten na maximaal 4,5 uur rijtijd; of b in een periode van 5 uur en 15 minuten; 45 minuten opgesplitst in periodes van minimaal 15 minuten. Nachtarbeid: hetzij 26x per periode van 13 achtereenvolgende weken; hetzij 12 uur per 2 weken tussen 0.00 en uur (standaardregeling); hetzij 35x per periode van 13 achtereenvolgende weken; hetzij 20 uur per 2 weken tussen 0.00 en uur, (overlegregeling). Bijzondere overlegregeling voor bepaalde soorten vervoer: hetzij 42x per periode van 13 achtereenvolgende weken en 140x per periode van 52 achtereenvolgende weken; hetzij 38 uur per 2 weken tussen 0.00 en uur. a vervoer van brood- en banketbakkerijproducten; b vervoer van goederen van en naar distributiecentra, terminals of luchthavens; c grensoverschrijdend vervoer van bloembollen, bloemen, planten en boomkwekerijproducten, groente en fruit; d vervoer ten behoeve van het onderhoud en de aanleg van wegen en railverbindingen. Vrijstelling voor bepaalde deelsectoren: a vervoer van ochtendkranten; b vervoer van levende dieren; c vervoer van postzendingen en pakketten; d binnenlands collectief vervoer van bloembollen, bloemen, planten en boomkwekerijproducten. Bus (geregeld personenvervoer/ openbaar vervoer) Rusttijd: 228 uur (standaardregeling). a 45 uur; b 36 uur op standplaats (met compensatie); c 24 uur buiten standplaats (met compensatie). 11 uur (standaardregeling); 11 uur en maximaal 3x per week 9 uur met compensatie (overlegregeling); 8 uur + 4 uur (overlegregeling); 8 uur tijdens elke periode van 30 uur met meervoudige bemanning.

10 Rijtijd: ononderbroken 90 uur 4x 9 uur en maximaal 2x per week 10 uur; maximaal 56 uur 9 uur en maximaal 2x per week 10 uur 4,5 uur Zondagarbeid: ten minste 4 vrije zondagen per 13 weken (standaardregeling); ten minste 13 vrije zondagen per 52 weken (overlegregeling). Pauzes: Na 5,5 uur arbeidstijd, een pauze van een half uur, welke mag worden opgesplitst in twee pauzes van 15 minuten. Nachtarbeid: hetzij 26x per periode van 13 achtereen volgende weken; hetzij 12 uur per 2 weken tussen 0.00 en uur (standaardregeling); hetzij 35x per periode van 13 achtereen volgende weken; hetzij 20 uur per 2 weken tussen 0.00 en uur, (overlegregeling). Bus (ongeregeld personenvervoer) Rusttijd: Rijtijd: 228 uur (standaardregeling). a 45 uur; b 36 uur op standplaats (met compensatie); c 24 uur buiten standplaats (met compensatie). 11 uur (standaardregeling); 11 uur en maximaal 3x per week 9 uur met compensatie (overlegregeling); 8 uur + 4 uur (overlegregeling); 8 uur tijdens elke periode van 30 uur met meervoudige bemanning. 90 uur 4x 9 uur en 2x 10 uur; maximaal 56 uur 9 uur en maximaal 2x per week 10 uur Zondagarbeid: ten minste 4 vrije zondagen per 13 weken (standaardregeling); ten minste 13 vrije zondagen per 52 weken (overlegregeling). Pauzes: a 45 minuten na maximaal 4,5 uur rijtijd; of b in een periode van 5 uur en 15 minuten; 45 minuten opgesplitst in periodes van minimaal 15 minuten.

11 Nachtarbeid: hetzij 26x per periode van 13 achtereenvolgende weken; hetzij 12 uur per 2 weken tussen 0.00 en uur, (standaardregeling); hetzij 35x per periode van 13 achtereenvolgende weken; hetzij 20 uur per 2 weken tussen 0.00 en uur, (overlegregeling). Taxi Rusttijd: Rijtijd: 228 uur. a 45 uur; b 36 uur op standplaats (met compensatie); c 24 uur buiten standplaats (met compensatie). 11 uur (standaardregeling); 11 uur en maximaal 3x per week 9 uur met compensatie (overlegregeling); 8 uur + 4 uur (overlegregeling). 90 uur 4x 9 uur en 2x 10 uur; maximaal 56 uur 9 uur en maximaal 2x per week 10 uur Zondagarbeid: ten minste 4 vrije zondagen per 13 weken (standaardregeling); ten minste 13 vrije zondagen per 52 weken (overlegregeling) de zondag is de tijd van uur. Pauzes: a 45 minuten na maximaal 4,5 uur rijtijd; of b in een periode van 5 uur en 15 minuten; 45 minuten opgesplitst in periodes van minimaal 15 minuten. Nachtarbeid: hetzij 26x per periode van 13 achtereenvolgende weken; hetzij 12 uur per 2 weken tussen 0.00 en uur, (standaardregeling); hetzij 35x per periode van 13 achtereenvolgende weken; hetzij 20 uur per 2 weken tussen 0.00 en uur, (overlegregeling); hetzij 42x per periode van 13 achtereenvolgende weken én 140x per periode van 52 achtereenvolgende weken; hetzij 38 uur per 2 weken tussen 0.00 en uur, (bijzondere overlegregeling voor bepaalde soorten vervoer).

12 Colofon Uitgever: Inspectie Verkeer en Waterstaat Postbus HS Den Haag Ontwerp: 2D3D, Den Haag Deze brochure is te bestellen bij de IVW