Studiedag antidoping. 5 maart 2016

Transcriptie

1 Studiedag antidoping 5 maart 2016

2 Historisch overzicht dopingwet (02/04/1965, BS 06/05/1965) gerechtelijk Dopingbestrijding wordt bevoegdheid van de gemeenschappen (BW 08/08/1980)

3 Huidige Regelgeving decreet 27 maart 1991 inzake medisch verantwoorde sportbeoefening, gewijzigd in 1996 en 2004 basisopties: drie krachtlijnen, nl. integreren, depenaliseren en responsabiliseren interne tuchtregeling kan erkend worden vangnet: eigen Disciplinaire Organen BVR 16 december 2015

4 Nieuwe ontwikkelingen oprichting WADA 1999 Verklaring van Copenhagen 2003 Unesco verdrag tegen doping in sport 2005 Vlaamse Gemeenschap is verplicht de WADA Code 2003 te implementeren

5 Gevolgen 1. Interne regelgeving afstemmen op WADA en UNESCOconventie 2. Sancties niet meer in Decreet worden door Regering bepaald in overeenstemming met de WADAcode 3. onderverdeling: breedtesporter/elitesporter 4. breedtesporter zoals voorheen 5. Elitesporter Behandeling door onafhankelijke op basis van het decreet erkende op te richten Disciplinaire Organen beroepsmogelijkheid bij TAS wordt decretaal verplicht

6 Huidige Regelgeving Decreet van 25 mei 2012

7 Implementatie Wereld Antidoping Code 2015 Nieuwe Code en Internationale Standaarden Wereld Antidoping Conferentie 2013 Voorafgegaan door 2 jaar werkzaamheden Wereldwijde inwerkingtreding: 1 januari 2015

8 Krachtlijnen Wereld Antidoping Code 2015 langere straffen intentioneel dopinggebruik toenemend belang doelgerichte testen, onderzoek en kennisvergaring en nadruk op preventie toenemende aandacht begeleiders taakverdeling Internationale Federaties en NADO s eenvoudiger, toegankelijker, proportioneler

9 Besluit Met dit geactualiseerde decreet neemt de Vlaamse Gemeenschap meer dan ooit haar verantwoordelijkheid op in de strijd tegen doping en draagt ze bij tot de realisatie van de missie van NADO Vlaanderen.

10 Opdrachten van sportverenigingen inzake de eigen organisatie Opdrachten van sportverenigingen inzake samenwerking met andere betrokken partijen Opdrachten van sportverenigingen t.o.v. de Vlaamse overheid

11 optreden van de overheid slechts een vangnet Sportverenigingen zijn verplicht minstens veertien dagen vooraf de VR in te lichten Optimale medewerking verlenen Ten laatste tegen 1 april 1993 een controlecomité ter beteugeling van dopingpraktijken oprichten

12 Het decreet had een ambitieus opzet Het wenste meer dan een louter repressief optreden tegen dopingovertredingen

13 Vanaf 1998 werd op regelmatige basis informatie verspreid In 2001 werd dit item structureler aangepakt door de lancering van het project dopinglijn In 2003 werd een bijkomende website gelanceerd Eind 2002 werd de dopingbus in gebruik genomen

14 Op 11 mei 2004 werd een communicatiedag georganiseerd met de sportfederaties Op 8 maart 2006 werd dit initiatief herhaald met de sportfederaties Op 27 mei 2008 vond een gelijkaardig initiatief plaats in het Huis van de Sport

15 Inmiddels is er een groot aanbod beschikbaar aangaande communicatiekanalen en promotiemateriaal.

16 Video s op Stands op SVS apotheose en via de Dag van de Trainer Antidopingmodule in trainersopleiding VTS

17 Lancering van een antidopingcharter voor de arts met volgende inhoud:

18 Lancering van een antidopingcharter voor de fitnessindustrie met de volgende inhoud:

19 WADA lanceert een programma om sporters te bereiken Het antidopingbewustzijn vergoten door rechtstreekse interactie door rechtstreekse interactie met sporters en op sportvenementen WADA werkt samen met antidopingpersoneel van over de hele wereld om te helpen ervaring op te doen

20 De nieuwe Code 2015 wil nog meer dan vroeger de nadruk leggen op preventieen educatie initiatieven. Op dit moment zijn er 104 contactpunten antidoping aangesteld waar we al 2 vergaderingen mee hadden.

21 Hoe kunnen we nu verder voorwaarts gaan op vlak van preventie? De rol van de dopingpreventieverantwoordelijke bepalen Een eerste aanspreekpunt zijn voor de atleten, hun begeleiders en clubs inzake antidopingbeleid kwaliteit + preventie

22 Verdere praktische taken Informatie en preventie Melden van wedstijden Organisatoren: plichten dopingcontrole Elitesporters Informatie ivm dopingpraktijken aanreiken en meewerken onderzoek naar dopingpraktijken

23 Een antidopingpreventieplan opstellen afhankelijk van de doelgroep met verschillende gradaties via het ICE-principe (Informatie, communicatie en vorming) Elitesporter Weet dat er zowel binnen als buiten competitie getest wordt. Kent de controleprocedures voor bloed en urine en heeft ervaring met deze procedures (eventueel via gesimuleerde oefeningen) Recreatieve sporter De sporter weet dat er dopingcontroles bestaan en dat hij/zij gecontroleerd kan worden. Ouders Ouders weten dat dopingcontroles bestaan en dat ze hun kind hierbij mogen begeleiden

24

25 Dank u.

26 Doping bestrijden in/via/met de fitnesssector Eric Vandenabeele

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46 Heeft medische en psychische effecten op gezondheid Anderen kunnen eronder lijden (emotioneel en agressiviteit) Andere fitnessbeoefenaars kunnen worden verleid Het is onnatuurlijk en gevaarlijk

47 Doping bestrijden in/via/met de fitnessector Gebruiken 140,000 Vlaamse fitnessbeoefenaars anabolica? Willen clubs doping bestrijden? Vindt men de doelgroep aanbieders en gebruikers (h)erkenbaar in fitnessclubs? Is er nood aan een continue brede maatschappelijke aanpak? Wie zijn de gebruikers? Waarom? Waar halen ze hun producten? Wat kunnen wij doen?

48

49

50

51

52 Bedankt voor je aandacht

53 5 maart 2016

54 KBWB Overkoepelende federatie - vertegenwoordigt wielersport op nationaal & internationaal vlak Fietsen = economisch, gezond, ecologisch en natuurlijk vervoersmiddel Antidopingcommissie KBWB 54

55 WIELERBOND VLAANDEREN Erkend door Vlaamse overheid promoot de wielersport in Vlaanderen jeugdwielrennen niet professionele wielrennen recreatieve sportbeoefening Gent, wielerpiste Antidopingcommissie KBWB 55

56 KBWB & Antidoping strijd van decennia = jaren zestig, voor MVS/NADO-Vlaanderen Anno 2016 = UCI gaat verder dan WADA (oa Biologisch paspoort, No injection.) Eigen controles Antidopingcommissie KBWB 56

57 KBWB & Antidoping - Cijfers JAAR IC EPO OOC totale kostprijs , , , , ,93 Antidopingcommissie KBWB 57

58 KBWB Antidopingcommissie Oprichting antidopingcommissie in organisatie controles ism NADO/CFWB - preventie disciplinair orgaan ( separaat orgaan, verschillende samenstelling leden commissie) Antidopingcommissie KBWB 58

59 KBWB Antidopingcommissie Preventie Gezondheidssessies Juniores (16-17 jarigen) ism NADO Vlaanderen ism Wielerbond Vlaanderen korte toelichting voeding, training simulatie antidopingcontrole statement profrenner aanwezig deelname PK / RK / BK Antidopingcommissie KBWB 59

60 KBWB Antidopingcommissie Preventie Antidopingcharter buitenlandse clubs/teams Belgische renners/clubs/teams = licentieaanvraag Verplicht ondertekenen voor deelname gesloten circuit publicatie overzichtslijst Communicatie naar renners, clubs, organisatoren Antidopingcommissie KBWB 60

61 KBWB Antidopingcommissie Opleiding Antidopingagenten (nationaal en regionaal) Jaarlijks seminarie ADA Antidopingcommissie KBWB 61

62 Wielerbond Vlaanderen Gezond groeien in de koers Antidopingcommissie KBWB 62

63 KBWB Antidopingcommissie KBWB 63

64 Dopingcontroles in de praktijk door de jaren heen Dopinganalyses: waar staan we en wat komt er op ons af? Dr. Hans Cooman Prof. Dr. Ir. Peter Van Eenoo

65 Geschiedenis OS Rome 1960: dood Knud Enewald Jensen 2 april 1965: Belgische antidopingwet, wet Custers 1965: DoCoLab UGent start met analyses op doping in de paardensport 1967: Nationale antidopingcommissie 1967: dood Tom Simpson op Mont Ventoux Jaren 60: controles door gerecht 1968: eerste dopingtests op OS 1973: DoCoLab -UGent voert eerste analyse uit in humane doping in opdracht van KBWB DoCoLab is daarmee het laboratorium dat het langst ononderbroken doping controle uitvoert

66 Geschiedenis 1980: staatshervorming => bevoegdheid naar gemeenschappen 1985: Vlaamse antidopingcommissie : eerste controle MVG 1991: decreet MVS 1993: DoCoLab verwerft IOC accreditatie 1999: oprichting WADA 2002: WADA neemt IOC accreditatie DoCoLab over 2004: actualisering decreet MVS : huidig antidopingdecreet in Vlaanderen

67 Geschiedenis 1400 Enkel urine en na de wedstrijd bijna exclusief voor KBWB/UCI aantal stalen/jaar

68 Geschiedenis Enkel urine en na de wedstrijd bijna exclusief voor KBWB/UCI 8 % positieve pemoline ritaline

69 Dopingcontroles Enkel urine en na de wedstrijd Eerst 60 ml, vervolgens rond jaar ml Materiaal aanvankelijk nogal artisanaal

70 Dopingcontroles

71 Dopingcontroles

72 Dopingcontroles

73 Dopingcontroles

74 Dopingcontroles

75 Dopingcontroles

76 Dopingcontroles Verboden Lijst 1987: - Stimulantia - Narcotica - Anabole steroïden - Beta-blokkers - Diuretica - Bloeddoping - Manipulatie - met restricties: alcohol, lokale anesthetica en corticosteroïden

77 Dopingcontroles Verboden Lijst 2003 (laatste IOC-Lijst-samen met WADA): -Stimulantia -Narcotica -Cannabinoïden -Anabole Steroïden substanties -Peptide hormonen -Beta-2-agonisten -Anti-oestrogenen -Diuretica Maskeermiddelen -Glucocorticosteroïden -Bloeddoping Methodes ter bevordering van het zuurstoftransport - Fysische en chemische Manipulatie - Gendoping -In bepaalde sporten: - Beta-blokkers - alcohol, lokale anesthetica en corticosteroïden

78 Dopingcontroles

79 Dopingcontroles Klasse/Substantie Narcotica Stimulantia Anabole steroïden (exogene) endogene AAS + ++ Peptidehormonen - + hcg EPO - + HGH - Glucocorticosteroïden NVT ++ Bloeddoping - + Maskeermiddelen Beta-agonisten NVT ++ Cannabinoïden NVT ++ Anti-oestrogenen NVT +

80 Dopingcontroles na 2003 WADA opgericht in 1999 Eerste WADA-code in 2003

81 Dopingcontroles na 2003 Decreet en besluit aangepast aan WADA-code Moderner materiaal en nu 90 ml nodig

82 Dopingcontroles na 2003

83 Toestemming wegens Therapeutische Noodzaak (TTN) Sedert 2006 Stop doktersbriefje Elitesporters: proactief Niet-elite: ook retroactief Minderjarige niet-elite: wel nog doktersbriefje TTN-commissie

84 Dopingcontroles statistiek DoColab

85 Dopingcontroles statistiek DoColab AAF+ATF AAF

86 Controle buiten wedstrijdverband Eerste op 5 januari 2005 Aanvankelijk zonder whereabouts Eerste elitesporters aangeschreven in november 2008 Whereabouts vanaf januari 2009 Elitesporters in verschillende cat. onderverdeeld sedert mei 2012

87 Chaperons Sedert eind 2008 Aangekondigd vs. onaangekondigd

88 bloedcontroles Bloedtransfusies: eerste in juli 2010 Groeihormoon: eerste in juni 2011

89 Biologisch paspoort (bloedmodule) Sedert januari 2011 Bij wielrennen, lange afstandslopen, triatlon, duatlon Sedert 2015 ook bij voetbal Sedert 2016 ook bij zwemmen

90 Biologisch paspoort (bloedmodule)

91 Male volunteer after 5g testim = 50mg testosteron Samples 1-5 are blanc steroid profiles. Sample 6 and 7 correspond with 15h and 24h after application of testim, respectively. Sample 8 is 3 days after application.

92 Without testim samples (samples 6 and 7 are removed) Samples 1-5 are blanc steroid profiles. Sample 8 is 3 days after application of 1 sachet testim.

93 Male volunteer after 5g testim = 50mg testosteron - detail

94 Nieuwe analysetechnieken EPO: eerste controles in 2004 IRMS: in Gent vanaf 2009 NADO - aspect GHRP: sedert 2014 GC-CI-MS/MS LC-HRMS HGH SAR-PAGE APMU Achter de schermen in DoCoLab

95 Doping Wet F B Medische commissie IOC 1971 VLG 1987 WADA 1999 Athlete Biological Passport Non-Approved Anabolica Peptide hormonen exogenous endogenous hcg EPO SARMs hgh GHRP Xe Beta-2-Agonisten Hormoon antagonisten & modulatoren Maskeermiddelen Stimulantia Narcotica Cannabinoiden Corticosteroiden Bloed doping Beta ḇlockers Gebruik in sport verboden Methode beschikbaar

96 Dopingcontroles 2016

97 Dopingcontroles GC-MS 2 GC-NPD GC-MS 1 GC-MS/MS 2 GC-NPD GC-MS GC-MS 2 GC-MS/MS 1 GC-IRMS 1 HPLC-UV 1 HPLC-UV 1 LC-MS 3 LC-MS/MS 3 LC-MS/MS 2 LC-HRMS + kleine toestellen 1 klinische analyzer 1 bloed analyzer + kleine toestellen 1 klinische analyzer 1 bloed analyzer EPO-IEF/camera + kleine toestellen 5 klinische analyzer 3 bloed analyzer EPO-IEF/SDS/ SAR/camera + kleine toestellen 0.8 M 1.2 M 2 M 3.6 M

98 Dopingcontroles Klasse/Substantie Narcotica Stimulantia Anabole steroïden (exogene) endogene AAS Peptidehormonen hcg EPO HGH - + Glucocorticosteroïden NVT Bloeddoping Maskeermiddelen Beta-agonisten NVT Cannabinoïden NVT Anti-oestrogenen NVT

99 Detectie stanozolol Jaar Marker LOD Detectietermijn enkelvoudige dosis 1973 geen Niet opspoorbaar 1980 geen Niet opspoorbaar OH-stanozolol ng/ml 3-4 dagen OH-stanozolol 2 ng/ml 8 dagen OH-stanozolol glucuronide pg/ml 28 dagen

100 Onderzoek gefinancierd door NADOF -hoogtepunten Resulteerde in 3 doctoraten Leidde tot de eerste publicatie die de relatie tussen gebruik van geneesmiddelen en sport blootlegde Leidde tot één van de twee basismethodes op OS Londen Leidde tot de introductie van LC-HRMS Leidde tot de nieuwe standaardmethode op GC- MS/MS voor de toekomst

101 Wat brengt de toekomst en zijn we er op voorbereid Evolutie aanbod: Internet wereldwijde verspreiding snelheid klinische fase Gendoping Boswachter stroper: de wedren SARMs HIF stabiliser SR9009 SR 9011 Matrices Indirecte methodes ABP/Modellen

102 De rol van justitie in de strijd tegen doping in de sport

103 WIE IS WIE Gebruik van doping is een regionale materie. NADO wil clean sport d.m.v preventie, opleiding, wetenschappelijk onderzoek en dopingtesting. Dopingtesting resulteert in analytische resultaten. Dopingtesting is vnl. gericht op de sporter die de boel belazert ( cheating athlete ), de sleutel om de aanwezigheid aan te tonen van dopingsubstanties in een monster van een sporter en derhalve het gebruik. Dopingtesting leidt tot een tuchtproces : uitsluiting deelname aan sportmanifestaties en administratieve geldboetes (cf. collega Meganck).

104 WIE IS WIE Publieke autoriteiten ( Law Enforcement Agencies,hierna LEA) : politie-douane-geneesmiddelenagentschap voedselagentschap via hun verbindingsofficieren verenigd in de hormonen-en dopingcel - justitie (= PG Gent KB ). De opdracht van LEA is ruimer: Clean society vnl. gericht op de netwerken, aanbieders en verdelers van dopingproducten. Via dopingonderzoeken ( incl.gebruik van dwangmaatregelen in gerechtelijke onderzoeken). Niet de sporter maar zijn entourage en de upstream perpetrators worden geviseerd. Leidt tot een strafproces.

105 Belang om informatie te delen De info uit de onderzoeken van LEA kan dienen voor een intelligent spreidingsplan ( cf. art. 15 Antidopingdecreet van hierna ADD ) voor dopingtesten van de NADO en/of de planning van doelgerichte dopingtests. De info uit testing kan helpen bij de beeldvorming en om hogerop te geraken in de dopingketting. NADO kan mee profiteren van speciale bevoegdheden LEA. LEA kan baat hebben bij expertise en info van NADO. Infodeling nog ontwikkelen: b.v.b.wederzijds getuigen om bewijzen te bekrachtigen- beter zicht op connecties sporters en derden / entourage.

106 Samenwerking vandaag Gebaseerd op wederzijds vertrouwen en respect. van onbekend is onbemind naar samenwerkingsprotocol ( concreet : de analyseverslagen die aanduiden dat er een inbreuk is op het ADD en federale wetten worden bij hoogdringendheid aan PG Gent overgemaakt en bevoegde parket zal onderzoek starten naar herkomst voor sportbeoefenaar op hoogte is ). Wegname juridische hinderpalen voor info-uitwisseling : artikel 1380 al. 2 Ger.Wb. biedt nodige ruimte. ( = Het OM oordeelt over de mededeling of de afgifte van een afschrift van akten van onderzoek en van rechtspleging in het kader van tuchtzaken of voor administratieve doeleinden).

107 Opsporing en vervolging van zogenaamde niet-analytische dopingovertredingen Er bestaat geen ideaal model :multidisciplinaire aanpak Humane doping is haalcriminaliteit! Cijfers van de laatste jaren tonen belangrijke toename inbeslagnames en ook steeds meer variatie, research chemicals.. Actuele inspanningen : acties in en rond fitnesscentra om dopingleveranciers op te sporen zelfs anabolenlabs aangetroffen en gedesactiveerd - regelmatige controles postzendingen handel via internet/ darknet onderzoeken die starten uit andere onderzoeken b.v.b. inzake drugs of intrafamilaal geweld waar anabolengebruik een rol speelt.

108 Inbeslagnames

109 Cijfers inbeslagnames

110 Cijfers inbeslagnames

111 Tools: De aanpak van dopingproducenten en dealers - De hormonen- en dopingcel. -Stringente federale wetgeving: KB 74 over hormonale stoffen / drugswet / geneesmiddelenwet : 1 maand tot vijf jaar gevangenisstraf en/of 3000 tot euro geldboete ( x 6). Moeilijkheden: -Internationaal karakter. -Handel via het Internet ( Yahoo Cass ) en zogenaamde darknet.

112

113 prioriteitendiscussie Kadernota integrale veiligheid: in opbouw: er wordt vermeld dat het gebruik van doping en handel toeneemt en een belangrijke inkomstenbron is geworden voor criminele groeperingen ( komt uit document van PA van de Raad van Europa Doc Rethinking the antidoping strategy ). Handel in humane doping zit niet nominatim bij de top -5 prioritaire fenomenen : terro cybercrimemensenhandel-intrafamilaal geweld economische en financiële criminaliteit. Bij uitwerking KIV wordt de ondersteuning niet verder bepaald, capaciteit die gezet wordt tegenover bepaalde prioriteiten.

114 prioriteitendiscussie KIV is een opportuniteit om verspreide middelen over de federale staat en de deelstaten beter te coördineren. Belang van overleg met deelstaten,geïntegreerde handhaving. Overheid overtuigen zodat ze geïnteresseerd blijft : er is al een actueel engagement van LEA in de antidopingstrijd omwille van de vaststellingen van namaak medische substanties -geneesmiddelengebruik op niet gecontroleerde basis voor niet therapeutische reden ( prestatie-bevorderend maar ook b.v.b. antiaging,versporting van de samenleving).

115 prioriteitendiscussie Georganiseerde misdaad is betrokken bij productie en distributie via het Internet ( high profit-low risk). Gezondheidsrisico s voor voornamelijk jonge sporters b.v.b. in fitnesscentra en scholen, steroïdengebruik imagebuilding grote beschikbaarheid namaakproducten met toxische ingrediënten en onvoorspelbare hoeveelheden actieve substantie. Gevolgen buiten de sport : b.v.b. vaststellingen n.a.v zinloos geweld -intrafamilaal geweld : meer wetenschappelijk onderzoek nodig!

116 Strafrecht en/of tuchtrecht Artikel 47 ADD : strafuitsluiting voor sporters indien de strafbare feiten gepleegd zijn ter gelegenheid van de voorbereiding op een sportmanifestatie of de deelname. Ne bis in idem : kan je iemand twee keer berechten voor dezelfde feiten? Arresten Vandenbroucke. Hof van Cassatie 24 juni 2014 : wanneer de beklaagde disciplinair vervolgd en bestraft werd omdat hij zich hormonale of anabole stoffen had toegediend kan hij nog worden strafrechtelijk vervolgd en bestraft wegens bezit van andere hormonale of anabole stoffen dan degene die hij zich had toegediend maar not even God judges twice for the same act.. ( kritiek rechtsleer en vanuit Europa).

117 Strafrecht en/of tuchtrecht Keuze voor voorrang tuchtrecht geen probleem zolang er maar een consequente en snelle reactie is. Tuchtrecht werkt efficiënt en afschrikkend, is dienstig om vooral sporter zelf aan te pakken ( enige kanttekening : controle naleving uitsluiting, sommige overtreders blijven herhaaldelijk hervallen ). Strafrecht is ultimum remedium en is voor de aanpak van de upstream perpetrators en entourage. Dopingsubstanties worden op grote schaal aangemaakt en verdeeld door criminele organisaties die buiten het bereik van de jurisdictie van de antidopinginstanties vallen en de aanpak vergt ook specifieke competenties en bevoegdheden.

118 Investigation manager Vraag van WADA : In de internationale standaard voor dopingtest en onderzoeken ( ISTI),van kracht sedert , vraagt men meer aandacht voor het aspect investigation i.p.v enkel testing. Standaarden voor informatievergaring en onderzoeken. Informatie: NADO s moeten alles doen wat in hun mogelijkheden ligt om anti-dopinginfo te verkrijgen + procedures ontwikkelen om de info op veilige en vertrouwelijke manier te verwerken. Ten volle gebruik maken eigen onderzoeksmiddelen : b.v.b. mogelijkheid periode van uitsluiting opschorten in ruil voor substantiële hulp cf. Art 42 par. 6 ADD, juncto art 2.58 ADD).

119 Investigation manager Verplichting voor sporters om mee te werken zoniet tuchtmaatregelen ( verstrekken van valse,misleidende of onvolledige informatie en /of omdat ze b.v.b. bewijs vernietigen) en NADO zal procedure tegen hen starten.( fraude of poging tot fraude cf. art ADD / ook onderzoek verstoren cf.art. 15 ADD ). Rol van IM = nauwe contacten met LEA/ tips onderzoeken, zoveel mogelijk info verzamelen en op gestructureerde manier bijhouden en verwerken Profiel / Bevoegdheden/ geheim van het onderzoek/ werkplek/financiering?

120 Epiloog Blijven investeren in multidisciplinaire aanpak om trends te kunnen bepalen, de juiste prioriteiten te kunnen stellen en met beperkte middelen zo gericht mogelijk op te treden. Wetenschappelijk onderzoek stimuleren zodat de valsspelers kunnen opgevolgd worden door de jagers. Verdere uitbouw van de relatie tussen NADO en LEA om geïntegreerd beleid te optimaliseren. Niet alleen formele samenwerking telt maar tevens meerdere keren per jaar face to face - en case by case - meetings.

121 Disciplinaire vervolging dopingpraktijken Bart Meganck Voorzitter disciplinaire commissie breedtesporters (NADO) en disciplinaire commissie elitesporters en begeleiders (VDT)

122 Vlaamse antidopingregels De Vlaamse antidopingregels zijn van toepassing op zo goed als alle sporters, ongeacht hun niveau of het feit of ze al dan niet deelnemen aan wedstrijden. Elitesporters Breedtesporters

123 Vlaamse antidopingregels Elitesporter Een elitesporter is een sporter die deelneemt aan wedstrijden op internationaal niveau, zoals bepaald door zijn internationale federatie, of op nationaal niveau, zoals bepaald wordt door de nationale anti - dopingorganisatie (NADO) Breedtesporter Sporters die geen elitesporters zijn, worden breedtesporters genoemd. Dit omvat iedereen die op een lager niveau in georganiseerd (club- of wedstrijd-) verband aan sport doet.

124 Vlaamse antidopingregels Hoewel de Code 2015 in de eerste plaats bedoeld is voor elitesporters, heeft de Vlaamse Gemeenschap (anders dan andere NADO s) er van oudsher voor geopteerd om dezelfde regels in grote mate ook toe te passen op breedtesporters. Past in uitgangspunten antidopingbestrijding: Oneerlijke concurrentie ( level playing field ) Schadelijkheid gezondheid ( medisch verantwoorde sportbeoefening )

125 Discussie breedtesporter Vlaanderen voortrekkersrol Voordelen: - gelijkheid voor alle sporters: kunstmatige grens elite/breedte - duidelijkheid - benadrukking belang gezondheid - grote groep aangesproken op verantwoordelijkheid - weghouden uit strafrechtelijk vervolgingscircuit - level playing field ook belangrijk in breedtesport

126 Discussie breedtesporter Vlaanderen voortrekkersrol Nadelen (zijn er wel?): - besteding beschikbare middelen dopingbestrijding? - schrijnende (sociale) situaties: gevolgen uitsluiting, boetes, - onbegrip: waar zijn ze mee bezig? : de minimis non curat praetor? - Straffen disproportioneel in vgl. straffen voor elitesporters die financiële winsten en roem oogsten? vs. noodzaak internationale uniformisering?

127 Disciplinaire vervolging Onderscheid breedtesporter/elitesporter bepaalt welk disciplinair orgaan bevoegd is voor beoordeling dopingpraktijken: Elitesporter: federatie: Eerste aanleg: Disciplinaire Commissie Elitesporters en Begeleiders (DCEB-VDT) en D (KBWB) Beroep: TAS-CAS Breedtesporter: NADO (Vlaamse overheid) Eerste aanleg: Disciplinaire Commissie voor Breedtesporters Beroep: Disciplinaire Raad voor Breedtesporters

128 Disciplinaire vervolging breedtesporters: organen dopingcontrole dossier dopingpraktijk NADO Vlaanderen Disciplinaire Commissie Breedtesporters eerste aanleg multidisciplinair: magistraat (vz) arts - jurist beroepsinstantie multidisciplinair: idem beroep bij RvSt. Disciplinaire Raad Breedtesporters

129 Disciplinaire vervolging elitesporters Verantwoordelijkheid vervolging en disciplinaire bestraffing bij sportfederaties Meeste federaties verenigden zich: Vlaams Dopingtribunaal v.z.w. (VDT): opdracht d.m.v. lastgeving VDT richtte binnen zijn schoot een onafhankelijk disciplinair orgaan op: Disciplinaire Commissie voor Elitesporters en Begeleiders (DCEB) Recht op eerlijk proces: hoorrecht onafhankelijke rechters- procedurele waarborgen - redelijke termijn Enkel KBWB heeft eigen disciplinair orgaan voor zijn elitesporters: Disciplinaire kamer van de commissie inzake dopingpraktijken

130 Disciplinaire vervolging elitesporters (en begeleiders): organen dopingcontrole dossier dopingpraktijk Sportfederatie: lastgeving aan VDT (uitzondering KBWB) Disciplinaire Commissie Elitesporters en Begeleiders (VDT) eerste aanleg multidisciplinair: magistraat (vz) arts - jurist beroepsinstantie TAS/CAS

131 Disciplinaire afhandeling dopingpraktijken in Vlaanderen Korte doorlooptijd: oproeping voor disciplinair orgaan enkele weken na samenstelling dossier/kort na dopingpraktijk Dopingpraktijken die ook misdrijven zijn: voorrang disciplinair (ook door korte doorlooptijd) Eenheid van rechtspraak: WADA-conform samenstelling commissies: behoud expertise Onafhankelijkheid buiten kijf: voorzitters magistraten zetel multidisciplinair: arts + jurist (meestal ook magistraat)

132 Wat is een sterke antidopingbeslissing? Niet noodzakelijk pro-nado Eerlijk en onpartijdig: met begrip voor de noodzaak aan een robuust antwoord op doping maar tegelijk ook de noodzaak van een eerlijke en onpartijdige behandeling van een persoon beschuldigd van dopingpraktijken: beide partijen moeten voelen dat ze een eerlijke behandeling kregen ongeacht de uitkomst Heldere geformuleerd, goed gemotiveerd, afgewogen en met kennis van zaken, zo het risico op verdere procedures beperkend (en de/het hiermee gepaard(e) gaande kosten/tijdverlies)

133 Wat is een sterke antidopingbeslissing? Levert een bijdrage aan de antidopingrechtspraak, wat ten goede komt aan het gehele antidopinggebeuren en de atleten (en hun raadslieden) toelaat de uitkomst van een antidopingzaak in te schatten (rechtszekerheid) Belang aanduiding: welk soort dopingcontrole (out of in competition), welk soort sporter, correcte omschrijving ten laste gelegde dopingpraktijk (conform Antidopingdecreet/Antidopingregels federatie/code) Noodzaak opleiding/ervaring

134 Overzicht disciplinaire organen 2015 (DC/DR) sporters werden in overtreding bevonden - tegen hen werd een tuchtrechtelijke procedure gestart 134

135 2 dossiers worden overgemaakt aan de internationale federatie 19 dossiers werden geklasseerd zonder gevolg omdat de bewijslast te dun was (vnl. ozondossiers): bevoegdheid DC om dossiers te seponeren

136 14 dossiers betroffen elitesporters 2 dossiers worden overgemaakt aan het VDT 2 vrijspraken (ozon) 12 dossiers worden overgemaakt aan de KBWB 11 vrijspraken of geklasseerd zonder gevolg wegens bewijslast te dun (ozon) (bevoegdheid procureur KBWB) 1 zaak nog lopende

137 90 zaken geagendeerd op hoorzitting 68 sporters kregen tot nu een disciplinaire sanctie opgelegd de overgrote meerderheid krijgt een schorsing van 4 jaren (standaardsanctie) 1 sporter krijgt 12 jaren 2 sporters krijgen 6 jaren 1 sporters krijgt 3 jaren 8 sporters krijgen 2 jaren 2 sporters krijgen 1 jaar 2 sporters krijgen 3 maanden 2 berispingen + administratieve geldboetes (in de orde van 500 tot 4000 euro (wettelijk maximum = euro) 2 vrijspraken 18 dossiers lopen nog in eerste aanleg 137

138 10 Sporters tekenen beroep aan In 1 dossier tekent NADO Vlaanderen beroep aan 1 vrijspraak (2 jaar uitsluiting bij commissie 3 sancties worden bevestigd 1 sanctie wordt verminderd 5 dossiers lopen nog Het betreft dossiers van de DCB aanhangig gemaakt bij de DRB 138